Jump to ratings and reviews
Rate this book

Pietà

Rate this book
In een havenstad met een verscheurde geschiedenis staat een beeld van een omstreden generaal. Er zijn mensen die dat beeld weg willen hebben. Er zijn ook mensen die het koste wat kost willen laten staan. Wanneer de gemeente besluit het beeld te verwijderen, vormt die laatste groep er een cordon omheen. En dan, plotseling, klimt een jongen het beeld in en blijft daar hangen, dagenlang. Wie is hij? Wat wil hij? En vooral: wanneer komt hij weer naar beneden? Terwijl de burgemeester, de media, de moeder en de demonstranten proberen adequaat te reageren op deze vreemde nieuwe ontwikkeling, komen de onderlinge verhoudingen op scherp te staan. Pietà is een meeslepende mozaïekvertelling van een stadsgeschiedenis onder druk.

376 pages, Paperback

Published September 28, 2021

1 person is currently reading
87 people want to read

About the author

Elfie Tromp

11 books8 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
16 (13%)
4 stars
57 (46%)
3 stars
38 (30%)
2 stars
11 (8%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
Profile Image for Wouter Zwemmer.
688 reviews39 followers
August 1, 2022
Rijk en actueel boek annex literair vormexperiment. Knap gedaan. Een page turner.

Aantekeningen voor mezelf geschreven. Dit is één grote spoiler!

Pietà
Een Pietà is in de kunst een beeld of schilderij van Jezus, overleden aan het kruis, in aanwezigheid van Maria en/of engelen. Een oproep tot eerbied, vroomheid of compassie. Het hele boek vraag je je af of Joshua en zijn moeder Marie staan voor Jezus en Maria, en het beeld waaraan Joshua overlijdt voor het kruis. Of dat met de titel toch vooral wordt opgeroepen tot compassie met elkaar als tegengif tegen de venijnige polarisatie en het agressieve opportunisme dat de drijvende kracht er achter is. Ik lees dit boek als oproep tot compassie, tot medemenselijkheid voor mensen die anders zijn dan jezelf; andersom geformuleerd: als een aanklacht tegen het opportunisme, egocentrisme en de agressie jegens anderen waar de groepen in dit verhaal en in onze polariserende samenleving uiting aan geven.

Polarisatie
Terwijl ik dit boek lees, is Rusland de strijd om de Dombas-regio in Oekraïne aan het winnen en verschijnen er Italiaanse VN-militairen op straat in de grensregio tussen Servië en Kosovo omdat Kosovo wil dat iedere inwoner met Kroatische kentekens l rijdt maar etnische Serven in Kosovo dat weigeren en worden gesteund door Servië. China dreigt met inzet van het leger omdat Nancy Pelosi van het USA-huis van afgevaardigden een officieel bezoek aan Taiwan wil brengen. Het is het weekend van Pride in Amsterdam en ik lees dat dat evenement door deelnemers wordt gezien als een protest terwijl ik altijd dacht dat het bedoeld was als een feest voor zichtbaarheid. Zelfs binnen de lhbt+gemeenschap is er protest, want de Pride-organisatie zou te weinig doen voor minderheden binnen die gemeenschap. Vandaar dat er tijdens de Pride-optocht vanuit de gemeenschap zelf een protest wordt gehouden…. Bent u er nog? Zit er in al deze conflicten een rode draad? Onverdraagzaamheid? Toxic masculinity en patriarchaat? Tribale geldingsdrang van een ‘eigen clubje’? Missionarisgedrag om anderen te willen overheersen met het eigen clubje? Neo-kolonialisme?? Welke rol hebben de media, en specifiek de snelle en sturende digitale, in dit slagveld? Of zijn er in deze cases verschillende krachten aan het werk en lijkt al deze polarisatie op elkaar maar is zij bij nadere beschouwing ongerelateerd?

