Aan een rondreis door Noorwegen komt abrupt een einde. Of was deze vakantie altijd al gedoemd te mislukken?
‘Ik leef niet in de illusie dat dit is hoe ik het me had voorgesteld. Ik voel zelf ook wel hoe fragiel het allemaal is, hoe knokig, hard en koud. Hoeveel pijn het soms doet, vooral ’s nachts, dat knagende schuldgevoel dat zich heeft genesteld in het kuiltje bij mijn borstbeen.’
Weerlicht is een moedige debuutroman over de verstikkende dynamiek van een gezin en de vraag hoe je iemand kunt helpen die zichzelf dwangmatig kapotmaakt.
Vanaf het moment dat ik het boeken opensloeg kon ik het alleen wegleggen om adempauzes te nemen. Moedig, weergaloos, allebei passen bij dit boek. Het is niet vaak dat een boek me zo oprecht aan het huilen maakt en misschien is dat omdat ik bevooroordeeld ben, maar dat maakt me niets uit. Met klem: lees dit.
Dit boek brak me, ik kon het niet wegleggen maar moest dat soms wel doen omdat de inhoud enorm triggerend kon zijn. Jante heeft een hele fijne schrijfstijl en ik kon me super goed inleven in alle karakters, ik zag ze allemaal voor me. Mijn hoofd duizelde van het verhaal, zoveel tragiek in een boek… ben wel echt heel blij dat ik hem nu uit heb want de pijn was veel, toch echt een goed boek!!
Een gezin op de veerboot naar Noorwegen en vanaf de eerste pagina is het duidelijk dat de verhoudingen wat gespannen zijn. Dochter Lea blijkt een eetprobleem te hebben, moeder is chronisch ziek. Iedereen doet zijn uiterste best voor een goed verloop van de vakantie, maar een paar zich opeenvolgende gebeurtenissen gooien flinke roet in het eten. Toch bieden ze misschien een opening voor de toekomst.
Over de inhoud wil ik niet te veel weggeven: zelf ontdekken. In een niet te dikke roman onderzoekt Jante Wortel het effect van een ziekte op een gezin, hoe ouder-kindrelaties een deuk kunnen oplopen maar ook weer opkrabbelen, hoe broers en zussen er op verschillende manieren voor elkaar zijn. Ze sluit in toon aan bij jongeren vanaf 15 jaar, aanrader voor de les Nederlands dus. Tevens goede nominatie voor het Beste Boek voor Jongeren, want zo ben ik op 'Weerlicht' gekomen. Bijzonder debuut!
Mooi verhaal. Moeizaam maar met een einde dat uitzicht biedt op een mogelijk goede afloop. In de reviews lees ik dat veel lezers vinden dat er een trigger warning had moeten zijn, of dat de synopsis onthullender had gemoeten. Wat mij betreft niet, de korte omschrijving geeft precies aan waar het boek om draait: de vakantie van een gezin met een moeizame dynamiek. Hoe het gevecht van de een van invloed is op het gedrag van de ander. Psychologisch sterk maar af en toe had er wat meer vaart in mogen zitten. 3.5 ster naar boven afgerond
Ik heb Weerlicht in korte tijd verslonden om meerdere redenen: het thema, de toegankelijke maar toch ook rake manier van (be)schrijven, meer willen omdat je zo wordt meegenomen. En toch ook wel een mate van herkenbaarheid. Confronterend, maar ook troostend.
Wat een boek! Ik twijfelde tussen vier of vijf sterren. Heb gekozen voor vier, omdat het boek niet voor iedereen ‘geschikt’ is. Het is enorm heftig. Een gezin dat in de greep wordt gehouden door de eetstoornis van de jongste dochter Lea en uit alle macht probeert om overeind te blijven. De worsteling van Lea is ontzettend goed beschreven en grijpt je naar de keel. Ook de rest van het gezin is heel goed neergezet. Echt een prachtig boek. Door het heftige thema en de beklemming die je voelt tijdens het lezen, is het boek niet voor iedereen, maar als je het aankunt, ga het dan lezen. PS De titel vind ik ook heel mooi.
‘Nu denk ik: ik woon in dat dorp. Ik heb het zelf gebouwd, alle huizen zijn hetzelfde, er is orde, rust en regelmaat, maar dat alles precies goed is, dat alles hélemaal klopt, zorgt er ook voor dat ik nooit mijn eigen dorp durf te verlaten. Alleen hier kan ik volledig functioneren.’
