What do you think?
Rate this book
Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους #1
Ο θάνατος ήρθε τελευταίος
Oι είκοσι έξι ιστορίες (έντιτλα κεφάλαια) του μυθιστορήματος της Zυράννας Zατέλη Mε το παράξενο όνομα Pαμάνθις Eρέβους εξελίσσονται στα τέλη του '50, κάπου στη βόρεια Eλλάδα, με αναδρομές που φτάνουν στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα. Παρακολουθούμε το ιστορικό πέντε αδελφών (τεσσάρων γυναικών και ενός άντρα) που, μέσα σε μια δωδεκαετία, θα πεθάνουν και οι πέντε στις καλύτερες ηλικίες τους (πρόωροι κι αδυσώπητοι θάνατοι, μυστηριώδεις όσο και «φυσικοί»), αφήνοντας πίσω τους ένα μόνο γόνο: το δεκατριάχρονο αγόρι μιας από τις αδελφές, ένα πλάσμα προικισμένο «με μυστικά χαρίσματα και βάσανα», που –πριν αφανιστεί κι αυτό από το χτύπημα ενός κεραυνού– θ' αφήσει μια καταλυτική, κυριολεκτικά αλησμόνητη σφραγίδα στο όλο κλίμα του βιβλίου. Ωστόσο, χίλιες δυο ακόμη ιστορίες γεννιούνται και υφαίνονται πίσω και γύρω απ' αυτό το κεντρικό μοτίβο και οι αναδρομές στο χρόνο είναι πολύ βαθύτερες –και κυκλικότερες– από ένα «φλας μπακ» στα περασμένα. Eίναι η κατάδυση στην ίδια την ανθρώπινη κατάσταση, στην πολυπλοκότητα της αλήθειας, της πραγματικότητας και του ονείρου – στους φόβους και στις ηδονές της ύπαρξής μας, στις αγάπες μας και στους νεκρούς μας. Nα τονίσουμε επίσης ότι τα παιδιά, τα ζώα, τα φυσικά φαινόμενα, όσο και κάποια παγανιστικά κατάλοιπα (όπως για παράδειγμα οι πυροβασίες που τελούνται ακόμη σε κάποια μέρη της βόρειας Eλλάδας) αποκτούν στο μυθιστόρημά της την αξία και τη βαρύτητα μιας αρχετυπικής θέασης του κόσμου.
Eξάλλου η βασική, η ουσιαστική «πλοκή» του έργου της Zυράννας Zατέλη είναι οι αδιάκοπες διαπλοκές της ίδιας της συγγραφής, είναι τα άπειρα δούναι λαβείν ανάμεσα στην περιπέτεια της ανθρώπινης ψυχής –στους μυστικότερους μάλιστα σπασμούς της– και στην ενσυνείδητη περιπέτεια του ανθρώπου να αρθρώσει τη μοίρα του σε λόγο – με άλλα λόγια, ανάμεσα στο ανείπωτο καθαυτό και στη λογοτεχνία ως μια πράξη μύησης και αυτολυτρωμού. Έχουν ονομάσει τη Zυράννα Zατέλη «σοφιστικέ Zεχραζάντ», κάτι που της πάει αρκετά, μα όχι ως το σημείο να μην ηχεί κι αυτό –στην περίπτωσή της– ως μια συμβατική απόδοση.
Eξάλλου η βασική, η ουσιαστική «πλοκή» του έργου της Zυράννας Zατέλη είναι οι αδιάκοπες διαπλοκές της ίδιας της συγγραφής, είναι τα άπειρα δούναι λαβείν ανάμεσα στην περιπέτεια της ανθρώπινης ψυχής –στους μυστικότερους μάλιστα σπασμούς της– και στην ενσυνείδητη περιπέτεια του ανθρώπου να αρθρώσει τη μοίρα του σε λόγο – με άλλα λόγια, ανάμεσα στο ανείπωτο καθαυτό και στη λογοτεχνία ως μια πράξη μύησης και αυτολυτρωμού. Έχουν ονομάσει τη Zυράννα Zατέλη «σοφιστικέ Zεχραζάντ», κάτι που της πάει αρκετά, μα όχι ως το σημείο να μην ηχεί κι αυτό –στην περίπτωσή της– ως μια συμβατική απόδοση.
728 pages, Hardcover
First published December 1, 2001
16 people are currently reading
383 people want to read
About the author
Zyranna Zateli
10 books195 followersZyranna Zateli (Greek: Ζυράννα Ζατέλη) is an acclaimed Greek novelist born in Thessaloniki in 1951. She attended a drama school from 1976-1979 and then worked as an actress and radio producer, before becoming a full-time writer. She won the National Book Prize for Literature in 1994 and 2002.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 21 of 21 reviews
June 6, 2017
Ο Θωμάς Κοροβίνης είχε πει κάτι πάρα πολύ εύστοχο για την Ζυράννα, σε μια παρουσίαση για το Πάθος: Ζυράννα τα πας τόσο καλά με τον θάνατο που είσαι ικανή να πας στην απέναντυ όχθη και να στέλνεις κι
απο κει βιβλία. Δεν λέει ψέμματα. Αλλωστε το επισημαίνει και η ιδια: ετσι και μπω στο γράψιμο δεν με
φοβίζει τίποτα, ούτε αρρώστιες, ούτε θάνατος. 100 χρόνια είναι λίγα. Μπορεί να ζήσω 120. Και πάλι λίγα
είναι. Την πίστευω. Κάι πως να μην την πίστεψεις, αυτό το ατίθασο Κριάρι που γεννήθηκε μόνο για να
γράφει, αυτήν την εντομολόγο της ύπαρξης που πηγαίνει στα τυπογραφεία και την ωρα της έκδοσης,
σταμάταει την παραγωγή για να διορθώσει κάτι. Μια λέξη, ενα κώμα, η ακόμα κι ολόκληρο το βιβλίο.
