کمیسر، شرح زندگی و مبارزات مشهدی بیگ عزیز بیگوف (۱۸۷۶ - ۱۹۱۸) رهبر برجسته جنبش انقلابی آذربایجان میباشد. وی در سال ۱۸۹۸ به حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه پیوست. در سال ۱۹۰۴ سازمان مخفی بلشویکی باکو به نام «گومت» را رهبری میکرد. در انقلاب ۷-۱۹۰۵ شرکت فعال داشت. پس از انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر، کمیسر استان و معاون کمیسر خلق در امور داخلی بود. وی یکی از ۲۶ نفر فعال بلشویک فعال باکویی بود که در شب ۲۰ سپتامبر ۱۹۱۸ توسط تجاوزگران انگلیسی و با کمک «اس-ار»ها تیرباران شد.
مهدی حسین به سال ۱۹۰۹ در روستای شیخلی شهرستان قازاخ از والدینی آموزگار زاده شد وی در زمینه نوسیندگی و نمایشنامهنویسی ادبیات آذربایجان خبره بود، و پس از اتمام تحصیلات عمومی در زادگاهش جهت تحصیلات عالیه راهی باکو شد و تحصیلات خود را در دانشگاه دولتی باکو به پایان رسانید. مهدی حسین از همان دوران در روزنامه "یئنی فکر" تفلیس مقالههایش را چاپ میکرد. در سالهای ۱۹۲۷ و ۱۹۳۰ به ترتیب حکایات "قویون قیرخینی" و دو مجموعه "خاور و باهار صولاری" را منتشر کرد. بلافاصله رُمان "داشقین" را به چاپ رسانید.و جهت ادامه تحصیل تخصصی در زمینه هنر و نمایشنامهنویسی عازم مسکو و در موسسه سینماتوگرافی قاسماف مشغول به تحصیل شد. پس از تحصیل در مؤسسه سینماتوگرافی قاسماف علاقه وی به نمایشنامهنویسی فزونی یافت و نمایشنامه معروف نظامی را شروع به نوشتن کرد. بعدتر در بحبوحه جنگ جهانی دوم نمایشنامه "انتظار" را منتشر کرد. پس از اتمام نمایشنامه نظامی در سال ۱۹۴۲، نمایشنامه "جوانشیر" که جزء باارزشترین نمایشنامههای ادبیات آذربایجان میباشد را نوشت. وی در سال ۱۹۵۷ نمایشنامه "قارداشلار" را نوشت. نمایشنامه "سحر" را در دوران استقلالخواهی جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی به مرحله تحریر درآورد. سالهای بعد نمایشنامه "آلوو" را در سال ۱۹۶۱ و "یئر آلتی چایلار دنیزه آخیر" را در سال ۵-۱۹۶۴، مقالههای ادبی-تنقیدی بهنام "ادبیات و صنعت مسئلهلری" را نوشت. در نهایت مهدی حسین در تاریخ ۱۰ مارس ۱۹۶۵ در باکو درگذشت.