„კანიბალიადაში“ მოქმედება მეოცე საუკუნის 90-იან წლებში, სამოქალაქო ომის დროს იწყება. „ეს არ არის წიგნი ომზე, ესაა წიგნი ადამიანებზე, რომლებიც ომს გამოექცნენ“, – გვეუბნება ავტორი. მართლაც, აქ ვერ ნახავთ საბრძოლო შეტაკებების, პოზიციური ბრძოლებისა და სანგარში ჩამარხული ჯარისკაცების ისტორიებს.
ეს წიგნი არც გმირებზეა. ყოველი პერსონაჟი იმდენად გადაგვარებულია მორალურად, რომ მათი შეყვარება ძნელია. უცნაურია, მაგრამ სიძულვილს თანაგრძნობა გადაწონის.
მეტიც, ეს წიგნი არც კულინარიაზეა, მიუხედავად იმისა, რომ აქ ჭამენ ყველაფერს – ჭამენ გემრიელად და წარბშეუხრელად... მიშა ბახსოლიანის რომანი „კანიბალიადა“ საქართველოს ალტერნატიული ისტორიაა. აქ თავმოყრილია ყველაფერი, რაზეც თვალს ვხუჭავთ – ის, რაც ომით მართლდებოდა და მართლდება. უშუქობა, გაჭირვება და „სუხარზე“ გადასმული მარგარინი „ონა“ წიგნის ნებისმიერ გვერდზე რეფრენივით მეორდება.
ბოლოს ესე დაძაბული როდის ვკითხულობდი არ მახსოვს. თავიდან ძაან ჩამითრია, მერე ცოტა აირია, მაგრამ ფინალი მაინც მოულოდნელი იყო. საბოლოო ჯამში, დაძაბულობის ფონზეც კი ვისიამოვნე. აი, ჟუტკიაო რო ამბობენ, სწორედ ესეთი იყო მთელი წიგნი.
ასეთი ემოციებით დიდი ხანია არაფერი წამიკითხავს, ვერაფერს ვიტყვი. ჩემთვის ცოტა მოულოდნელი იყო, ეს წიგნი თუ ასე შეძრავდა და მსგავს შეგრძნებებს დამიტოვებდა. იმაზე მეტი აღმოჩნდა ვიდრე ველოდი, სიუჟეტიც ცოტა მოულოდნელად განვითარდა. შეფასებაც მიჭირს. სიგიჟეა!
ამ წიგნს მარტო 3 პატარა ნაკლი აქვს: 1. მოკლეა 2. თავიდან უფრო მაგარია 3. რაღაცნაირად 2 ნაწილად იყოფა და ეგ კი არაფერი, მაგრამ 2 ნაწილს შორის გადასვლა 'პლავნი' არაა
საერთოდაც, პირველი ნაწილი ძალიან ძალიან მაგარია! ადრე მეგონა რომ 90-იანები მომბეზრდა ლიტერატურაში, მაგრამ კანიბალიადის კითხვისას მივხვდი რომ 90-იანები კიარა თბილისელი ვაჟკაცი და კაი ბიჭები ამოვიდა ყელში. არადა იქ კიდე ბევრია საჩხრეკი...
P.S. პრეზენტაციისთვის 'მაფშალიის' იდეა ვისაც მოუვიდა, ბრავო! :)
ჯერ კარგს ვიტყვი: ქართული სათუთი და გაპრანჭული შემოქმედებითი სივრცისთვის დასაფასებელია gore ჟანრის რისკზე წასვლა, რაც ფიზიკური შეგრძნებების დონეზე ახდეს გავლენას მკითხველზე. და კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საქართველოს უახლესი წარსულის გააზრებისა და ანალიზის მცდელობა, რაზეც, სამწუხაროდ, საკმარისად და სათანადოდ არ ვლაპარაკობთ ხოლმე.
