What do you think?
Rate this book
De laatste getuige: Hoe ik Dossin kazerne en de Holocaust overleefde
Juli 1942: de vijfentwintigjarige Eva Fastag wordt opgepakt bij de Jodenrazzia in Antwerpen. Via het kamp van Breendonk belandt ze in de Mechelse Dossinkazerne. Daar dwingen de Duitsers haar om de lijsten op te stellen voor de deportatie van meer dan 25.000 Joden naar Auschwitz-Birkenau. Slechts vijf procent van hen overleeft. Waar ze kan, vervalst Eva de transportlijsten en pleegt ze andere vormen van verzet. Zo redt ze vele levens. Ze kan echter niet verhinderen dat ook haar eigen familie wordt gedeporteerd...
Augustus 2019: historicus Pieter Serrien reist naar Israël om er de unieke getuigenis van deze 102-jarige op te tekenen. In dit boek geeft hij historische duiding bij haar oorlogsverhaal.
Augustus 2019: historicus Pieter Serrien reist naar Israël om er de unieke getuigenis van deze 102-jarige op te tekenen. In dit boek geeft hij historische duiding bij haar oorlogsverhaal.
240 pages, Paperback
Published December 13, 2019
4 people are currently reading
187 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 28 of 28 reviews
January 9, 2020
Om in 1 ruk uit te lezen. Weer ten volle beseft hoe belangrijk het is om deze verhalen te blijven vertellen, het belang van geschiedenis. Inzichten in het joodse, vaak individuele, verzet zijn hoopgevend en hartverwarmend. Wat ook nog nazindert, dat je op 102 jarige leeftijd je verhaal laat optekenen omdat je beseft dat dit maatschappelijk van belang is, terwijl je dit zelfs in al die jaren niet aan je dochter hebt kunnen vertellen.
September 23, 2020
Deze vrouw en haar ervaringen zorgen dat mijn hart in miljoenen stukken breekt. Ik zag op tv de docu reeks kinderen van de holocaust dus wanneer ik dit boek erna las bezorgde het mij nog meer rillingen. Ongelooflijk veel liefde voor deze vrouw en een dikke pluim voor de auteur om dit belangrijke boek op te schrijven.
January 5, 2020
Must read! Pijnlijk indrukwekkend en meeslepend verhaal.
November 3, 2025
De Dossinkazerne staat vlakbij de Mechelse bibliotheek. Ik kom, als Mechelaar, dan ook vaak in die buurt.
Wat een afschuwelijke geschiedenis heeft zich daar afgespeeld!
Het boek van Pieter Serrien drukt ons met de neus op de feiten. We kennen wel het algemene verhaal, maar nu lezen we wat Eva allemaal meemaakte en zo wordt het nog veel echter en confronterender.
Het feit dat de Antwerpse politie ijverig meewerkte aan het oppakken van de Joodse mensen, las ik ook al in het boek "Wil" van Jeroen Olyslaegers.
Niemand wist waarheen de Joden vervoerd werden vanuit de Dossinkazerne?
Het heldhaftige stoppen van het XXe transport in Boortmeerbeek wordt hier slechts zijdelings vermeld.
Het boek zit erg goed in elkaar: het verhaal, verteld door Eva, afgewisseld met algemene duiding door Pieter. En foto's.
Gelukkig heeft Eva toch nog een lang leven in vrijheid gehad.
Maar hoe erg is het als je hoopt om je familie na de oorlog terug te zien, en als er dan bijna niemand blijkt terug te keren?!
Ongelooflijk is ook dat die SS-ers en die Duitse kampbewakers op hun proces nog hoopten op een goed woordje door Eva!
(Terzijde: één onbegrijpelijke fout komt meerdere malen terug in het boek: zowel Eva als Pieter hebben het over "het kanaal" in de buurt van de kazerne. Daar ligt helemaal geen kanaal. Het is de Dijle die daar vloeit.)
Wat een afschuwelijke geschiedenis heeft zich daar afgespeeld!
Het boek van Pieter Serrien drukt ons met de neus op de feiten. We kennen wel het algemene verhaal, maar nu lezen we wat Eva allemaal meemaakte en zo wordt het nog veel echter en confronterender.
Het feit dat de Antwerpse politie ijverig meewerkte aan het oppakken van de Joodse mensen, las ik ook al in het boek "Wil" van Jeroen Olyslaegers.
Niemand wist waarheen de Joden vervoerd werden vanuit de Dossinkazerne?
