What do you think?
Rate this book
หลังบ้านคณะราษฎร
ความรัก ปฏิวัติ และการต่อสู้ของผู้หญิง
ในหน้าประวัติศาสตร์การปฏิวัติ 2475 ตามความรับรู้ทั่วไป บทบาทคณะราษฎรที่เป็น "ผู้ชาย" ได้รับการบันทึกซ้ำแล้วซ้ำเล่าในฐานะผู้ก่อการล้มสมบูรณาญาสิทธิราชย์จนนำไปสู่ระบอบประชาธิปไตย แต่นั่นเป็นเพียงบทบาท "หน้าฉาก" ที่สถิตในภาพจำการปฏิวัติ 2475 เท่านั้น การเคลื่อนไหวของคณะราษฎรที่เป็นทั้ง "ผู้ชาย" และ "สามี" จะไม่สำเร็จเลย หากไร้ซึ่งการหนุนช่วยจาก "ผู้หญิง" ที่เป็น "ภรรยา" ที่ถูกซ่อนบทบาทอยู่ "หลังฉาก"
กลุ่มภรรยาคณะราษฎรนั้นคอยให้คำปรึกษาช่วยตัดสินใจ สร้างเครือข่ายการเมือง ทำธุรกิจหารายได้เลี้ยงครอบครัว เจรจาต่อรอง รวมถึงช่วยเหลือสามีในยามต้องเผชิญภัยทางการเมือง เช่นนี้แล้ว หากจะกล่าวว่า "ผู้หญิง" ไม่เกี่ยวข้องกับการเมืองก็คงจะละเลยบางหน้าสำคัญของประวัติศาสตร์ไปอย่างน่าเสียดาย
หนังสือเล่มนี้คืนพื้นที่ให้ภรรยาคณะราษฎรได้ประกาศตัวตนในการปฏิวัติ 2475 เพื่อพิสูจน์ว่า "หลังบ้าน" ที่คณะราษฎรอาศัยหลับนอนร่วมชายคากับภรรยานั้น สัมพันธ์กับการปฏิวัติ การสร้างชาติ และการสร้างประชาธิปไตยมิอาจแยกออกจากกันได้
ในหน้าประวัติศาสตร์การปฏิวัติ 2475 ตามความรับรู้ทั่วไป บทบาทคณะราษฎรที่เป็น "ผู้ชาย" ได้รับการบันทึกซ้ำแล้วซ้ำเล่าในฐานะผู้ก่อการล้มสมบูรณาญาสิทธิราชย์จนนำไปสู่ระบอบประชาธิปไตย แต่นั่นเป็นเพียงบทบาท "หน้าฉาก" ที่สถิตในภาพจำการปฏิวัติ 2475 เท่านั้น การเคลื่อนไหวของคณะราษฎรที่เป็นทั้ง "ผู้ชาย" และ "สามี" จะไม่สำเร็จเลย หากไร้ซึ่งการหนุนช่วยจาก "ผู้หญิง" ที่เป็น "ภรรยา" ที่ถูกซ่อนบทบาทอยู่ "หลังฉาก"
กลุ่มภรรยาคณะราษฎรนั้นคอยให้คำปรึกษาช่วยตัดสินใจ สร้างเครือข่ายการเมือง ทำธุรกิจหารายได้เลี้ยงครอบครัว เจรจาต่อรอง รวมถึงช่วยเหลือสามีในยามต้องเผชิญภัยทางการเมือง เช่นนี้แล้ว หากจะกล่าวว่า "ผู้หญิง" ไม่เกี่ยวข้องกับการเมืองก็คงจะละเลยบางหน้าสำคัญของประวัติศาสตร์ไปอย่างน่าเสียดาย
หนังสือเล่มนี้คืนพื้นที่ให้ภรรยาคณะราษฎรได้ประกาศตัวตนในการปฏิวัติ 2475 เพื่อพิสูจน์ว่า "หลังบ้าน" ที่คณะราษฎรอาศัยหลับนอนร่วมชายคากับภรรยานั้น สัมพันธ์กับการปฏิวัติ การสร้างชาติ และการสร้างประชาธิปไตยมิอาจแยกออกจากกันได้
384 pages, Paperback
Published April 1, 2021
3 people are currently reading
26 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
