Jump to ratings and reviews
Rate this book

Nachtschrijver

Rate this book
Hannah is restaurator in het Rijksmuseum. Het is haar werk schilderijen te ontdoen van troebel vernis om de oorspronkelijke kleuren en details tevoorschijn te halen. Per toeval stuit ze op het werk van een blind geworden Friese dichter. Als ze hem hoort voordragen tijdens een poëziefestival weet ze dat ze deze man wil ontmoeten. Ze voelt een sterke verwantschap met hem, met de manier waarop hij in zijn geheugen door veertig jaren duisternis heen moet graven om daaronder weer bij het licht en de kleuren te komen, de beelden uit zijn jeugd van het Friese oerlandschap waarin ook Hannah opgroeide. Ze besluit hem achterna te reizen naar het waddeneiland, waar hij iedere zomer kampeert en stuurt aan op een ontmoeting. In intieme gesprekken verkennen ze de werking van het geheugen, de verbeelding en het scheppingsproces.

120 pages, Paperback

First published March 1, 2017

1 person is currently reading
107 people want to read

About the author

Jannie Regnerus

12 books31 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
42 (25%)
4 stars
78 (47%)
3 stars
33 (20%)
2 stars
9 (5%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 33 reviews
Profile Image for Christine Bonheure.
818 reviews304 followers
May 29, 2022
Soms bots je op een boek waarvan de stijl je overdondert. Dit is er zo een. Deze novelle lees je niet voor de inhoud, wel voor de poëtische taal die je middenrif meer dan eens voluit raakt. Jannie Regnerus schrijft ontzettend mooi, beeldrijk en zintuiglijk. Het boek opent met de woorden waarmee Blindeman zijn dichtbundel signeert: “Een beeld van jou in de golven”. Blindeman en Hannah hebben naakt in de zee gezwommen en hij heeft zich haar voorgesteld met beelden en vormen die hij zich herinnert uit zijn jeugd. Hannah heeft zich toen trouwens “naakt nog nooit zo onbespied” gevoeld. De kleur van bloed die Blindeman wellicht moet missen beschrijft ze als volgt: “Hoe uit een wond papaverrood bloed vloeit, dat daarna scharlakenrood stolt om in te drogen tot auberginekleurige korst”. Mooi poëtisch proza, vol puntgave, trefzekere en zintuiglijke taal. Ik blijf stikjaloers en een beetje geëmotioneerd achter.
Profile Image for Eva.
272 reviews68 followers
July 7, 2024
Vakantieboek 2024, nr 2: Nachtschrijver van Jannie Regnerus.

Over restaurator Hannah, die in het Rijksmuseum schilderijen restaureert. Ze verwijdert lahen trobel verbis, herstel de levendige kleuren. Tijdens een poëziefestival hoort ze dichter blindmam voordragen. Hij is blind, draagt voor uit zijn hoofd. Ze is diep onder de indruk. Ze deelt dezelfde wortels als hij, met een jeugd op een boerderij in Friesland. Wanneer ze hoort dat zijn vrouw is overleden en hij alleen kampeert op een waddeneiland besluit ze hem op te zoeken. Ze ontmoeten elkaar en Hannah vertelt over de schilderijen in het Rijksmuseum. In haar geheugen wandelt ze met hem door de gangen, vertelt over de kleuren, de schilders en de personages op het doek. 

Deze novelle (slechts 110 pagina's) is een ode de zintuigen, over geuren en geluiden. Over kleuren die je bijna kan proeven. Het is een verhaal als een gedicht, vol prachtige zinnen. Een verhaal dat zich leent voor de vakantie. Wanneer je hoofd tot rust is gekomen en je de tijd hebt om gewoon te genieten van een mooi geschreven zin. 

Mooi: "De oudste herinneringen vertonen zich niet langer als films maar hangen als schilderijen op zaal, ze zijn gestold tot roerloze taferelen, elk omlijst met een vergulde rand of een ebbenhouten hek dat de figuranten en wolken op hun plaatsen houdt."
Profile Image for Ron Roelandt.
135 reviews14 followers
December 9, 2021
Probeer poëzie in beelden te vangen en je hebt een schilderij. Bijna nooit een foto of een film. Poëzie is een penseelstreek, geen afdruk van een negatief, geen verzameling pixels. Er is ruimte, altijd, voor een interpretatie.
Ik kan me juist daardoor Hannah’s liefde voor poëzie goed voorstellen. Ze werkt als restaurator voor het Rijksmuseum, vertelt in “Nachtschrijver” over haar werk en het museum op een manier waar zo ontzettend veel liefde in doorklinkt. Het licht, de kleuren, “haar” kunstenaars.

