آن روز جمعهی کذایی آبان ۹۸ که ناگهان بنزین گران شد را خوب به یاد دارم. مخصوصاً به خاطر شغلام آن یک هفته تعطیلی اینترنت را هرگز فراموش نخواهم کرد. تلنگر سهمگینی بود که هنوز ارتعاشش را پس از دو سال حفظ کرده. اینکه در جایی در حال زندگی هستیم که هر لحظه ممکن است تمام آنچه به عنوان شهروند حق خود میدانیم را از ما سلب کنند بیاینکه ککشان بگزد [تاریخ پر است از سرنوشت حکّام ناشنوا]. به عنوانِ یک شهروندِ متعلق به طبقهی سابقاً متوسط که اکنون دیگر جزء طبقه پایینِ جامعه است و فشار اقتصادی و فساد سیستماتیک را با گوشت و پوست حس کرده، این کتاب همچون مرهمی موقت بود. اینکه بدانم بالاخره جایی کسی به نحوی صدای ما فرودستان را شنید و تلاش برای فهم آن کرد. زیاده عرضی نیست.
آیا جامعه ای که هر شب با نگرانی از جنگی قریبالوقوع به خواب میرود در معرض خشونتی نظاممند نیست؟ آیا خشونتی فراگیرتر از تورم ساختاری که هر روز فشار و استرس بیشتری بر مزدبگیران طبقات متوسط و فقیر تحمیل میکند میتوان سراغ گرفت؟ آیا خشونت را جز در چهرۀ کودکان خیابانی زبالهجمعکن و آنها که به جای حضور در کلاس درس ناچارند تمام روز را در کارگاههای آجرپزی، شیشهگری و امثال آن بگذارند میتوان یافت؟ آیا خشونتی تلختر از درد زن اخراجشده از کارگاهِ کارفرمایی حریص میتوان مجسم کرد؟ آیا خشونتی مخربتر از زندگی روزمرۀ کارگران و زحمتکشانی که هر روز با اضطراب از دستدادن کار یا پرداخت نشدن حقوق آخر ماه از خواب برمیخیزند میتوان سراغ گرفت؟ آیا خشونتی بیپرواتر و شرمآورتر از خون بر برف شتکزدۀ کولبران هست؟ بر این اساس، ملتی قربانی رسوخ خشونت ساختاری در همه ابعاد زندگی است، اما باز هم با هوشیاری تمام پرهیز از خشونت را معیار و مبنای تلاشهای خود برای ایجاد زندگی بهتر قرار میدهد. قسمتی از سخن آخر کتاب
با در نظر گرفتن سخت بودن موضوع و دشواری جمعکردن امارها و حجم سانسور در ایران مقالهی خوبی بود. در بعضی بخشها نظیر «ماهیت اعتراضات» مقاله بسیار شلخته و سردرگم بود. مثلا در نفی ماهیت انقلاب، همهی دلایل اورده نمیشه و با خوندن بیشتر مقاله در سایر بخشها دلایل بیشتری گفته میشه. همچنین گاهی سمت و سوی اصلاحطلبی پیدا میکنه ( مثلا هنگامی که از جنبش سبز در سال ۸۸ حرفی زده میشه ) که از یک مقالهی علمی انتظار نمیره. در مجموع مقالهایه که میشه از لابهلای بعضی بخشهای اون حرفهای معقولی کشید بیرون و تصویر بهتری از اعتراضات ساخت و از این جهت توصیه میشه 👍🏻