Wittgenstein ve Dilin Sınırları

by Pierre Hadot, Murat Erşen (translator)

Büyük antik felsefe uzmanı Pierre Hadot, bu küçük ama derin kitapta Wittgenstein ile ilgili birbiri içine geçen üç felsefi hikâye sunmaktadır okuyucuya: İlkin, Wittgenstein felsefesinin neredeyse hiç bilinmediği bir dönemde, onun dile getirdiği yepyeni bir anlayışın bir filozofun düşünce güzergâhında oynadığı belirleyici rol ve bu keşfin yarattığı açılımlar. İkinci olarak, gerek dünya felsefe tarihi içindeki yeri, gerekse yüzyılımızın düşünce ikliminde yarattığı etkisi tartışılmaz derecede önemli olan bu büyük filozofun devrimci boyutu…

Nihayet ve belki de en önemlisi, Wittgenstein’ın birbirinden farklı olan ama birbirini tamamlayan iki ayrı dönemindeki tezlerinin son derece özetleyici ve anlaşılır bir izahı. Tractatus logico Philosphicus’a hasredilen ilk iki metin, Wittgenstien’ın dile getirdiği “Dil içinde ifade edilen, dil ile ifade edilemez” formülünden hareketle, söze sığmayan üzerine bir düşünüm geliştirir. Wittgenstein’ın ikinci dönem düşüncesini temsil eden Felsefi Soruşturmalar’ı konu alan son iki makale ise, bu metinde açık ifadesini bulan devrimci dil teorisinin dil ve düşünce anlayışımızda yarattığı büyük etkiler üzerine odaklanır: dil oyunları mefhumu ve yaşam biçimi anlayışı Hadot’yu felsefî söylemin doğası üzerine düşünmeye götürür. İşlevi nesneleri göstermek ve düşüncelere tercüman olmak olan bir dil yoktur, ama başka şeyler arasında, dinleyici üzerinde bir etki yaratmaya yönelik dil oyunları vardır… Felsefi dil belli bir etkinlik perspektifi içinde “ruhsal bir talim” olarak anlaşılmalıdır.

Daha önemlisi, felsefi söylem belli bir yaşam tarzının seçiminden bağımsız salt teorik bir etkinlik değildir. Aksine söz ve eylem, felsefi söylem ve filozofça yaşam, birbirinden ayrılmaz tamamlayıcı bir bütündür. Ve felsefe hayretle başlar: “Dünyanın nasıl olduğu değildir gizemli olan, olmasıdır.”…Wittgenstein’ın analitik-pozitivist düşüncesinin ötesinde mistik olana dair getirdiği açılıma kulak vermek isteyenler için...

Genres: Philosophy

117 pages, Paperback

First published October 11, 2004

About the author

Pierre Hadot (né à Paris, le 21 février 1922 - mort à Orsay, le 25 avril 2010) est un philosophe, historien et philologue français, spécialiste de l'antiquité, profond connaisseur de la période hellénistique et en particulier du néoplatonisme et de Plotin. Pierre Hadot est l'auteur d'une œuvre développée notamment autour de la notion d'exercice spirituel et de philosophie comme manière de vivre.

Spécialiste de Plotin et du stoïcisme, en particulier de Marc-Aurèle, il est un de ceux qui ont accompagné le retour à la philosophie antique, considérée comme pratique, manière de vivre et exercice spirituel. Ses livres, très agréables à lire et d'une très grande érudition, manifestent constamment un rapport avec l'existence, l'expérience, voire la poésie, la littérature et le mysticisme.

Reviews

[Deniz Urs · Rating 4 out of 5]

...." Tractatus ile Felsefi Soruşturmalar'ın her ikisi de didaktik eserler değildirler. Bunların keşfettirdiği şey doğru önermeler değil, ama belli tutumlardır. Bunlara, onları kucaklayan ve ikisine de ortak olan bir kavram yüklemek istersek, bu kavram " bilgelik" diye adlandırılabilir. Ve felsefenin sadece bilgi ve bilim teorisi ile değil, ama ayrıca bilgelikle de işi olduğundan kim şüphe duyabilir?"

[Hande Allen · Rating 4 out of 5]

3 gün önce başlamıştım. 3 günde çerez gibi bir kitap. Tek eksikliği Wittgenstein'ı tanımadan bu kitabı okumak olabilir. Biraz daha Felsefe ve Dil kavramlarını ele alan bir kitap olduğundan Wittgenstein ile ilgili az da olsa bilgi sahibi olunmadan okunmamalı.

[Mattia Agnelli · Rating 4 out of 5]

“Wittgenstein vuol dire: l'espressione di un'emozione o di un sentimento è un gioco linguistico diverso dalla descrizione di un oggetto. I termini «oggetto fisico» e «sentimento» sono grammaticalmente differenti: fanno parte di differenti giochi linguistici. Quel che ha un senso dal punto di vista di un gioco linguistico che consiste nell'esprimere un sentimento svanisce nel gioco linguistico della considerazione oggettiva.
Questo esempio illustra tutta l'importanza della nozione di gioco linguistico. Wittgenstein stesso lo sottolinea:
«Ma ammetterai certamente che c'è una differenza fra il comportamento tipico del dolore in presenza di dolori e il comportamento tipico del dolore in assenza di dolori». - Ammettere? Quale differenza potrebbe essere maggiore?! - «Tuttavia ritorni sempre al risultato che la sensazione in se stessa non è nulla». - Niente affatto. Non è qualcosa, ma non è nemmeno nulla! Il risultato era soltanto che un nulla rende lo stesso servizio di un qualcosa di cui non si possa dire niente. Non abbiamo fatto altro che respingere la grammatica che, in questo caso, ci si vuole imporre…».”

[Rodrigo · Rating 5 out of 5]

Muito bom!
Sempre tive bastante interesse pela Filosofia Analítica e esse livro do Pierre Hadot me apresentou um Wittgenstein que achei que não possível de interpretá-lo; faz uma apresentação de uma leitura "mística" do Tratactus e, além disso, mostra pontos chaves da fase I e II do Wittgenstein, finalizando com exposição do "Jogos de linguagem". Leitura excelente.