,,Soms vind ik in een van de verflagen een wimper of een krullerige haar van de kunstenaar. Op die momenten komt de meester heel dichtbij, dan is het alsof hij achter me staat, over mijn schouder meekijkt en ik zijn adem in mijn nek voel.''

Hannah vertelt over zichzelf, haar leven, de liefde, Friesland, waar ze geboren is. En tijdens een poëziefestival is daar opeens Blindmans, de dichter die in het Fries voordraagt, hartstochtelijk, uit het hoofd, blind. De poëet intrigeert Hannah. Vooral die donkere wereld van de blindheid probeert ze zich voor te stellen. Wat is er nog over van de beelden die je kende van toen je nog zag? Hoe intens en geschakeerd zijn de kleuren in je herinnering. Wat voor haar dankzij haar werk zo dichtbij is lijkt haar voor een blinde zo immens ver weg.
Ze krijgt de kans Blindmans te ontmoeten en een antwoord te vinden op haar vragen.

Jannie Regnerus schildert met woorden, beeldend. De hoofdstukken in “Nachtschrijver” zijn kort, penseelstreken bijna die, als je op een afstand gaat staan een prachtig geheel vormen. Door in korte hoofdstukken te schrijven weet Regnerus die magie van de penseelstreken in een schilderij miraculeus te benaderen. Elk kapittel is intens, op zichzelf staand, maar essentieel voor het geheel.
“Nachtschrijver” is een pareltje.

‘Nachtschrijver’ – Jannie Regnerus (2017)
●●●●● (4,5/5)

De volledige recensie vind je hier: https://rondetijd.blogspot.com/2021/1...

Profile Image for Niki Vervaeke.
658 reviews45 followers
April 10, 2017
Een boek om rustig te 'savoureren' maar dan met al je zintuigen. Eentje om na het toeslaan ervan met andere ogen de wereld om je heen te bekijken, te (her)zien zelfs.
Heel mooi!
Schitterende passage over het mezennestje dat uitvliegt uit het vogelkastje, over het oog van het paard, over ons museum in ons hoofd.
Must read!!
http://www.volkskrant.nl/boeken/fonke...
Profile Image for Xavier Roelens.
Author 6 books65 followers
May 20, 2024
Zintuiglijke schoonheid. Impressionisme. Niet in de taal, wel in de beschrijving. En een mooi eerbetoon aan de blinde Friese dichter Tsjebbe Hettinga, hier genaamd Blindman. Daartegenover staat de hypergetrainde blik van Hannah, restaurator in het Rijksmuseum. Zij herkent haar eigen oog voor detail in de poëzie van Blindman. Die verwondering voor zijn werk is het doel van dit kleine boekje. Hoe slaagt hij er toch in om een wereld op te roepen die hij al jaren niet meer ziet?
Wat de poëzie van Hettinga ook heeft, is een ongelooflijk metier. Een heel hechte structuur en muzikaliteit. Dat metier komt hier niet aan bod: niet in wat ze over zijn gedichten vertelt en niet in de beschrijvingen van Hannahs job.
Dat neemt niet weg dat Regnerus zintuiglijk mooi schrijft. En dat ik iedereen het werk van Hettinga kan aanraden – en het misschien zelf ook eens opnieuw moet lezen.
Profile Image for Melissa Giardina.
88 reviews104 followers
April 13, 2017
Na een tweede lezing de schoonheid tussen de regels ontdekt.
Profile Image for Ka Vee.
264 reviews70 followers
July 3, 2018
Helemaal beduusd door dit talent !!!
Profile Image for Anika.
41 reviews4 followers
January 5, 2023
Ik hou niet van lange beschrijvingen. Ik hou wel van dit boek.
Profile Image for Anna.
280 reviews
April 5, 2017
Deze recensie verscheen eerder op Bevlogen letteren

Ieders geheugen is zijn persoonlijke literatuur.

