كتاب اقتدارگرايي ايراني در عهد پهلوي/ اين تحقيق در رابطه با تاريخ دوران پهلوي نيست. هدف اين متن، بررسي تمام جزئيات و تحولات دوران پهلوي نيست. اين كتاب از يك زاويه خاصي به بررسي عملكرد پهلوي پرداخته است: نظام مديريت، تصميم سازي و پي آمدهاي آنها، متن صرفا از منظر پيش نيازها و نظريه هاي توسعه يافتگي به بررسي تحولات دوران پهلوي توجه كرده است.
به قول نویسنده در مقدمه، این کتاب قرائتی است در میان قرائتهای گوناگون از علل توسعه نیافتگی ایران. ******************************************************************* تقدیم به ایرانیانی که در سال ۱۴۲۲ زندگی خواهند کرد به طوری که: ۱- در انتخابات، مردم به احزاب رأی خواهند داد نه افراد؛ ۲- صادرات پتروشیمی ایران، سهمی جزء پنج کشور اول جهان را خواهد داشت؛ ۳- در جادهها، هر ۲۵ کیلومتر، یک بخش استراحت وجود خواهد داشت؛ ۴- شهروندان هر چند ماه، یک کتاب خواهند خواند؛ ۵- شخصیت شهروندان با دانش آنها هم زمان رشد خواهد کرد؛ ۶- نارساییهای محیط زیستی با آموزش و فنآوری روز حل خواهند شد؛ ۷- به واسطهی حمل و نقل عمومی، نیاز شهروندان به خرید اتوموبیل کمتر خواهد شد؛ ۸- یک سوم نمایندگان مجلس از بانوان خواهد بود؛ ۹- حداقل بیست میلیون توریست از ایران بازدید خواهند کرد؛ ۱۰- هیچ شهروندی در سواحل دریای خزر و خلیج فارس، آشغال پرت نخواهد کرد؛ ۱۱- چندین تلویزیون خصوصی با تلویزیون دولتی رقابت خواهند کرد؛ ۱۲- شهروندان ۵۶ کشور مسلمان میتوانند بدون ویزا به ایران سفر کنند؛ ۱۳- اخلاق مدنی به طور چشمگیری در ایران رشد خواهد کرد؛ ۱۴- ایرانیان صاحب قرارداد اجتماعی خواهند بود؛ ۱۵- میانگین سن وزرای کشور، بین ۴۰ تا ۴۵ سال خواهد بود؛ ۱۶- تعداد دانشگاههایی که مدرک دکتری میدهند به زیر بیست خواهد رسید؛ ۱۷- نرخ مهاجرت به حداقل خواهد رسید؛ ۱۸- نظام بانکی و مالی بین المللی شریک و رقیب نظام بانکی ایران خواهد بود؛ ۱۹- روابط ایران با عموم همسایگان، عادی و مسالمت آمیز خواهد بود؛ ۲۰- شهروندان در رعایت آداب گفت و گو، قبول کردن تفاوتهای فکری و رعایت حریم فردی، در منطقه خاورمیانه زبانزد خواهند بود؛ ۲۱- ایران، قطب صنعت IT/ICT در خاورمیانه خواهد بود؛ ۲۲- متخصصان و بنگاههای ایرانی، نقش عمدهای در امور تجاری و اقتصادی کشورهای همسایه خواهند داشت؛ ۲۳- شهروندان با گذرنامه خود حداقل به ۱۴۵ کشور بدون ویزا میتوانند سفر کنند؛ ۲۴- صادرات نفت و گاز ایران متوقف خواهد شد؛ ۲۵- تصویر بیرونی از ایران: علمی، فنآوری، فرهنگی و مدنی خواهد شد؛ ۲۶- مهندسین و متخصصان ایرانی به همراه تبعه ۳۵ کشور دیگر در تولید ایرباس مشارکت خواهند کرد؛ ۲۷- رتبه اعتباری ایران در سرمایه گذاری به +A خواهد رسید؛ ۲۸- و در نتیجه، هنر، معماری، ادبیات و فرهنگ ایران در دنیا مطرح خواهد بود؛ ۲۹- درآمد سرانه به بالای بیست هزار دلار خواهد رسید؛ ۳۰- و در نتیجه، اعتماد، صداقت، همکاری مدنی، نهاد خانواده و راستگویی در کشور فراگیر خواهد شد. کشوری که میخواهد مدرن شود و پیشرفت کند نمیتواند همهی امور خود را در ذهن، مصالح، دیدگاهها