Jump to ratings and reviews
Rate this book

Faworyty

Rate this book
Wszystko kręci się wokół seksu. Z wyjątkiem seksu. Seks kręci się wokół władzy.

Trzy faworyty Stanisława Augusta, króla Polski i zabawy, bezpardonowo rywalizują o serce kochanka oraz wpływy w państwie. Która z nich okaże się najsprytniejsza? Niebezpiecznie inteligentna Elisabeth Lubomirska, młodziutka Izabela Czartoryska czy najbardziej czuła Magdalena Sapieha?

W Warszawie szepcze się o nich złośliwie, lecz z podziwem:
te kobiety mogą wszystko, ale z nimi też można zrobić wszystko…

Śmiała obyczajowo, zmysłowa, trzymająca w napięciu powieść niehistoryczna. Libertynka i patriotka Manuela Gretkowska, używając kostiumu znanego z Niebezpiecznych związków czy Faworyty, odsłania prawdziwy mechanizm rządzący nie tylko polską historią. Bo stroje i dekoracje się zmieniają, ale zawsze chodzi o seks i władzę.

Manuela Gretkowska – jedna z najbardziej wyrazistych polskich pisarek, autorka ponad 20 książek, w tym bestsellerów takich jak Polka, Trans czy Poetka i książę; scenarzystka filmowa, działaczka społeczna. Za bezkompromisową publicystykę nie lubią jej politycy, była też cenzurowana.

320 pages, Hardcover

Published May 11, 2020

2 people are currently reading
51 people want to read

About the author

Manuela Gretkowska

41 books57 followers
Gretkowska studied philosophy at the Jagiellonian University in Kraków. In 1988 she left Poland to live in Paris, where she studied anthropology at École des hautes études en sciences sociales. It was France where she wrote her first short stories.

Gretkowska's literary debut was the novel We Are Immigrants Here (My zdies' emigranty) (1991), in which she ironically described the experiences of the young generation leaving Poland. Gretkowska's next three books described the life of a modern artistic-intellectual bohemian living in France: Paris Tarot (1993), Metaphysical Cabaret (1994), and Textbook for people. Skull: The First and Last Volume (1996) connects gnosis, kabbala, the character of Mary Magdalene and the skull motif in global culture. In this period, the writer earned the title of "scandalist" and "postmodernist." Manuela Gretkowska's prose eschewed grandiose language, more similar to the ease and austerity of the essay. In 1996, Gretkowska wrote a screenplay for the Andrzej Żuławski film Szamanka (She-Shaman).

In 1997, Gretkowska moved to Sweden, where she published several collected stories in the book Namiętnik (The Passionate One) (1998), notes from her world travels in Światowidz (World-View) (1998), and her columns, under the collective title Silikon (Silicon) (2000). She also co-wrote the screenplay for the first season of the TV series Miasteczko (Small Town) (2000).

Gretkowska's newest work is more personal, almost intimiate prose. Polka (Polish woman) (2001) was the writer's pregnancy journal, while Europejka (European Woman) (2004) presents a humorous view of a changing Poland through the eyes of Gretkowska the intellectual. In 2003 the author, together with her partner Piotr Pietucha wrote Scenes from Extramarital Life.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
9 (9%)
4 stars
19 (20%)
3 stars
26 (27%)
2 stars
22 (23%)
1 star
19 (20%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for Zuba.
116 reviews26 followers
June 11, 2020
Zostałam wprowadzona w błąd - wywiad z autorką sugerował, że "Faworyty" to powieść historyczna o silnych kobietach w czasach słabości Rzeczypospolitej. W moim odbiorze to zlepek anegdotek z epoki (czasy 'panowania' Stanisława Augusta Poniatowskiego) sklejonych scenkami jak z taniego pornola. Gretkowska wyraźnie lubuje się w obrzydliwościach, pławi w opisach wydzielin i za nic nie wiem, czemu ma to służyć.
Fabularnie też bardzo słabo, odłożyłam powieść z braku zainteresowania rozwojem fabuły, wreszcie literacko też bez fajerwerków.

Tylko dla fanów.
Profile Image for Lady Alexandrine.
332 reviews84 followers
October 7, 2025
What a wild ride it was. Manuela Gretkowska didn't shy away from writing about Polish history how it really was (for the most part). If you only know history from history books in school you may be shocked. The ending was perfect, when the worst, amoral characters got what they deserved.

