Jump to ratings and reviews
Rate this book

Vijd

Rate this book
Het Lam Gods is niet alleen een hoogtepunt van de schilderkunst waar al eeuwenlang een zweem van mysterie rond hangt. Het was ook het afscheid van de ambitieuze turfhandelaarsfamilie Vijd, die zich in korte tijd had opgewerkt tot de elite van het Bourgondische Vlaanderen. De Vijds vochten in de Gentse Opstand (1379-1385), waren vriend aan huis bij Filips de Goede en speelden een rol in het leven van Jacoba van Beieren. Ze leverden burchtvoogden, schepenen en militairen. Tegelijk was het een familie als alle andere, die te kampen kreeg met verlies, verdriet en teleurstelling. Wandel in deze minutieus gedocumenteerde historische roman door de straten van het middeleeuwse Gent, tussen handelaars, schippers en edellieden. Snuif de geuren op van de overstroomde Beverse polders en de bouwplaats van de Sint-Janskerk, de huidige Sint-Baafskathedraal. Vang een glimp op van de belangrijkste hoven van het Bourgondische rijk. En gluur binnen in de ateliers van Hubert en Jan van Eyck, de grootste kunstenaars van hun tijd. Leef vooral mee met twee generaties van een fascinerende familie die bij momenten genadeloos, bij momenten kwetsbaar, een plaats in de wereld zocht. En die, geconfronteerd met de eindigheid van alles waarvan ze droomden, vooral niet vergeten wilde worden.

280 pages, Kindle Edition

First published March 1, 2019

3 people are currently reading
53 people want to read

About the author

Jonas Bruyneel

4 books18 followers
Jonas Bruyneel is auteur en muzikant. Hij publiceert regelmatig in literaire tijdschriften als Deus Ex Machina, Het Liegend Konijn en Literair Tijdschrift Extaze.

Begin 2015 debuteerde hij met de verhalenbundel Voorbij het licht. Die bundel werd in 2016 bekroond met de zilveren medaille op de Prijs Letterkunde Proza (Provincie West-Vlaanderen). In februari 2019 verscheen zijn historische roman Vijd bij Uitgeverij Lannoo, gevolgd door een lezingreeks in België en Nederland.

Met Duikbootdansje, een voorstelling over de twintigjarige verjaardag van de dood van zijn zus, staat Bruyneel als podiumdichter op de planken. ​Tussen 2017 en 2019 was hij stadsdichter van de stad Kortrijk.

​Sinds 2019 werkt Jonas Bruyneel samen met beeldend kunstenaar Pieter jan Martyn. Hij schreef de novelle Symbols of Democracy bij de gelijknamige tentoonstelling in Bruthaus Gallery en maakte met Hannes Bruyneel de kortfilm The 12th Monkey voor Frank Taal Galerie Rotterdam.

In 2020 schreef Bruyneel de muziektheatervoorstelling Veduta voor het baroktrio Aquil’AlterA en zanger/acteur Pieter De Praetere.

In 2022 verscheen bij Uitgeverij PoëzieCentrum Bruyneels poëziedebuut Broedland.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
11 (10%)
4 stars
37 (36%)
3 stars
36 (35%)
2 stars
14 (13%)
1 star
3 (2%)
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
Profile Image for Pieter Decuyper.
137 reviews2 followers
July 3, 2019
Vlot geschreven en degelijk historisch onderzoek volgens mij maar er ligt geen enkele echte emotie in de hoofdpersonages. De karakters zijn heel weinig uitgewerkt en ik had moeite om me in te leven in hun gevoelswereld. Wel de moeite als je meer wil weten over Gent, Beveren en andere plaatsen in de Bourgondische periode of iets wil lezen over de ontstaansgeschiedenis van het Lam Gods zelf.
Profile Image for Wim Provoost.
25 reviews3 followers
July 8, 2019
Over het Lam Gods van Hubert en Jan Van Eyck is de voorbije jaren al heel wat inkt gevloed. In die wetenschappelijke boeken over dit meesterwerk, de makers ervan of de diefstal van de Rechtvaardige Rechters, blijven de opdrachtgevers vaak in de schaduw. Met zijn historische roman Vijd: het verdriet van het Lam Gods kleurt Jonas Bruyneel – Letterzetter van de stad Kortrijk – een deel van deze lancune in.

