Głodne. Reportaże o (nie)jedzeniu

by Klaudia Stabach

Zaburzenia odżywiania to śmiertelna choroba. Może być bliżej niż myślisz!

Mama Weroniki boi się, że córka nie dożyje momentu, gdy zwolni się dla niej miejsce w szpitalu psychiatrycznym. U Magdy wszystko zaczęło się od myśli: „Jestem gruba i brzydka. Muszę schudnąć”. Starannie ukrywa codzienne wymioty przed kilkuletnią córką i mężem. Pauliny nikt nie chce przyjąć do szpitala. Ważąca 26 kilogramów dwudziestolatka jest umierająca, a śmierć na oddziale źle wygląda w papierach. W odważnym reportażu Klaudia Stabach odsłania przed nami skrzętnie skrywany świat ludzi, dla których największym wrogiem stało się jedzenie. Głodzenie się, kompulsywne objadanie, katowanie się ćwiczeniami fizycznymi, wymuszone wymioty rujnują życie i zdrowie bohaterek i bohaterów Głodnych. Autorka z empatią próbuje zrozumieć ich sytuację, szuka wraz z nimi metod ratunku i wsparcia, odkrywając przy okazji swoiste podziemie osób gloryfikujących głodzenie się i traktujących je jako styl życia.

Genres: Nonfiction, Audiobook, Reportage, Polish Literature, Psychology, Mental Health, Poland

240 pages, Paperback

First published January 25, 2023

About the author

Dziennikarka specjalizująca się w tematach społecznych i lifestyle’owych. Absolwentka dziennikarstwa na Collegium Civitas i politologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracowała m.in. w „Dzienniku Polskim” i Wirtualnej Polsce. Obecnie związana z portalem Noizz. Fanka francuskiego kina i azjatyckiej kuchni, najlepiej relaksuje się podczas układania puzzli.

Reviews

[not my high]

Bez oceny, bo nie oceniam tak osobistych historii.

Świetnie napisana, z dużą empatią i różnorodnością. Cieszę się, że autorka nie pominęła mężczyzn (co często się zdarza w rozmowach o zo) ani osób chorujących na inne choroby niż anoreksja i bulimia.

Zabrakło mi trochę mocnego podkreślenia, że KAŻDY MOŻE CHOROWAĆ, nawet jeśli wygląda "zdrowo" lub ma nadwagę. Myślę, że rozdział o tym, że anoreksja i inne choroby nie mają wyglądu jeszcze bardziej dopełniłby i tak świetną książkę.

[Alex.andthebooks · Rating 3 out of 5]

Jest to jakiś początek, ale myślę, że w temacie musi zadziać się dużo więcej. Żałuję, że większość historii wydaje się tak nagle „urwana”. Ciężko zamknąć tak złożoną kwestię w 200 stronach i tu myślę, że udało się to ze średnim skutkiem. Liczę na więcej publikacji i to takich, które pozbawione są warstwy „fabularnej” narzuconej tu przez autorkę.

[oscar wilde to nawet nie jest on · Rating 3 out of 5]

nie wiem, mam strasznie mieszane uczucia. z jednej strony super, wreszcie jakaś książka na polskim rynku przybliżająca temat zaburzeń odżywiania (tabu) i nakreślająca typowe zachowania/objawy oraz sposób myślenia osób chorych, charakter ich leczenia, często niedziałający system opieki. opisane tu historie naprawdę mną wstrzasnely - uświadomiły, jak bardzo sytuacja jest poważna („anoreksja charakteryzuje się najwyższym wskaźnikiem śmiertelności spośród zaburzeń psychicznych, z czego około jedna trzecia zgonów jest wywołana powikłaniami ze strony układu sercowo-naczyniowego).
teraz pora na minusy - główny: sposób prowadzenia narracji. mam wrażenie, że autorka sporadycznie zapominała, że gatunek, do którego ma się wpisywać jej książka to reportaż. kreowała świat rzeczywisty według swoich domysłów, puszczała wodze fantazji i próbowała zgadywać, co osoby, z którymi przeprowadzała wywiad w danej chwili mogą myśleć (a opisywała to jako autentyczną i jedyną prawidłową wersję historii). bardzo nie podobał mi się ten zabieg fabularyzowania. kolejna sprawa - płytkie przedstawienie tak obszernego tematu (nakreślenie tylko głównych zaburzeń podczas, gdy powinno się mówić również o tych mniej oczywistych) oraz zbyt nadmierne dystansowanie się od osób, które opisuje (tacy straszni manipulatorzy, najgorsi oszuści, dziwolągi) - autorka przestrzega przed stereotypowym sposobem traktowania chorych, jednocześnie sama go powielając w kolejnych rozdziałach. nie czuć tu zbytnio empatii.
mogło być gorzej, mogło być lepiej

[prozaczytana · Rating 3 out of 5]

Zaburzenia odżywiania to temat, którego nie porusza się wcale, albo robi się to w sposób nieodpowiedni, często prześmiewczy i mocno krzywdzący. Z tego względu dobrze, że powstaje coraz więcej książek poruszających ową problematykę.