Τι σημασία εχουν 8 χρόνια. Οι αναμονές είναι για να δικαιώνονται οι ερωτευμένοι, και τα πλουμιστά
τριανταφυλλένια βιβλία θέλουν τον χρόνο τους ως που να δικαιωθεί και η τελευταία Ανάσα. Αλλωστε
έχουμε υπομονή. Κι ο΄Θάνατος είναι Υπομονή. Ποιός το λέγε να δεις; Ζήσε την κάθε μέρα σου σαν να
είναι η τελευταία, γιατί κάποια μέρα αυτό θα είναι πραγματικότητα. Κι Η Ζυράννα το κάνει πράξη αυτό:
γράφει σαν να είναι η τελευταία της σελίδα, σαν να μην υπάρχει κανένα αύριο, κανένα ύστατο μετά. Το
θέμα είναι να συγκλονιστούμε σύγκορμοι, για να μιλήσουμε για τον θάνατο μέσα απο τα μάτια των παιδιών.
Κι ομως η μάγισσα δεν μας κάνει χάρες. Μας κρατάει δώρα, μας κρατάει κραυγές. Απαξ και ήρθε η ώρα
σου δεν θα υπάρξει κανένα έλεος. Δεν παν να σαι 5 χρόνων. Θα πεθάνεις γιατί έτσι, σχεδόν ανεξήγητα.
Ο θάνατος όπως και οι αρρώστιες ανήκουν σ'αυτούς που μένουν πίσω. Σ'αυτούς που πίστεψαν αλλά
δεν μπόρεσαν. Οπως και στην μάνα Ελένη. Που χάνει την μικρή Δάφνη, όπως χάνουμε το φως της
μέρας, χωρίς να το καταλάβουμε. Νύχτωσε κιόλας; Ναι, νύχτωσε, αλλά χωρίς εμάς. Οι περιγραφές είναι
σπάνιες. Πότε ο θάνατος δεν παρουσιάστηκε με τόση φυσικότητα, με τόση εύγλωτη φρίκη. Είπαμε: η
κούκλα μας δεν κάνει χάρες. Αφού ήρθαμε σ'αυτό το φεστιβάλ φρίκης, ας το ζήσουμε με όλη του την
μεγαλοπρέπεια. Εδω δεν χωράει συναισθηματική επαιτεία. Εδώ χωράει μόνο ο Αναστάσης, το μικρό
αγόρι, ο παράνομος καρπός του Ντάφκου, που όντας ξένος, γίνεται ο πιο δικός τους άνθρωπος.
Το αγόρι της Ελένης. Που δεν είναι μάνα του, αλλά να που θα γίνει. Κάθεται και κλαίει μόνη η Ελενη, για
το παιδί που έφυγε απο την αγκαλιά της και ξεψύχησε σαν φτερό, κι ερχεται ο Αναστάσης και της μιλάει
για την συκιά. Θέλει κούρεμα η συκιά, και μαζί μ'αυτήν και συ. Της λέει. Είναι ανελέητα τα παιδιά. Πάντα
ήταν, κι όχι επειδή είναι αθώα, αλλά επειδή δεν έχει γραφτεί επάνω τους το μέλλον. Ακόμη. Αλλά ο χρόνος
είμαστε εμείς. Παρελθόν, παρόν και μέλλον είναι ενα εκρηκτικό κοκτέηλ για προσωρινούς ζωντανούς. Αλλά τι μπορεί να ξέρει για αυτά ενα παιδί. Οποιος φοβάται νικιέται, κι ενα παιδί δεν μπορεί παρά να είναι
αφοβο. Οπως κι ο μικρός μας ήρωας που βάζει τις φωνές στην δεύτερη του μάνα, μάλλον απο απελπισία
παρά απο οργή. Το περιγράφει τέλεια η Κυρία Αληθινό Ψευδώνυμο: Ο Αναστάσης πήγε και την χάιδεψε
άκρη-ακρη στα μαλλιά, στο κρόταφο-εκείνη στην αρχή σκιάχτηκε, νόμισε πως θα της σηκώσει χέρι, τα
μάτια της γιάλισαν πάλι, τρικύμισαν, μα όχι από θυμό, μάλλον σαν να το περίμενε, κι αυτό μέσα σε όλα.
Κι όταν της ήρθε το δειλό αγορίστικο χάδι, πήρε το άλλο του χέρι του με την φαλσέτα και το έφερε στο
στόμα της, το φίλησε θερμά και πρόλαβε να βγεί πριν την πνίξει το κλάμα.
Για κάτι τέτοιες ανεπάναληπτες σκηνές αξίζει ο Θάνατος. Πραγματικά νομίζεις ο,τι βρίσκεσαι σε ενα μουσείο και δεν ξέρεις ποιόν πίνακα να πρωτοθαυμάσεις. Αλλά πάντα πρέπει να υπάρχει μια ανάλο-
για οπως και στη ζωη:δεν μπορείς να κοιτάξεις ολους τους ανθρώπους που περνάνε απο μπροστά
σου, αλλά θα σταθείς σε 2-3 για να μπορέσεις να τους απομνημονεύσεις. η ίδια αντιστοιχία υπάρχει
και στην τέχνη.
Αλλώστε όπως λέει και η συγγραφέας, ισως τελικά να κρίθουμε απο τα μάτια των ζώων.
Κι απο τα μάτια των παιδιών να συμπληρώσω με την σειρά μου κι εγώ.
απο κει βιβλία. Δεν λέει ψέμματα. Αλλωστε το επισημαίνει και η ιδια: ετσι και μπω στο γράψιμο δεν με
φοβίζει τίποτα, ούτε αρρώστιες, ούτε θάνατος. 100 χρόνια είναι λίγα. Μπορεί να ζήσω 120. Και πάλι λίγα
είναι. Την πίστευω. Κάι πως να μην την πίστεψεις, αυτό το ατίθασο Κριάρι που γεννήθηκε μόνο για να
γράφει, αυτήν την εντομολόγο της ύπαρξης που πηγαίνει στα τυπογραφεία και την ωρα της έκδοσης,
σταμάταει την παραγωγή για να διορθώσει κάτι. Μια λέξη, ενα κώμα, η ακόμα κι ολόκληρο το βιβλίο.