Bruyneel vertelt meer dan honderd jaar geschiedenis van het graafschap Vlaanderen. Hij vertrekt in 1330 in het Land van Beveren bij de broers Jan en Clais Vijd. Ze klimmen uit de polders op tot burchtvoogd aan de Schelde in Beveren. Jan sterft vroeg en Clais wordt rijk: de ontginning van de turf in de Wase Moeren en zijn werk als baljuw leggen hem geen windeieren. Af en toe vervalst hij zijn boekhouding voor de graaf. Maar wat maakt het uit: is hij niet onmisbaar en hierdoor onaantastbaar? De komst van een nieuwe graaf – Filips de Stoute, tevens hertog van Bourgondië – brengt meer controleurs op pad: Filips heeft geld nodig en wild zijn spierballen laten zien. In één klap wordt Clais Vijd een paria en verlaat hij Beveren.

Het tweede deel van het boek speelt zich voornamelijk af in Gent. Bruyneel richt zich nu op zoon Joos Vijd. Het is een man vol ambtitie. Snel na zijn huwelijk met Elisabeth Borluut – uit één van de voornaamste families van de stad – wordt hij in het schepencollege opgenomen. Ondernemend is hij ook: de middeleeuwse huizenmarkt brengt heel wat geld in het laatje. In het Gent van de eerste helft van de vijftiende eeuw gonst het van de bedrijvigheid. De Sint-Janskerk wordt verbouwd van kleine romaanse kerk tot een schitterend gotisch bouwwerk. Verschillende keren neemt de auteur ons mee op de schouders van Joos Vijd naar de werf. Het is in één van deze pasgebouwde kranskapellen dat Vijd zijn knagend verdriet in de ogen kijkt. Wie zal zich hem en Elisabeth herinneren als ze kinderloos sterven? Een eigen kapel met een priester die dagelijks de mis leest voor hun ziel lijkt de enige oplossing. En omdat geld geen probleem is, spreekt hij in één adem de meest toonaangevende schilder van dat moment aan om een veelluik te ontwerpen om zijn kapel te versieren: Hubert van Eyck. Na diens voortijdige dood neemt zijn jongere broer Jan het werk over. Joos Vijd kan opgelucht afscheid nemen van het leven: hij zal niet vergeten worden…

Bruyneel is in zijn opzet geslaagd om twee generaties van de familie Vijd tot leven te brengen: de ambitie om steeds hogerop te willen die van vader op zoon doorgegeven wordt, de contacten met de graven van Vlaanderen en de hertogen van Bourgondië, hun verwevenheid in de locale en grotere Vlaams-Bourgondische politiek…

Hij slaagt er ook in om de lezer mee te nemen op een toeristische wandeling door Gent wanneer we door de ogen van Joos een adembenemende wandeling maken door middeleeuws Gent. Het zou een leuke opstap kunnen worden voor een gegidste wandeling door het Gent van de Vijds en de eerste Bourgondiërs… Mijn uitdaging als “#gidsingent” voor het Van Eyckjaar in 2020?
13 reviews2 followers
May 13, 2020
Kort samengevat: Prachtig bronmateriaal wordt volledig om zeep geholpen door een slechte schrijver.

Dit boek faalt op zoveel fronten. In plaats van een periode en een stad tot leven te brengen blijft het bij een saaie vertelling. Er zijn nauwelijks dialogen, je krijgt geen zicht op het leven in die tijd. Het is een koud en doods boek.

