ساعت سرخ در ساعت ۲۵

by کیومرث منشی‌زاده

دکتر کیومرث منشی زاده متولد 1324 جیرفت کرمان و از شاعران بزرگ و مطرح معاصر کشورمان است که بیشتر او را با عنوان بنیانگذار شعر ریاضی در ایران می شناسند. وی در رشته ها ی فلسفه ریاضی، فیزیک و حقوق در کشورهای آمریکا، فرانسه و ایران تحصیل کرده است.
دفتر شعر "ساعت سرخ در ساعت ۲۵" گزینه‌ای‌ست از دوره‌های مختلف شعری کیومرث منشی زاده که در سال ۱۳۸۷ توسط انتشارات نگیما منتشر شده است. این دفتر در بر گیرنده‌ی ۵۷ شعر از چهار دفتر شعر منشی زاده- "شعرهای تازه"، "از قرمزتر از سفید"، "تاریخ تاریخ" و "سفرنامه‌ی مرد مالیخولیایی رنگ پریده"- است.
کیومرث منشی زاده ابداع کننده‌ی دو شاخه‌ی ویژه در شعر دهه‌های اخیر است. یکی "شعر ریاضی" است که منشی‌زاده در دهه‌ی پنجاه آن را ابداع کرد و با استفاده از اعداد و مفاهیم ریاضی و فرمول‌های فیزیکی شعرهایی سرود که بحث‌انگیز و جالب توجه بود،
مانند این چند سطر از شعر "سرنوشت در کهکشان خانم گیسودراز":

رها کن تربیع دایره را
و تثلیث زاویه را
(چه کسی می‌داند جذر صفر
بی‌نهایت است
یا صفر؟)



از این شعرها چند نمونه- از جمله شعرهای "سقوط افقی"، "طبقه‌ی صفر"، "سرنوشت در کهکشان خانم گیسودراز"، "سال صفر"- در این دفتر منتشر شده است.

دومی "شعر رنگ" است که در آن منشی زاده به کمک حالت پذیری رنگ‌ها و رنگ پذیری حالت‌ها به خلق تصویرهای رنگی می‌پردازد و از انواع رنگ‌های موجود در زبان فارسی خلاقانه و با هنرمندی استفاده می‌کند، مانند این چند سطر از شعر "می‌آیی اما، ولی چه دیر":



آبی می‌آیی

و ارغوان

از برابرت

زنگاری می‌گذرد

و سپیدار پاییزی

همچون رؤیای یک سوارکار استخوانی

در هم می‌شکند.



از "شعرهای رنگی" منشی زاده نیز نمونه‌هایی چون "حاصل عمر بی‌حاصل"، "نگاه سرد خاکستری"، "فصل سفید و سیاهی‌های آن"، "خوش بوق‌ترین ملت‌ها"، "عدالت ظلم"، "خواب رنگی"، "ساعت ۲۵"، "کلاغ زرد"، "چشم سفید"، "دروغ سفید"، "می‌آیی اما، ولی چه دیر"، "شعر رنگی" در این گزینه چاپ شده است.

یکی از گرایش‌های بارز شعر منشی زاده نگاه طنزآمیز اجتماعی- سیاسی به جهان و دنیای پیرامون است و اغلب شعرهای او رگه‌های تند و جذابی از طنز انتقادی یا شوخ‌طبعی طنازانه دارند. در این مجموعه شعرهای "صفر در منقار کلاغ زرد بی‌آسمان"، "تاریخِ تاریخ"، "شب است و آرام، شب"، "جنوب جهنم"، "سلام روستایی خشم مشت"، "می‌آیی اما، ولی چه دیر"، "دروغ سفید"، "خوشبختی و شرم‌آگینی‌های مکنون" نمونه‌های بارزی از شعرهای اجتماعی- سیاسی طنزآمیز منشی زاده اند.

شعر منشی زاده در مسیر اصلی خود شعر نیمایی است، البته با زبان خاص و نگاه ویژه و گرایش‌های شخصی منشی زاده که به شعرش هویتی منحصر به فرد بخشیده است . نقل از معرفی شاعران، نوشتهء آزاده، هاظمی زاده