Wat hebben een schilderij-restaurator en een blinde dichter met elkaar gemeen? In Nachtschrijver (2017) van beeldend kunstenaar en schrijfster Jannie Regnerus (1971) is Hannah restaurator bij het Rijksmuseum. Haar taak is om de oorspronkelijke kleuren en details op oude schilderijen weer tot leven te wekken. Ze voelt een diepe verwantschap met het werk van de blinde dichter Blindman. Ze maakt kennis met hem in een documentaire over het Friese landschap en de twee broers die door een erfelijke oogziekte in de loop van hun leven blind zijn geworden. Na het zien van deze documentaire begint Hannah op een andere manier naar de wereld te kijken. Als restaurator focust ze elke dag op de details van schilderijen, terwijl de blinde dichter alleen nog zijn herinneringen aan zijn jeugd heeft. Met zijn geheugen kan hij enkel terugkeren naar het decor van de jaren toen de oogziekte nog niet alles van hem had afgenomen. Als Hannah de dichter hoort voordragen tijdens een poëziefestival, doet ze er alles aan om hem te ontmoeten.

Door het lezen van Blindmans gedichten raakt Hannah gefascineerd door zijn verbeelding en construeert ze haar eigen wereld. Het gebruiken van de verbeelding om een eigen realiteit te creëren, is een terugkerend element in Regnerus’ oeuvre. In de roman Het lam (2013) moet een moeder machteloos toekijken hoe haar zoontje steeds zieker wordt. Het verandert haar waarneming van de wereld om haar heen, waaruit langzaam kleur wegsluipt. Met taal en verschillende beelden-associaties toont Regnerus de verschillende stadia van de ziekte en de pogingen van de moeder om aan de werkelijkheid te ontsnappen. Ook in Nachtschrijver wordt gedetailleerd omschreven hoe het is om steeds zieker te worden, maar in dit geval hoeft het geen negatieve ervaring te zijn. Blindmans geheugen en verbeelding zijn namelijk juist versterkt door het verlies aan zicht: ‘Als kind heeft Blindman de akkers rond zijn vaders boerderij met verbeelding ingezaaid, decennia later blijkt hoe groeizaam die zwarte bedding voor zijn poëzie is geweest.’

Doordat Blindman zich in zijn jeugd geheel op het Friese landschap heeft gefocust, komt zijn hele wereld in teken daarvan te staan. De kleine dingen, zoals de vacht van een Fries paard, raken dus zijn hele leven en bestaan aan. Ook Hannah voelt in de woorden van de dichter hoe het is om bijvoorbeeld een Fries paard aan te raken zonder dat je het kan zien. Ze zoekt telkens naar herkenning: ‘Dat er een dichter blijkt te bestaan die het decor en de details van mijn jeugd zo precies in woord heeft vervat dat hij een broer van mij had kunnen zijn.‘ Maar niet alleen zoekt Hannah naar herkenning in de woorden van Blindman, ook de lezer zal automatisch naar zijn of haar jeugd terugkeren. Door de persoonlijke schrijfstijl van Regnerus zet ze haar lezers aan het denken over hun eigen ervaringen.

Nachtschrijver is een goed doordacht verhaal over de werking van het geheugen en hoe belangrijk dat is als het gaat om creativiteit. Wanneer iemand niet het vermogen meer heeft om de wereld in kleur te zien, zal diegene spreken over zijn diepste herinneringen: ‘Nog nooit heb ik iemand zo horen voordragen als Blindman. Het is als zingen en huilen tegelijk. Hij spreekt met urgentie, de woorden lijken van diep onder de graszoden te komen en vanuit zijn voetzolen en benen omhoog te worden gestuwd om als stroom aan het zwarte geisergat onder zijn storm te ontsnappen.’ Schrijfster Jannie Regnerus heeft dus een prachtige roman geschreven over verbeelding, inspiratie en herkenning. Hoe kan een blinde man een beeld van de wereld vormen en hoe gaat het er in het hoofd van een blinde dichter aan toe?

Profile Image for Suzanne.
210 reviews31 followers
December 9, 2018
Dit boek staat vol met prachtige poëtische zinnen die verhalen over verbeelding en geheugen. Een genot om te lezen.
Profile Image for Katelijne.
85 reviews7 followers
November 1, 2022
Vijf sterren is heel spannend. Maar het beeld van moeders mondhoeken en de vergulde dennenappel-gewichtjes, is ronduit een van de mooiste beelden die me zomaar met wat letters werden aangeboden.
Profile Image for Lalagè.
1,155 reviews78 followers
August 22, 2025
mooie, poëtische novelle die zich afspeelt op Vlieland
Profile Image for Roos.
70 reviews7 followers
September 11, 2022
Prachtig boek over een vrouw die geïntrigeerd raakt door een blinde poëet. Barst van de beeldspraak en metaforen, als je daarvan houdt ga je dit boek geweldig vinden. Zintuiglijke waarnemingen worden omschreven op een manier die je doet willen genieten van de kleine dingen. In een dag uit te lezen.
241 reviews2 followers
August 9, 2020
Een boekje voor mensen die houden van een poëtische taal.