Alles wordt bovendien geschreven in superkorte paragrafen, zodat het boek eigenlijk meer witruimte dan tekst bevat.
Een gemiste kans tot historische fictie in Gent en omstreken. Wil je echt een gevoel krijgen hoe het leven er in die periode aan toe ging? Lees de Bourgondiërs van Bart Van Loo. Een non-fictiewerk waar meer leven in zit dan deze vertelling.
265 reviews8 followers
July 19, 2019
Op- en ondergang van een turfstekersfamilie

De auteur heeft een mooie historische schets gemaakt van Vlaanderen van 1325 tot 1432.
In het ‘vooraf’ geeft de auteur een historisch overzicht over de tijdsperiode waarin het boek zich uiteindelijk afspeelt. Deze vooraf is erg leerrijk en interessant en maakt dat je als lezer het boek en de feiten beter kan plaatsen en begrijpen. Tevens wordt hier al duidelijk hoe de verhoudingen tussen de maatschappelijke standen lagen.
De stamboom van de familie Vijd op de daar achterliggende pagina’s is een pluspunt om tijdens het lezen de familie en wie-is-wie beter te plaatsen.
Het boek is ingedeeld in twee delen.
In deel één volgen we Clais Vijd die zich van turfsteker opwerkte tot burchtvoogd in en rond Beveren.
In het tweede deel volgen we in Gent Joos Vijd, Clais’ zoon, tevens opdrachtgever van het schilderij “Het Lam Gods” van de gebroeders Van Eyck.
Jan Vijd, oudere broer van Clais Vijd werkt zich op, koopt gronden en komt in aanzien bij Lodewijk van Male en zet op deze manier voet aan grond bij de elite en wordt uiteindelijk burchtvoogd in Beveren
Dit geeft hem aanzien en ook macht. Recht spreken en af en toe een graantje meepikken, behoren tot de gewoonten.
Clais geeft zijn ogen de kost en wanneer Jan sterft volgt zijn broer als burchtvoogd op.
Het is steeds wandelen op een slappe koord om in aanzien te blijven en om zelf grond en aanzien te vergaren en te behouden. Met het strategische en economische inzicht van de Vijds, lukt het hen wonderwel aanzien te behouden en hun gronden en bezittingen uit te breiden.
Zij blijven de maatschappelijke ladder verder bestijgen.
Wanneer de familie uiteindelijk haar stek in Gent krijgt, is het boek erg aangenaam om lezen om de herkenbaarheid van de vele straatjes, stegen, pleinen en gebouwen. Het dagelijkse leven, het overleven in een bruisende stad, de handel en de scheepvaart in die periode worden mooi beschreven.
Joos, de laatste telg van de familie Vijd, bleef spijtig genoeg kinderloos. De familie was nogal vroom, en Joos en zijn vrouw Elisabeth wilden blijvend herinnerd worden en lieten daarom in de Sint-Janskerk - de huidige Sint-Baafskathedraal - een kapel oprichten en gaven tevens opdracht aan de Hubert Van Eyck om het monumentale schilderij “Het Lam Gods” te schilderen. Bij het overlijden van Hubert Van Eyck werkt Jan Van Eyck het schilderij af.
Joos was bevreesd om vergeten te worden, dit schilderij was zijn erfstuk, nalatenschap en sluitstuk van de familie Vijd.
-----------
In dit boek heeft de auteur een mooi beeld geschetst van het middeleeuwse leven in Beveren en in Gent.
De standen uit die tijd worden erg benadrukt. Waar je wieg stond was erg bepalend voor wie je was of mocht zijn. Je was ofwel iemand, ofwel behoorde je toe aan iemand en was dus niemand.
De auteur heeft het leven van de familie Vijd, hun opgang, hun drang naar macht en aanzien en uiteindelijk hun ondergang prachtig beschreven. Het was een familie die ondanks hun opmars en aanzien ook tegenslagen en verdriet kenden.
Het is een heerlijk boek waarin je verdwaald en waarin je je volledig kunt inleven.
Het harde labeur in de Beverse polders, veldslagen die tot de verbeelding spreken, het recht spreken, aanzien vergaren bij de elite en bij de gilden, etc…alles komt aan bod.
Hoewel de auteur meegeeft dat zijn werk geen historisch boek is, komt toch tot uiting dat het verhaal in de juiste context werd geplaatst en dat er over werd gewaakt dat alle historische feiten en data correct zijn.
De auteur heeft een vlotte, beschrijvende en beeldende schrijfstijl. Hij speelt met taal en weet goed emoties over te brengen.
Het boek leest erg vlot en is niettegenstaande de historische context nooit belerend.

