روز ۱۶ دی ماه ۱۳۵۷ دکتر شاپور بختیار ، همرزم و ادامه دهندهی راه مصدق ، در سختترین شرایط ، دولت خود را تشکیل داد و تا ۲۲ بهمن ماه به مدت ۳۷ روز مردانه کوشش کرد تا کشتی طوفان زده ایران را به سر منزل مقصود برساند و حکومت قانون را ، که آرمان همیشگی اش بود ، جانشین بی قانونی و هرج و مرج سازد . ولی بر اثر یک توطئه عظیم داخلی به کمک قدرتهای خارجی ، جنبش آزادی خواهانه مردم ایران ،که به تشکیل یک کابینه ملی انجامیده بود ، به بیراهه کشیده شد . تلاش دکتر بختیار ناموفق ماند و او مجبور شد که در سنگر تازهای به مبارزهٔ بیست و پنج ساله خود برای آزادی و استقلال ایران ادامه دهد .
رادیو ایران ، به مناسبت این سالگرد – هم به عنوان کمک به تاریخ و هم به امید افروختن چراغ حوادث گذشته فرا راه آینده – به یک بررسی تحلیلی از وقایع این دوره سی و هفت روزه و اتفاقاتی که منجر به فتنهٔ خمینی شد ، دست زد .
از آنجا که در این گفتگو ، وقایع قبل از تشکیل کابینه و اتفاقات و برخوردهای دوره ۳۷ روزه و همچنین رئوس برنامهٔ دولت بختیار ، مورد بحث قرار گرفته و گوشههای تاریکی از حوادث پشت پرده را روشن میسازد ، ما متن مصاحبههای مربوط به این دوره را ، که از روی نوار ضبط صوت پیاده کرده ایم ، به نظر هم میهنان می رسانیم / انتشارت رادیو ایران
فهرست: 1. علت قبول نخستوزیری 2. شرایط قبول نخستوزیری 3. نیروی حقیقت و حرمت به قانون 4. خروج شاه از ایران 5. سه ماه زودتر 6. شاه و اجازهی واشنگتن 7. رای اعتماد از مجلس رستاخیزی 8. دیدار با خمینی 9. مواضع سیاسی جبههی ملی 10. اعلامیهی دکتر سنجابی 11. دکتر سنجابی و رهبری جبههی ملی 12. فعل و انفغالات نوفللوشاتو 13. ملاقات با سفیر امریکا 14. روابط با ابرقدرتها 15. نقش فردوست و قرهباغی 16. مذاکره با شاه دربارهی ارتش 17. سیدجلال تهرانی و شورای سلطنت 18. سفر مهندس مرزبان 19. حمله به ستاد ژاندارمری 20. تظاهرات بهنفع قانون اساسی 21. تماس با رهبران مذهبی 22. تغییر لحن خمینی 23. ورود خمینی 24. انحلال ساواک 25. اعادهی حیثیت زندانیان سیاسی 26. محاکمهی منجاوزان به حقوق ملت 27. لغو حکومت نظامی 28. حدود آزادی رادیو و تلویزیون 29. انتقال بنیاد پهلوی به دولت 30. حیثیت بخشیدن به دادگستری 31. برنامهی عدم تمرکز 32. کشاورزی و صنایع 33. دستگاه اداری و کارمندان دولت
تراژدی تاریخ، نه مصلوب شدن آزادمردانی چون بختیار، که به واقع قرار گرفتن انسانهایی چون او در زمان و مکان اشتباه هستش. اگر بختیار چند سال زودتر به جای زندان به نخست وزیری رسیده بود، ،اگر طرح کودتای شاهرخی با حمایت دکتر بختیار ریخته نمیشد، یحتمل تاریخ ایران و خاورمیانه مسیری به کل متفاوت طی میکرد
از جمله حقایقی که معمولا کمتر از سوی قشر مخالف رژیم حاکم بر ایران مورد بازبینی وبررسی قرار گرفته مسئله دولت سی و هفت روزه دکتر بختیار و یکی از ادامه دهندگان راه مصدق فقید بود . دولتی که نه تنها مورد حمایت مخالفین سیستم سلطنتی سابق قرار نگرفت بلکه به بهانه های مختلف از سوی همگان مورد هجوم واقع شد و میتوان گفت آخرین کورسوی امید برای دستیابی به دموکراسی در ایران با براندازی این دولت به یغما رفت . سیستم مرتجع و دستنشانده جمهوری اسلامی که به نظربسیاری و نگارنده با برنامه ای از پیش تدوین و تعیین و تنظیم شده روی کار آمدهرگونه فرصت را برای برقراری ارتباط از سوی مردم با دولت بختیار را به رویایی بدل نمود . این کتاب گوشه ای ازوقایع و اسنادیست از زبان مرحوم بختیار در موردچگونگی روی کار آمدن رژیم اسلامی در ایران وموضع مرحوم بختیار در مورداین رژیم تازه تاسیس مرحوم بختیار چندسال بعد خود یکی از قربانیان رژیم اسلامی شد که ناجوانمردانه در فرانسه به قتل رسید . یادش گرامی و پر رهرو باد با تشکر از مسئولان رادیو ایران
کتاب در واقع مجموعهای از مصاحبههای پراکندهای بود که در سالهای اول بعد از انقلاب انجام شده بود. چیز زیادی نداشت. اطلاعاتی به خواننده در مورد دکتر شاپور بختیار اضافه نمیکرد. برای من چند نکتهاش جالب داشت. البته همه آنها را در کتابهای دیگر گفته بود. جالبترینش این بود که مصاحبهای از دکتر بختیار پرسش میشود که با کدام نیرو اجتماعی پست نخستوزیری را قبول کردید؟ هیچکس با شما نبود. نه از پیشتیبانی آیت الله خمینی بهرهمند بودند و نه نیروهای مسلح را در اختیار داشتید و نه توانستید حمایت نیروهای ملی را کسب کنید! بختیار پاسخ میدهد: با نیروی حقیقت! پیش از این هم در مصاحبهای در پاسخ به همین پرسش گفته بود نیروی ایمان! در همین جا هم اضافه میکند که نیرویهای مسلح در اختیار او نبودند. حتی اعتراف میکند که در کل کشور قفط دویست، سیصد نفر از نیروهای سیاسی همراه او بودند. در اینجا باز سوال پیش میآید که چگونه سیاستمداری درچنین شرایط پست نخستوزیری را قبول میکند؟ آیا نیروهای حقیقت یا ایمان برای پیروز شدن در سیاست کافی است؟ و