Dit boek gaat over iemand met een eetstoornis. Daar, ik heb zopas geschreven wat dasmag om een of andere reden voor de lezer wil verzwijgen. En dat schept verkeerde verwachtingen.
Gezien ik zelden (eigenlijk nooit) recensies lees voor ik zelf het boek heb gelezen -hooguit kijk ik naar het aantal sterren- ga ik meestal enkel af op de titel en de blurb/flaptekst/synopsis die ergens op het omslag wordt vermeld. Het is een kunst, om zo’n blurb te schrijven. Steven Van Ammel wijdde er toevallig met dit weekend zijn column aan, in De Standaard der Letteren. Blurb your enthousiasm, is de titel van het boek van Louise Willder, waar hij naar verwijst. In een halve minuut bepalen de vormgever van het boek en de auteur van de flaptekst mee of jij al dan niet het boek koopt dat je in de boekhandel in je handen houdt, zo schrijft Van Ammel.
Bij dasmag zijn ze daar voor Weerlicht jammerlijk in gefaald (of net niet, want ik heb het gekocht natuurlijk). De flaptekst is nochtans kort en, afhankelijk van de persoonlijke verwachtingen, veelbelovend. Ik citeer (want het is kort): “Aan een reis door Noorwegen komt abrupt een einde. Of was deze vakantie altijd al gedoemd om te mislukken?” Combineer dateert de spanning die in het eerste hoofdstuk lijkt te worden opgeroepen, en je hebt alle ingrediënten voor een potentieel horrorverhaal of op zijn minst een thriller. Helaas, pindakaas (ik kijk hoe de Vuelta door Nederland tuft terwijl ik dit schrijf), want wat volgt gaat vooral over verzwijgen, dwaalsporen en cryptische omschrijvingen (een beetje zoals in een slechte thriller de deus ex machina pas in het laatste hoofdstuk op het podium wordt neergelaten). Over de eetstoornis in kwestie wordt verder voornamelijk in bedekte termen gesproken, pas in het laatste derde van het boek wordt het iets explicieter. Dat draagt er niet meteen toe bij om het gegeven uit de taboesfeer te halen.
Geef gewoon mee waar het over gaat. Dit boek gaat over een eetstoornis, en met dat inzicht wordt het een heel ander boek, een veel interessanter boek. Ik ben ervan overtuigd dat heel wat mensen graag die trigger warning zouden meekrijgen.
Jante Wortel schrijft overigens lang niet slecht. Ik ben best benieuwd naar een volgend werk.
"Geen persoon kan voor een ander bepalen dat hij moet vechten. Kun je wel vinden natuurlijk, kun je ook wel roepen, uit machteloosheid, boosheid, wanhoop, maar iemand moet het zelf ook willen, anders houd je het aan de frontlinie nog geen minuut vol.."
-
Ik vond dit een vrij confronterend verhaal en toch een fijn geschreven boek. Ik heb het in twee avonden uitgelezen omdat ik het maar niet weg kon leggen.
Het is ruw, realistisch en helaas soms herkenbaar. Maar juist daardoor werd het voor mij ook een soort plek van troost: je bent hierin niet alleen. Het voelt alsof je echt in iemands hoofd kruipt, waardoor deze onbegrijpelijke en ingewikkelde ziekte soms heel erg logisch kan lijken. (TW!!)
In the pages where hunger becomes a haunting shadow, frustration entwines with fascination, as the weight of their pain both repels and pulls you deeper into the abyss. - ChatGPT
Dit voelde een beetje alsof de schrijfster alleen verder kon met het verhaal als ze er steeds weer iets vrij disproportioneel ellendigs in stopte. Ook de wat vlakke, repeterende schrijfstijl pakte mij helaas niet, maar ik lijk in de minderheid te zijn. Misschien een gevalletje prima boek op het verkeerde moment.
Lea lijdt aan anorexia en gaat met haar ouders en broer Fos en hun caravan naar Noorwegen. Prachtig boek, hoe niets wordt uitgelegd, show, not tell heel mooi toegepast. Mooie dubbele bodem soms. Spannend geschreven en heel vlot leesbaar, geen gekunstelde zinnen. Heel realistisch geschreven, niet alleen zit je in het hoofd van Lea, maar ook de rest van het gezin en hun strijd wordt mooi in beeld gebracht.
-luisterboek- Aan de ene kant heel indrukwekkend verhaal, aan de andere kant ook die typische das mag-vibe waar ik helaas niet zo van hou. + had graag in de flaptekst al wat meer geweten over wat (naar mijn idee) het grote thema is in het boek, dan had ik me daar wat meer mentaal op voorbereid.
