Nietzsche & Kant lezen de krant

by Rob Wijnberg

Onze heilige waarheden hebben we de laatste eeuwen zien verdampen. Zelfs onze identiteit zijn we in de loop der tijd kwijtgeraakt. Hulpeloos dobberen we rond op een zee van informatie, nieuws en meningen, op zoek naar iets wat ons weer ankers geeft. De moderne journalistiek is ons daar niet erg behulpzaam hypes dicteren de berichtgeving, lichtzinnigheid en entertainment de toon. Wat vandaag de opening van de voorpagina of het journaal is, is morgen alweer achterhaald en vergeten. Kan de filosofie ons uitkomst bieden? Haar tekortkoming is eerder het diepgravende en ingewikkelde beschouwingen over de zin van het leven vullen de filosofiebibliotheken. Eeuwigheidswaarde hebben die boeken zeker, maar leren ze ons ook iets over het hier en nu?

In Nietzsche & Kant lezen de krant laat Rob Wijnberg zien dat de twee gebreken samen ook een kwaliteit kunnen zijn. Aan de hand van klassieke grootmeesters als Plato en Kant en moderne denkers als Fish en Rorty beantwoordt hij de meest prangende vragen uit de actualiteit. Zijn mensenrechten universele waarheden of westerse dogma s? Discrimineert Geert Wilders moslims als hij kritiek heeft op de islam? Klopt Rita Verdonks `Regels zijn regels eigenlijk wel? En wat wordt er nu werkelijk bedoeld met dé Nederlander? Het journalistiek met diepgang en filosofie met dagwaarde.

Genres: Nonfiction, Philosophy, Politics

283 pages, Paperback

First published March 1, 2009

Reviews

[Bastiaan K · Rating 3 out of 5]

Leuke filosofische essays uit de periode 2007/2008, daardoor wel een beetje gedateerd. Wijnberg lijkt zichzelf een beetje tegen te spreken. Hij beweert dat de media niet uitgebreid genoeg rapporteert en daarom schrijft hij deze essays, die naar mijn mening ook vaak te kort zijn om een totaalbeeld van situaties te kunnen geven. Alsnog erg leerzaam en heeft me zeker weer aan het denken gezet over sommige onderwerpen.

[Judith · Rating 2 out of 5]

Onderhoudend? Ja. Slim geschreven? Ja. Kritisch? Ja. Goed voor je algemene kennis? Zeker. Maar na een paar artikelen dringt een steeds duidelijker wordende ondertoon tot de lezer door: de artikelen bestaan voornamelijk uit tamelijk willekeurig getrap tegen de maatschappij in intellectuele bewoordingen door een overjarige puber. Te pas en te onpas met filosofen gooien klinkt misschien intelligent, maar het is toch jammer dat Rob Wijnberg dit oppervlakkige kunstje een heel boek volhoudt.

[Jesse Braiek · Rating 3 out of 5]

De onderwerpen die in het boek worden beschreven, zijn nog steeds actueel. Kritische opmerkingen over de politici uit die tijd, zijn nog steeds actueel en kunnen helpen met de reflectie erop. Wat me vooral een beetje tegenhield om het boek een hoge score te geven is het gebrek aan de diepgang. Door de vele onderwerpen kort en bondig te bespreken verloor ik de draad en voelde het meer als opstapeling van kritische noten zonder een rode draad.

[Gion Berlijn · Rating 3 out of 5]

interressant boek met stellingen en onderwerpen die nog steeds relevant zijn, weliswaar met andere hoofdpersonen in de politiek.
verder was het erg kort door de bocht vaak en miste ik samenhang.
te veel snelle losse verhaaltjes waar met termen wordt gegooid waar je eigenlijk wat dieper in wilt duiken

[Koop · Rating 4 out of 5]

Goed boek, fijn geschreven. Zeker als je nog relatief nieuw bent met filosofie een fijn boek om je kennis ervan te vergroten. Sommige essays zijn actueler dan de andere. Ik raad het boek aan!