December 6, 2021
เขียนดีจังเลย ข้อมูลและเชิงอรรถแน่นมาก ให้ความรู้สึกเหมือนตอนอ่าน 15 สตรีหมายเลขหนึ่งแห่งแดนอาทิตย์อุทัย ที่ผู้หญิงแทบไม่เคยถูกจดจำในประวัติศาสตร์การเมือง
ประโยคนี้เป็นประโยคแรกที่เจอในบทนำแล้วรู้สึกกระแทกใจอย่างแรง ในยุคสมัยที่ปิตาธิปไทยเข้มข้นอย่างมาก ผู้หญิงแทบไม่ได้รับการกล่าวถึงทั้ง ๆ ที่หน้าที่หลังบ้านบางทีก็ตัดสินชะตากรรมอาชีพของสามีตัวเองได้เลย
ซึ่งจริง ๆ ก็ไม่ใช่แค่ทำงานแล้วไม่ได้รับการจดจำ แต่ยังรวมถึงความสัมพันธ์ที่เหล่าคณะราษฎรชายเรียกว่า 'ความสัมพันธ์นอกสถาบันการแต่งงาน' ประดิษฐ์คำมาซะสวยหรู จริง ๆ ก็คือมีเมียน้อยนั่นแหล่ะ แต่มันขัดกับอุดมการณ์ของคณะราษฎรที่ไม่ต้องการสืบทอดซากเดนชนชั้นเจ้าด้วยการมีเมียหลายคน ตัวเองว่าเขาแต่จะมาทำเองก็ไม่ได้ ก็เลยเรียกว่าความสัมพันธ์นอกสถาบันการแต่งงานไปซะอย่างนั้น
ในยุคนั้นภรรยาของคณะราษฎรชายก็เล่นการเมืองเข้มข้นไม่แพ้กันผ่านสโมสรสตรี สถานที่ ๆ รวบรวมเหล่าชนชั้นกระฎุมพีและชนชั้นเจ้าเก่ามาทำกิจกรรมสังคมสงเคราะห์หรือกิจกรรมใด ๆ ก็ตามที่ช่วยเชิดหน้าชูตาให้กับคนที่ตัวเองสนับสนุนได้ ถึงจะพูดว่าต้องการส่งเสริมสถานะสตรีให้เท่าเทียมกันมากขึ้น แต่ก็ยังลบความเหลื่อมล้ำไปจากสังคมไม่ได้
หนังสือไม่ได้นำเสนอแค่ช่วงปี 2475 เท่านั้น แต่ยังกล่าวถึงขวบปีหลังจากที่คณะราษฎรล่มสลาย และชนชั้นศักดินาเริ่มกลับมาเรืองอำนาจผ่านกลอุบายอันแยบยล อย่างการย้ายวันชาติเดิมมาเป็นวันเกิดของตัวเองเพื่อลดทอนความหมายของประชาธิปไตยลงไป หรือผ่านการแต่งกายและการสร้างภาพลักษณ์ที่ทำให้ตนดูเหมือนสตรีหมายเลขหนึ่ง ก่อนจะสถาปนาตัวเองขึ้นเป็นแม่แห่งชาติ
เป็นหนังสือที่เนื้อหาอัดแน่นมาก เขียนไม่น่าเบื่อเลย แนะนำมาก ๆ สำหรับคนที่อยากอ่านเรื่องราวของยุคนั้นเพิ่มเติม
"บางครั้งผู้หญิงและการกระทำของผู้หญิงถูกมองไม่เห็นทั้ง ๆ ที่พวกเธออยู่แนวหน้าด้วยซ้ำ แต่ไม่ว่าจะเป็นเพราะสาเหตุใด สิ่งที่เป็นปัญหาคือผู้หญิงมักจะถูกมองไม่เห็นและไม่ได้ถูกบันทึกในตำนานประวัติศาสตร์เพียงพอ"
ประโยคนี้เป็นประโยคแรกที่เจอในบทนำแล้วรู้สึกกระแทกใจอย่างแรง ในยุคสมัยที่ปิตาธิปไทยเข้มข้นอย่างมาก ผู้หญิงแทบไม่ได้รับการกล่าวถึงทั้ง ๆ ที่หน้าที่หลังบ้านบางทีก็ตัดสินชะตากรรมอาชีพของสามีตัวเองได้เลย