و سلیقههای یک نفر خلاصه کند. مقدمه. صفحهی ۱۳ کتاب در این کشور حمله به هر اندیشهای غالباً معادل با حمله به صاحب آن اندیشه تلقی میشود و به این ترتیب، آن را اهانتآمیز میدانند و نه سودمند. گزارش گروهی از دانشگاه هاروارد، ۱۳۴۱. صفحه ۳۴ کتاب امروز سعادت هر نفر بسته است به سعادت آن ملتی که به آن تعلق دارد. محمود افشار. صفحه ۵۶ کتاب مسئله سوم در جلوگیری از تداوم نوسازی در ایران، فرهنگ عدم همکاری و اعتمادسازی است… بیاعتمادی ستون فقرات فرهنگ سیاسی ناکارآمد در ایران است. اما ایرانیان که ذاتاً بیاعتماد نیستند بلکه بیاعتمادی نتیجهی ساختارهایی است که وجود دارند و تداوم داشتهاند و علیرغم مدرنیته عمرانی، اصلاح نشدهاند. فساد مالی، تبعیض، خویشاوندسالاری، و ثروتاندوزی مدیران از ویژگیهای ثابت حکومت و دولت در ایران بوده است. این ویژگیها، بدنهی دستگاه حکمرانی را آلودهی سوء استفادههای مالی کرده و عنصر بیاعتمادی را در جامعه و روان شهروندان رواج داده است. چنین ساختاری، چه مدیر و چه شهروند را فردی کوتاه مدت و کنجکاو برای بهرهبرداریهای شخصی سریع و به موقع از امکانات تربیت میکند. صفحه ۶۰ کتاب ژاپنیها قبل از اینکه مدرن شوند و به سوی صنعتی شدن سوق پیدا کنند، فرهنگی جمعی داشتهاند. با سازمان و هارمونی سازمانی از طریق فرهنگ بودایی و شینتویی آشنا بودند و وقتی به سوی مدرنیته گام برداشتند، سرمایه اجتماعی آنها یعنی همکاری و هماهنگی در قالب سازمان به نفع آنها تمام شد. صفحهی ۹۶ کتاب سیاست در ایران هیچگاه با پشتوانههای نظری و علمی شکل نگرفته است بلکه با هیجان، عصبانیت، احساسات، امواج مقطعی، خصومتهای فردی و خصلتهای خفتهی انحصارطلبانه آمیخته بوده است. جمهوریت در اروپا نتیجهی دو قرن کار نظری صدها فیلسوف که به همافزایی پرداخته بودند شکل گرفت. صفحهی ۱۰۰ کتاب در جامعهای که اکثریت آن فقیر هستند و انرژی آنان برای نوعی زندگی در حد بقاست و به طور طبیعی فرصت مطالعه و کسب آگاهی وجود ندارد، نظام حزبی دوامی نخواهد داشت. به موازات افزایش امکانات و رشد اقتصادی که عامه مردم را از نیازهای اولیه عبور دهد و وارد مراحل مهمتر توسعه کند، فرهنگسازی است. فرهنگسازی به دموکراسی معنا میدهد و آن را تسهیل میکند. صفحهی ۱۰۴ کتاب هنگامی که سیاست، پشتوانهی نظری نداشته باشد، پوپولیسم، امواج سیاسی و حاکمیت فرد بر قانون مسلط میشود. صفحهی ۱۱۱ کتاب در ژاپن نیز با زور و اجبار دربار امپراطوری میجی، مدرن سازی تحقق پیدا کرد. اما در ژاپن، مدرنیته مخالف ایدئولوژیک نداشت ولی در ایران داشت. در کره جنوبی و چین، مدرنسازی مخالفان جدی و گسترده نداشت ولی در ایران، روحانیت با پایگاههای اجتماعی و سنتی به حاشیه رانده شد. صفحهی ۱۱۶ کتاب اگر رضاشاه نهضت کتابخوانی که به رشد عقلانیت فردی منتهی میشد را به راه میانداخت شاید مهمترین جلوهی مدرنیته و جامعه مدنی تحقق مییافت. صفحهی ۱۲۳ کتاب جامعه و نخبگان که متون اصلی آزادیخواهی، دموکراسی و توسعه را نخوانده باشند طبعاً نمیتوانند جامعهای مدرن بسازند. جامعهای که کتاب نخواند و نخوانده