[HansK · Rating 4 out of 5]

Echt een leuk boek helder toegelicht over denkers van vroeger over dilemma’s van nu

[Linda · Rating 3 out of 5]

3,5/5

Interessante, korte stukken die (politieke) gebeurtenissen van nu op een toegankelijke manier langs de meetlat en concepten van filosofen legt. Uitspraken en handelswijzen worden daarmee voorzien van filosofische context, en andersom krijgen filosofische theorieën praktische toepassingen. Wijnberg is daarmee goed geslaagd met zijn opzet. Het boek nodigde mij ook uit om weer wat namen en titels op te schrijven van filosofen waar ik meer van wil lezen. Tegelijkertijd is de praktische waarde van bijvoorbeeld weten dat Wilders veel tegengestelde filosofische uitgangspunten gelijktijdig hanteert ook weer erg beperkt, maar interessant is het desalniettemin.

De wens om bij de actualiteit aan te sluiten heeft het boek echter wel snel doen dateren.

[Bart Scholten · Rating 3 out of 5]

Hoge verwachtingen (als filosofieliefhebber), viel wat tegen. Gedateerd. De filosofische invalshoeken zijn lukraak en eenzijdig gekozen bij de artikelen. Daardoor vaak erg kort door de bocht. Al met al wel een vermakelijke introductie in de filosofie en het laat zien hoe filosofie praktisch ingezet kan worden in je eigen oordelen over de actualiteit.

[Hans Canters · Rating 3 out of 5]

Veel geweldige columns die slim aan het denken zetten.
Prima om eens per week in de krant te lezen.
Maar in een boek ervaar ik het als overdosis.
Deels wat gedateerd.

[Matthijs · Rating 3 out of 5]

Wat gedateerd en wat oppervlakkig, maar leuke gedachten. Bovendien heel ‘grappig’ om te zien dat de doembeelden geschetst in dit boek vaak zijn uitgekomen.

[Eva · Rating 3 out of 5]

Altijd leuk om een favoriet van een van je vrienden te lezen :)

[Ruward · Rating 5 out of 5]

Een briljante les over hoe je in drie pagina's tot de kern van een maatschappelijk probleem kan komen door het conceptueel te analyseren!

[Carpasmeencasiola · Rating 2 out of 5]

Een gemiddelde libero verstapt zich slechts tweemaal in de dubbele schaar. Daarna doorziet hij de truc. Zeldzaam in vindingrijkheid.

[Evita · Rating 2 out of 5]

Rob Wijnberg is een intelligente filosoof die de tijdgeest treffend weet aan te duiden. Hij opent mijn ogen voor mogelijke verbanden en prikkelt mijn brein met vragen over datgene wat om mij heen gebeurt. Kortom, hij verstaat zijn vak als filosoof. En toch valt dit boek een beetje tegen…

De essays zijn stuk voor stuk smakelijke ‘food for thought’ pareltjes; maar als een bundel is zijn ze minder geslaagd. Wat mij het meeste stoort is de vooral erg slordige redactie. Wijnberg geeft aan dat de stukken opzettelijk niet aan elkaar zijn geschreven; Proloog, pg. 27: “Hoe ze precies verbonden zijn, laat ik liever aan de verbeelding van de lezer over […]” Had hij dat toch maar gedaan. Want nu hangt het boek—althans voor mij—als los zand aan elkaar. Daarbij komt het op mij erg lui over. ‘Knoop een paar goede essays samen; deel ze daarna in (willekeurige) groepen et violà: we hebben een boek.’

Nog kwalijker vind ik dat men blijkbaar niet kon kiezen tussen welke stukken erbij doen en welke weglaten; dit leidt onnodig tot een stroperig lezen. En waar men ook niet de moeite voor nam, was de essays weloverwogen indelen qua inhoud; dit verstoort de ‘flow’ van het boek en van de lezer. Dus zoals ik al zei; een erg slordige redactie.