ซึ่งจริง ๆ ก็ไม่ใช่แค่ทำงานแล้วไม่ได้รับการจดจำ แต่ยังรวมถึงความสัมพันธ์ที่เหล่าคณะราษฎรชายเรียกว่า 'ความสัมพันธ์นอกสถาบันการแต่งงาน' ประดิษฐ์คำมาซะสวยหรู จริง ๆ ก็คือมีเมียน้อยนั่นแหล่ะ แต่มันขัดกับอุดมการณ์ของคณะราษฎรที่ไม่ต้องการสืบทอดซากเดนชนชั้นเจ้าด้วยการมีเมียหลายคน ตัวเองว่าเขาแต่จะมาทำเองก็ไม่ได้ ก็เลยเรียกว่าความสัมพันธ์นอกสถาบันการแต่งงานไปซะอย่างนั้น
ในยุคนั้นภรรยาของคณะราษฎรชายก็เล่นการเมืองเข้มข้นไม่แพ้กันผ่านสโมสรสตรี สถานที่ ๆ รวบรวมเหล่าชนชั้นกระฎุมพีและชนชั้นเจ้าเก่ามาทำกิจกรรมสังคมสงเคราะห์หรือกิจกรรมใด ๆ ก็ตามที่ช่วยเชิดหน้าชูตาให้กับคนที่ตัวเองสนับสนุนได้ ถึงจะพูดว่าต้องการส่งเสริมสถานะสตรีให้เท่าเทียมกันมากขึ้น แต่ก็ยังลบความเหลื่อมล้ำไปจากสังคมไม่ได้
".....ทว่ามันไม่ใช่องค์การของสตรีส่วนข้างมากของสังคม ตรงข้ามมันเป็นเพียงองค์การที่พวกสตรีชั้นสูง สตรีอภิสิทธิ์มาชุมนุมกันเพื่อแสดงแบบเสื้อเดินเล่น เสื้อนอน การแสดงการจัดโต๊ะอาหาร แสดงการทำแซนต์วิชต์ ตับห่าน.....ในขณะเดียวกันที่สตรีส่วนข้างมากไม่มีแม้เพียงจะกินเข้าไปเพื่อความอยู่รอดของชีวิต"
หนังสือไม่ได้นำเสนอแค่ช่วงปี 2475 เท่านั้น แต่ยังกล่าวถึงขวบปีหลังจากที่คณะราษฎรล่มสลาย และชนชั้นศักดินาเริ่มกลับมาเรืองอำนาจผ่านกลอุบายอันแยบยล อย่างการย้ายวันชาติเดิมมาเป็นวันเกิดของตัวเองเพื่อลดทอนความหมายของประชาธิปไตยลงไป หรือผ่านการแต่งกายและการสร้างภาพลักษณ์ที่ทำให้ตนดูเหมือนสตรีหมายเลขหนึ่ง ก่อนจะสถาปนาตัวเองขึ้นเป็นแม่แห่งชาติ
เป็นหนังสือที่เนื้อหาอัดแน่นมาก เขียนไม่น่าเบื่อเลย แนะนำมาก ๆ สำหรับคนที่อยากอ่านเรื่องราวของยุคนั้นเพิ่มเติม
May 12, 2021
หนังสือเล่มที่ 7/2021
หลังบ้านคณะราษฎร: ความรัก ปฏิวัติ และการต่อสู้ของผู้หญิง
หนังสือเล่มนี้คือบันทึกประวัติศาสตร์การเมืองไทยในบทบาทของ "ผู้หญิง" ที่หายไปจากความทรงจำของสังคม ด้วยบริบทการบันทึกประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาภายใต้วัฒนธรรม "ชายเป็นใหญ่" ที่ผู้หญิงมีบทบาทแค่ "แม่" และ "เมีย" และมีบทบาทแค่ในปริมณฑลของครัวเรือนเพียงเท่านั้น แต่หนังสื่อเล่มนี้กลับฉายให้เห็นว่า หลังบ้านของผู้นำคณะราษฎร ก็มีบทบาทไม่แพ้สามีนักปฏิวัติเลยแม้แต่น้อย
ผมรู้สึกทึ่งในบทบาทของหลังบ้านของผู้นำคณะราษฎรไม่กี่คน ที่พยายามต่อสู้และส่งเสริมบทบาทของสามีนักปฏิวัติโดยใช้ความเป็นผู้หญิงสมัยใหม่แบบตะวันตกในการหนุนเสริมบทบาทของสามี หลายครั้งมีบทบาทสำคัญต่อจุดเปลี่ยนผันทางการเมือง (Turning Point) ที่เราต่างคาดไม่ถึงมาก่อน