Sociale polarisatie
Deze roman gaat over de huidige sociale polarisatie door verschillende groepen een gelijkwaardige stem te geven. De rollen in dit toneelstuk zijn als volgt verdeeld:
- Activistisch links, woke: Anne Clemens.
- Populistisch rechts: Timmy Koppernik, oprichter en leider van de ‘Mannen van de Toekomst’.
- Openbaar bestuur, burgemeester: Dirk Demorra.
- Politie, hoofdcommissaris: Peet Hertenjager.
- Media, hoofdredacteur van de lokale krant: Chiron Clemens, vader van Anne (woke).
- Nieuwe Nederlander, tweede generatie vluchteling: Aamina Dink; tevens online verslaggever voor de lokale krant van Chiron Clemens. Lesbisch, zwart. Haar broer verdween op 17 jarige leeftijd spoorloos.
- Boze wraakzuchtige vrouw, nieuwe feministe: Darla d’Avigneu, ex van de burgemeester, minnares van Chiron.
- Investeerder: Titus van Abit.

Bijzondere rollen voor:
- Joshua Winker, de zwijgende jongen die met een hangmat in het beeld gaat hangen; een ‘lone wolve?’.
- Marie Winker, moeder van Joshua. (En nagellakster Molly, de bemoeizieke maar ook steunende buuf uit de volkswijk van Marie).

Iedereen tegen iedereen
In dit boek is iedereen boos en tegen iedereen: populistisch-rechtse Mannen tegen de rest van de wereld, links-activistische jongeren tegen de rest van de wereld, Mannen tegen jongeren en andersom, vrouwen tegen mannen onder de vlag van feminisme… iedereen dekt haar en zijn boosheid en agressie af met een rechtvaardigend eufemisme: de Mannen zijn tegen geschiedcensuur, de jongeren tegen onrechtvaardigheid, de feministen tegen het patriarchaat etc etc… en ondertussen luistert niemand meer naar elkaar.

Extreemrechts
Uiteindelijk loopt het verhaal uit de hand door extreemrechts. Het sentiment van de Mannen van de Toekomst: “Ik ben niet de enige die de wereld hoofdschuddend ziet veranderen; ons land wordt te snel, te hypocriet, te Disney. Dit is geen attractiepark waar iedereen maar hand in hand door de straten moet gaan. Dit is het leven, in al zijn hardheid.” Een sympathie voor, nee een affiniteit met hard, en een weerstand tegen zacht (week?). Als de burgemeester het standbeeld wil laten weghalen, trekt de aannemer zich terug wegens bedreiging door de Mannen. Dat heeft Tromp goed voorzien, met de bedreigde aannemers door boze boeren of hun sympathisanten. Aanvankelijk vraagt Tromp van de lezer nog begrip voor de Mannen, maar hun gedrag wordt steeds sektarischer met hiërarchie, extreme dwang, lijfstraffen en godsdienstwaanzin bij de leider Timmy, met zelfs verminking (brandmerken) en moord als gevolg.

Opportunisme
Tromp laat feilloos het opportunisme van alle polariserende (gepolariseerde?) groepen zien. De één is uit op macht, de ander op aandacht, weer een ander op geld en stijgen op de sociaal-economische ladder; sommigen op iets wat leuk klinkt als ‘respect’ maar eigenlijk meer lijkt op wraak of kinderachtige aandacht (negatieve aandacht is immers ook aandacht). “Soms moet je samenwerken met een man om als vrouw aan de top te komen. (…) Je kunt een uitgestoken hand van boven wantrouwen, of je kunt hem aannemen en je eraan optrekken.” Alle personages in dit verhaal gebruiken anderen om er beter van te worden, zelfs de zwarte underdog-journalist en de pastoor van de uitvaartdienst voor Joshua. Slechts drie personages vertonen medemenselijkheid: Joshua en zijn moeder Marie Winkler en de buurvrouw Molly, waarvan Marie de spil is.

Verkrachting?
Darla wordt verlaten door haar man Dirk. Zijn verhaal is: dik geworden door troosteten voor het liefdeloze huwelijk met een kille vrouw - hij hield de kilte van zijn vrouw niet meer vol. Haar verhaal: zij moest twee keer per jaar seks hebben met hem wat ze niet wilde en onvrijwillige seks is verkrachting. Beste vriend van Dirk herkent het niet; haar reactie op hem: “Maar jij bent geen vrouw.” “Ik sta in contact met een feministische groepering die me steunt en we gaan Dirks ontslag eisen.” Hier toont Tromp meesterschap: ze laat beide perspectieven naast elkaar staan op een manier waardoor je begrip en antipathie tegelijk hebt voor alletwee. De vrouw trekt wat mij betreft aan het kortste eind: “Ik zie je voor de rechter, Dirk. Laat anderen maar over ons beslissen.” Dit is altijd het zwakste zwaktebod, het ultieme afwijzen van eigen verantwoordelijkheid.