Klaudia Stabach w swoim reportażu przedstawia wiele perspektyw ludzi borykających się z (nie)jedzeniem. Cieszy mnie ta różnorodność, bo oprócz anoreksji i bulimii istnieją jeszcze inne zaburzenia odżywiania, o których niestety mówi się mniej i nie wszyscy mają o nich pojęcie. Chorują nie tylko głodzące się nastolatki, ale także mężczyźni, dorosłe kobiety, starsi ludzie - bez względu na wiek, płeć, pochodzenie, status społeczny.

Warsztatowo nie jest to majstersztyk wśród literatury faktu - widać, że jest to debiutancka książka. Nie ukrywam, iż przesłuchałam ją w audiobooku niedawno, a już niemal wszystkie historie uleciały z mojej pamięci. Niemniej polecam ową lekturę - może niekoniecznie osobom borykającym się z zaburzeniami odżywiania, ponieważ zbyt wiele tutaj szczegółowych informacji, które mogą być swego rodzaju podpowiedziami, jak jeszcze bardziej pogrążyć się w swoich problemach. Cała reszta powinna sięgnąć po "Głodne", aby wiedzieć na co zwracać uwagę wśród swoich bliskich - im szybciej wyciągniemy pomocną dłoń, tym lepiej.

[Ania (literackie_serce) · Rating 4 out of 5]

Całkiem dobry reportaż o ED.

[Mewa · Rating 3 out of 5]

Ostrzegam, że czytałam ją ponad miesiąc, bo po każdym tekście musiałam złapać oddech. Nie jest to lektura dla ludzi, którzy kiedykolwiek mieli coś wspólnego z zaburzeniami odżywiania. Jasne, trzeba zwiększać świadomość, ale akurat tutaj jest zbyt wiele informacji, które mogą być niczym inspiracje. Nie traktuję tego jako wady reportażu, a wspominam o tym ku przestrodze.

[alicja · Rating 3 out of 5]

3.4

[Natalia · Rating 3 out of 5]

3,5

Nie jest to zły reportaż, na pewno zadowoli osoby, które nie mają dużego rozeznania w temacie i chcą lepiej zrozumieć, co dzieje się w głowie osób cierpiących na zaburzenia odżywiania. Doceniam go za pokazanie różnych oblicz tej choroby, za opowiedzenie historii osób w różnym wieku, różnej sytuacji życiowej, za to, że są też historie dotyczące mężczyzn, co zrywa ze stereotypowym myśleniem na temat ed. Zabrakło mi jednak trochę bardziej ogólnych, przekrojowych informacji, które byłyby umieszczone jako pewnego rodzaju komentarz i pogłębienie osobistych historii bohaterów.

[Klaudia_p · Rating 3 out of 5]

Cieszy mnie, że ktoś w końcu podjął się tematów związanych z zaburzeniami odżywiania, bo w naszym środowisku to nadal zjawisko marginalizowane.

Sama książka jest całkiem niezła. Widać, że autorka nie odnalazła jeszcze swojego stylu, ale jak na debiut to nie ma się czego czepiać. Zwłaszcza że i temat do najłatwiejszych nie należy.

[faustyna。 (lekkidramat) · Rating 4 out of 5]

oczywiście, nie oceniam historii osób, które zostały przedstawione w książce. życzę wszystkim, aby nie musieli zostawać bohaterami takich reportaży.

jedna z lepiej napisanych książek w tym gatunku, które przeczytałam w ostatnim czasie. autorka przedstawia temat i wyjaśnia zagadnienia, które mogą być niejasne. w mniejszym lub większym, w zależności od osoby, stopniu pokazuje też rzeczywistość swoich rozmówców, którzy zmagają się z zaburzeniami odżywiania.

[KjutBombelek (ksiazkowy_molik_) · Rating 5 out of 5]

Dobry reportaż, jednak przed sięgnięciem po niego należy się zastanowić czy nie wywoła on odmiennych skutków od zamierzonych. Może spowodować nawrót albo wzmocnienie zaburzeń odżywiania.
Sama łapałam się na tym, że zamiast myśleć o tragicznej stronie zaburzeń odżywiania, myślałam o kaloriach, ćwiczeniach i o tym jak nienawidzę swojego ciała. Dlatego czytałam z przerwami.
Reportaż ukazuje, że zaburzenia odżywiania to nie tylko anoreksja i bulimia, to także kompulsywne objadanie i ortoreksja.

