Het Geweten

by Jessica Durlacher

Ihr Debüt gibt die Niederländerin Jessica Durlacher, geboren 1961, mit einem Thema, das in der Literatur nicht unbekannt ist: die Liebe und ihre Schwierigkeiten. Doch sie bringt es fertig, dem Bekannten eine neue Variante hinzuzufügen.

Edna macht, als sie mit achtzehn Jahren auf die Universität kommt, die Bekanntschaft von Samuel. Sofort ist sie von ihm angetan und weiß: der oder keiner. Samuel gibt sich extravagant, herablassend und ungeheuer abgeklärt. Tastend gehen die beiden aufeinander zu, treffen sich auf Partys für Erstsemester oder segeln gemeinsam. Nur sprechen, das kommt in ihrer Beziehung nicht häufig vor. Worüber auch? "Die Gegenwart ist schon kompliziert genug. Und wir reden nicht so viel, weil wir so genau spüren, was im anderen vorgeht, eigentlich." Genau an diesem "eigentlich" hängen alle Schwierigkeiten.

Unterfüttert ist ihre Freundschaft, Edna nennt es ihr "Unterleben" oder "das Leben unter unserem Alltag", mit der Geschichte ihrer Väter, die sich aus der Zeit des Krieges kennen. Beide sind Juden und wurden von Deutschland nach Auschwitz deportiert.

Edna und Samuel hängen wie Marionetten an seidenen Fäden, die die Väter mit ihren Ängsten vor Verfolgung immer noch nicht gekappt haben.

Edna trennt sich schließlich von Samuel, hat andere Männer und kehrt doch wieder zu ihm zurück. Es dauert lange, bis sie zu sich findet und erkennt, was sie selbst möchte. Wobei das traurige Ende der Geschichte schon von Anfang an klar ist -- Samuel stirbt. Aber warum muß ihre Liebe tödlich enden? --Manuela Haselberger

Genres: Fiction, Jewish

333 pages, Paperback

First published January 1, 1997

About the author

Jessica Durlacher was, voordat ze debuteerde als schrijfster, criticus en columniste. Zij stelde verschillende literaire bloemlezingen samen en maakte deel uit van de redactie van het tijdschrift De Held. Ook vertaalde zij beide delen van Maus van Art Spiegelman, de graphic novel over de jodenvervolging. Haar vader is de auteur G.L. Durlacher, die een indrukwekkend autobiografisch oeuvre schreef over zijn herinneringen aan de holocaust.

Reviews

[Jan · Rating 3 out of 5]

Edna Mauskopf is de gewetensvolle (?) hoofdpersoon van de roman ‘Het geweten’ van Jessica Durlacher. Zij gaat frequent, diepgaand en langdurig bij zichzelf te rade om zichzelf en de mensen met wie zij verkeert, te begrijpen, te analyseren, om zelf een voldoende te halen in het leven, te midden van de familie – vooral haar vader – en haar intieme vriendenkring.
Vooral haar vader speelt een cruciale rol. Edna’s vader is jood, overlevende van Auschwitz, een vernietigingskamp van de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog. Geïmpregneerd als Edna is door zijn ervaringen en principes, zijn strengheid en zijn felle emoties, levert zij in haar tienerjaren uiteraard verzet, maar soms impliciet maakt de auteur duidelijk dat het ook vaak waardevol is die levenshouding te respecteren. Dat heeft onmiskenbaar en onvermijdelijk effect op de relaties die zij krijgt. Eerst met Samuel, later opnieuw met Samuel. En aan het eind leert zij Samuel van nog een andere kant kennen. Intussen gebeurt er tussen het menigvuldige nadenken best veel. Het blijkt bijvoorbeeld dat de vaders van Edna en Samuel een zekere verwantschap hebben. Die lijkt als het ware te worden overgeplant op de twee jeugdigen van de volgende generatie.
De hele roman overziend, is er aan de oppervlakte de relatieproblematiek en de laag direct eronder betreft de lotgevallen van joden in genoemde oorlog, hun levenshouding. Daar scharniert het, daar schuurt het.
Ik vind dat Jessica Durlacher deze thema’s op een knappe manier heeft verwerkt. Daarbij hebben verhaal en structuur voorop gestaan, de stijl is nog minder ontwikkeld. Dat laatste is begrijpelijk, omdat ‘Het geweten’ haar debuutroman is. En of alle zielsuitingen allemaal even waardevol zijn, ik vraag het u af, maar laat ook maar, want in het begin komen de gedachten voor rekening van een adolescent, en voor mij is dat een tijdje terug – wellicht is het leeftijdeigen. Niettemin hadden die verbale omzwervingen korter gemogen. Voor mij blijft het over het geheel een redelijk geslaagde roman. JM

[zowee · Rating 1 out of 5]

Nederlandse sferen vind ik fijn, leuk dat er weinig gebeurt maar veel gedacht wordt. Mooi hoe kleine gevoelentjes waarvan ik er geen woorden aan zou kunnen geven zo uitgebreid beschreven worden. Het boek is een beetje oud waardoor sommige dingen wat minder relatable zijn. Wel mooi hoe intergenerationeel trauma effect heeft op relaties. Kwam er niet helemaal in maar toch blij dat ik deze gelezen heb.