Het heldhaftige stoppen van het XXe transport in Boortmeerbeek wordt hier slechts zijdelings vermeld.
Het boek zit erg goed in elkaar: het verhaal, verteld door Eva, afgewisseld met algemene duiding door Pieter. En foto's.
Gelukkig heeft Eva toch nog een lang leven in vrijheid gehad.
Maar hoe erg is het als je hoopt om je familie na de oorlog terug te zien, en als er dan bijna niemand blijkt terug te keren?!
Ongelooflijk is ook dat die SS-ers en die Duitse kampbewakers op hun proces nog hoopten op een goed woordje door Eva!
(Terzijde: één onbegrijpelijke fout komt meerdere malen terug in het boek: zowel Eva als Pieter hebben het over "het kanaal" in de buurt van de kazerne. Daar ligt helemaal geen kanaal. Het is de Dijle die daar vloeit.)
January 11, 2023
Wat een beklijvend boek. Een verbijsterend levensverhaal. Ik had het verhaal van Eva al gezien in de docu reeks "kinderen van de holocaust". Haar verhaal is me altijd bij gebleven. Hoe ze haar eigen familie mee op deportatie zet, niet wetende wat er met hen ging gebeuren. En hoe ze andere hielp met haar verzet met gevaar voor eigen leven. Hoe ze de liefde vond tijdens die gruwelijke tijd in dossin.
Mooi hoe zowel Eva als Pieter aan het woord zijn. Ik heb al veel gelezen rond de 2de wereldoorlog en telkens hoor en lees ik weer dingen waar je stil van wordt.
Mooi hoe zowel Eva als Pieter aan het woord zijn. Ik heb al veel gelezen rond de 2de wereldoorlog en telkens hoor en lees ik weer dingen waar je stil van wordt.
January 27, 2025
Een pijnlijk indrukwekkend verhaal dat me op meerdere momenten kippenvel bezorgde.
‘De laatste getuige: Eva Fastag’ brengt de moedige getuigenis van een Joodse vrouw die de Holocaust niet alleen wist te overleven, maar ook actief heeft bijgedragen aan het verzet tegen de nazi’s. Vanuit de Mechelse Dossin-kazerne probeerde ze zo goed als ze kon de plannen van de nazi’s te dwarsbomen en mensen te helpen, maar ze kon niet voorkomen dat ze haar eigen familie moest zien vertrekken naar Auschwitz.
Hartverscheurend, maar een oh zo belangrijk verhaal om te vertellen en te blijven vertellen. Nu meer dan ooit.
‘De laatste getuige: Eva Fastag’ brengt de moedige getuigenis van een Joodse vrouw die de Holocaust niet alleen wist te overleven, maar ook actief heeft bijgedragen aan het verzet tegen de nazi’s. Vanuit de Mechelse Dossin-kazerne probeerde ze zo goed als ze kon de plannen van de nazi’s te dwarsbomen en mensen te helpen, maar ze kon niet voorkomen dat ze haar eigen familie moest zien vertrekken naar Auschwitz.
Hartverscheurend, maar een oh zo belangrijk verhaal om te vertellen en te blijven vertellen. Nu meer dan ooit.
August 13, 2021
Dit is een prachtig boek, een historisch document waarbij het hoofdpersonage evenzeer het woord voert als haar compagnon-historicus, die in afwisselende hoofdstukken de duiding rond het verhaal verzorgt. Eva Fastag is één van de ontelbare joodse slachtoffers van de Holocaust, die weigert zich te laten slachtofferen. Hoe ze dat doet en welke prijs ze betaalt in deze oorlog, leest u in dit boek.
Eva Fastag overleed gisteren op 104-jarige leeftijd. Het is goed dat ze dit boek als erfenis heeft achtergelaten. Ik kan het iedereen aanbevelen.
Eva Fastag overleed gisteren op 104-jarige leeftijd. Het is goed dat ze dit boek als erfenis heeft achtergelaten. Ik kan het iedereen aanbevelen.
September 2, 2020
Aangrijpend verhaal en zou verplichte literatuur moeten zijn (met een bezoek aan de dossinkazerne en museum).
Het boek doet je nadenken over de terreur die nog niet zo heel lang geleden plaatsvond. Een heldere en sterke getuigenis van een vrouw die ik bewonder voor haar moed en verzetsdaden! Het verlies van je familie in zulke omstandigheden ... dat is onbegrijpelijk ...