[anna · Rating 4 out of 5]

Bardzo dobry reportaż. Trudno przeczytać go szybko, bo temat jest trudny i triggerujący, ale potrzeba nam takich książek.

[Autek Devilski · Rating 2 out of 5]

2,75/5

Uważam, że książka może być dobra, ALE chyba tylko dla osób, które nic nie wiedziały wcześniej o ED. Czytając odnosiłam wrażenie, że każdy z wątków ucina się w połowie, a poszczególne zaburzenia i przypadki dostają dużo mniej uwagi niż inne. Co jest dla mnie słabe, to że w żadnym momencie autorka nie mówi o tym, że zaburzeń może nie być widać (!!). Każde przedstawione zaburzenie opiera się o ekstremalny przypadek wygłodzenia czy otyłości. Autorka skupia się też oczywiście na młodych dziewczynach (jest zaledwie wspomniany przykład sportowców), nie wspominając, że te same zaburzenia mogą dotknąć dosłownie każdego, bez względu na wiek i płeć.

Najgorszy dla mnie jednak był sam sposób opowiadania o samych przypadkach. Autorka przedstawiała fabularyzowane sytuacje z perspektywy osoby chorej, dodając jakieś durne porównania i epitety, co daje wrażenie jakbyśmy nie czytali reportażu o śmiertelnej chorobie tylko przerysowane opowiadanie. Autorka wkłada w głowy osób jakieś kwieciste myśli i opisuje zachowania jak w książkach fantasy. Cały ten zabieg prowadzi do tego, że przestaje się myśleć o nich jako o prawdziwych osobach, bo brzmią jak twór wyobraźni autorki.

Wątek internetowy został dosłownie liźnięty. Autorka zabawiła się na chwilę w dziennikarkę śledczą, ale nic z tego za bardzo nie wynikło. Nie ma nawet wzmianki o jednym z największych i najniebezpieczniejszych community jakie w internecie nadal działa prężnie xd

Moim zdaniem zabrakło nie tylko researchu, ale też empatii i zrozumienia. Niby tam gdzieś jest, ale wychodzi trochę powierzchowne. Autorka wybierając się do ośrodka leczenia zaburzeń odżywiania, nie była w stanie się domyślić co się może złego stać jak postanowi nie dokończyć swojego posiłku jedząc przy stole z chorymi dziewczynami xdd

Generalnie nie polecałabym jej osobom, które wiedzą, że taka książka mogłaby ich triggerować. Also osoby z emetofobią totalnie nie powinny tego czytać, bo autorka ma obsesję i opisuje niektóre czynności z takimi detalami, że to aż niepoważne.

Z dobrych rzeczy to dowiedziałam się jak prawnie w innych krajach wygląda kwestia promowania tych crazy diet w internecie i zatrudniania wychudzonych modelek. Aczkolwiek tu też zarzut, bo temat ponownie liźnięty, a kraje wymienione ze 3.
Zaskoczenie roku: Francja jest based.

[Ola Seluk · Rating 4 out of 5]

3.5/5 (?)

jest to wstęp do rozmowy o zaburzeniach odżywiania, ale temat nie został wyczerpany. Mamy portrety osób chorujących, w większości nadal w sidłach choroby, mamy krótko opisane jednostki chorobowe oraz historię postrzegania i edukacji Polaków w zakresie zdrowia psychicznego. nie wiem czy to był celowy zabieg, ale reportaż jest „niedokończony”. Trochę odbieram to jako nawiązanie do tego, że przed nami jeszcze daleka droga i że w Polsce jeszcze wiele musi się zmienić oraz podkreślenie jak ciężko jest osobie chorej zapanowanie nad swoimi zaburzeniami.

[Izabela Noga · Rating 3 out of 5]

[3.5] Nie będę tu więcej pisać, bo ocenianie takich książek nie ma sensu.

[Kulturalny Lis · Rating 4 out of 5]

3.75🌟

[Kasia (kasikowykurz) · Rating 3 out of 5]

Fajnie, że takie rzeczy powstają, że można sięgnąć po coś nowego, lizną trochę wiedzy i poszerzyć horyzonty. Ale no właśnie - liznąć, bo mam wrażenie - i mówię to jako osoba, która o temacie ma bardzo ogólne pojęcie - że ta książka nic nowego mi nie dała. Że nie obaliła żadnych mitów, nie rozwinęła wystarczająco tematu, nie sprawiła, że gorzko zapłakałam, a temat przecież jest poważny. Jest trochę po łebkach, trochę o wszystkim, najwięcej o anoreksji i bulimii, ale przecież są też inne zaburzenia i tego mi zabrakło. Zabrakło mi trochę tej części medycznej, jakiegoś technicznego nakreślenia problemu, faktów.