Τι σημασία εχουν 8 χρόνια. Οι αναμονές είναι για να δικαιώνονται οι ερωτευμένοι, και τα πλουμιστά
τριανταφυλλένια βιβλία θέλουν τον χρόνο τους ως που να δικαιωθεί και η τελευταία Ανάσα. Αλλωστε
έχουμε υπομονή. Κι ο΄Θάνατος είναι Υπομονή. Ποιός το λέγε να δεις; Ζήσε την κάθε μέρα σου σαν να
είναι η τελευταία, γιατί κάποια μέρα αυτό θα είναι πραγματικότητα. Κι Η Ζυράννα το κάνει πράξη αυτό:
γράφει σαν να είναι η τελευταία της σελίδα, σαν να μην υπάρχει κανένα αύριο, κανένα ύστατο μετά. Το
θέμα είναι να συγκλονιστούμε σύγκορμοι, για να μιλήσουμε για τον θάνατο μέσα απο τα μάτια των παιδιών.
Κι ομως η μάγισσα δεν μας κάνει χάρες. Μας κρατάει δώρα, μας κρατάει κραυγές. Απαξ και ήρθε η ώρα
σου δεν θα υπάρξει κανένα έλεος. Δεν παν να σαι 5 χρόνων. Θα πεθάνεις γιατί έτσι, σχεδόν ανεξήγητα.
Ο θάνατος όπως και οι αρρώστιες ανήκουν σ'αυτούς που μένουν πίσω. Σ'αυτούς που πίστεψαν αλλά
δεν μπόρεσαν. Οπως και στην μάνα Ελένη. Που χάνει την μικρή Δάφνη, όπως χάνουμε το φως της
μέρας, χωρίς να το καταλάβουμε. Νύχτωσε κιόλας; Ναι, νύχτωσε, αλλά χωρίς εμάς. Οι περιγραφές είναι
σπάνιες. Πότε ο θάνατος δεν παρουσιάστηκε με τόση φυσικότητα, με τόση εύγλωτη φρίκη. Είπαμε: η
κούκλα μας δεν κάνει χάρες. Αφού ήρθαμε σ'αυτό το φεστιβάλ φρίκης, ας το ζήσουμε με όλη του την
μεγαλοπρέπεια. Εδω δεν χωράει συναισθηματική επαιτεία. Εδώ χωράει μόνο ο Αναστάσης, το μικρό
αγόρι, ο παράνομος καρπός του Ντάφκου, που όντας ξένος, γίνεται ο πιο δικός τους άνθρωπος.
Το αγόρι της Ελένης. Που δεν είναι μάνα του, αλλά να που θα γίνει. Κάθεται και κλαίει μόνη η Ελενη, για
το παιδί που έφυγε απο την αγκαλιά της και ξεψύχησε σαν φτερό, κι ερχεται ο Αναστάσης και της μιλάει
για την συκιά. Θέλει κούρεμα η συκιά, και μαζί μ'αυτήν και συ. Της λέει. Είναι ανελέητα τα παιδιά. Πάντα
ήταν, κι όχι επειδή είναι αθώα, αλλά επειδή δεν έχει γραφτεί επάνω τους το μέλλον. Ακόμη. Αλλά ο χρόνος
είμαστε εμείς. Παρελθόν, παρόν και μέλλον είναι ενα εκρηκτικό κοκτέηλ για προσωρινούς ζωντανούς. Αλλά τι μπορεί να ξέρει για αυτά ενα παιδί. Οποιος φοβάται νικιέται, κι ενα παιδί δεν μπορεί παρά να είναι
αφοβο. Οπως κι ο μικρός μας ήρωας που βάζει τις φωνές στην δεύτερη του μάνα, μάλλον απο απελπισία
παρά απο οργή. Το περιγράφει τέλεια η Κυρία Αληθινό Ψευδώνυμο: Ο Αναστάσης πήγε και την χάιδεψε
άκρη-ακρη στα μαλλιά, στο κρόταφο-εκείνη στην αρχή σκιάχτηκε, νόμισε πως θα της σηκώσει χέρι, τα
μάτια της γιάλισαν πάλι, τρικύμισαν, μα όχι από θυμό, μάλλον σαν να το περίμενε, κι αυτό μέσα σε όλα.
Κι όταν της ήρθε το δειλό αγορίστικο χάδι, πήρε το άλλο του χέρι του με την φαλσέτα και το έφερε στο
στόμα της, το φίλησε θερμά και πρόλαβε να βγεί πριν την πνίξει το κλάμα.
Για κάτι τέτοιες ανεπάναληπτες σκηνές αξίζει ο Θάνατος. Πραγματικά νομίζεις ο,τι βρίσκεσαι σε ενα μουσείο και δεν ξέρεις ποιόν πίνακα να πρωτοθαυμάσεις. Αλλά πάντα πρέπει να υπάρχει μια ανάλο-
για οπως και στη ζωη:δεν μπορείς να κοιτάξεις ολους τους ανθρώπους που περνάνε απο μπροστά
σου, αλλά θα σταθείς σε 2-3 για να μπορέσεις να τους απομνημονεύσεις. η ίδια αντιστοιχία υπάρχει
και στην τέχνη.
Αλλώστε όπως λέει και η συγγραφέας, ισως τελικά να κρίθουμε απο τα μάτια των ζώων.
Κι απο τα μάτια των παιδιών να συμπληρώσω με την σειρά μου κι εγώ.
January 19, 2020
Μέχρι να διαβάσω Ζατέλη έλεγα πώς δεν πιστεύω σε μάγισσες. Να, όμως, που άλλαξα γνώμη, γιατί η Ζυράννα πρέπει να είναι τέτοιο πλάσμα, δεν εξηγείται αλλιώς.
Σ' αυτό το πρώτο μέρος της τριλογίας Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους γράφει ιστορίες μαγικές, μυστηριώδεις. Οι χαρακτήρες φαίνονται αρχικά τόσο εξωπραγματικοί, μα σ’ ένα δεύτερο επίπεδο γίνονται αληθινοί, οικείοι.