Lees het boek en probeer het een plaats te geven in je leven en over hoe om te gaan met je medemens ...
Het boek doet je nadenken over de terreur die nog niet zo heel lang geleden plaatsvond. Een heldere en sterke getuigenis van een vrouw die ik bewonder voor haar moed en verzetsdaden! Het verlies van je familie in zulke omstandigheden ... dat is onbegrijpelijk ...
Lees het boek en probeer het een plaats te geven in je leven en over hoe om te gaan met je medemens ...
Read
November 24, 2019Nog drie weken en mijn achtste boek ligt in de winkel!
December 22, 2019
Een verhaal dat gelezen moet worden.
Je ziet het als een film voor je. Een film waarvan je niet kan geloven dat het echt gebeurd is...
Je ziet het als een film voor je. Een film waarvan je niet kan geloven dat het echt gebeurd is...
December 2, 2020
Net zoals De Laatste Getuige " Louis Boeckmans" is deze getuige van Eva Fastdag een boek dat je bijblijft, beklijvend !!
Zoals andere lezers in hun review schrijven, moesten deze boeken verplichte lectuur worden alsook een bezoek van de Dossinkazerne.
Wat een moedige en prachtvrouw is Eva en bovendien superintelligent !
Het ga je goed Eva daar in Israël, je verdient het allerbeste!!!!!
Zoals andere lezers in hun review schrijven, moesten deze boeken verplichte lectuur worden alsook een bezoek van de Dossinkazerne.
Wat een moedige en prachtvrouw is Eva en bovendien superintelligent !
Het ga je goed Eva daar in Israël, je verdient het allerbeste!!!!!
February 6, 2022
Must read! Indrukwekkend, hartverscheurend relaas over een gitzwarte pagina in de Europese geschiedenis. Ik las het boek in één ruk uit en besefte opnieuw hoe belangrijk het is om de Shoah te blijven herdenken, en de verhalen van de slachtoffers te blijven vertellen.
April 26, 2025
Een inspiratie voor alle vrouwen. Eva's verhaal wordt hier met alle aandacht op details en haar gevoelens + gedachten vertelt. De auteur slaagt er in om haar fantastisch verhaal over te brengen aan de lezer. Zo veel emoties, vragen en toch nog triest voor deze gebeurtenis.
November 18, 2023
Prachtig en ontroerend boek! Haar levensverhaal wordt afgewisseld met historische context en feiten wat het lezen aangenaam maakt. Aanrader en te verkrijgen bij een bezoek aan de Kazerne van Dossin.
March 28, 2021
Eva Fastag was de typiste van Dossin en is vandaag, als een van de laatste getuigen, 'het geheugen van Dossin. Eva vertelt haar verhaal, wat ze meemaakte tijdens haar gevangenschap, tijdens de oorlogsjaren in de kazerne Dossin. Het verhaal van Eva en vele anderen die het vandaag zelf niet meer kunnen navertellen. Omdat ze de dood vonden in de gaskamers van Auschwitz-Birkenau of de oorlog wel overleefden, maar intussen zelf overleden zijn.
Maar wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurde, de genocide op de Joden in Europa, mag nooit vergeten worden. Ook straks niet, als ook de 'laatste getuigen', zoals Eva Fastag of Louis Boeckmans overleden zullen zijn.
Pieter Serrien doet en deed wat moet: het verhaal van deze moedige - intussen hoogbejaarde - 'laatste getuigen' optekenen, op de valreep, nu het nog kan.
Maar wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurde, de genocide op de Joden in Europa, mag nooit vergeten worden. Ook straks niet, als ook de 'laatste getuigen', zoals Eva Fastag of Louis Boeckmans overleden zullen zijn.
Pieter Serrien doet en deed wat moet: het verhaal van deze moedige - intussen hoogbejaarde - 'laatste getuigen' optekenen, op de valreep, nu het nog kan.
February 29, 2020
In één keer uitgelezen!
Knap dat ook dit verhaal bewaard kan blijven voor volgende generaties.
Als je dit verhaal zoveel jaar later nog zo kan en wil vertellen, verdien je alleen maar enorm veel respect.
De info tussendoor was voor mij niet nieuw maar maakt dat het verhaal voor een breed publiek gekaderd wordt. Dit kort, bondig en toch helder op papier krijgen, is volgens mij een kunst op zich!
Knap dat ook dit verhaal bewaard kan blijven voor volgende generaties.
