Τι είναι φιλοσοφία

by Ευτύχης Μπιτσάκης

Το κείμενο αυτό χρησιμοποιήθηκε ως εισαγωγή στο μάθημα της Γνωσεοθεωρίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Στους φοιτητές δινόταν σε πολυγραφημένη μορφή.
Αργότερα κυκλοφόρησε ως αυτοτελής έκδοση. Το σημερινό κείμενο βελτιώθηκε, ανανεώθηκε και εμπλουτίστηκε, διατηρώντας τον αρχικό, διδακτικό χαρακτήρα του.
Ελπίζω να συνεχίσει, μ' αυτή τη μορφή, να διεγείρει τη φιλοσοφική περιέργεια, προπαντός στους νέους.
Στην εποχή μας, εποχή της αγοραίας αντίληψης για τη ζωή, η φιλοσοφία δεν έχει ανταλλακτική αξία.
Πιστεύω όμως ότι, ειδικά σήμερα, εποχή εμπειρισμού και ηθικού σχετικισμού, η φιλοσοφία μπορεί να λειτουργήσει λυτρωτικά, ξυπνώντας το σωτήριο αριστοτελικό "θαυμάζειν".

Genres: Philosophy, Nonfiction

62 pages, Paperback

First published March 25, 1986

About the author

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης γεννήθηκε το 1927 στο χωριό Κάδρος της Κρήτης. Σπούδασε χημεία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, θεωρητική φυσική και φιλοσοφία στο Παρίσι. Είναι διδάκτωρ φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Parris VII και διδάκτωρ επικρατείας της Γαλλίας (Φιλοσοφία των Επιστημών). Εργάστηκε στο Πυρηνικό Κέντρο του Saclay στo Εργαστήριο Πυρηνικής Φυσικής του College de France. Από το 1970 ως το 1976 δίδαξε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο XI του Παρισιού και Φιλοσοφία των Επιστημών στο Πανεπιστήμιο VIII.

Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα (1976) εργάστηκε ως κύριος ερευνητής στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Το 1981 εκλέχθηκε τακτικός καθηγητής στην Έδρα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και επί έξι έτη ήταν κοσμήτορας της φιλοσοφικής σχολής. Παλαιός υφηγητής θεωρητικής φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, δίδαξε στο φυσικό τμήμα το μάθημα "Εισαγωγή στις Φυσικές Θεωρίες".

Κύρια ερευνητικά ενδιαφέροντα του Ε. Μπιτσάκη είναι τα θεμέλια των επιστημών (Σχετικότητα, Κβαντική Μηχανική), η Οντολογία, η Γνωσιοθεωρία και η Φιλοσοφική Ανθρωπολογία. Βιβλία και άρθρα του σ' αυτά τα γνωστικά πεδία κυκλοφορούν στις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες.

Ο Ε. Μπιτσάκης εντάχθηκε από τα μαθητικά του χρόνια στο αριστερό κίνημα. Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου καταδικάστηκε σε πολυετή φυλάκιση. Στη διάρκεια της δικτατορίας μετείχε ενεργά στο αντιδικτατορικό κίνημα της Ευρώπης, ως μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ. Eίχε την ευθύνη της δημιουργίας του περιοδικού "Σύγχρονα Θέματα", μετείχε στην εκδοτική ομάδα του περιοδικού "Διαλεκτική" και από το 1992 είναι εκδότης του θεωρητικού περιοδικού "Ουτοπία".

Reviews

[Nikos Tzhmas · Rating 3 out of 5]

Ο τίτλος και ο αριθμός σελίδων πιθανόν να παραπλανήσουν όποιον το διαβάσει περιμένοντας να συναντήσει κάποια εκλαϊκευμένη ίσως εισαγωγή σε συγκεκριμένα φιλοσοφικά ζητήματα και διαμάχες. Το βιβλίο είναι αρκετά συμπυκνωμένο ως προς το περιεχόμενο, μάλλον περισσότερο απ'όσο χρειάζεται, γεγονός που το καθιστά ακατάλληλο για το ρόλο μιας "μύησης στη φιλοσοφία για μη-φιλόσοφους" όπως θα έλεγε και ο Λουί Αλτουσέρ, στον οποίο αναφέρεται εκτεταμένα ο Μπιτσάκης, σε μία προσπάθεια αποδόμησης των θέσεων του περί της σχέσης φιλοσοφίας-μαρξισμού-ιδεολογίας.
Παρ'όλα αυτά όμως αποτελεί ένα χρήσιμο εγχειρίδιο που αναφέρεται στην αιώνια διαμάχη ιδεαλισμού-υλισμού και πιο συγκεκριμένα στο πως :
1) Στη διαμάχη αυτή δεν υπάρχει μέσος δρόμος ή "ειρηνική λύση".
2) Η διαμάχη αυτή καλύπτει σαν πέπλο κάθε άλλο φιλοσοφικό ζήτημα και κάθε απάντηση που έχει αποπειραθεί να δώσει η φιλοσοφία σε σχέση με τον κόσμο γύρω μας.
Τέλος, αποτελεί το κατάλληλο εγχειρίδιο για να βρει κανεις (αρκετά συμπυκνωμένες) τις βασικές θέσεις του κλασικού μαρξισμού πάνω στα ζητήματα της ιστορίας, της φιλοσοφίας και της ιδεολογίας. 3/5

[Leonidas Vergos · Rating 5 out of 5]

Μια εξαιρετική εισαγωγή στη φιλοσοφία, αλλά και στη σχέση της με την επιστήμη (μετά τον Γκέοργκ Χέγκελ), με οπτική μαρξιστική και με "όπλο" τον διαλεκτικό υλισμό.