რაც შეეხება იმას, თუ რა არ მომეწონა: როცა სამი განსხვავებული მთხრობელი ჰყავს ამბავს, მინიმუმ მათი ხმა ერთმანეთისგან უნდა განირჩეოდეს, თუმცა ეს მაინცდამაინც წარმატებულად არ გამოუვიდა ავტორს. ცალკე აღებული თითოეული პროტაგონისტის თხრობის მანერაც არაა დიდად დამაჯერებელი, რაც ხშირად გადაჭარბებულ პათეტიკაში (ათი წლის ბიჭის სადღეგრძელო სუფრაზე) ან ზედმეტად უცხო, უხეშ წარმოდგენებში ვლინდება ხოლმე (მოზარდი გოგო თავის გაუპატიურებას არაერთხელ გამეორებული "ხმარებით" აღწერს.)
რას წარმოიდგენდა ალუდა თავისი სიზმარი ასე თუ ახდებოდა :))) (PS. ძალიან კარგი და განსხვავებული იყო ქართველი მწერლის კვალობაზე, მაგრამ გრამატიკული შეცდომები ნერვებს მიშლიდა (ზოგჯერ რომ იყო სწორად დაწერილი კონკრეტული სიტყვა, ხშირ შემთხვევაში კი - არა))
ძალიან კრიტიკულად ვიყავი განწყობილი და ცოტა არ იყოს გაკვირვებულიც კი დავრჩი. არც კი წარმომედგინა /კანიბალიადა/ ასეთი მარტივი წასაკითხი თუ აღმოჩნდებოდა. სიუჟეტს რაც შეეხება, ნამდვად არაფერი დაეწუნება. ყველაზე მეტად კი მთელ რიგ მომენტებში ექშენმა მომხიბლა. ვერ ვიტყოდი ადამიანის ხორცის ჭამა მომანდომა მეთქი მაგრამ...
ლიტერატურას მორალის საზღვრები ნამდვილად არ აქვს და შეგიძლია ყველაფერზე წერო. ალბათ ცოტა უფრო დიდი წიგნი რკმ ყოფილიყო, საერთოდაც ვერ გავუძლებდი ამის წაკითხვას. ვცდილობ, შოკიდან გამოვიდე და უფრო პრაგმატულად შევაფასო, თუმცა ძალიან მიჭირს. ვიცი, რომ წაკითხვის შემდეგ ამ წიგნს ისეთ ადგილას დავდებ, შემთხვევით ვინმემ არ იპოვოს და წაკითხვა არ მოუნდეს.
ამ წიგნმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ სამუდამოდ ვეგეტარიანელი მინდა ვიყო. მაგრა თვითონ წიგნს რაც შეეხება, ნამდვილად მძიმეა, მაგრამ ჩამთრევი. თავის აუწევლად დავამთავრე
არ ვიცი, ძილისწინა საკითხავად მაინცდამაინც ეს წიგნი რატომ შევარჩიე, მაგრამ უკვე გვიანია, რამდენიმე ფაქტი ფაქტად რჩება:
1. ოსტრს ცხოვრებაში არასდროს არ შევჭამ
2. დაძაბულობისგან თავი ამტკივდა
3. არ მეგონა, რომ საწყისი 50-60 გვერდი აქამდე მივიდოდა
4. სათაურმა ვერაფერი ვერ მასწავლა
მთლიანობაში, ჟანრის გათვალისწინებით, საკმაოდ ჩამთრევი და საინტერესო წიგნია, ბევრი შრით, სადაც სინამდვილეში მხოლოდ ფორმაა ფიქცია, ხოლო დანარჩენი ყველაფერი ნამდვილი ამბავი, ნამდვილი ტკივილი და ტრაგედია.
ასე კარგად რამეს უხდებოდეს თავისივე წანამძღვრი, ცოტა მეგულება.
* ეს არ არის წიგნი ომზე, ესაა წიგნი ადამიანებზე, რომლებიც ომს გამოექცნენ *
ორ ნაწილად რომ დავყოთ წიგნი - პირველი ნაწილი 5/5, მეორე ნაწილი 3/5. ჩემი აზრით ზედმეტად პატარა წიგნია იმისთვის, რომ ერთი ოჯახის ორი კონტრასტული ცხოვრება აღწერო. გადასვლა იყო სწრაფი და არადამაჯერებელი. წიგნი რომ ყოფილიყო 300-350 გვერდი, ალბათ უკეთესი გამოვიდოდა. მთლიანობაში, განსხვავებულია და კარგი, თუმცა მაინც მგონია რომ პირველი ხაზის განვითარება უკეთესად შეიძლებოდა.