Citaten over moordenaars
Om de zoveel pagina’s staat een in lichtgrijs gedrukt citaat uit een artikel over een moordenaar dat laat zien dat niemand de extreme daad had zien aankomen. Zo staat op pagina 94 een citaat uit een artikel van het AD uit 2016, over Tristan van der Vlis, de Alphense winkelcentrum-schutter. Op pagina 184 één uit 2017 over Stephen Paddock, de ‘Las Vegas Shooter’. Op pagina 261 één over Tobias Rathjen die in 2020 op basis van extreem rechts-extremistische complottheorieën in Hanau 10 mensen en zichzelf vermoorde. Op pagina 315 een citaat uit 2020 van Volker van der Graaf, de moordenaar van Pim Fortuyn. Op pagina 338 één van de moeder van de Columbine-schutter Dylan Klebold. Voor mij werken de citaten zoals de koralen in de Mattheus Passion: als commentaar van ‘het volk’ op de gebeurtenissen. De citaten laten zien dat de motieven van mensen die extreme dingen doen niet te doorgronden zijn en dat de mensen in hun omgeving ze niet zagen aankomen; alleen achteraf kun je puzzelstukjes aan elkaar passen.

Zwakte
Dit sterke boek heeft ook een paar zwaktes. Zo wordt de leider van de rechtsradicale Mannen uiteindelijk neergezet als iemand met diverse diagnoses: borderline, autisme en narcisme. Als kind al. Dit vertelt zijn moeder tegen de journalist Aamina die haar door goed journalistiek speurwerk als eerste heeft gevonden. Later ontwikkelt deze man ook nog godsdienstwaanzin en denkt hij dat hij Jezus is: “Ik ga met God. Vannacht heeft Joshua mij bezocht. Wij kusten. Hij heeft mij gezegend. Ik werd wakker en wist wat ik zou worden: de zoon die hij niet kon zijn.” Met deze typeringen wordt die beweging weggezet als een stelletje idioten, wat ze in werkelijkheid volgens mij niet zijn; ook al sympathiseer ik niet met deze mensen, ik vind wel dat we ze serieus moeten nemen.

Een andere zwakte vind ik dat het verhaal een beetje complot-achtig wordt door de rol van de investeringsmaatschappij. Die financiert zowel de lokale krant als de rechts-extremistische groep de Mannen van de Toekomst. Alsof er een duistere organisatie met geld de huidige polarisatie manipuleert. Ik zie de rol van het Geld wel, en de manier waarop Tromp beschrijft hoe investeringsmaatschappijen werken is goed geresearcht, maar de complotachtige intenties zijn denk ik niet realistisch - juist in die wereld regeren egoïsme en opportunisme, zoals in de rest van het verhaal.

Groep
Lange tijd zei ik over mezelf als antwoord op vragen over waar ik vandaan kwam of bij hoorde dat ik hoor bij de groep van mensen die nergens bij willen horen. Ik bedoelde dat deels als grap en deels serieus omdat ik ook wel weet niemand wérkelijk individueel is. Het serieuze deel van mijn grap kom ik tegen in Pietà, en al helemaal in het begin van het boek in een verzuchting van een vader over zijn dochter: “Ik hoop van harte dat ze nu ook dat gekke asymmetrische kapsel weer wat langer laat groeien. Maar goed, dat is de mode van haar clubje. Metaal en kale plekken. Ook outsiders willen graag ergens bijhoren.” Dit boek wekt de indruk dat zowel extreemrechts als extreemlinks clubjes zijn om ergens bij te horen. Kunnen we daar niet minder extremistische alternatieven voor bedenken?

Citaten
“Tot je niet meer weet wat humor echt is en of je het hebt, of dat het, net zoals de meeste dingen in het leven, een luxehobby is geworden voor de rijken.”

“Maar ik denk juist dat menselijke zwakheden die populisten zo populair maken. Mensen houden van ‘echt’, ook als dat niet echt is.”