Als je dit verhaal zoveel jaar later nog zo kan en wil vertellen, verdien je alleen maar enorm veel respect.
De info tussendoor was voor mij niet nieuw maar maakt dat het verhaal voor een breed publiek gekaderd wordt. Dit kort, bondig en toch helder op papier krijgen, is volgens mij een kunst op zich!
December 10, 2024
Prachtig verhaal. Van het begin tot het einde wordt het levensverhaal van Eva verteld, aangevuld met foto’s. Heel triestig wat zij heeft moeten meemaken. Dit is een boek om nooit te vergeten! Fijn dat zij haar verhaal heeft willen delen 🙏
February 17, 2020
Ik ben er stil van. Zowel van de info tussendoor als het verhaal van Eva. Mensonterend, verschrikkelijk, beesten, nummers geen namen, lijsten, transporten, Auschwitz. Je eigen familie moeten registreren. Maar zo sterk en moedig allemaal! Verzet! Orderlijk de dood ingestuurd. Stil! Zoveel respect!
February 12, 2020
Opnieuw weet Pieter Serrien de lezer te boeien van begin tot einde. Door de vlotte schrijfstijl het boek in 3 dagen uitgelezen, en dat was toch al een hele tijd geleden. Opnieuw een schitterend portret uit een stukje van de geschiedenis van WOII, eenvoudig en duidelijk geschreven aan de hand van getuigen! Heerlijk boek opnieuw.
December 5, 2024
A must read in honor of all the innocent victims
July 25, 2022
Wat een ongelooflijk verhaal over de lieve en moedige Eva! Eva Fastag was de Joodse typiste in de Dossin kazerne en speelde een sleutelrol in de Belgische organisatie van de Holocaust. Dat maakt haar verhaal zo uniek omdat ze in een positie stond waarin ze als Jood verzet kon bieden. Dit soort getuigenissen geven een persoonlijk beeld aan de holocaust, wat het heel rakend maakt. Aangezien het met historische context is aangevuld geeft het een compleet verhaal van een klein stukje geschiedenis van het grote geheel. Iedereen zou het eens moeten lezen!
December 8, 2020
Lang geleden dat ik op 1 weekend een boek uitlas... hoe gruwelijk het verhaal ook is, het nodigt uit om het in 1 ruk uit te lezen. En zo akelig dichtbij, plots besefte ik dat we ooit hebben overwogen een appartement te kopen in de Dossin, ter hoogte van de Hexenstalle. Na dit te lezen oprecht opgelucht dat we het niet hebben gedaan.
March 20, 2020
Één geweldig goed boek, echt een aanrader om toch te weten wat deze mensen hebben meegemaakt.
Schrijnende verhalen die moeten onder de mensen blijven. Dit mag niet in de vergeetput!
Dikke chapeau en een sterke madam ons Eva!
Schrijnende verhalen die moeten onder de mensen blijven. Dit mag niet in de vergeetput!
Dikke chapeau en een sterke madam ons Eva!
May 15, 2020
Verhalen die absoluut niet verloren mogen gaan, moedig verhaal van een moedige vrouw!
March 1, 2022
Meeslepend en vlot leesbaar verhaal. Een boek dat iedereen moet lezen!
February 8, 2023
Wat een boek! Super combinatie tussen echte verhalen en meer geschiedkundige stukken.
Een aanrader!
Een aanrader!
May 17, 2025
aangrijpend
November 2, 2022
Het feit dat Joden evengoed verzet pleegde is een weinig gekend feit. Eva Fastag doet haar verhaal. Bij elke zin, bij elk woord voel je haar emoties.
Bij elk onderwerp geeft Eva haar ervaringen en herinneringen mee. Pieter Serrien vult het achteraf aan uit een historische achtergrond. Je krijgt dus een redelijk goed beeld wat er zich allemaal afspeelde.
Voor zij die graag over oorlog lezen geeft ik mee dat dit boek zeker een aanrader is om te lezen, net als het verhaal vanLouis Boeckmans.
Bij elk onderwerp geeft Eva haar ervaringen en herinneringen mee. Pieter Serrien vult het achteraf aan uit een historische achtergrond. Je krijgt dus een redelijk goed beeld wat er zich allemaal afspeelde.
Voor zij die graag over oorlog lezen geeft ik mee dat dit boek zeker een aanrader is om te lezen, net als het verhaal vanLouis Boeckmans.
Displaying 1 - 28 of 28 reviews