2023: 25/70* // 3,25/5⭐️ // Mijn neiging tot faalangst, perfectionisme en controledwang dient als een vruchtbare combinatie voor kwetsbaarheid op het gebied van eten. Gekke voeding-gerelateerde gewoontes zijn mijn valkuil en zullen dat waarschijnlijk ook altijd tot een bepaalde mate blijven. Iets wat ik echter ervaren heb, is dat herkenning vinden in verhalen van anderen erg kan helpen om mezelf en deze problematiek beter te begrijpen. In Weerlicht weet Jante Wortel op een heldere en simplistische wijze de ziekte van haar personage Lea uiteen te schetsen. Met de Noorse bergen op de achtergrond lezen we over Lea’s strijd tegen de duivel die haar in bezit heeft genomen. Mijn stem noem ik altijd “de heks”. Het is zeer waardevol om eraan herinnerd te worden dat anderen hetzelfde meemaken en dat jij je duivel of heks niet bent. Ik heb respect voor de durf waarmee Jante dit verhaal op papier heeft weten te zetten, en kijk ernaar uit om haar werk met haar en anderen te bespreken in de boekenclub van de boekenweek.
Gelezen voor de boekenclub van het Boekenweekfestival van uitgeverij Das Mag.
‘Weerlicht’ is een boek met een immense focus, dat doet denken aan een theaterstuk als ‘Carnage’. Op geen enkel punt kun je de zaal verlaten: je voelt de benauwdheid van de caravan en de tent, de cirkeltjes van Lea’s gedachten, de wanhoop van haar familieleden. Het weerlicht blikkert vanaf de eerste pagina, het naderende onheil ís er al. De focus is bewonderenswaardig, maar brengt ook risico’s met zich mee: er is weinig achtergrondverhaal, weinig redenen om naast medelijden ook sympathie te voelen voor Lea.
Wellicht is dat laatste niet eens de bedoeling. Wat ‘Weerlicht’ vooral wil tonen, is de impact die een dwangstoornis heeft, niet alleen op een persoon maar vooral op haar omgeving. Daar slaagt Wortel bijzonder goed in.
Ergens in een recensie las ik dat het dysfunctioneel gezin probeerde om te gaan met de ziekte van het hoofdpersonage maar wie de impact van een eetstoornis kent, weet dat het de ziekte is die iedereen binnen een gezin tegen elkaar opzet, het is de ziekte die het gezin manipuleert en doet dysfunctioneren. Het is de ziekte die iedereen binnen een gezin tot wanhoop drijft.
Het is een heel moedig boek dat duidelijk laat zien dat een eetstoornis niet gaat over ‘slank’ willen zijn.
Een absolute aanrader voor iedereen die een eerlijk beeld wil krijgen over dat monster, die duivel in het hoofdpersonage.
Krachtig debuut met een van de betere titels van afgelopen jaar. Het anorexiathema wordt scherp en geloofwaardig uitgewerkt. Het ietwat eenzijdige perspectief wordt in het laatste kwart handig omzeild, maar daardoor krijgt alleen vader een extra stem. En die is dan weer wat beperkt. Daarnaast wordt er wel erg gestuurd op een happy end. Ik hoop dat er meer jongeren “weer licht” zien.
Dit boek greep mij bij mijn keel en liet mij niet meer los. Het is een eerlijke en niet geromantiseerde kijk in het leven van Lea die worstelt met een eetstoornis.
Het boek greep mij. De manier hoe er gepraat word over de oncontroleerbare emoties, de strijd, de patronen en het schuldgevoel. Ik zag het allemaal terug in mijn jongere zelf.
Ik wil niet dat alles altijd om mij draait. Daar heb ik nooit om gevraagd. Ik wil niet egoïstisch zijn, het gezin sturen, manipuleren, dat anderen zichzelf wegcijferen voor mij. Maar ik denk nu dat dat toch gebeurt. Dat Fos het gewoon heeft uitgezongen, af en toe een signaal richting mijn ouders stuurde, richting mij, maar dat we het niet zagen omdat daar geen ruimte voor was.