Ik quoteer graag met vier (4) sterren

@recensentenindeboekenkast
#recensentenindeboekenkast
Profile Image for De Ongeletterde.
396 reviews26 followers
June 2, 2019
Dit boek is een wonderlijk verhaal, heel sterk verankerd in de historische feiten, over de famiie van de opdrachtgever voor het Lam Gods, het beroemde retabel van de broers Van Eyck. Niet alleen is het heel vlot geschreven, het weet op een bijzondere wijze de brug te slaan tussen geschiedenis (de feiten, de interpretatie van de bronnen, het recreëren van het verleden) en fictie (het weergeven van de emoties, van de verhoudingen tussen mensen, van relaties, van beleving van de wereld rond en in zich van de personages). Auteur Jonas Bruyneel slaagt er met verve in je binnen te leiden in een historisch correct wereld (eind 14e en begin 15e eeuw in Vlaanderen) zonder je het gevoel te geven dat je een geschiedenisboek leest (hoewel daar op zich ook niets mis mee zou zijn), doordat hij alles levensecht maakt en je als een volleerd romanschrijver het verhaal binnenzuigt, je laat meeleven met de personages. Hij deed me verlangen naar het schilderij, naar al die details, al die betekenissen, en voedde mijn respect voor het meesterschap van de Van Eycks en voedde ook mijn liefde voor mijn stad. Dat hij daar als ingeweken Gentenaar zo goed in geslaagd is, te vatten wat het betekent om in Gent te wonen, met Gent vergroeid te zijn, hoe hij de liefde voor die stad kan aanwakkeren, is bewonderenswaardig.

Op het einde van het boek volgt nog een kort stuk over de ontstaangeschiedenis van het boek en dat legt mooi de dilemma's van de schrijver bloot, van de (kunst)historicus en tegelijk romancier. Het is een heel persoonlijk stuk, hoewel kort, dat mijn bewondering voor hem nog vergrootte. Toevallig ken ik de auteur (een beetje) persoonlijk, en ik herken enerzijds de jongeman die ik dus een beetje ken, maar ik sta ook versteld over die dingen die ik nog helemaal niet over hem wist en die me toch raken.

De combinatie van het verhaal zelf (dat ik hierboven al uitvoerig trachtte de gepaste eer te bewijzen) en dat laatste hoofdstuk maakt van dit boek zulk een bijzondere (lees)ervaring dat zelfs mijn hoge verwachtingen meer dan overtroffen worden. Dit is het boek, beste vrienden, dat ik jullie de komende tijd keer op keer zal aanraden... En al zeker aan mijn stiefdochter die geschiedenis studeert: lezen! Echt waar, lezen! Zelfs als de middeleeuwen minder jouw ding zouden blijken: lezen!
Profile Image for Aaron Maes.
54 reviews12 followers
December 5, 2023
Ik was, toen ik ergens tijdens de leesbeurt de achterflap eens bekeek, toch een beetje verbaasd dat dit een historische roman wordt genoemd: ik was het alleszins als een non-fictieverhaal aan het lezen.