ตัวอย่างเช่น การเลื่อนวันก่อการปฏิวัติจากเดิมวันที่ 20 มิถุนายน เป็นวันที่ 24 มิถุนายน บทบาทของบรรดาหลังบ้านที่ต้องต้อนรับแขกทางการเมืองพร้อมกับรักษาความลับของสามีโดยใช้ความอ่อนหวานของผู้หญิง การประกอบธุรกิจเพื่อนำรายได้มาเจือจุนสามีและครอบครัวยามต้องลี้ภัยทางการเมือง หรือแม้แต่บทบาทการตั้งสมาคมสตรีเพื่อนิยามคุณค่าของหญิงไทยสมัยใหม่ที่มีสำนึกทางการเมืองยึดโยงกับประชาชนในฐานะองค์ประกอบหลักของรัฐชาติ โดยตัดขาดจากวัฒนธรรมของชนชั้นเจ้าศักดินาโดยสมบูรณ์
เรียกได้ว่า สังคมไทยควรรับรู้ว่าครั้งหนึ่งนอกจากผู้ชายในคณะราษฎรจะมีบทบาทในการสร้างชาติแล้ว ผู้หญิงในฐานะหลังบ้านของสามีนักปฏิวัติก็มีบทบาทไม่แพ้กันและมีส่วนสำคัญต่อการสร้างประชาธิปไตยและความเสมอภาคเท่าเทียมทางเพศ ก่อนที่ทุกอย่างจะล่มสลายลงพร้อมกับคณะราษฎรโดยขุนศึก ศักดินา และพญาอินทรีในโลกยุคสงครามเย็นอย่างน่าเสียดาย และคุณค่าความเป็นหญิงไทยสมัยใหม่ก็เปลี่ยนไปจากนิยามของคณะราษฎร เป็นนิยามของชนชั้นเจ้าศักดินาแทน จนถึงปัจจุบัน
หลังบ้านคณะราษฎร: ความรัก ปฏิวัติ และการต่อสู้ของผู้หญิง
หนังสือเล่มนี้คือบันทึกประวัติศาสตร์การเมืองไทยในบทบาทของ "ผู้หญิง" ที่หายไปจากความทรงจำของสังคม ด้วยบริบทการบันทึกประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาภายใต้วัฒนธรรม "ชายเป็นใหญ่" ที่ผู้หญิงมีบทบาทแค่ "แม่" และ "เมีย" และมีบทบาทแค่ในปริมณฑลของครัวเรือนเพียงเท่านั้น แต่หนังสื่อเล่มนี้กลับฉายให้เห็นว่า หลังบ้านของผู้นำคณะราษฎร ก็มีบทบาทไม่แพ้สามีนักปฏิวัติเลยแม้แต่น้อย
ผมรู้สึกทึ่งในบทบาทของหลังบ้านของผู้นำคณะราษฎรไม่กี่คน ที่พยายามต่อสู้และส่งเสริมบทบาทของสามีนักปฏิวัติโดยใช้ความเป็นผู้หญิงสมัยใหม่แบบตะวันตกในการหนุนเสริมบทบาทของสามี หลายครั้งมีบทบาทสำคัญต่อจุดเปลี่ยนผันทางการเมือง (Turning Point) ที่เราต่างคาดไม่ถึงมาก่อน
ตัวอย่างเช่น การเลื่อนวันก่อการปฏิวัติจากเดิมวันที่ 20 มิถุนายน เป็นวันที่ 24 มิถุนายน บทบาทของบรรดาหลังบ้านที่ต้องต้อนรับแขกทางการเมืองพร้อมกับรักษาความลับของสามีโดยใช้ความอ่อนหวานของผู้หญิง การประกอบธุรกิจเพื่อนำรายได้มาเจือจุนสามีและครอบครัวยามต้องลี้ภัยทางการเมือง หรือแม้แต่บทบาทการตั้งสมาคมสตรีเพื่อนิยามคุณค่าของหญิงไทยสมัยใหม่ที่มีสำนึกทางการเมืองยึดโยงกับประชาชนในฐานะองค์ประกอบหลักของรัฐชาติ โดยตัดขาดจากวัฒนธรรมของชนชั้นเจ้าศักดินาโดยสมบูรณ์