Στις 700 περίπου σελίδες του βιβλίου ξεδιπλώνονται οι ιστορίες πέντε αδερφών, τεσσάρων γυναικών και ενός άντρα, που μέσα σε λίγα χρόνια θα χαθούν στις καλύτερες ηλικίες τους, από φυσικό ή μυστηριώδη θάνατο. Πίσω τους θα αφήσουν ένα παιδί δεκατριών χρονών που και αυτό θα χαθεί.
Στην ουσία, η Ζατέλη με την απόκοσμη γραφή της μιλάει για τους φόβους της ανθρώπινης ύπαρξης, τον έρωτα, την πραγματικότητα και το όνειρο, το θάνατο.
«Ξέρεις τι λένε αυτοί που ξέρουν; Θεέ μου μη μου δώσεις αυτό που αντέχω! Όχι που δεν αντέχω, που αντέχω! Όλα τα αντέχουμε γιατί, και τα χειρότερα -δυστυχώς οι άνθρωποι». «Ευτυχώς να λες».
«Μπορεί κι ευτυχώς, αλλιώς πως θα ζούσαμε».
Πλάσμα που δεν ανήκει σ’ αυτόν τον κόσμο η Ζυράννα. Αφεθείτε στην μαγεία της.
Σ' αυτό το πρώτο μέρος της τριλογίας Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους γράφει ιστορίες μαγικές, μυστηριώδεις. Οι χαρακτήρες φαίνονται αρχικά τόσο εξωπραγματικοί, μα σ’ ένα δεύτερο επίπεδο γίνονται αληθινοί, οικείοι.
Στις 700 περίπου σελίδες του βιβλίου ξεδιπλώνονται οι ιστορίες πέντε αδερφών, τεσσάρων γυναικών και ενός άντρα, που μέσα σε λίγα χρόνια θα χαθούν στις καλύτερες ηλικίες τους, από φυσικό ή μυστηριώδη θάνατο. Πίσω τους θα αφήσουν ένα παιδί δεκατριών χρονών που και αυτό θα χαθεί.
Στην ουσία, η Ζατέλη με την απόκοσμη γραφή της μιλάει για τους φόβους της ανθρώπινης ύπαρξης, τον έρωτα, την πραγματικότητα και το όνειρο, το θάνατο.
«Ξέρεις τι λένε αυτοί που ξέρουν; Θεέ μου μη μου δώσεις αυτό που αντέχω! Όχι που δεν αντέχω, που αντέχω! Όλα τα αντέχουμε γιατί, και τα χειρότερα -δυστυχώς οι άνθρωποι». «Ευτυχώς να λες».
«Μπορεί κι ευτυχώς, αλλιώς πως θα ζούσαμε».
Πλάσμα που δεν ανήκει σ’ αυτόν τον κόσμο η Ζυράννα. Αφεθείτε στην μαγεία της.
August 15, 2018
Η Ζυράννα Ζατέλη με κάνει να αισθάνομαι προνομιούχος για δύο πράγματα. Πρώτο, για το ότι μιλάω ελληνικά, δεύτερο, για το ότι οι ζωές μας συμπίπτουν χρονικά. Έχει γίνει κλισέ πια το "Η Ζατέλη ανήκει σε έναν άλλο κόσμο" αλλά πως να το κάνουμε, ισχύει. Θεωρώ θαυμάσιο το ότι έχει καταφέρει να μεγαλώσει και δε την έχει πάρει ακόμα κάποιος αέρας, κάποιος κεραυνός, κάποιος λύκος.
Το βιβλίο με ρήμαξε. Σα να έβαλε τις γάτες της να μου ξεσκίσουν την καρδιά, το τελείωσα ένα χρόνο μετά, εξαντλημένος.
#readathon18 [3/13] ~ [ένα βιβλίο που διαδραματίζεται σε χωριό]
Το βιβλίο με ρήμαξε. Σα να έβαλε τις γάτες της να μου ξεσκίσουν την καρδιά, το τελείωσα ένα χρόνο μετά, εξαντλημένος.
#readathon18 [3/13] ~ [ένα βιβλίο που διαδραματίζεται σε χωριό]
January 19, 2020
Μου αρέσει πολύ η γραφή της Ζατέλη. Ωστοσο στο συγκεκριμένο κάποια θέματα τα τραβούσε εμμονικά απ τα μαλλιά -όπως η σκηνή στο νεκροταφείο στο πρωτο μερος με τον Ζαφο κ τον Ανάσταση που κρατησε 100σελ ή και παραπάνω και μ εφερε σε απόγνωση- ηθελα να το παρατησω, κι ας γραφει αναμφισβητητα μαγευτικά, εκανα υπομονή για το δεύτερο μέρος, το οποίο όντως με αντάμειψε.
Είχε καποιες πολυ δυνατες στιγμες που με συγκλόνισαν, αλλα μετα, ας πουμε μετα την 350 περίπου, εχασα ξανά ολο μου το ενδιαφέρον.
Νομίζω στο συγκεκριμένο εργο τραβάει την πλοκή οσο δεν πάει, κι αυτο με βγάζει εξω απο τη φάση. Ωραίο το εξωπραγματικό, γενικά το αγαπώ, αλλά όταν παραγινεται εξωπραγματικό τα βάζεις με τον συγγραφέα
(Εχω πάθει σχεδον το ιδιο με τη Λιγη Ζωή)
Ξερω πως επρεπε να προϊδεαστώ απ τον τίτλο, αλλά το παρακανε με το θανατικο,
ειναι η φάση Χιονια στο καμπαναριό
πέθανε ολο το χωριό.
Λυπάμαι. Ζυράννα σ αγαπω, αλλά απο μένα είναι όχι.
Τα 3 αστερια για το κομματι του δεύτερου μερους που με κράτησε συγκλονισμένη. Και τιμής ένεκεν επίσης, για τη γραφή, και για την ανάμνηση των Λύκων ❤
Είχε καποιες πολυ δυνατες στιγμες που με συγκλόνισαν, αλλα μετα, ας πουμε μετα την 350 περίπου, εχασα ξανά ολο μου το ενδιαφέρον.
