De stad uit

by Petra Possel

‘Ik had de kolder in mijn kop. Ik wilde de stad uit, verkassen naar het platteland. Ik wilde rust, reinheid en regelmaat. Ik verlangde naar boerenjongens in blauwe overalls met knoopgulpen die balen hooi op de kar werpen, koeien die ineens een flats uit hun achterste laten vallen, norse knoesten die in het bruine dorpscafé Berenburg drinken. Ik wilde dat het leven weer langzaam werd.’

Na het overlijden van haar man besloot Petra Possel het roer drastisch om te gooien: ze verhuisde naar een voormalig walvisvaardersdorp aan het Friese IJsselmeer. Met veel zelfspot beschrijft ze haar eerste schreden op het platteland. Een stadse dame van middelbare leeftijd, een ‘weduwvrouw’, die in haar eentje naar een dorp met tweehonderd inwoners trekt is niet alledaags, maar als er ook nog een nieuwe man over de vloer komt, houden zelfs de kleine dorpsjongetjes het niet stil. Openheid is de beste verdediging, ontdekt ze al snel en zo ontwapent ze de Zwaluwman, de Sokkenvrouw en de rest van de ‘mienskip’.

128 pages, Unknown Binding

First published March 1, 2019

Reviews

[Evan · Rating 4 out of 5]

Wat een heerlijk en sympathiek bundeltje juweeltjes. Verhalen over een vrouw van de wereld die zichzelf verliest na het overlijden van haar man en de rust en zichzelf zoekt in het Friese dorpje Gaast.

Ik ben niet helemaal neutraal, want sinds ik het radioprogramma Mangiare heb ontdekt (elke vrijdag 19:30 op NPO Radio 1), ben ik fan van Petra Possel. Possel is naast radiopresentatrice ook journalist en culinair recensent. En, zo blijkt, een geboren schrijfster. Ik zou deze wereldwijze vrouw tekort doen als ik haar verhalen als ‘ontwapenend’ zou bestempelen, maar openhartig zijn ze zeker. En vol zelfspot en levenswijsheden.

Possel nam een paar jaar geleden, na het overlijden van haar man, het drastische besluit om te verhuizen. Van een appartement van 30m2 in Amsterdam, naar een oud huisje in het Friese Gaast. Opgegroeid in Harderwijk, verlangde Possel terug naar een leven dichtbij het IJsselmeer. Gaast, gelegen vlakbij de Afsluitdijk, is een uur rijden van Amsterdam. Maar Possel beschrijft in liefdevolle en melancholische pennenstreken hoe ze in dat ene uur een andere wereld binnentreedt. Het doet een beetje denken aan Adriaan van Dis’ verstilde lofzang ‘In het buitengebied’.

Ze schrijft over haar nieuwe dorpsgenoten, haar worsteling met sommige aspecten van het dorpse leven tussen de stugge Friezen, de haatliefdeverhouding met de stilte en de elementen en de uitstapjes die ze maakt in haar nieuwe provincie. Dat is nog een reden dat ik niet neutraal ben. Haar provincie is ook mijn provincie. Zo voelt het althans als ik - al 25 jaar Fries ‘om útens’ de verhalen lees. Een Randstedeling - een Amsterdamse nog wel - die verkondigt dat de stad haar te hip en te druk wordt en de lomtrompet steekt over wat door velen als een primitieve leefwijze in ‘de perifierie’ beschouwd wordt - het is een verfrissend geluid. Als import-grootstedeling blijf ik mij verbazen over het snobisme van de Randstedeling, die met een souvereine glimlach tonnen teveel betaalt voor een bezemkast zonder tuin, zodat hij binnen een straal van een kilometer vijf hippe koffietentjes kan frequenteren op zijn bakfiets, voor een frappuchino met havermelk.

Het zal vast geen toeval zijn, dat ik dit boek oppakte vlak nadat ik al De Graanrepubliek las. Ik ben 15 jaar jonger dan Possel. Ik heb geen partner, laat staan eentje die overlijdt, maar ik herken me in haar beweegredenen. Daarnaast ben ik al vrij snel verkocht als melancholie de boventoon voert in verhalen. Possel toont zich met deze bundel de Carmiggelt van het Friese platteland. Mijn arsenaal biedt weinig grotere complimenten dan deze. Wat mij ook aangenaam trof, was de voorliefde van Possel voor Vlieland. Een passie die ik deel. Daardoor ontroerde met name haar verhaal ‘Wytze’ mij, over de Eilander bagagevervoerder Wytze de Boer, die op 42-jarige leeftijd een einde aan zijn leven maakte.

Enfin, De stad uit is een buitengewoon sympathiek en stiekem ook scherpzinnig dagboek van een vrouw die zichzelf redde. Die wist te ontsnappen uit de heksenketel waar velen juist hun heil denken te vinden. En die zichzelf en het geluk vond in een dorp waar de meeste Nederlanders niet dood gevonden zouden willen worden. Eigenlijk zou ik het passend vinden als dit pareltje niet door de massa ontdekt zou worden. Maar die kans is klein. Vorig jaar zijn de filmrechten van De stad uit verkocht. Wanneer de film, met Lies Visschedijk in de hoofdrol, verschijnt, is nog niet bekend. Laat het in godsnaam geen kaskraker worden, want als de Amsterdammers massaal op excursie gaan naar Gaast, zal het niet lang duren voordat de eerste barista er zijn deuren opent. En dan is alles verloren.

[Gijs Zandbergen · Rating 3 out of 5]

Begonnen als voorleesboek, maar Anneke vond het een beetje saai. Misschien is het dat ook wel, want Postel verzint niks en Gaast telt 200, meest oudere inwoners. Cultureel actIeve Amsterdamse weduwe verhuist naar Fries dorpje en beschrijft haar belevenissen. Spectaculair wordt het nergens. Dat hoeft ook niet. Sympathiek is het wel. Maar als Possel niet voor Kunststof had gewerkt, had ze waarschijnlijk geen uitgever gevonden.

[Marjan Kloosterman · Rating 5 out of 5]

Van het drukke stadse leven naar het platteland verhuizen. Dat deed Petra Possel. Ze schrijft haar belevenissen op in dit prachtige boekje.
Van het rumoer en stadse dynamiek naar het rustige ritme van het platteland.
Het platteland veranderd, veel winkels, kroegen, scholen en kerken verdwijnen door ontvolking. De bewoners die blijven zoeken verbondenheid, mienskip, om er goed te kunnen leven. Met elkaar.

[Jetty Zee · Rating 3 out of 5]

Leuk boekje. Een serie korte schetsen van aspecten van het nieuwe (en Friese) bestaan van de schrijfster.

[Hester · Rating 5 out of 5]

Heerlijk no nonsense. Met diepgang op momenten dat je het niet verwacht.

[Moniek Baars · Rating 4 out of 5]

Lekker los geschreven. Getuigt van oprechte nieuwsgierigheid