Uit NCRVgids :
Nachtschrijver gaat over de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga. Dat staat er niet, maar hij is het. In het boek heet hij Blindman. Hij weet dat hij erfelijk is belast en als de eerste symptomen van blindheid zich vlak na zijn twintigste openbaren, gaat hij als een gek aan het werk om het landschap van zijn jeugd vast te leggen. Hij schetst het leven rond de boerderij en de gezichten van zijn dierbaren.‘Tegen de tijd dat het voorgoed zwart wordt, is Blindmans geheugen gevuld met kleur en licht.’ De rest van zijn leven kan hij daaruit putten voor zijn poëzie.
Wie Tsjêbbe Hettinga weleens heeft horen optreden, vergeet het nooit meer. ‘Het is als zingen en huilen tegelijk. Hij spreekt met een urgentie, de woorden lijken van diep onder de graszoden te komen en vanuit zijn voetzolen en benen omhoog te worden gestuwd om als stoom aan het zwarte geisergat onder zijn snor te ontsnappen.’
Zo beschrijft Regnerus hem. Haar ik-figuur is restaurator van schilderijen. In haar atelier ontdoet ze de regenten en Maria’s van hun status. Ze worden uit hun lijsten gehaald, hun vernis gaat eraf zodat ze hun glans verliezen. ‘Ze wantrouwen me, maar hebben geen andere keus dan zich over te geven aan mijn handen.’
Blindmans poëzie voert haar niet alleen terug naar haar eigen Friese jeugd, ze gaat ook anders kijken, zoals naar het ronde gat van een vogelhuisje in haar tuin. Het ziet er ‘donker en onheilspellend’ uit, maar voor de jonge mezen die er wonen is het ‘een hemelsblauw oog’. ‘Sinds ik van Blindmans bestaan weet, kijk ik anders naar dat gat […]. Blindman krijgt nooit meer voedsel door zijn blauwe ogen aangereikt, zijn hoofd is een gesloten nestkast maar daarbinnen zingt het van leven, net als in het vogelhuisje in mijn tuin.‘ Dat is toch een schitterende metafoor! En daar staat het boek vol mee. Je zou iedere zin wel willen citeren.
Ze besluit hem op te zoeken op het Waddeneiland waar hij ’s zomers kampeert. Samen zitten ze voor zijn tent met twee mokken oploskoffie en zwemmen ze naakt in de Noordzee. ‘Voor even zijn we elkaars gelijken, met de ogen dicht is er geen hemel, geen strand, alleen maar het water dat ons draagt.’
Profile Image for Bruno.
1,158 reviews165 followers
December 28, 2021
Heel erg mooi geschreven, en zoals elders aangehaald: zeer zintuigelijk. De fantastische beschrijvingen in het boek vormen een prachtig kader voor de eigenschappen van beide hoofdpersonages.
Profile Image for Nestor.
55 reviews1 follower
September 17, 2022
Fantastisch boek. Een parel van de Nederlandse literatuur. Ik heb dit boek voor de eerste keer tegengekomen in de loop van een schrijfcursus: we moesten enkele hoofdstukken analyseren en op zoek gaan naar de manier waarop de schrijfster naar ons het verhaal doorgeeft. Ik werd toen al "geprikkeld" door dit boek en ik kreeg al zin om dit boek verder te lezen. Helaas is het wat later gebeurd. Maar later is nog altijd beter dan nooit.

Fantastisch boek. Tweede keer dat ik het zeg. Het boek is "heel voelbaar": het is geschreven vanuit de zintuigen. Er zitten geweldige metaforen in dit boek. Dit boek komt tot leven in de lezer dankzij de poëtische taal van Jannie. De beschrijving van de taken van Hannah (hoofdpersonage) als restaurator in het Rijksmuseum zijn geweldig. En dan ook nog vindt de schrijfster een diepe en grondige relatie van haar werk met de ziekte van Blindman (hij is een dichter die blind wordt)

Het verhaal is eenvoudig, maar er zitten veel meer lagen daaronder dankzij de taal die Jannie heeft gebruikt voor haar boek. Dankzij haar poëtische taal, neemt het boek een speciale vorm en wordt dit boek een eigenaardig werk. In de loop van het verhaal vinden we verrassende gelijkenissen tussen het werk als restaurator en het schrijfwerk van een dichter.