Νομίζω στο συγκεκριμένο εργο τραβάει την πλοκή οσο δεν πάει, κι αυτο με βγάζει εξω απο τη φάση. Ωραίο το εξωπραγματικό, γενικά το αγαπώ, αλλά όταν παραγινεται εξωπραγματικό τα βάζεις με τον συγγραφέα
(Εχω πάθει σχεδον το ιδιο με τη Λιγη Ζωή)
Ξερω πως επρεπε να προϊδεαστώ απ τον τίτλο, αλλά το παρακανε με το θανατικο,
ειναι η φάση Χιονια στο καμπαναριό
πέθανε ολο το χωριό.
Λυπάμαι. Ζυράννα σ αγαπω, αλλά απο μένα είναι όχι.
Τα 3 αστερια για το κομματι του δεύτερου μερους που με κράτησε συγκλονισμένη. Και τιμής ένεκεν επίσης, για τη γραφή, και για την ανάμνηση των Λύκων ❤
October 12, 2022
«Ο θάνατος ήρθε τελευταίος»
Τι να πω εγώ για τη Ζατέλη… είναι η νεράιδα της ελληνικής λογοτεχνίας.
Η γραφή της παραμυθένια, αέρινη, γεμάτη μυρωδιές, με πλάσματα της φύσης.
Όταν ξεκινάς να διαβάζεις βιβλίο της μπαίνεις σε έναν άλλο κόσμο. Γυρίζεις χρόνια πίσω, σε μια εποχή που τα πράγματα ήταν πιο αγνά, πιο όμορφα, και παράλληλα πολύ δύσκολα. Το θανατικό είναι πρωταρχικό στοιχείο. Κυριαρχεί, θερίζει, τρομάζει τους ήρωες. Το βιώνουν χάνοντας τους δικούς τους ανθρώπους κ αναμένουν κ τον δικό τους χαμό.
Είναι μια συγγραφέας που διχάζει τους αναγνώστες! Θέλει υπομονή κ συγκέντρωση για κάθε βιβλίο της γιατί είναι πυκνογραμμένα. Η ανάγνωσή τους απαιτεί χρόνο! Αισθάνεσαι πως τελειώνοντας ένα κεφάλαιο είναι αναγκαίο να σταματήσεις γιατί πρέπει να ωριμάσει η ιστορία στο μυαλό σου. Αξίζει όμως, να μπεις στον παραμυθένιο κόσμο της!
Τι να πω εγώ για τη Ζατέλη… είναι η νεράιδα της ελληνικής λογοτεχνίας.
Η γραφή της παραμυθένια, αέρινη, γεμάτη μυρωδιές, με πλάσματα της φύσης.
Όταν ξεκινάς να διαβάζεις βιβλίο της μπαίνεις σε έναν άλλο κόσμο. Γυρίζεις χρόνια πίσω, σε μια εποχή που τα πράγματα ήταν πιο αγνά, πιο όμορφα, και παράλληλα πολύ δύσκολα. Το θανατικό είναι πρωταρχικό στοιχείο. Κυριαρχεί, θερίζει, τρομάζει τους ήρωες. Το βιώνουν χάνοντας τους δικούς τους ανθρώπους κ αναμένουν κ τον δικό τους χαμό.
Είναι μια συγγραφέας που διχάζει τους αναγνώστες! Θέλει υπομονή κ συγκέντρωση για κάθε βιβλίο της γιατί είναι πυκνογραμμένα. Η ανάγνωσή τους απαιτεί χρόνο! Αισθάνεσαι πως τελειώνοντας ένα κεφάλαιο είναι αναγκαίο να σταματήσεις γιατί πρέπει να ωριμάσει η ιστορία στο μυαλό σου. Αξίζει όμως, να μπεις στον παραμυθένιο κόσμο της!
January 3, 2021
EDIT Ιανουαριος 2021: τελικα βαζω στο βιβλιο 4, με το ενα αστερακι να λειπει για τους λογους που λεω στην παρακατω κριτικη που εγραψα οταν το πρωτοτελειωσα. 3 αστερια παραειναι λιγα κι ας ηταν δυσκολο να το προχωρησω σε καποιες φασεις.
__________________________
Η ακριβης βαθμολογια μου ειναι 3,5, θα βαλω 3 προς το παρον λογω του οτι το να τελειωσω το βιβλιο ηταν σχεδον αθλος προς το τελος.
Δεν θα μασησω τα λογια μου, οι "Λυκοι" μου αρεσαν περισσοτερο, και η πρωτη πρωτη απογοητευση ηταν που αυτο το βιβλιο ειναι ακριβως το ιδιο: η ιστορια μιας οικογενειας μεσα στα χρονια, σε ενα χωριο στην Μακεδονια, στα παλια τα χρονια. Μονο που εδω ακολουθουμε λιγοτερα ατομα, αλλα για τον ιδιο αριθμο σελιδων, και η συγγραφεας μακρυγορει, και μακρυγορει, και μακρυγορει ατελειωτα. Οπως αναφερει και η Ερασμια, συγκεκριμενα η σκηνη με τους Ζαφο και Σερκα στο νεκροταφειο ηταν απελπιστικα τεραστια, οπως και πολλα αλλα θεματα, οπως τα λεπτομερη κεφαλαια "πως πεθαναν ενα ενα τα παιδια της Τριφυλλιας", τα οποια δεν ειχαν παιξει καν ρολο στην ιστορια που ακολουθουσαμε, εκτος απο την Φωτικα και την Δαφνη.
Η αγαπημενη μου ηταν 100% η Ζηνα, και μολις βρεθηκε στο προσκηνιο το βιβλιο εφευγε "νερακι". Δεν μου αρεσε ιδιαιτερα οταν αλλα θα ζησω.