Anyway, due to the explicit content it is not a book for children or Puritans. You have been warned.
Profile Image for Ada.
252 reviews20 followers
October 20, 2020
Powinnam była zgadnąć. Powinnam była przyjrzeć się bliżej okładce i zauważyć, że góra sukienki arystokratki na okładce jest w gruncie rzeczy przeźroczysta.
Ale nie zgadłam.

Naiwnie. Zobaczyłam paratekst i uderzyła mnie możliwość polskiej powieści historycznej o końcu 18-wieku. W której na dodatek występuje Izabela Czartoryska. Pomyślałam - intrygi, romanse, historia.
No i kupiłam.

Nie przewidziałam, że w tej książce książkę Izabela Czartoryska smaruje się od dołu kremówką dla Stasia Poniatowskiego. Że czeka mnie - 'nikt się nie skapnął, że była w ciąży i nagle zaczęła rodzić w karecie'. Nie przewidziałam biczy w sypialni królewskiej. Ani naparów miłosnych po których kochanki tracą kontrolę. Ani ojców co obmacują córki w miejscach intymnych .

Nie przewidziałam pornografii. Czytałam 'The Other Boleyn Girl' Philippy Gregory - ale tam bohaterka jest nie tyle przejęta seksem - tylko intrygami siostry i szukaniem miłości swojego życia. Sceny miłosne mają charakter głównie utylitarny - służą akcji.

Gretkowska epatuje seksem - i od czasu do czasu przemocą. Szkoda. Dużo się działo w Warszawie końca XVIII wieku - intryg politycznych, nie tylko na tle seksualnym.

Ale zacznijmy od początku. Staś Poniatowski ma trzy kochanki - inteligentną i sadystycznę Elizabeth Lubomirską ( z domu Czartoryską) , młodą i naiwną Izabelę Czartoryską, oraz matkę jego dziecka, Magdalenę Sapiehę. Król chodzi również do burdeli, a więc z nadmiaru okazji lokaj musi mu przygotowywać specjalnie napar na męskie przyrodzenie. Mimo wszystkich swych romansów, Staś ma ciągle nadzieję, że Caryca Katarzyna znów wpuści go do swojego łoża. Bo jest to jego główna nadzieja na utrzymanie władzy jako król Polski.

W sejmie toczy się debata na temat zrównania w prawach innowierców i katolików. Poniatowski na rozkaz Katarzyny próbuje je przeforsować, chociaż sprzeciwia mu się Radziwilł 'Panie Kochanku'.

Z kolei w Izabeli Czartoryskiej podkochuje się rosyjski ambasor, Repnin.

Ojciec Elżbiety Lubomirkiej, August Czartoryski pragnie zdobyć władzę dla siebie. Chce użyć Repnina do własnych celów.

Niestety gdyby nie sceny łóżkowe, powieść zawierałaby jedynie kilka stron. A szkoda, bo reszta wydarzeń zdaję się być o wiele ciekawsza. Te kluczowe i wciąż kontrowersyjne momenty historii zasługują na dogłębszą analizę i ciekawszy opis.

Jedno trzeba książce przynać, nie jest typowym szlagierem narodowo-patriotycznym.

Repnin zdaję się być jedynym w miarę przyzwoitym człowiekiem z tej całej gromadki. Powieść kończy się jego aliansem z Izabelą Czartoryską.

'U szczytu schodów pałacu Rzeczpospolitej stał Repnin. (..) Szła do niego uśmiechnięta. Przeszłość i piekło przepadły. Nieba też już nie było."

Jeśli ktoś ma do polecenia jakieś dobre opracowania historyczne na temat tego okresu historii Polski, albo i powieści historyczne (nie pornograficzne) - to się polecam.
Profile Image for Natalia.
326 reviews
March 16, 2022
Zupełnie mnie zaskoczyły te negatywne opinie, moim zdaniem to naprawdę przyzwoita (pod względem jakości, bo wiele scen opisywanych przez Gretkowską przyzwoitych na pewno nie jest xd) rozrywka ubrana w historyczny kostium.
Profile Image for Małgorzata.
15 reviews
January 4, 2026
Ciężka była to przeprawa. Na początku zaznaczę, że była to moja pierwsza styczność z tą autorką i zdecydowanie nie zachęciła mnie do reszty swoich pozycji.

Po pierwsze, do późnego momentu fabuły nie wiedziałam czy autorka próbuje wykreować jakąś fabułę opartą na historycznych wydarzeniach (jak twierdziła w wywiadach), czy jest to po prostu luźna opowieść. Niestety, gdy zorientowałam się że zdecydowana większość fabuły to fantazja autorki byłam już za daleko w fabule żeby odłoży. książkę.