160 pages, Paperback

First published April 1, 2008

About the author

دکتر کیومرث منشی زاده، متولد ۱۳۲۴ جیرفت کرمان، از شاعران بزرگ و مطرح معاصر ایران است، که بیشتر او را با عنوان بنیانگذار شعر ریاضی می‌شناسند. وی در رشته‌های فلسفه، ریاضی، فیزیک و حقوق در کشورهای آمریکا، فرانسه و ایران تحصیل کرده است.
دفتر شعر «ساعت سرخ در ساعت ۲۵» گزینه‌ای‌ست از دوره‌های مختلف شعری کیومرث منشی زاده، که در سال ۱۳۸۷ انتشارات نگیما منتشر کرده است. دفتر در بر گیرندهٔ ۵۷ شعر، از چهار دفتر شعر ایشان - «شعرهای تازه»، «از قرمزتر از سفید»، «تاریخ تاریخ» و «سفرنامهٔ مرد مالیخولیایی رنگ پریده» - است
کیومرث منشی زاده دو شاخهٔ ویژه در شعر دهه‌های اخیر ابداع کرده است. یکی «شعر ریاضی» که در دههٔ پنجاه آن را ابداع کرد و با استفاده از اعداد، مفاهیم ریاضی و فرمول‌های فیزیکی شعرهایی سرود که بحث‌انگیز و جالب توجه بود. مانند این چند سطر از شعر «سرنوشت در کهکشان خانم گیسودراز»
رها کن تربیع دایره را
و تثلیث زاویه را
(چه کسی می‌داند جذر صفر
بی‌نهایت است
یا صفر؟)

از این شعرها چند نمونه - از جمله شعرهای «سقوط افقی»، «طبقهٔ صفر»، «سرنوشت در کهکشان خانم گیسودراز»، «سال صفر» - در این دفتر جا خوش کرده‌اند.
دومین ابداع او «شعر رنگ» است، که در آن به کمک حالت پذیری رنگ‌ها، و رنگ پذیری حالت‌ها، به خلق تصویرهای رنگی می‌پردازد، و از انواع رنگ‌های موجود در زبان فارسی، خلاقانه و با هنرمندی استفاده می‌کند، مانند این چند سطر از شعر «می‌آیی اما، ولی چه دیر»

آبی می‌آیی
و ارغوان
از برابرت
زنگاری می‌گذرد
و سپیدار پاییزی
همچون رؤیای یک سوارکار استخوانی
در هم می‌شکند

از «شعرهای رنگی» منشی زاده، نمونه‌هایی چون «حاصل عمر بی‌حاصل»، «نگاه سرد خاکستری»، «فصل سفید و سیاهی‌های آن»، «خوش بوق‌ترین ملت‌ها»، «عدالت ظلم»، «خواب رنگی»، «ساعت ۲۵»، «کلاغ زرد»، «چشم سفید»، «دروغ سفید»، «می‌آیی اما، ولی چه دیر»، «شعر رنگی» در این گزینه چاپ شده است
از گرایش‌های بارز شعر منشی زاده نگاه طنزآمیز اجتماعی- سیاسی او به جهان و دنیای پیرامون است، اغلب شعرهایش رگه‌های تند و جذابی از طنز انتقادی، یا شوخ‌طبعی طنازانه دارند. شعرهای «صفر در منقار کلاغ زرد بی‌آسمان»، «تاریخِ تاریخ»، «شب است و آرام، شب»، «جنوب جهنم»، «سلام روستایی خشم مشت»، «می‌آیی اما، ولی چه دیر»، «دروغ سفید»، «خوشبختی و شرم‌آگینی‌های مکنون» نمونه‌های بارزی از شعرهای اجتماعی- سیاسی طنزآمیز، منشی زاده‌اند
شعر منشی زاده در مسیر اصلی خود شعر نیمایی است، البته با زبان خاص و نگاه ویژه و گرایش‌های شخصی منشی زاده که به شعرش هویتی منحصر به فرد بخشیده است. آزاده

Reviews

[ZaRi]

خوشا بلندی بالای تو
که دربلندی تو
با بالای بلندتو
پهلو می زند
وزهی دست کوتاهی
که در رسیدن به دامن کوتاه تو
کوتاه نمی آید
درکمال کوتاهی
باتمام کوتاهی
وزهازه تو به دل تو
که در دست ودل بازی تو
دریا دلان را دست
ازپشت بسته است
ودر دریا دلی
رونق بازار گشاده دستان را
شکسته است
وشگفتا سرخوردگی انسان سرسنگین
جایی که سرنوشت
ازسر سودایی
یک نیزه سراست.

[sohrab mohajer · Rating 1 out of 5]

شاید برای چند شعر تکنیک‌های ریاضی‌گونه‌ی شاعر تا حدی تازگی و طراوت داشته باشد اما بعد از گذشت چندین شعر، شاعر اسیر تکرار می‌شود و در نوعی گنگی، شخصی‌نویسی و سخت مفهومی خود را گم می‌کند