Πως μπορεί να τοποθετηθεί η λογοτεχνική δημιουργία, κορωνίδα των πολιτισμικών επιτευγμάτων, πλάι πλάι με το σύμπτωμα; Ο Φρόυντ δεν θα είχε πει «Τζόυς το σύμπτωμα», αλλά μάλλον «Γκαίτε, Γιάνσεν, ή Ντοστογιέφσκι η φαντασίωση». Ο Φρόυντ στους καλλιτέχνες έβλεπε τους προάγγελους της ψυχανάλυσης. Ο Λακάν υποστηρίζει ότι η ψυχανάλυση δεν εφαρμόζεται στη λογοτεχνία. Απέχοντας από κάθε λογοτεχνική κριτική, ο ψυχαναλυτής έρχεται να μαθητεύσει στο έργο και στον ίδιο τον καλλιτέχνη. Οι περιπτώσεις του Ρουσσώ και του Πεσσόα αποδεικνύουν ότι η ψύχωση είναι ικανή να σμιλεύει το απαράμιλλο.