In de loop van dit boek ontdekken we de ontmoeting tussen Hannah en Blindman. De gesprekken worden intiem, en samen gaan zij op zoek naar antwoorden over hoe het geheugen en de verbeelding werkt. Ik moet eerlijk zeggen dat ik me verdrietig voelde toen ik het laatste hoofdstuk las: Je maakt op een heel speciale manier contact met de personages van deze roman.

Da manier waarop Jannie het proces behandeld van blind te worden, lijkt me meesterlijk. Er zijn verschillende zinnen die mijn blik naar de horizon hebben gericht om over de betekenis van die zinnen na te denken. Heerlijk. Een boek dat twee, drie, vier, vijf... en meer keren gelezen kan worden. Elk keer ga je nog steeds iets nieuw ontdekken. Geniet van dit pareltje.
Profile Image for Moira Macfarlane.
873 reviews100 followers
April 14, 2023
'In byld fan dy yn 'e golven'
—Tsjêbbe Hettinga


Ze kan zo schrijven dat ze met weinig een groot gevoel bij mij achterlaat. Zintuigelijk bijna. Prachtig.

'Na het verlies van scherpte en diepte doven de pigmenten langzaam uit. Blindmans wereld ontkleurt en wat ervan overblijft is een grisaille, een onderschildering in grauwtinten. Ook op zonnige dagen heeft de hemel voor Blindman de kleur van een stoeptegel. Rodekool en groen aardappelloof vermengen zich tot antraciet waardoor er op de akkers alleen nog grijze gewassen lijken te groeien. Tegen de tijd dat het voorgoed zwart wordt is Blindmans geheugen gevuld met kleur en licht.'
Profile Image for Elisa Goudriaan.
Author 4 books42 followers
September 21, 2021
Toen dit boek uitkwam, viel mijn oog er al meteen op, maar toch heb ik nog gewacht met het lezen ervan, omdat een relatie met een blinde man nog te vers in mijn geheugen lag. Nu durfde ik de confrontatie eindelijk aan, en gelukkig, want er staan veel mooie, zintuigelijke zinnen in deze vertelling. Wel vond ik het verhaal naar het einde toe ietwat ongeloofwaardig worden. Maar wellicht is het eigenlijk een grote droom?
Profile Image for Marcel Uljee.
226 reviews1 follower
May 16, 2017
Prachtige zinnen en observaties, maar de expliciete vergelijkingen gooien roet in het eten. Dit is geen 'roman' zoals omslag en titelblad beloven, eerder een 'schets'. De opmaak (veel wit, grote letter) en de hardcover-uitgave versterken het pretentieuze karakter van dit boekje. Zonde, er zit een schitterend kort verhaal in verborgen.
Profile Image for Catharina.
92 reviews1 follower
July 31, 2023
Dit is schrijven op topniveau!
Dit is schrijfkunst. Bijna iedere zin leest als een gedicht. Zo beeldend en liefdevol gedetailleerd. Een boekje om naast je bed neer te leggen en iedere avond een paar bladzijden te gaan lezen. Ik heb het nu één keer gelezen, mijn man twee keer en ik denk dat we het beide nog wel meerdere keren gaan lezen!
Profile Image for Chrétien Breukers.
Author 30 books74 followers
October 27, 2022
Een subtiel boek, hoe erg dat ook klinkt. Het restaureren van schilderijen, het schrijven van gedichten, blind zijn, of blind worden, de liefde, lust - alles zit in dit kleine boek. Ik had Regnerus nog niet gelezen en ga haar andere romans nu ook lezen.
Profile Image for Kees IJzerman.
69 reviews2 followers
December 24, 2018
Niet mijn taal. Elke zin is een metafoor of vergelijking. De schrijfster heeft zich blijkbaar voorgenomen om elke zin een kunstwerk te laten zijn. Soms werkt dat, veel vaker komt het gekunsteld over.
Profile Image for Zoé Komkommer.
136 reviews19 followers
April 24, 2021
“Op mijn tenen moet ik binnen de voetafdrukken van de kunstenaar blijven, kleine bewegingen maken.”
Profile Image for ro.
223 reviews7 followers
March 24, 2023
Prachtig taalgebruik.
Displaying 1 - 30 of 33 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.