Γενικα δεν γινεται να αρνηθεις οτι η συγγραφεας εχει ταλεντο, οι χαρακτηρες ειναι πραγματικα ζωντανοι και η διηγηση ειναι τοσο περιπλοκη αλλα και τοσο ευκολοδιαβαστη ταυτοχρονα. Μιλαμε για πραγματικο μερακι στην συγγραφη, και πραγματικα αν το βιβλιο ηταν εστω και 1% πιο κακογραμμενο, θα το ειχα παρατησει σιγουρα, αλλα η συγγραφεας το εσωζε; απλα δεν γινοταν να διαβασεις πολυ μονορουφι, πρεπει λιγο τωρα, λιγο αυριο, λιγο μεθαυριο, και λιγο αντιμεθαυριο, κτλ κτλ., και οταν καποιες σκηνες δεν ελεγαν να τελειωσουν με τιποτα, ηταν δυσκολο να κανεις τοσο υπομονη.
Και φυσικα να αναφερω οτι καθε σκηνη θανατου ηταν απλα εκπληκτικη, μαλλον αυτο ειναι σημα κατατεθεν της συγγραφεως (ή απλα πετυχαινει τα δικα μου "κουμπια" σε αυτο το θεμα). 10/10.
Το βιβλιο σιγουρα θα μου αρεσε περισσοτερο αν ηταν απλα μικροτερο. Δεν γινεται να μην γινοταν να κοπει ΤΙΠΟΤΑ απο τις 720 σελιδες.
__________________________
Η ακριβης βαθμολογια μου ειναι 3,5, θα βαλω 3 προς το παρον λογω του οτι το να τελειωσω το βιβλιο ηταν σχεδον αθλος προς το τελος.
Δεν θα μασησω τα λογια μου, οι "Λυκοι" μου αρεσαν περισσοτερο, και η πρωτη πρωτη απογοητευση ηταν που αυτο το βιβλιο ειναι ακριβως το ιδιο: η ιστορια μιας οικογενειας μεσα στα χρονια, σε ενα χωριο στην Μακεδονια, στα παλια τα χρονια. Μονο που εδω ακολουθουμε λιγοτερα ατομα, αλλα για τον ιδιο αριθμο σελιδων, και η συγγραφεας μακρυγορει, και μακρυγορει, και μακρυγορει ατελειωτα. Οπως αναφερει και η Ερασμια, συγκεκριμενα η σκηνη με τους Ζαφο και Σερκα στο νεκροταφειο ηταν απελπιστικα τεραστια, οπως και πολλα αλλα θεματα, οπως τα λεπτομερη κεφαλαια "πως πεθαναν ενα ενα τα παιδια της Τριφυλλιας", τα οποια δεν ειχαν παιξει καν ρολο στην ιστορια που ακολουθουσαμε, εκτος απο την Φωτικα και την Δαφνη.
Η αγαπημενη μου ηταν 100% η Ζηνα, και μολις βρεθηκε στο προσκηνιο το βιβλιο εφευγε "νερακι". Δεν μου αρεσε ιδιαιτερα οταν αλλα θα ζησω.
Γενικα δεν γινεται να αρνηθεις οτι η συγγραφεας εχει ταλεντο, οι χαρακτηρες ειναι πραγματικα ζωντανοι και η διηγηση ειναι τοσο περιπλοκη αλλα και τοσο ευκολοδιαβαστη ταυτοχρονα. Μιλαμε για πραγματικο μερακι στην συγγραφη, και πραγματικα αν το βιβλιο ηταν εστω και 1% πιο κακογραμμενο, θα το ειχα παρατησει σιγουρα, αλλα η συγγραφεας το εσωζε; απλα δεν γινοταν να διαβασεις πολυ μονορουφι, πρεπει λιγο τωρα, λιγο αυριο, λιγο μεθαυριο, και λιγο αντιμεθαυριο, κτλ κτλ., και οταν καποιες σκηνες δεν ελεγαν να τελειωσουν με τιποτα, ηταν δυσκολο να κανεις τοσο υπομονη.
Και φυσικα να αναφερω οτι καθε σκηνη θανατου ηταν απλα εκπληκτικη, μαλλον αυτο ειναι σημα κατατεθεν της συγγραφεως (ή απλα πετυχαινει τα δικα μου "κουμπια" σε αυτο το θεμα). 10/10.
Το βιβλιο σιγουρα θα μου αρεσε περισσοτερο αν ηταν απλα μικροτερο. Δεν γινεται να μην γινοταν να κοπει ΤΙΠΟΤΑ απο τις 720 σελιδες.
August 12, 2016
Στο πετάρισμα που κάνουν τα μάτια σου, νομίζεις πως βρίσκεσαι μες την ιστορία της και περιμένεις πως θα εξελιχθείς σαν χαρακτήρας, τι θα σου συμβεί στη συνέχεια...έχει ένα μαγικό χάρισμα να μετατρέπει τον αναγνώστη σε πρωταγωνιστή,να βασανίζεται από αυτά που βασανίζουν τους χαρακτήρες...έρωτας, θάνατος, ζωή.Σχεδόν απογοητεύεσαι όταν κλείνεις το βιβλίο για να αναπνεύσεις.Προσωπικά τη θεωρώ τη μεγαλύτερη εν ζωή ελληνίδα συγγραφέα.
July 13, 2022
Τι να πει και τι να γράψει κανείς γι' αυτό το Έπος... Η λογοτεχνία στα καλύτερά της! Ένα ακόμα υπέροχο ταξίδι στον μαγικό κόσμο της Κυρίας Ζ.Ζατέλη.
July 20, 2020
https://www.vintagestories.gr/o-thana...
«Ο θάνατος ήρθε τελευταίος» (Κρατικό Βραβείο 2001) είναι το πρώτο μέρος της τριλογίας της Ζυράννας Ζατέλη με τίτλο «Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους».
Η ιστορία ξεκινάει στις αρχές της δεκαετίας του 30 σε μια περιοχή της Ελλάδας με κύριο θέμα έναν κόσμο γεμάτο προκαταλήψεις και υπερφυσικά στοιχεία έχοντας ως κεντρικό θέμα τον αγιάτρευτο πόνο του πρόωρου θανάτου.