باشد، انتظار استنباط عقلانی از او نیست و هنگامی که با اختلاف، تعارض، نافرمانی و حتی تفاوت رو به رو میشود، قوای غریزی او مانند احساسات، هیجان، کینه، نفرت، انتقام و عصبانیت فعال میشوند. تاریخ اروپا نشان میدهد مهمترین مانع شکل گیری اقتدارگرایی از هر نوع و شکل آن، مردم کتاب خوانده، آگاه، آشنا به حقوق شهروندی، تشکل یافته و مستقل از دولت به لحاظ مالی هستند. صفحه ۱۳۲ کتاب عموماً ایرانیها یکدیگر را قبول ندارند و این باعث میشود تا نتوانند ساختار ایجاد کنند. اگر افراد یکدیگر را قبول کنند، مجبور میشوند در کار و پیشبرد کار Share کنند و شریک پیدا کنند. Share کردن یعنی جمعی فکر کردن و جمع کاری را انجام دادن و جمعی مشکل را حل کردن. این از ابهت و شوکت افراد میکاهد. نمیتوانند قهرمان شوند و خودنمایی و خود بزرگ پنداری را به نمایش بگذارند. صفحهی ۱۸۷ کتاب هرچند کالاها و خدمات مدرنیته از بانکداری گرفته تا حمل و نقل، از دانشگاه گرفته تا صنعت، از نرمافزار گرفته تا بهترین اتومبیلها وارد ایران شدهاند و عموم اقشار از آنها استقبال کردهاند ولی کالایی از مدرنیته تحت عنوان نهادینه کردن سیاست، سیاست سازمانیافته و تصمیمسازی جمعی هنوز وارد ایران نشدهاند. صفحهی ۱۹۰ کتاب حکمرانی دائماً تنظیم (Tuning) میخواهد. هند از ۱۹۵۰ بهخصوص در دورهای که وارد عصر جهانی شدن و باز سازی بنیادی اقتصاد و سیاست خارجی خود شده، ۱۲۳ بار قانون اساسی خود را ترمیم کردهاست. چین نیز ۸ بار به این امر پرداخته است. صفحهی ۳۰۱ کتاب
قضیه اینه که اقتدارگرایی در تاریخ کهن این مملکت مثله یک ساختمان خیلی بزرگ و عظیم هستش و آقای سریع القلم برای ترسیم و مجسم کردن این ساختمان فقط یک قلم و دامنه محدودی از لغات داره ، کتاب عملا حول یک ایده می چرخه و بارها هم به همین ایده بر می گرده ، چون عملا شرایط اقتدارگرایی تو ایران همیشه بوده خیلی از نکات برای ذهن خواننده اصلا جدید نیست و شاید هم نکته ای برای آموزش هم نباشه ، خواننده ایرانی که در هر دوره ای از تاریخ این مملکت می زیسته مفاهیم کتاب را با گوشت و خون خود حس کرده و معنی مفاهیم تئوریک کتاب را خود به صورت عملی در زندگی اش دیده و شاید پس از اتمام خواندن کتاب به این نتیجه رسیده که کتاب فقط صورت مساله را بیان کرده و دست نویسنده برای دادن راه حل شاید بسته بوده
میخواستم برای کتاب ریویو بنویسم اما از آنجایی که یک ریویوی مبسوط برای کتاب «اقتدارگرایی ایرانی در عهد قاجار» نوشته بودم با خود فکر کردم شاید لازم نباشد زیرا که این کتاب به نوعی در ادامه همان کتاب قبلیِ دکتر سریعالقلم است. قطعا خواندن کتابها و نوشتههای دکتر سریعالقلم سرشار از نکات برجسته و آموزنده برای افراد است و من به شخصه بسیار بسیار از ایشان آموختهام و میآموزم اما از آنجایی که با تاریخ پهلوی و شخصیت و نظام فکری پهلوی آشنایی قبلی داشتم، با احترام به شخص محترم دکتر سریعالقلم، این کتاب برای بنده نکات چندان تازه و جدیدی نداشت. اما باید عرض کنم که از خواندن آن پشیمان نیستم و بدون شک باز هم توانستم از نوشتههای ایشان بیاموزم.