Może być spoko na początek przygody z reportażami, ale zdecydowanie jeszcze dużo tutaj brakuje.

[Gabcia · Rating 4 out of 5]

Damn, naprawdę kawał dobrego reportażu, a do tego skończyłam go w jeden dzień

Wielkie brawa dla autorki za poruszenie trudnego tematu, a przy tym za poruszenie różnych jego aspektów - bo mamy nie tylko mowę o anoreksji czy bulimii, ale jest też ortoreksja, fitoreksja czy zespół napadowego objadania się. No i są też historie mężczyzn!

Ej serio kurde
Nie lubię tematu zaburzeń odżywiania, a do tego czytałam już sporo różnych reportaży o zaburzeniach psychicznych, ale ,, Głodne" są moim faworytem - mimo, że sięgnęłam po nie ot tak, z założenia że mi się nie spodobają
A tu proszę

ALE WAIT, CZEMU TYLKO 4 GWIAZDKI?
A bo nie ukrywam, że przez moje studia trochę znam się na temacie i wiem, że np. za anoreksją stoi coś więcej niż tylko ,,chcę być chuda". A tu czynniki predysponujące do choroby, czy podtrzymujące ją zostały potraktowane pobieżnie lub wcale - a jednak to dość kluczowe kwestie w takiej książce.
Szkoda też, że nie było informacji o tym gdzie szukać pomocy, w jakie miejsca można się zgłosić, jak wygląda leczenie, co jest najskuteczniejsze itp.

[Kinga ♡ · Rating 4 out of 5]

wartościowe, jest w niej pokazane wiele perspektyw, oraz przypadków. coś mi nie grało z sposobem w jaki historie zostały uporządkowane

[Amoette (Taylor's Version)]

Zdecydowanie nie dla osób ktore same maja problemy, skłonności czy przeszłość z zaburzeniami odżywiania. Brakowalo mi jedynie zaznaczenia tego ze zaburzenia odżywiania nie maja wygladu

[Maggie · Rating 3 out of 5]

3.5

[Gosia · Rating 4 out of 5]

4.5

[Stasiu · Rating 4 out of 5]

4.

Mocna.

[SimpOfAndrewGarfield · Rating 4 out of 5]

3,8 jako osoba z ed utożsamiam się z wieloma poruszanymi tutaj tematami. Książkę słuchało się bardzo przyjemnie, lecz gdzieś po połowie czułam się czasami jakbym słuchała 4x tego samego rozdziału kiedy każda historia podobno jest inna od pozostałych ( „w znacznym stopniu” ). Mam nadzieję że wszystkie osoby z tych opowiadań dają sobie radę i dalej starają się dzielnie walczyć ze swoją chorobą. Bardzo fajnie że autorka dodała także historię mężczyzn bo często temat ich zaburzeń jest pomijany.

[Julia Gierczak]