'Vijd' is een zeer interessant, sterk gedocumenteerd verhaal over de familie Vijd, van wie de bekendste telg de sponsor was die het Lam Gods bekostigde (hier wordt het boek aan opgehangen, maar de kunst komt pas in de laatste vijftig pagina's ter sprake). Vooral het eerste deel, dat zich op het Wase platteland afspeelt, vond ik leerrijk. Het tweede deel speelt zich in het Gent van de Arteveldes af, maar dat gaat gebukt onder het grote euvel van dit werk: de afwezigheid van levende personages.

In het nawoord geeft Bruyneel ook aan dat dit het moeilijke deel was: zijn personages tot leven wekken. Het is hem dan ook niet gelukt helaas: hij weigert keuzes te maken over persoonlijkheid en blijft steken in de algemeenheden die wij aan middeleeuwse figuren toedichten: godsvrucht, angst, ijdelheid, plichtsbesef etc. Zo komen de familiale verhoudingen in de familie Vijd nauwelijks tot leven en de machtsstrijd tussen de patriciërs al helemaal niet.

Niet memorabel genoeg. 3*
1 review
February 12, 2020
Dit boek leest als een tot leven gewekt geschiedenisboek. Een aanrader voor al wie geboeid is door (Kunst)geschiedenis.

De auteur slaagt er uitstekend in, via korte passages, de lezer te laten proeven van het middeleeuws Vlaanderen. Economie, politiek, sociale orde en ambachten worden met wetenschappelijke precisie verwerkt.

De historische personnages zijn met een minimum aan emotie geschetst, wat aanvankelijk onwennig aanvoelt. Het vergt echter weinig moeite om je te laten meevoeren door de unieke stijl van de roman.

Het epos van de familie Vijd is een schitterende, gelaagde aanloop om het Lam Gods in een wereld van vlees en bloed te situeren. Het retabel wordt uit de kille muzeum context terug geplaatst in haar oorspronkelijke leefwereld. Jonas slaagt er wonderwel in de impact en het belang van dit werk voor de kunstgeschiedenis neer te pennen. Hij schrijft daarenboven een sterk verhaal over een universeel menselijk verlangen, zonder een woord te verspillen.
Die puurheid is krachtig en laat het boek nog lang nazinderen.
2 reviews
December 20, 2025
Dit boek weet niet wat het wil zijn: non-fictie of een roman. Bol van interessante informatie maar helaas ook van overbodige beschrijvingen van niet ter zake doende personages of details. De hoofdpersonages daarentegen hebben nul emotionele diepgang. Het boek gaat zogezegd over Joos Vijd, maar er worden passages verteld uit het standpunt van zodanig veel mensen dat je de tel kwijt geraak (vader Vijd, Jacoba Van Beieren, een random dienstbode,…). Letterlijk elke paragraaf begint in medias res, heel vermoeiend. Ten slotte gebruikt de auteur onvoltooid en voltooid verleden tijd constant door elkaar wat grammaticaal incorrect is en het soms echt moeilijk maakt de chronologie te reconstrueren. Tip voor een volgende poging: één of een paar personages met diepgang in plaats van 30 zonder, en durf keuzes maken in de geschiedkundige feiten die achter de verhaallijn zitten. Zonde van het onderwerp en de gedegen research die achter het boek zit.
Profile Image for Herman De Wulf.
218 reviews10 followers
December 1, 2020
Leuk en interessant om te lezen. Al hou je best steeds je smartphone bij de hand. Af en toe de historische context, de waargebeurde verhalen , de geschiedenis van de aanwezige figuren raadplegen, maakt de lezing van het boek alleen maar aangenamer. De auteur is goed gedocumenteerd maar de lezer is dat niet altijd.

Het boek brengt verhalen over mensen en streken waarover ik nog niets had gelezen: de familie Vijd, de Beverense moeren,...
Profile Image for An-Marie.
13 reviews
February 12, 2023
Non fictie roman. Vlot geschreven, leest snel door de korte hoofdstukken. Interessant om meer te weren te komen over de opdrachtgevers en familie van het lam gods. Soms simpel geschreven, kon meer in detail.
Displaying 1 - 10 of 10 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.