Ουράνια μηχανική

by Maro Douka, Μάρω Δούκα

"Το βιβλίο Ουράνια μηχανική, έκτο κατά χρονολογική σειρά μυθιστόρημα της Μάρως Δούκα, επικεντρώνει στην Kασσαβέτεια Φυλακή Ανηλίκων στον Αλμυρό Μαγνησίας.
O Ιάκωβος, ένα από τα κεντρικά πρόσωπα του βιβλίου, ενώ ετοιμάζεται να δώσει Πανελλήνιες εξετάσεις, καταλήγει, λόγω της παραβατικής συμπεριφοράς του, τρόφιμος στην Κασσαβέτεια. O Ριχάρδος, το άλλο κεντρικό πρόσωπο, δάσκαλος άνεργος, εργάζεται προσωρινά εκεί ως λογιστής. Και οι δυο εν αγνοία τους είναι ερωτευμένοι με την ίδια γυναίκα, τη Μάρη, μια νεαρή, φιλόδοξη δικηγόρο... Γύρω από αυτούς τους τρεις κινούνται πολλά άλλα πρόσωπα... H καθημερινότητα της φυλακής αποτελεί τον καμβά πάνω στον οποίο μέσα από τη συμπλοκή του πραγματικού με το φαντασιακό και του κατανοητού με το ακατανόητο ιχνογραφείται δραματικά η ελληνική κοινωνία, όπου ο καταναλωτισμός και η άνευ όρων ευζωία έχουν αναδειχτεί σε υπέρτατο ιδανικό..."

"Τι μεσολαβεί από το μηδέν ως το ένα; Γρίφος, νεαρέ μου, τι μεσολαβεί; εμένα ρωτάς; Αλλά την είχε ο ξερόλας έτοιμη κιόλας την απάντηση: κοίταξε, κακομοίρη μου, να βγάλεις καμιά σχολή, σπουδάζεις; Κοίταξε να βολευτείς, μην είσαι κορόιδο, να βρεις καμιά δουλίτσα, κι άσε τα φούμαρα, δύστυχο, δεν βλέπεις τι γίνεται; Να σου πω τις υποχρεώσεις σου; να μη θυμάσαι, να μη σκέφτεσαι, να μην ονειρεύεσαι. Να σου πω τα δικαιώματά σου; να καταναλώνεις, να είσαι τηλεθεατής, να είσαι αδιάφορος. Τι μεσολαβεί από το μηδέν ως το ένα; επανέλαβε αμετανόητος ο Ιάκωβος και το 'δε γκράφιτι στον ουρανό για να του θυμίζει ότι έχει ακόμη δρόμο μπροστά του. Ποιο δρόμο; Έκλεισε τα μάτια κι είδε φωτιές, τη νύχτα να γίνεται μέρα, στήλες καπνού, κι άκουσε κλάματα παιδιών. Αν ήταν ταινία, σκέφτηκε, όλα θα μπορούσαν να γυρίσουν πίσω, βαθιά πίσω. Αυτή είναι η πραγματικότητα, νεαρέ μου, συνέχισε χαιρέκακα ο ξερόλας, μην έχεις ψευδαισθήσεις. Τι μεσολαβεί από το μηδέν ως το ένα; επανέλαβε αμετανόητος ο Ιάκωβος. Από το μη κάτι στο κάτι, πρόσθεσε μέσα του, ποιος άλλος, αν όχι εγώ; ωραίος τίτλος για τη ζωή μου."

525 pages

First published March 1, 1999

About the author

Maro Douka is one of the most important writers of the modern greek literature. She was born in 1947 in the city of Chania. In 1966, she moved in Athens where she still lives. Many of her works have been translated into other languages worlwide.

(Greek: Μάρω Δούκα)

Reviews

[Alexander Theofanidis · Rating 3 out of 5]

Μέτρια συνολικά, χωρίς να στερείται κάποιων δυνατών σημείων, η Ουράνια Μηχανική καταπιάνεται με τις ζωές δύο νέων που καταλήγουν ο ένας τρόφιμος και ο άλλος δάσκαλος στις ίδιες φυλακές ανηλίκων. Δυστυχώς η Μάρω Δούκα παθαίνει Φώσκολο (όχι Ούγκο, Νίκο) και το παιδί της γυναίκας του ενός είναι καρπός του έρωτά της με τον άλλο. Αλλά επειδή τελικά η ύπαρξη του παιδιού δεν αξιοποιείται δραματουργικά, δεν έχει και μεγάλη σημασία...

Η γλώσσα και η πρόζα έχουν μια ωμότητα που κάποιες φορές είναι λίγο φορσέ, αλλά σε γενικές γραμμές δεν ενοχλεί τον αναγνώστη, όσο ενοχλεί η περιπλάνηση της πλοκής που ώρες ώρες δείχνει να παραπατάει μεθυσμένη, ενώ πρόσωπα μπαίνουν και βγαίνουν από αυτήν και φυσικά επειδή η Μάρω Δούκα έχει πάθει Φώσκολο, κάποιος έχει (εν αγνοία του) πηδήξει τη μάνα του, αλλά εφόσον αυτή καταλήγει εκτός ιστορίας, ούτε και αυτό έχει κάποια Οιδιπόδεια δραματουργική συμβολή.

Το τριάρι δίνεται και σε σύγκριση με νεώτερους Έλληνες συγγραφείς, που απ' ό,τι φαίνεται δεν ξέρουν από ποια πλευρά κρατάμε την πένα, ή πληκτρολογούν με τους αγκώνες. Αν μη τι άλλο, ο λόγος της Δούκα έχει δομή (παρά τις μεθυσμένες περιπλανήσεις της πλοκής), συνέχεια και υφολογική συνάφεια, κανένας τσοπάνης δε χρησιμοποιεί λέξεις όπως "αποσυνάγωγος" (για παράδειγμα) και οι χαρακτήρες μολονότι λίγο καρτουνίσιοι, είναι πιστευτοί και τρισδιάστατοι. Έστω, 2,5 διαστάσεων.

Το φινάλε θα μπορούσε να κοστίσει ένα αστεράκι στο βιβλίο, αλλά, θα επιμείνω, έχοντας υποφέρει με βιβλία νεώτερων συγγραφέων στα χέρια, τιμώ την κα. Δούκα με ένα τίμιο 3αράκι, κι ας μας πνίγει λίγο στην ομίχλη στο τελευταίο μέρος.

[Faedra · Rating 3 out of 5]

Maro Douka