یکی از شاهکارهای کمدی مهرجویی عزیز نوستالژی کودکیامون فیلمش زمان خودش خیلی عالی بود و الانم هست یادمه تا مدت ها تو پروازا این فیلم و می ذاشتن و هر بار کلی می خندیدن با اینکه تکراریه اما باز هم لذت بخشه
ژانر کمدی در ایران ژانر حساسی است و موفقیتش به خیلی عوامل بستگی دارد و به جرات میتوانم بگویم که این یکی از بهترین کمدیهائ ایرانی است.......من که واقعا دوستش دارم.
«اجارهنشینها» اثری شاخص در سینمای ایران است که داریوش مهرجویی با قلمی دقیق و نگاهی نافذ به زندگی طبقهای از جامعه مینگرد که زیر فشارهای اقتصادی و اجتماعی تکهتکه شدهاند؛ مردمانی که در دل یک ساختمان فرسوده در تهران گرد هم آمدهاند و هر کدام روایتگر بخشی از دشواریها و تضادهای دوران خود هستند. این فیلم نه تنها تصویری اجتماعی از زندگی شهری در دهههای گذشته ارائه میدهد، بلکه به شکلی ژرف به مفاهیم انسانی چون تنهایی، رنج، تعلق و مبارزه برای بقا میپردازد.
ساختار فیلم همانند یک تابلوی موزاییکی است که از قصههای به ظاهر پراکنده اما در هم تنیده افراد تشکیل شده است؛ هر شخصیت با ویژگیهای منحصربهفرد و تضادهای درونیاش، نمایانگر بخشی از جامعهای است که در چنگال فقر، بیعدالتی و محدودیتهای فرهنگی اسیر شده است. مهرجویی در «اجارهنشینها» از فضاهای تاریک و فشرده ساختمان استفاده میکند تا حس محصور بودن و ناتوانی در فرار از وضعیت موجود را به بیننده منتقل کند؛ جایی که دیوارها شاهد درد و رنجهای بیصدا و نیز تلاشهای گاه نافرجام برای رسیدن به آزادیاند.
از منظر فلسفی، فیلم گفتمانی است درباره سرنوشت انسان در مواجهه با نیروهای بیرونی و درونی؛ سرنوشتی که اغلب محصول ترکیب شرایط اجتماعی و انتخابهای فردی است. در این میان، تنش میان فرد و اجتماع، امید و ناامیدی، سنت و مدرنیته به زیبایی و با ظرافت به تصویر کشیده شده است. مهرجویی نشان میدهد که انسان در دل این مبارزهی روزمره چگونه به دنبال هویت، معنا و حتی لحظاتی از خوشبختی میگردد، اما محدودیتهای ساختاری و فقر اقتصادی همچون دیوارهایی نامرئی راه را سد میکنند.
اجرای بازیگران با صداقت و ظرافتی مثالزدنی، از جمله بازیهای بهیادماندنی عزتالله انتظامی و دیگران، به عمق و باورپذیری شخصیتها افزوده و مخاطب را به همدلی با آنان وامیدارد. همچنین، فضاسازی و طراحی صحنه، همراه با موسیقی اثرگذار، زمینهای فراهم میآورد که روایتهای متعدد با پیوستگی دراماتیک کنار هم قرار گیرند و یک کل یکپارچه بسازند.
«اجارهنشینها» فراتر از یک روایت ساده از زندگی اجارهنشینان، بازتابی است از تضادها و تناقضات تاریخی و فرهنگی جامعه ایرانی؛ آینهای که نشان میدهد چگونه سرنوشت انسان در دل دنیایی پیچیده شکل میگیرد و به این ترتیب فیلم، اثری است که هنوز پس از سالها، در ابعاد انسانی و اجتماعی خود تازه و آموزنده باقی مانده است.