در این کتاب نظریهی شخصیتی ارائه میشود که ماهیتاً تجربی نیست و ضرورتاً فلسفی نیز نیست. مبدأ و منشأ این نظریه تعالیم عالیهی اسلامی است. این نظریه دارای چهارچوبی از بینش نسبت به سازمان روانی انسان است که در اصل ریشه در بینشهای اسلامی دارد. این نظریه تلاش میکند برای رفتارهای پراکندهی آدمی تفسیر و تصویری جامعنگر ارائه کند تا از این طریق بتوان رفتارهای آدمی را در یک کلیت مورد مطالعه و بررسی قرار داد. در این کتاب از فلسفه و عرفان برای تبیین هر چه بیشتر مطالب استفاده شده است و بدین دلیل علیرغم وجود مطالبی فلسفی و عرفانی شیوهی کلی آن فلسفی یا عرفانی نیست.