Στις σελίδες του βιβλίου βλέπουμε την ιστορία πέντε αδερφών και το πως κάθε ένας απ' αυτούς θα χαθεί στην καλύτερή του ηλικία, άλλοτε από φυσικό, από μυστηριώδες ή υπερφυσικό θάνατο, αφήνοντας μόνο έναν γόνο τον Ζάφο που στην πορεία του βιβλίου θα χαθεί και αυτός. Οι γονείς των πέντε αδερφών ξαφνικά μένουν χωρίς την οικογένειά τους, ζώντας αυτή την κατάρα κανείς να χάνει τα παιδιά του.
Η Ζατέλη χρησιμοποιεί στη γραφή της το τρίπτυχο της γέννησης, έρωτα και θανάτου, αναλύοντας πιο πολύ τον τελευταίο. Ο θάνατος, μερικές φορές φυσικός, άλλες αποτέλεσμα μιας φύσης με εκδικητικό και βίαιο χαρακτήρα, φθάνει τελευταία στους πιο μεγάλους σε ηλικία και για αυτό και ο τίτλος του βιβλίου: «Ο θάνατος ήρθε τελευταίος».
Στην ουσία, η ιστορία έχει να κάνει με τους φόβους και τα πάθη της ύπαρξής μας, τους έρωτες και τους θανάτους. Η ιστορία ξεκινάει με το πως φθάσαμε στον θάνατο αυτών των πέντε αδερφών εστιάζοντας στη ζωή των απόγονών τους, σε κρυφά πάθη και παιδιά, και πως καμιά φορά το μέλλον μας είναι οι λέξεις μας, σαν να το προκαλούμε εμείς με κάποιον τρόπο.
Αυτό που μένει στο τέλος είναι ότι ο πρωταγωνιστής είναι η ιστορία από μόνη της χάρη στην ιδιαίτερη και γκροτέσκα γλώσσα και έκφραση της Ζατέλη.
Το δεύτερο μέρος της τριλογίας έχει τον τίτλο «Το πάθος χιλιάδες φορές», ενώ το τρίτο δεν έχει εκδοθεί ακόμη.
https://www.vintagestories.gr/o-thana...
«Ο θάνατος ήρθε τελευταίος» (Κρατικό Βραβείο 2001) είναι το πρώτο μέρος της τριλογίας της Ζυράννας Ζατέλη με τίτλο «Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους».
Η ιστορία ξεκινάει στις αρχές της δεκαετίας του 30 σε μια περιοχή της Ελλάδας με κύριο θέμα έναν κόσμο γεμάτο προκαταλήψεις και υπερφυσικά στοιχεία έχοντας ως κεντρικό θέμα τον αγιάτρευτο πόνο του πρόωρου θανάτου.
Στις σελίδες του βιβλίου βλέπουμε την ιστορία πέντε αδερφών και το πως κάθε ένας απ' αυτούς θα χαθεί στην καλύτερή του ηλικία, άλλοτε από φυσικό, από μυστηριώδες ή υπερφυσικό θάνατο, αφήνοντας μόνο έναν γόνο τον Ζάφο που στην πορεία του βιβλίου θα χαθεί και αυτός. Οι γονείς των πέντε αδερφών ξαφνικά μένουν χωρίς την οικογένειά τους, ζώντας αυτή την κατάρα κανείς να χάνει τα παιδιά του.
Η Ζατέλη χρησιμοποιεί στη γραφή της το τρίπτυχο της γέννησης, έρωτα και θανάτου, αναλύοντας πιο πολύ τον τελευταίο. Ο θάνατος, μερικές φορές φυσικός, άλλες αποτέλεσμα μιας φύσης με εκδικητικό και βίαιο χαρακτήρα, φθάνει τελευταία στους πιο μεγάλους σε ηλικία και για αυτό και ο τίτλος του βιβλίου: «Ο θάνατος ήρθε τελευταίος».
Στην ουσία, η ιστορία έχει να κάνει με τους φόβους και τα πάθη της ύπαρξής μας, τους έρωτες και τους θανάτους. Η ιστορία ξεκινάει με το πως φθάσαμε στον θάνατο αυτών των πέντε αδερφών εστιάζοντας στη ζωή των απόγονών τους, σε κρυφά πάθη και παιδιά, και πως καμιά φορά το μέλλον μας είναι οι λέξεις μας, σαν να το προκαλούμε εμείς με κάποιον τρόπο.
Αυτό που μένει στο τέλος είναι ότι ο πρωταγωνιστής είναι η ιστορία από μόνη της χάρη στην ιδιαίτερη και γκροτέσκα γλώσσα και έκφραση της Ζατέλη.
Το δεύτερο μέρος της τριλογίας έχει τον τίτλο «Το πάθος χιλιάδες φορές», ενώ το τρίτο δεν έχει εκδοθεί ακόμη.
https://www.vintagestories.gr/o-thana...
May 6, 2022
Πόσος πόνος και πόσο θανατικό σε ένα μόνο βιβλίο;! Εκεί φαίνεται το ταλέντο της Ζατέλη όμως που σε κάνει να κρέμεσαι από την πένα της, να ανασαίνεις κάθε λέξη της. Από τα βιβλία που σε γεμίζουν τόσο, και συγχρόνως αφήνουν ένα τεράστιο κενό μέσα σου όταν τελειώνουν. Πόσο χαίρομαι που θεματικά ανήκει σε τριλογία και μπορώ πέσω με τα μούτρα κατ' ευθείαν στον επόμενο τόμο!
December 20, 2022
Ουα! Το τελευταίο μέρος του βιβλίου πολύ μακάβριο! Αλλά οι ιστορίες, ο τρόπος σύνδεσης των χαρακτήρων, η ατμόσφαιρα, οι περιγραφές.. Love it!! Ο θάνατος όντως ήρθε τελευταίος και τους θέρισε όλους μέσα σε λίγες σελίδες. Από την αρχή υποψιάζομουν ότι θα πεθάνει κόσμος αλλά όχι και ΟΛΟΙ😢
This entire review has been hidden because of spoilers.