Warto wspomnieć, że nie istnieje żadna przemyślana linia fabularna. Brak wstępu, rozwinięcia, zakończenia. Być może chodziło o próbę stworzenia strumienia świadomości, lecz moim zdaniem raczej to nie wyszło, a liczne błędy językowe dodatkowo utrudniają lekturę.

Bohaterki są przedstawione po macoszemu, tak, że ciężko się połapać kto jest kim, więc dochodzi do absurdów. Poniatowski jest przedstawiony w sposób kompletnie żenujący, wiele faktów nie zgadza się ze stanem historycznym (wbrew temu co uważa autorka w wywiadach na temat tej książki).

Jeśli książka ta miała zawierać jakikolwiek przekaz feministyczny, lub jeśli bohaterki miały być w jakikolwiek sposób zaradne, silne, godne podziwu, czy miały wzbudzać jakiekolwiek pozytywne emocje, również się nie udało. Pomijając fakt, że kobiety nie różnią się od siebie, są przede wszystkim nacechowane seksualnymi epitetami które je opisują. Wiele razy autorka opisuje ich narządy rodne i biust, lecz nie pokusiła się o jakikolwiek sensowny opis ich charakterów, który byłby spójny (wiele razy bohaterki działają niekonsekwentnie w stosunku do tego, jak zostały przedstawione).

Po wtóre, autorka nie ma po prostu warsztatu literackiego. Być może zawinił brak wystarczającej redakcji, a być może książka ta nie powinna ujrzeć światła dziennego. Autorka opisuje się jako "jedna z najbardziej wyrazistych polskich pisarek", lecz jedyne co było w tej książce wyraziste to ordynarne opisy stosunków.
Profile Image for ksiazkowelupy.
83 reviews1 follower
September 15, 2025
https://www.instagram.com/p/CCLDH6CB0g5/

Co to była za literacko-historyczna uczta dla duszy, no po prostu pychota 🤩.

"Faworyty" Manueli Gretkowskiej opowiadają o trzech faworytach ostatniego króla Polski. Elisabeth Lubomirska, Izabela Czartoryska i Magdalena Sapieha walczą nie tylko o względy kochanka, ale też o władzę w państwie, bo w końcu jak podaje opis: "Wszystko kręci się wokół seksu. Z wyjątkiem seksu. Seks kręci się wokół władzy".

Manuela Gretkowska w fenomenalny sposób ukazała społeczeństwo w XVIII wieku. Dała głos tym, którzy (a w zasadzie które) tego głosu nie mieli (miały). Ta powieść to swoisty manifest kobiecości i walki o swoje. Ogromnym plusem "Faworyt" jest bezpruderyjny język, który bardzo uwspółcześnia tę powieść, chociaż to może my jesteśmy o dziwo wstydliwi (w dobie szeroko zakrojonej seksualizacji, nadal tabuizujemy niektóre sfery związane z seksualnością czy seksem, np. język), a nie nasi przodkowie.

Nie byłabym sobą, gdybym nie sprawdziła prawdziwości postaci, wydarzeń ukazanych w książce, tym bardziej, że podczas czytania coś mi zgrzytało. No i są zgrzyty, jeśli chodzi o chronologię. Wątpię, że jest to błąd autorki, raczej celowy zabieg w celu ukazania uniwersalizmu powieści. Mrugnięcie okiem do czytelnika, hej spójrz i pomyśl, może te historyczne postaci są tylko tropem/figurą, pod którymi kryje się coś więcej? Może to każda kobieta, która walczyła, walczy i będzie walczyć o siebie i lepsze jutro?
Profile Image for Magda Noga.
22 reviews1 follower
August 26, 2020
Gretkowska zaskoczyła. Po raz kolejny.
I choć jest moją ulubioną autorką od My zdjes emigranty, to najpierw zaskoczyła mnie Osiecką, a teraz faworytami Poniatowskiego..
Nie spodziewałam się, że ta tematyka tak siądzie..
Profile Image for Magda Bar.
2 reviews
February 28, 2021
Jedna z najgorszych książek o jaką kolwiek sięgnęłam. Przebrnęłam przez nią tylko przez dobre wydanie. Duże strony z dużym drukiem i krótsze rozdzialy. Nic pociągającego, historia nie wciąga.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.