ძაან მოულოდნელი განვითარება ჰქონდა, მიუხედავად იმისა, რომ წიგნის სახელმა ყველაფერს ნათელი მოჰფინა თავიდანვე. მომწონს ავტორის წერის სტილი. ძალიან დაუნდობლად წერს, დრამატულობის და ესთეტიურობის გარეშე, ცივად, აი სულიშემზარავ ამბავს ისეთი უბრალო და მარტივი წინადადებებით გადმოსცემს, თითქოს ამინდზე ლაპარაკობს.
წიგნს რაც შეეხება: ჩამთრევია და ერთი ამოსუნთქვით იკითხება, მარტივად. პირველი ნახევარი მეორეზე ბევრად ძლიერი იყო, მაგრამ საბოლოო ჯამში მაინც კარგი გამოვიდა. ვფიქრობ, პერსონაჟების მეტამორფოზის პროცესი რომ უფრო მოცულობითი ყოფილიყო 5 ვარსკვლავსაც დაიმსახურებდა.
ალბათ შარშან წავიკითხე პირველად და მას შემდეგ კვირა არ გასულა ისე რომ არ გამხსენებოდა რაიმე მონაკვეთი. მძიმე კია ,მაგრამ თან ერთ ამოსუნთქვაში წასაკითხია. ოღონდ ისე შეგიძვრებათ თავში და ფიქრებში ვეღარც მოიშორებთ. დღემდე ვერ ჩამოვაყალიბე ბოლომდე აზრი ამ წიგნზე, თან ეს გაურკვევლობა, რომელიც დამიტოვა მომწონს...
ხანდახან მინდა ყველას ვურჩიო, მინდა ყველას გავუზიარო, მაგრამ მერე ვფიქრდები და ვერც თვითონ წიგნს ვიმეტებ ადამიანისთვის და ვერც ადამიანს იმისათვის, რასაც ეს წიგნი გამოატარებს.
თითქოს “ჰანიბალის” და “Tender is the flesh”-ის ნაზავია. აი ჰანიბალივით იწყება და მერე TITF-ვით გრძელდება. საკმაოდ მძიმე წასაკითხია მაგრამ თან იმდენად ჩამთრევი, რომ თავი ძლივს ავწიე. იყო რაღაც მომენტები, რაც ვფიქრობ უკეთესად/სხვანაირად შეიძლებოდა გადმოეცა ავტორს, მაგრამ საერთო ჯამში, მგონი რო თანამედროვე ქართული ლიტერატურა slump-დან ამოდის თანდათან
წიგნის მთავარი პრობლემა იმაშია, რომ ცდილობს თან რაღაცა არარეალისტური თრილერი იყოს და თან რეალისტური historical fiction, რაც ამ წიგნს ვერანაირად ვერ გამოუვა, ამიტომ გეგონება შენს უცნაურ ბოდვა სიზმრებს კითხულობ, რაც შეიძლება ვიღაცისთვის წიგნებში საინტერესო რამ იყოს.
წიგნი კარგად გვაჩვენებს, თუ როგორ ამორალურობამდე შეიძლება მიიყვანოს ომმა ადამიანი. ახლაც ვერ ვპოულობ პასუხს იმ კითხვაზე, თუ რატომ წავიკითხე ეს წიგნი ერთი ამოსუნთქვით. რამ შემიპყრო ასე. ის ნამდვილად ვიცი, რომ ამ წიგნის წაკითხვას არავის ვურჩევ...
სრული სიგიჟე!!!! ზუსტად ისეთია თან რომ გეზიზღება და თან ფიქრს, რომ ვერ წყვეტ. ერთ ამოსუნთქვაში წაკითხული წიგნი, რომელიც ისეთი მოულოდნელობებით აღსავსე იყო, ჯერ კიდევ მიჭირს გააზრება და იმ ემოციების გადახარშვა, რაც ჩემში გამოიწვია.
გადააჭარბა მოლოდინს. მძიმეა, ჩამთრევი. დასასრულზე პირი ღია დამრჩა. ძნელია, ამ თემის წიგნზე თქვა, ვისიამოვნე კითხვითო, მაგრამ არც მე ვარ მთლად დაწყობილი და მასეა. წავუყვები ავტორის სხვა წიგნებსაც *-*