June 22, 2018
Μυθοπλασία και πραγματικότητα, το ένα μέσα στο άλλο, σε γοητεύουν με έναν αφοπλιστικό τρόπο. Η συγγραφέας είναι φοβερή στο πως δένει αυτές τις ιστορίες, γιατί πρόκειται για ιστορίες πολλών προσώπων. Οι ήρωες που φαίνονται πραγματικοί, αλλά και ταυτόχρονα λες και ανήκουν σε κάποια άλλη εποχή, σε έναν άλλο κόσμο δεν ξεχνιούνται με τίποτα. Όλοι συμπαθείς με τα πάθη τους -τους νιώθεις κοντά σου και συμπάσχεις μαζί τους- εντυπώνονται μέσα σου. Δεύτερη φορά που το διαβάζω μετά από κάποια χρόνια και πάλι το απόλαυσα.
August 14, 2018
Fortemente depressogeno (e sì che titolo nonché copertina avrebbero dovuto farmi nascere un sospetto...)
February 15, 2025
Όχι απλά 5, αλλά 105 αστεράκια γι αυτή τη βιβλίαρα. Επί 3 βδομάδες δεν είχα μυαλό για τίποτα παρά να έρθει το βράδυ και να χαθώ στο αλλόκοτο, απόκοσμο αλλά συνάμα και γνωστό σύμπαν του. Η Ζατέλη γράφει για τη ζωή την ίδια. Τα μάτια των παιδιών , ο έρωτας, η ενηλικίωση, η μοναξιά και τελικά ο θάνατος. Τόσο απλά και βασικά συστατικά αλλά μαγειρεμένα με αψεγάδιαστο, εξωπραγματικό τρόπο που δίνουν ως αποτέλεσμα ένα βιβλίο σκέτο ναρκωτικό.
Σέρκας, Ντάφκος, Ζίνα, Ζάφος, Δάφνη, Νικήτας, Τριφυλλιά, Λεύκα και πόσοι ακόμα... Ασταμάτητος ρυθμός, σε χτυπάει σε όλο σου το κορμί. Φουλ για το επόμενο τώρα
ΥΓ: η ελληνική εκδοχή του Jojo's Bizzare adventure
Σέρκας, Ντάφκος, Ζίνα, Ζάφος, Δάφνη, Νικήτας, Τριφυλλιά, Λεύκα και πόσοι ακόμα... Ασταμάτητος ρυθμός, σε χτυπάει σε όλο σου το κορμί. Φουλ για το επόμενο τώρα
ΥΓ: η ελληνική εκδοχή του Jojo's Bizzare adventure
January 22, 2022
(το πρώτο της τριλογίας Ραμάνθις Ερέβους)
Τυπική έμπνευση και αφήγηση Ζυράννας Ζατέλη. Οι κλειστές αγροτικές κοινωνίες μιας παλιότερης εποχής, με τα συντηρητικά κλισέ, τις δεισιδαιμονίες, τα έθιμα, τη ντοπιολαλιά τους..Οι θάνατοι…. Πολυσέλιδο, αργόσυρτο, κάπως κουραστικό και -κατά τη γνώμη μου- λιγώτερο ενδιαφέρον από τα προηγούμενα έργα της που είχα διαβάσει και είχα λατρέψει («Περσινή αρραβωνιαστικιά», «Και με το φως το λύκου επανέρχονται» «Στην ερημιά με χάρι»).
Τυπική έμπνευση και αφήγηση Ζυράννας Ζατέλη. Οι κλειστές αγροτικές κοινωνίες μιας παλιότερης εποχής, με τα συντηρητικά κλισέ, τις δεισιδαιμονίες, τα έθιμα, τη ντοπιολαλιά τους..Οι θάνατοι…. Πολυσέλιδο, αργόσυρτο, κάπως κουραστικό και -κατά τη γνώμη μου- λιγώτερο ενδιαφέρον από τα προηγούμενα έργα της που είχα διαβάσει και είχα λατρέψει («Περσινή αρραβωνιαστικιά», «Και με το φως το λύκου επανέρχονται» «Στην ερημιά με χάρι»).
March 24, 2022
Μετά από το Φως του Λύκου ανυπομονούσα πολύ να διαβάσω Ζυράννα. Δυστυχώς μάλλον διάλεξα λάθος βιβλίο. Πανέμορφη γραφή αλλά το πάλεψα πολύ μέχρι να το τελειώσω. Το 2ο Βιβλίο αρχίζει καλά, αλλά και πάλι παρατραβάει βασανιστικά.
April 2, 2022
Ένας μαγικός κόσμος!!εξαιρετική χρήση γλώσσας!!μερικές περιγραφές και κεφαλαία θα μπορούσαν να είναι πιο σύντομα, αλλά η έλξη του βιβλίου θεραπεύει τα πάντα…
October 15, 2022
"Δεν ξέρεις πως οι αγέννητοι τρέμουν την ζωή όπως οι γεννημένοι τον θάνατο;"
July 13, 2025
Το «Ο θάνατος ήρθε τελευταίος» της Ζυράννας Ζατέλη δεν είναι απλώς ένα βιβλίο, αλλά μια πρόκληση προς τον αναγνώστη. Η γραφή της, βαθιά ποιητική και γεμάτη συμβολισμούς, σε καλεί να βυθιστείς σε έναν κόσμο όπου θάνατος, έρωτας και παιδική ηλικία συνυπάρχουν σε μια αέναη πάλη και κάθαρση. Δεν είναι ένα εύκολο ανάγνωσμα· εδώ εσύ προσπαθείς να «κερδίσεις» το βιβλίο, να το διαβάσεις πέρα από τις λέξεις, να νιώσεις τις πολλαπλές του διαστάσεις. Δεν μπορώ να πω αν μου άρεσε τελικά, όμως σίγουρα με εντυπωσίασε και με έκανε να σκεφτώ βαθιά. Ένα έργο που μένει μέσα σου, σαν έναν πυρετό που δεν θέλεις να φύγει.
November 6, 2023
5 ολόκληρα και ολόχρυσα αστεράκια ⭐️
Displaying 1 - 21 of 21 reviews