Wat is identiteit? Een masker dat je naar believen op en af kunt zetten, of iets dat onvervreemdbaar bij je hoort? In de drie novellen waar Geleende levens uit bestaat onderzoekt Bernlef vragen als deze. De ene hoofdpersoon blijkt tot bijna niets gereduceerd te worden als hem de rol van het soap-personage dat hij jarenlang speelde wordt afgenomen. De andere krijgt door de inlichtingendienst waarvoor hij werkt een fictieve identiteit aangemeten totdat hij ontdekt dat de naam die hij draagt wel degelijk iemand toebehoort. En de derde wordt om geheimzinnige redenen uitverkoren voor een nieuw soort, veel interessanter leven dan hij eigenlijk had. Alle drie worstelen ze zich het leven door – zonder de zekerheid of het wel echt hun eigen leven is…
Bernlef (previously J. Bernlef) is the pseudonym of Dutch writer, poet, and translator Hendrik Jan Marsman. He occasionally used the nom de plume: Henk Bernlef.
Between 1959 and 2012 Bernlef wrote a large number of novels, stories and poems. Amongst others he received the Constantijn Huygens prijs (1984), the AKO Literatuurprijs (1987) and the PC Hooftprijs (1994). His work is characterized by a sober language and an unflagging fascination with the workings of the human memory. His most famous novel is Hersenschimmen (1984) and describes the process of dementia from the point of view of the sufferer, Maarten Klein. (Source: de Volkskrant 29/10/2012)
Fascinerende verhalen om over na te denken. Zo op het eerste gezicht gebeurd er misschien heel weinig en zeggen de verhalen heel weinig, maar daar hou ik zelf eigenlijk wel van. Van die verhalen met erg weinig gebeurtenissen die je toch bezig blijven houden.
Bernlef zoals hij hoort te zijn. Dit waren drie fascinerende verhalen, die allemaal heel verschillend waren maar wel hetzelfde thema hebben. Het geheim van de zinnen en de plots heb ik alleen nog niet kunnen ontrafelen.
Een bundel met 3 novelles met 1 thema: identiteit. De mannen in elke novelle zijn vijftigers die door een wending van het lot hun eigen identiteit in vraag gesteld zien. Een overjaarse acteur, een spion en een ambtenaar.
Ze worden gedwongen om voor een nieuw leven te kiezen. Je voelt hoe ze worstelen met hun tweede identiteit, met het leven dat ze van iemand anders lenen, met de maskers die daarbij horen.
Bernlefs stijl is vlot leesbaar, de sfeer licht absurd. Voor vrouwen is hier maar een klein bijrolletje weggelegd. Intrigerend boekje.
Het korte verhaal is een lastige vorm voor veel auteurs, maar Bernlef weet er wel weg mee.
Drie - overigens iets langer uitgevallen - verhalen over mannen die allemaal aan een nieuwe fase in hun leven beginnen. De verhalen zijn totaal verschillend en de middelste vond ik persoonlijk iets minder geslaagd bij eerste lezing. De stijl van Bernlef past goed bij de desolaatheid en eenzaamheid die de mannen in de verhalen omringt.
In hoeverre is het leven dat we leven van onszelf? In “Geleende Levens” komen in drie verhalen drie mannen naar voren, die op een of andere manier het leven van een ander leven. Bernlef weet via deze verhalen een gevoel van vervreemding op te roepen. En daarachter is het zomaar mogelijk dat je naar je eigen leven gaat kijken. Bij de hoofdpersonen is het wel duidelijk op welke manier hun levens ‘geleend’ zijn. Maar hoe zit dat met ons eigen leven? Wij leven waarschijnlijk ook diverse levens naast elkaar. Zolang die delen niet samenvallen is er niets aan de hand. Maar soms loopt een en ander door elkaar, wat kan leiden tot gevoelens van ongemak door rolverwarring. Eigenlijk best bijzonder dat we dat, waarschijnlijk allemaal, zo ongemerkt en soepeltjes doen. Reden voor wat overpeinzingen.