“Activisme is een nieuwe benaming. Het gaat dieper dan dat. Dit is een levensovertuiging. (…) Ons engagement is als hobby begonnen, een manier om mensen te leren kennen die dezelfde dingen belangrijk vinden en dat is ons leven geworden.”

“Toen we besloten dat we onze straten schoon wilden spoelen van racisme, ongelijkheid en geweld (…). We hebben een lijst opgesteld met racistische beelden die geweld en ongelijkheid verheerlijken en pakken ze een voor een aan.”

“Er zijn maar zoveel plekken aan het kampvuur en wie het koud heeft, is in staat om een moord te plegen voor wat warmte.”

“Rotte eieren. Waar vind je die nog? Zouden die feministen die speciaal opsparen voor dagen zoals deze, voor mannen zoals ik?”

“Praten heeft geen zin meer. Die mannen zitten zo diep weggestopt in hun onbehagen waar ze zelf de oorsprong nauwelijks van kennen. Is dit het begin van een grootse revolte of een stuiptrekking van een stervend verleden? Het is een kwestie van afwachten.”

“Mensen luisteren liever naar een simpele jongen die heeft nagedacht, dan naar een rijkeluiskind dat heeft doorgeleerd.” En zit het dan met een simpele jongen die niet goed heeft nagedacht, of gewoon iemand die slim is, heeft doorgeleerd én heeft nagedacht, denk ik dan?
Profile Image for Wim Ven.
13 reviews
February 17, 2024
Een goed boek, zeker de moeite waard het te lezen. Wel was het behoorlijk complex vond ik, dus ik moet het nog een keertje gaan lezen om alles goed te begrijpen, maar het opnieuw lezen vind ik helemaal niet erg.
Profile Image for Brecht.
12 reviews4 followers
October 24, 2021
Spannende mozaïek van verhalen van verschillende mensen rondom eenzelfde gebeurtenis. Elfie Tromp zet heel verschillende perspectieven naast elkaar en wat ze heel goed doet: ze maakt ze menselijk. Niet dat je het met iedereen eens bent, maar je begrijpt in ieder geval waar ze vandaan komen. Dit boek is extreem actueel en geeft goed de spanningen in onze samenleving weer, en dat op een heel leesbare manier. Een echte pageturner, als een tv-serie die zich voor je ogen afspeelt en die je wil bingen.
Profile Image for Elianne van Elderen.
Author 2 books82 followers
March 11, 2022
Elfie is goed in ritme, in beschrijvingen, in omgevingen creëren. Maar ik had het idee dat dit boek voor mij te veel personages met te veel invalshoeken wilde laten zien, om nu eigenlijk echt goed het verhaal mee te krijgen. Ik ben sowieso geen held in personages bij naam onthouden, dus ik was heel vaak in de war wie nu ook alweer wie was, en ze kwamen elke keer ook net te kort aan het woord om echt met ze mee te leven. Het is heel vol, vooral. De boodschap die hierin zit is goed, en het is interessant dat dat vanuit zoveel verschillende personages besproken en beleefd wordt. Maar voor mijn gevoel iets te veel van het goede. Dat zal echt grotendeels aan mij liggen, want die volheid en grote hoeveelheid personages onthouden is precies de reden waarom ik altijd moeite heb gehad met romans lezen.
Maar ondanks dat, merk je haar muzikaliteit en podiumkunde in het ritme van de tekst, de opsommingen die in klank en woordlengte precies lekker lezen. Ook de beschrijvingen, die vooral in flashbacks en vergelijkingen zitten voor mij, zijn ijzersterk. Bijvoorbeeld hoe ze de moeder omschrijft die haar zoon is verloren/kwijtgeraakt en nog overal terugziet (mijn hart). Maar dit soort fragmenten zaten vooral aan het begin, in de introductie van alle personages, en daar hield ik van, maar daarna raakte ik vooral de draad kwijt.
4 reviews
February 11, 2022