Wijnberg heeft mijn bewondering. Zijn columns op nrcnext.nl lees ik altijd met heel veel plezier. Doch ik betwijfel of ik snel weer een tweede boek van hem koop/lees. In ieder geval let ik in het vervolg dan zeker meer op de inhoud en ritme van het boek; dan op een ‘gevatte titel’ en een ‘mooi koppie’ op de achterflap.

[Diana Willemsen]

Gedateerde onderwerpen, tijdloze analyses. Rita wordt Thierry, zeg maar. Auteur maakt zich regelmatig er te makkelijk vanaf (bij onderwerpen als emancipatie, porno etc).

[Léon · Rating 3 out of 5]

Een leuk, onderhoudend boek gevuld met essays die een filosofische beschouwing van de actualiteit bieden.

Het grootste nadeel van dit boek is echter zijn deels beperkte houdbaarheid. Hoewel sommige delen van het boek universelere thema's als liefde, man-vrouw verhoudingen en geschiedenis behandelen - en daardoor nog altijd relevante ideeën aanleveren - steken deze sterk af tegen beschouwingen van Trots op Nederland en Verdonk's gedachtengoed. Ook valt de - naar huidige maatstaf - buitensporige aandacht die Wijnberg aan Geert Wilders geeft op.

Voor de nieuwe lezer kan ik aanraden dit boek te beschouwen als een essaybundel, niet als een boek dat je van kaft tot kaft hoeft te lezen. Pik de interessante onderwerpen eruit - want die zijn er zeker - en laat de rest in 2009 achter. Dan is hij zeker de moeite waard.

[Stefanie Leekens · Rating 4 out of 5]

Dit boek bestaat uit een aaneenschakeling van columns en is een erg goede inleiding in de filosofie. Het is een helder betoog over de verschillende dwarsverbanden in onze samenleving. Ervaren lezers met achtergrondkennis over filosofie zullen misschien teleurgesteld reageren, maar ik - als leek in de filosofie - was aangenaam verrast. Het boek zet me zeker aan tot denken, maar dat doet een gemiddelde column in de krant natuurlijk ook... In dat opzicht ontbreekt het misschien toch een beetje aan diepgang?

[Teun Balemans · Rating 3 out of 5]

Ik vind het een zeer onderhoudend boek. Er komen m.i. wat teveel namen in voor, je kunt bepaalde kwesties ook prima aan de orde stellen zonder een expliciet beroep te doen op een oude filosoof. Zijn verwijzing naar Kant als het over het spreken van de waarheid gaat, vind ik misplaatst. Als Kant joden zou hebben verborgen zou hij ongetwijfeld gezwegen hebben. Met pijn in het hart vanwege de corrumpering van het mooie principe, dat wel.

[Bas Evers · Rating 3 out of 5]

10 jaar geleden misschien relevanter dan nu(Rita Verdonk bashen), desalniettemin op het scherpst van de snede. Met deze serie beschouwingen van de actualiteit levert Wijnberg een sterke bijdrage aan de popularisering van filosofie, zonder te versimplificeren. Persoonlijke favoriet is zijn interpretatie van het milieudebat, in essentie een aanhoudend prisoner's dilemma tussen China en de VS als we niet superrationeel leren denken. Aanrader!

[Yara · Rating 3 out of 5]

A good book with well explained philosophical insights behind the headlines of the news pages. Even years after publishing, most of the items are news worthy today. Although, when you have read more articles / books from Rob Wijnberg, this will not really bring new perspectives.

[Anne Marie · Rating 4 out of 5]

Dit is een boek dat ik zelf geschreven zou willen hebben.

[Jan · Rating 4 out of 5]

Deze en Mijn tafelheer is Plato geven je zin om verder de genoemde filosofen te gaan lezen. Goed gedaan!

[Albert Witteveen · Rating 3 out of 5]

Meh

[Jacqueline · Rating 4 out of 5]

Hoewel wat ouder boek over "het nieuws" nog steeds actueel en zeer de moeite waard!

[Niels Westerneng · Rating 4 out of 5]

Great insights, joy to read.