Styl autorki jest marny, ale wykonała sporo pracy, żeby opisać temat z różnych perspektyw, tylko część z nich była po linii najmniejszego oporu. Mam mieszane uczucia.
Z jednej strony wszystkie świadectwa osób z ED są uprawnione i ważne, z drugiej wolałabym przeczytać mniej historii, ale bardziej pogłębionych, takich, które zostaną ze mną na dłużej. W tym wypadku tak będzie z kilkoma, reszta wyparuje mi z głowy równie szybko, jak artykuły prasowe, które przypominają. Nie jest to absolutnie wartościowanie ludzkich historii. Być może z niektórymi osobami autorce udało się zbudować więź, która pozwoliła na pogłębienie opowieści o ich doświadczeniu, podczas gdy inne były zamknięte i zdawkowe. W końcu większość osób bohaterskich książki trwa w mniej lub bardziej krytycznych punktach swoich zaburzeń odżywiania. Raczej nie jest to czas na dogłębne zwierzenia, tylko na walkę o życie. Książka pokazuje, że faktycznie doświadczenia życia z ED rzadko kończą się hollywoodzkim happy endem. Nie wyziera z niej też jednak całkowity mrok i defetyzm. Los wielu osób mających trudne relacje z jedzeniem bywa tragiczny, części jednak udaje się odnaleźć w sobie dobrą przestrzeń dla nich samych. Nawet jednak w ich przypadku oznacza to trwanie w nieustającym procesie. Oczywiście życzę wszystkim bycia w dobrym punkcie procesu i możliwości zadbania o siebie tak naprawdę. Sama wiem, że to jest możliwe, chociaż bywa bardzo trudne, a w dalszej drodze zawsze mogą się zdarzać kryzysy.
Pod tym względem książka wydaje mi się bardzo bliska życia i realiów. Z nutą nadziei, ale bez przesadnego optymizmu.
Dużym plusem jest to, że oprócz doświadczeń anoreksji i bulimii oferuje także perspektywy osób kompulsywnie jedzących, w tym też otyłych, doświadczających fitoreksji czy ortoreksji. Porusza też bardzo rzadko obecny temat ED w męskim sporcie. Przywołana tu historia jedynego nie-anonimowego bohatera zbioru, Przemysława Kantyki, o jego bulimii anorektycznej i fitoreksji związanych z wyczynowym uprawianiem skoków narciarskich była dla mnie jedną z bardziej poruszających. Nie ze względu na jawność czy w ogóle jakiekolwiek wartościowanie opisywanych w książce doświadczeń, ale dlatego, że po prostu otworzyła mnie na całkiem nową porcję wiedzy. W ogóle cieszę się, że są w tomie dostępne głosy męskie, choć wciąż ED dotyczą w miażdżącej części dziewczyn i kobiet, to ważne jest, by mówić również w tym kontekście o osobach nieidentyfikujących się z kobiecością.
Jestem nieco rozczarowana całością, ale pewne wybrane opowieści, których z dość chyba zrozumiałych względów nie będę wyliczać, pozwoliły mi wejść do świata osób bardzo mi dalekich albo całkiem bliskich (z określonego etapu życia), a obie możliwości są bardzo wartościowe poznawczo.
Książka jest debiutem, autorka ma pewnie szansę rozwinąć skrzydła bardziej i może nieco popracować nad stylem w przyszłości. I wtedy może będzie mniej zastrzeżeń. Jednak myślę, że potencjał jest.

[Alina :D · Rating 5 out of 5]

Uderza. Trochę tak, kiedy idziesz i uderzysz małym palcem u stopy w mebel. Podobała mi się, z całym bólem, cierpieniem i frustracją przenikającymi strony tej książki. Lektura, która jest potrzebna. Uświadamia, że zaburzenia odżywiania to poważna sprawa i że to choroba, z którą ciężko wygrać samemu. Serdecznie polecam. <3

[lils · Rating 5 out of 5]

bardzo dobry, wstrząsający i potrzebny reportaż

[Matylda]

Bez gwiazdek, bo ta książka to oddanie głosu osobom chorym i nie chce oceniać czyiś historii.
Można by było niektóre tematy ugryźć z innej strony albo bardziej pogłębić, ale nie jest to zły reportaż. Pokazuje, że ed może wyglądać u każdego człowieka inaczej i nie można wrzucać wszystkich do jednego worka, co bardzo doceniam.
Tytuł książki odrobinę mi przeszkada, ale chyba nie potrafię dobrze wytłumaczyć dlaczego.

[Magda · Rating 5 out of 5]

Myślę, że jest to książka, z którą powinno się zapoznać, według mnie jest naprawdę warta uwagi.
Mnie jako osobie zmagającej się z zaburzeniami odżywiania pomogła zrozumieć, że to, co dzieje się w mojej głowie ma jakąś nazwę, jeśli możliwe, żeby z tym pracować, pomaga nazywać pewne rzeczy, na których określenie nie potrafiłam znaleźć wcześniej słów

[Kamila Gąsior · Rating 5 out of 5]

Bez dwóch zdań, uważam, że książka zasłużyła na pięć gwiazdek. Dzięki niej dowiedziałam się, że zaburzenia odżywienia to nie tylko anoreksja i bulimia, że leczenie nie ogranicza się tylko do wysłania chorego do szpitala psychiatrycznego i że ludzie nie wymyślają choroby na pokaz. Większość z nich jest świadomych ogromu problemu. W reportażach odnajdujemy historie ludzi w różnym wieku, od dzieciństwa po dorosłość, ludzi będących w różnych miejscach w społeczeństwie. Dzięki temu widzimy, że zaburzenia odżywiania mogą przytrafić się każdemu z różnych przyczyn. Autorka wyczerpuje temat perfekcyjnie, nie ogranicza się jeśli chodzi o opisy zwłaszcza te „odpychające”. Z pewnością książka zostawia z refleksją po przeczytaniu.