Het opzet van het boek is interessant: een veelvoud aan personages met tegenstrijdige opvattingen en belangen kijkt naar een evenement dat almaar tragischer proporties krijgt. De schrijfster speelt een spannend spel met onthullen en verbergen, en doet dat gelukkig goed genoeg om te vermijden dat het gaat aanvoelen als een script voor een actuele tv-serie. Er zit ook een aanzet in om de verschillende stemmen hun eigen taal en stijl te geven, maar dat aspect blijft me wat te mager. Het boek is een scherp en soms confronterend portret van het uiteenrafelen van ons samen-leven (waar blijkbaar niets aan te doen is, buiten individuele vluchtpogingen), maar literair gezien bleef ik wat op mijn honger zitten.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Francisco van Jole.
157 reviews30 followers
Read
January 14, 2022
Een poëtisch album van inzichten en inkijkjes in het leven van inwoners in een verhitte stad, die volgens de media op dat moment wereldgeschiedenis maken. In dit geval de heftige acties rond een omstreden standbeeld en de noodzaak om partij te kiezen. “Het nieuws is de secondewijzer van de geschiedenis. Die weet niet hoe laat het is maar gaat altijd verder.” Pietà pelt de actualiteit af, op zoek naar wat en wie er achter schuil gaat.
Profile Image for Slam.
11 reviews1 follower
June 18, 2025
Origineel boek. Het verhaal wordt verteld vanuit verschillende personages en dat geeft variatie en vooral veel verschillende invalshoeken van het verhaal. Ergens las ik een review dat er erg veel personages in voorkomen, maar ik vind het goed behapbaar. Ik las het boek in 2025 en het was actueler dan ooit. Het geeft een inzicht in polarisatie, actievoeren, extremisme, pers en politiek. Ergens is het ook wel een humoristisch boek.
49 reviews
May 21, 2023
Erg spannend boek, leest als een trein. Sommige verhaallijnen lijken soms iets vergezocht, maar zoals ze in het dankwoord schrijft "wel mogelijk". De personages zijn stuk voor stuk goed geschreven, met allemaal hun betere en slechtere kanten. De manier van schrijven is bovendien poetisch en zeer origineel. Super actueel en zeker een aanrader
Profile Image for Inez de Jong.
60 reviews
February 19, 2025
Spannend boek, vol met prachtige zinnen. Af en toe is het wel even goed opletten omdat er wel heel veel namen, gebeurtenissen en invalshoeken voorbijkomen. Maar dit houdt je als lezer ook scherp en geïntrigeerd. Zeer actueel en daardoor misschien ook zelf een beetje beangstigend. Aanrader in ieder geval!
Profile Image for Ivana.
24 reviews
March 1, 2022
Tromp weet een hele stad een stem te geven en hun verhalen af te maken. Toch is het boek volgepropt, snel de deur dicht gedaan met als gevolg dat bij het openen je nogal overspoeld wordt met alle ideeën van de schrijver. Clichés wisselen zich af met ontzettend sterke zinnen. Piëta wil te veel.
Profile Image for Iris Besseling.
177 reviews1 follower
June 1, 2022
Een hele hoop hele mooie zinnen, maar echt een ontzettend saai verhaal. De continue wisseling in vertelperspectief maakt het ook lastig om een band op te bouwen met een van de personages, je blijft als een toeschouwer op afstand kijken naar een plot dat niet echt kan blijven boeien.
Profile Image for Chelsea.
5 reviews1 follower
January 16, 2022
zo goed! had een hele tijd niet gelezen en dit boek heeft me weer enthousiast gemaakt en heeft me mijn oude hobby weer laten oppakken :-)
Profile Image for Marleen.
107 reviews4 followers
January 28, 2022
het verhaal zit goed in elkaar en het is spannend, maar de schrijfstijl is niet helemaal mijn favoriet
Profile Image for Xroldx.
951 reviews6 followers
February 22, 2022
Een boek waarin de hedendaagse tijdsgeest wordt vertaald naar een bingewaardige, spannende Netflixserie. Tromp heeft een oog voor karakters en ritme.
Profile Image for Ekmef.
580 reviews
May 7, 2022
Wauw wat een boek! Heerlijk, Nederlandse literatuur die ergens over gáát! 
Profile Image for Julia.
66 reviews
December 1, 2022
Spannend boek over actuele thema's. Maar als de spanning op zn hoogtepunt is kan de schrijver het ook niet meer aan en knijpt er tussenuit. Jammer, weg verhaal. 3 vanwege de ambitie en originaliteit
Displaying 1 - 18 of 18 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.