De vijftienjarige Lea zit met broer Fos en haar ouders op de veerboot naar Noorwegen. Al snel blijkt dat Lea zich gehaast voelt en dat ze hoopt op tijd op de camping te zijn om te kunnen eten. Stipt op tijd. De toon is gezet, in de vakantie en in het boek. Je voelt haar spanning, maar ook de spanning/irritatie van haar ouders en broer. Het blijkt dat Lea vecht tegen een eetstoornis. Haar moeder wilde om meerdere redenen graag naar Noorwegen, maar door een eigen chronische ziekte en andere factoren lukte dit niet. Deze zomervakantie lukt het, misschien dat deze vakantie ook Lea ten goede komt in haar gevecht?
Hoewel het gevecht tegen een eetstoornis en negatieve gedachten over jezelf verreweg van makkelijk is, lijkt Wortel er op een gemakkelijke, zelfs logische en begrijpelijke manier over te schrijven. Weerlicht is een open en rauw verhaal waarin je daadwerkelijk in het hoofd van Lea zit en regelmatig begrijpt waarom ze doet wat ze doet of waarom iets niet lukt. Het lukt ‘gewoon’ niet, terwijl het haar wel lukt om het gevecht van afvallen door te zetten. Daar is ze wél goed in. Door aantekeningen van haar vader krijg je nog meer mee over zijn gedachten en belevingen in deze situatie. Het maakt dat haar gedachten nog meer ronddraaien.
Ik weet dat ik zou moeten slapen, maar ik kan mijn gedachten niet stopzetten. Ze blijven maar doorgaan, door en door en door, zoals de was rondjes draait in de wasmachine, platgedrukt tegen de trommel. Maar ik ben niet het kind dat gehypnotiseerd op de badkamertegels zit, ik ben die was, ik draai en draai en draai en draai en als het programma dan eindelijk is afgelopen, val ik als één natte plak naar beneden. Klets.
De vakantie in Noorwegen begint wel oké, maar eindigt vrij abrupt door een paar flinke tegenslagen. De caravan is bijvoorbeeld niet meer bruikbaar en de andere tegenslag gaat gepaard met veel emotie en lijkt een soort bliksemafleider van de situatie van Lea te zijn. De vakantie/het gezinsleven draait om meer dan alleen maar Lea en ze lijkt zich daar bewust van te worden. Dit wilde ze niet en gebeurde wel. Een situatie waarin zij aan het roer staat en de ander machteloos toekijkt hoe het fout gaat. Het iedere keer weer vinden van evenwicht, zowel goed als kwaad.
Weerlicht – De dreiging van naderend onheil dat zichzelf in stilte aankondigt.
Weerlicht is een heel sterke debuutroman door een erg goede uitwerking van het gevecht in iemands hoofd, de weerslag die het heeft op een gezin en wat dat doet met de (onderlinge) dynamiek. Graag gelezen.
Wel vraag ik mij af waarom er geen waarschuwing gegeven wordt voor de aanwezige trigger over de aanwezige eetstoornis. Juist, omdat eetstoornissen óók onder jongeren voorkomen en dit boek ook goed door hen gelezen kan worden, zou dit helpend kunnen zijn. Daarnaast voelde het enigszins ongeloofwaardig dat ze proberen de eetstoornis met laagdrempelige ambulante hulp onder controle te krijgen.
Echt een heel knap geschreven debuutroman. Vier sterren omdat ik er wel een klotegevoel van kreeg en het maar zo snel mogelijk heb uitgelezen om van dat gevoel af te zijn. Maar dat dit gevoel zo sterk was is dus eigenlijk juist ook het knappe van het boek.
deze is mooi en alles wat alle andere positieve reviews erover zeggen, maar ik vind het bizar dat ze het in de marketingmeeting bij dasmag een goed idee vonden om lekker niet op het omslag te vermelden dat het over een eetstoornis gaat.
ben benieuwd wat hoofdpersonage Lea had gedaan na het - zonder waarschuwing - lezen (stel dat het kon) van een soortgelijk boek, want mij lijkt (op basis van haar gedrag in het verhaal) de kans heel groot dat zij bepaalde eetgestoorde maniertjes/achterdeurtjes/hoe-je-het-ook-noemen-wil uit zo’n boek zou overnemen. nou, hou je vast: in het echt gebeurt dat ook! en dat zou natuurlijk ook nog steeds gebeuren als het wel op het omslag vermeld zou worden. er zullen zelfs mensen zijn die het boek enkel lezen om er zieker van te worden. maar ik vind dat je op deze manier mensen de kans ontneemt om te zeggen: oh, dit gaat over een eetstoornis, dat kan ik triggerend vinden, ik koop/lees dit boek even niet