Het uitzonderlijke verhaal dat in De last van veel geluk verteld wordt begint in 1555 en eindigt in 1702, als de bloeitijd van de Nederlandse Republiek voorbij is. In deze periode hebben zich vooral de gebeurtenissen afgespeeld die lange tijd tot de vaste vaderlandse overlevering behoorden, maar tegenwoordig in het onderwijs nog maar weinig aandacht krijgen. En daardoor dreigt een wezenlijk element in onze cultuur verloren te gaan, want het verhaal van de opstand tegen de Spanjaarden, de onafhankelijkheid van Nederland en de ongekende bloeiperiode tijdens de Gouden Eeuw geven ons alle reden trots te zijn op ons verleden.Dit glorieuze tijdvak wordt op superieure wijze tot leven geroepen door A.Th. van Deursen, de grootste kenner van deze periode. Op ingetogen, maar gepassioneerde wijze weet hij als geen ander de lezer mee te trekken in het fascinerende verhaal over deze unieke periode uit onze geschiedenis.Prof. dr. A.Th. van Deursen (1931-2011) was emeritus hoogleraar nieuwe geschiedenis aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Van hem verschenen eerder onder meer Mensen van klein vermogen, Een dorp in de polder en Maurits van Nassau.
Arie van Deursen was een Nederlandse hoogleraar nieuwe geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn specialisme was het Nederland van de zestiende en van de zeventiende eeuw. Daarnaast wordt hij beschouwd als dé autoriteit op het gebied van de godsdienstige verhoudingen in die periode. Van Deursen was een van de meest vooraanstaande en productieve historici van Nederland.
Het begint al met een mooie titel, ontleend aan een dichtregel: 's levens dubbel juk, de last van veel ontberen, de last van veel geluk. Van Deursen vertelt het verhaal van de Republiek in de periode 1555 tot 1702. Over die periode valt veel te vertellen en van Deursen doet dat op een boeiende manier, scheidt hoofd- en bijzaken en dat alles vanuit een duidelijke eigen visie. Een aanrader voor wie zijn geschiedeniskennis wil opfrissen en voor iedereen die een goed geschiedenisboek wil lezen.
De auteur lijkt een bewoner van Nederland in de Gouden eeuw die heel rustig verslag geeft over deze flamboyante tijd. Hij legt ons geduldig uit hoe gebeurtenissen zijn ontstaan, weet heel goed hoofd-en bijzaak gescheiden te houden en de context waarin alles plaats kon vinden begrijpelijk neer te zetten. Zo ontstaat begrip zonder goedkeuren van toen normale, maar nu helemaal foute beslissingen (vb. slavernij). Maar ook laat het zien hoe bijzonder Nederland was in die tijd, en hoe de vooruitgang en bloei juist te danken waren aan het openstellen van grenzen, aan tolerantie en zo niet begrip, dan toch ruimte voor iedereen om eigen keuzes te maken. Waardes die nu afgeschreven lijken in deze tijd...verloochenen we onze volksaard juist door er zo star naar op zoek te gaan en vreemde invloeden buiten te sluiten? Dat is de vraag die na het lezen van dit boek overblijft.
Overzichtswerk van van Deursen, geschreven uit de overtuiging dat onze kennis over de geschiedenis van Nederland langzaam maar zeker wegebt en het geschiedenisonderwijs niet toereikend genoeg meer is.
Het boek leest prettig weg, omdat de auteur door het boek heen zich op bepaalde thema's blijft focussen waardoor er een soort chronologie en voorspelbaarheid in zijn werk komt.
De auteur is zich door het boek heen ervan bewust dat zijn persoonlijke drijfveer om het boek te schrijven, af en toe zijn beroep als historicus in de weg zit. De auteur deinst niet weg voor gewaagde vergelijkingen met 'nu', maar is er wel snel bij om daarna te schetsen dat hij niet zijn mening op het verleden legt. Dit komt bijvoorbeeld naar voren bij het behandelen van de moord op de gebroeders de Witt, waarbij de auteur kort na het geven van zijn mening, hem onderbouwd met een 'dat vonden ze toen ook ongehoord'.
Doordat het boek lekker leest, zou je als lezer bijna vergeten dat de auteur zich richt op het 'herschrijven' van geschiedenis en dus de lezer al heeft geïnformeerd dat hij bepaalde zaken bewust weg laat uit het boek. Voor een objectief beeld over de Republiek, is dit misschien niet het meest geschikte boek om te lezen.
Uitstekend boek over de tachtigjarige oorlog, de stichting van de Nederlandse Republiek en de Gouden Eeuw. De eeuw waarin die Republiek, met niet meer dan zo'n miljoen inwoners, een buitenproportionele bijdrage aan de wereld leverde op velerlei gebied. Een bijzonder fenomeen, waarvan we allemaal wel de grote lijnen en bijzondere gebeurtenissen kennen, hoewel we die vaak niet eens precies in de juiste chronologie kunnen plaatsen. In dit boek wordt het hele verhaal verteld door iemand met zeer gedegen kennis. Het is niet te kort en niet te lang. Het heeft aandacht voor personen en details én voor de grote lijnen en inzichten. Het behandelt politiek, economie, kunst, cultuur en religie. Bovendien is het prachtig geschreven. Het zou evengoed als literatuur kunnen gelden. Dit maakt het een genot om te lezen.
Een mooi basiswerk over de 17de eeuw, gelezen om weggezakte kennis weer op te halen. Het verhaal is goed opgebouwd en prettig leesbaar. Op enkele plekken laat de auteur zich wat te veel meeslepen door (persoonlijke) bespiegelingen.