[Hanna de Koning · Rating 3 out of 5]

Pffff, I'm glad I finally finished this. It was definitely interesting, however, the main character made the most stupid decisions ever and the book was SO DRAMATIC. As usual with Dutch literature, the characters are very unlikable and the story and the way things are described just make you feel extremely uncomfortable....

[Moos · Rating 3 out of 5]

Begint heel heftig qua stijl en taal, op het dramatische af. Maar dat was volgens mij ook een beetje het punt - naarmate Edna ouder wordt, komt er ook meer rust in de manier waarop geschreven wordt. Ik vond dit een heel interessant portret van het gewicht van trauma en hoe de invloed daarvan verandert door het leven heen/aan de hand van de keuzes van de hoofdpersoon.

[Nannini · Rating 2 out of 5]

Ondanks aansprekende schrijfstijl toch gestopt op blz. 75. Het leven van de 18 jarige studente Edna met haar 'crush' voor medestudent Samuel staat te ver van me af. Het boeide me niet.

[Anastasiia Shafran · Rating 2 out of 5]

The characters are unlikable. But that's something I notice a lot in Dutch literature and it's mostly because of how unapologetically real they are. The passions and the doubts the characters experience are not decorated into something attractive but are laid out in front of the reader in all their naked ugliness.

That said, I recognized a couple things in Edna, that I used to do as well: the "worst case scenario" thoughts, the feeling of being unwanted, the constant struggle to belong a little bit while also not really betraying yourself. The desire to please, to bend to someone's will, to impress...

Those moments of recognition, however few, carried me through the pages upon pages, upon more pages of monotonous monologue that this book is.

[Esther Neven · Rating 4 out of 5]

Bijzonder boek van Durlacher over 2e generatie studenten na de Holocaust. Hoofdpersoon en haar vriend zijn beide kinderen van overlevenden en dat tekent hun relatie. We volgen hun persoonlijke ontwikkeling over de jaren. Uiteindelijk kiest de hoofdpersoon voor een lichter leven.

Het boek speelt in de jaren 70/80. Geen online communicatie dus tussen betrokkenen. Zou het nu anders verlopen zijn?

[Bas Cordewener · Rating 4 out of 5]

Gaandeweg steeds boeiender verhaal. Hoewel hier en daar absurd, steeds meer wordt duidelijk hoe lastig het is om als hyper onzeker persoon om te gaan met al die andere wereldburgers die zekerheid veinzen, of zwelgen in hun onzekerheid. Mooie, soms geestige dialogen. Ja, ook over Auschwitz - Jessica Durlacher kan dat, in haar debuutroman, die na dertig jaar nog steeds de moeite waard.

[Claudia · Rating 4 out of 5]

In het begin is het verhaal wat langzaam en vreemd. Lang en uitgebreid beschreven. Waar gaat het heen, wat is de bedoeling? Maar naarmate het verhaal vordert, wordt steeds duidelijker waar het allemaal om draait. Zoals vooral het thema tweedegeneratieachtoffers. Boeiend, knap, goed geschreven, mooi eind. 4,5 sterren.

[Eva Jacobs · Rating 2 out of 5]

I did not really enjoy this book. The characters were a bit flat in my opinion and the storyline was not very interesting in my opinion. I did like the writing style though. But I think this book just was not for me :)

[Merijn Doggen · Rating 4 out of 5]

Het boek is bijna 30 jaar oud maar is vrij tijdloos. Nukkige mannen, vrouwen die zich daaraan aanpassen. Giftige vriendschappen en tolerantie naar fouten die mensen nu eenmaal maken in het leven. Op de achtergrond van de hoofd karakters speelt altijd het trauma van de Tweede Wereldoorlog.

[Ria Mulschlegel]

Heb het niet uit willen lezen, niet mijn soort boek

[Deborah · Rating 5 out of 5]

Ik herkende me erg in de ik-persoon, zelfs in situaties of gedachtengangen die zó specifiek waren dat ik niet had gedacht dat een ander die zou omschrijven of iemand die überhaupt op papier zou kunnen zetten.

[Elsje · Rating 1 out of 5]

Het verhaal
Erna beschrijft haar tragische liefdesgeschiedenis met Samuel. Zij zijn beiden kinderen van kampoverlevenden. Hun ouders gaan er op totaal verschillende manier mee om en dat werkt door in de relatie tussen Erna en Samuel.

Dit kun je maar beter links kunt laten liggen. Ik vond het een zeurderig verhaal over zeurkonten... Pas na drie pogingen heb ik het uitgelezen en dat was niet nodig geweest.

Nee, dit boek haalt het bij lange na niet bij De Dochter, dat ik prachtig vond.

[Wietske Jonker · Rating 3 out of 5]

Matig. Het thema zoals het op de achterflap staat komt nauwelijks aan bod.

[Sanne · Rating 2 out of 5]

Ben er maar mee gestopt. Kwam er maar moeilijk door heen, geen aanrader voor je literatuurlijst haha