เรียกได้ว่า สังคมไทยควรรับรู้ว่าครั้งหนึ่งนอกจากผู้ชายในคณะราษฎรจะมีบทบาทในการสร้างชาติแล้ว ผู้หญิงในฐานะหลังบ้านของสามีนักปฏิวัติก็มีบทบาทไม่แพ้กันและมีส่วนสำคัญต่อการสร้างประชาธิปไตยและความเสมอภาคเท่าเทียมทางเพศ ก่อนที่ทุกอย่างจะล่มสลายลงพร้อมกับคณะราษฎรโดยขุนศึก ศักดินา และพญาอินทรีในโลกยุคสงครามเย็นอย่างน่าเสียดาย และคุณค่าความเป็นหญิงไทยสมัยใหม่ก็เปลี่ยนไปจากนิยามของคณะราษฎร เป็นนิยามของชนชั้นเจ้าศักดินาแทน จนถึงปัจจุบัน
July 24, 2021
สนุกดี ชอบเกร็ดเล็กๆ ที่ช่วยเติมภาพทางประวัติศาสตร์ให้มีชีวิตชีวาจังเลย ปกติอ่านงานประวัติศาสตร์การเมืองที่มองภาพใหญ่ซะมาก มองผ่านสายตาผู้นำชายที่เป็นตัวละครหลักก็มาก แต่เล่มนี้พามองเลยไปถึงหลังบ้านที่เป็นกำลังสำคัญไม่แพ้กัน และพามองจุดเล็กๆ แต่มีความหมายระหว่างสถานะสังคมระดับต่างๆ ในยุคนั้น ให้เราเห็นความเป็นมนุษย์ปุถุชนของตัวละครในหน้าประวัติศาสตร์ด้วยความเข้าใจ
ชอบเกร็ดเรื่องภรรยาคณะราษฎรทำอาหารเก่งกันแทบทุกคน จอมพล ป. กินข้าวฝีมือคุณละเอียดทุกมื้อตั้งแต่หลังปฏิวัติ ...การเรือนที่ไว้ดูแลครอบครัว ทำหน้าที่ทางการทูตในชีวิตประจำวันก็คงส่วนนึง แต่สาระคือกลัวโดนวางยา 😆 ต้องส่งข้าวเวลาติดคุกบ้างไรบ้าง บางคนก็ทำกับข้าวขายเพราะอยู่ๆ โดนยึดทรัพย์ ลี้ภัยบ้างไรบ้าง ดีๆทั้งนั้น
ชอบเกร็ดเรื่องภรรยาคณะราษฎรทำอาหารเก่งกันแทบทุกคน จอมพล ป. กินข้าวฝีมือคุณละเอียดทุกมื้อตั้งแต่หลังปฏิวัติ ...การเรือนที่ไว้ดูแลครอบครัว ทำหน้าที่ทางการทูตในชีวิตประจำวันก็คงส่วนนึง แต่สาระคือกลัวโดนวางยา 😆 ต้องส่งข้าวเวลาติดคุกบ้างไรบ้าง บางคนก็ทำกับข้าวขายเพราะอยู่ๆ โดนยึดทรัพย์ ลี้ภัยบ้างไรบ้าง ดีๆทั้งนั้น
September 5, 2021
การไม่ให้พื้นที่กับผู้หญิงและประชาชนในหน้าประวัติศาสตร์เป็นเรื่องที่ไม่น่าให้อภัยอย่างที่สุด ภรรยาของเหล่าคณะราษฎรทำให้คณะราษฎรดูเป็นคนธรรมดาทั่วไป(?) และมีเรื่องราวที่น่าขบขันดีด้วย แต่ละท่านสุดยอดมาก ปริ่มสุดๆ
October 23, 2022
4.5
สนุกมากเลยยค่า แต่มีบางช่วงที่อ่านแล้วก็น่าเบื่อนิดหน่อยแต่ยอมรับว่าเป็นเรื่องที่ไม่รู้มาก่อนจริงๆ แนะนำเลยค่ะ 🥹
สนุกมากเลยยค่า แต่มีบางช่วงที่อ่านแล้วก็น่าเบื่อนิดหน่อยแต่ยอมรับว่าเป็นเรื่องที่ไม่รู้มาก่อนจริงๆ แนะนำเลยค่ะ 🥹
Displaying 1 - 5 of 5 reviews