کتاب بسیار جامع و درعین حال مختصری بود. با ارائهی این که مشکل نبود توسعهیافتگی یا توقف روند منتهی به اون، از مشکل عدم اطمینان و اعتماد بین افراد کشور - چه در سطوح بالای حکمرانی، چه در بین روشنفکران و چه در مردم عامه- نشأت میگیره این منظور رو میرسونه که پیشرفت کشور نیازمند هم اصلاح اجتماعی و فرهنگی از بالا و هم پایین هستش. درباره قدم های در مسیر توسعه هم توضیحات خوبی داره. فقط در بعضی از جاها اسامی افراد ایراد داره که از مفید بودن اون هیچ کم نمیکنه. این جمله ش هم خیلی آموزنده است که میگه: نیت خوب به تنهایی برای توسعه یافتگی و پیشرفت کافی نیست.
This entire review has been hidden because of spoilers.
@ketabkhan.blog instagram 📚 عنوان: #اقتدار_گرایی_ایرانی_در_عهد_پهلوی 📍ناشر: #نشر_گاندی در خصوص اینکه این کتاب تجدید چاپ شده از سال ۹۸ یا خیر اطلاعی ندارم اما دیدم در خیلی از کتابفروشی ها هنوز موجوده. کتاب خوبیه و همونطور که در اسلاید دوم(عکس پشت جلد) توضیح داده شده، از منظری خاص به دوره #پهلوی پرداخته شده و *هدف متن، بررسی تمام جزئیات و تحولات دوران پهلوی نیست*. 🔴 فصل اول این کتاب بینظیره. انگار وارد #دانشگاه شدید و نویسنده داره خیلی مختصر، مفاهیم #حکومت و #ملت و رابطه بین اونها رو به بهترین شکل توضیح میده. توضیحات نویسنده در خصوص #سیستم فوق العاده ساده و روان اما دقیق و پر مغز مطرح شده. 🔴 نکات کلیدی از منظر #اقتدار_گرایی در بررسی رفتار پهلوی اول و دوم طرح شده که بنظر دقیق و بدور از جانب داری نوشته شده. خواندش مجموعه ای از #احساسات رو در آدم تحریک میکنه. گاهی غمگین میشید. گاهی افتخار میکنید. گاهی سرخورده میشید و بیشتر متاسف میشید بابت خصوصیاتی که نویسنده از ایرانیان مطرح میکنه و چقدر هم درست مطرح میکنه. 💡💡💡💡حتما باید این کتاب رو خوند. 🔴مشخصات چاپ: کاغذ تحریر سفید. چاپ خوب. جلد #گالینگور بهمراه یک جلد ثانویه خوب. کیفیت کتاب خوب هست و ایرادات ویرایشی هم نداره. در خصوص کلیه موضوعات مطرح شده در کتاب هم به کتابهایی استناد شده که همه از منابع معتبر هستند. 🔴قیمت: این کتاب در ۳۲۸ صفحه، قطع #رقعی با قیمت ۴۵ هزار تومان برای چاپ سوم ۱۳۹۷ منتشر شده. از چاپ های بعدی اطلاعی ندارم ولی قطعا گرون تر هستند. 🔴 دقت داشته باشید که این کتاب عالی، صرفا تاریخی نیست. هدف دار نوشته شده و هدفش هم در کل متن، مورد بررسی هست و از منظری که نویسنده اراده کرده، به وقایع نگاه شده. خواندنش بیش از یک مرتبه توصیه میشه.😀 #کتاب_خوب #مطالعه #تاریخ_پهلوی #پهلوی_اول #پهلوی_دوم #شاه #سیاست #بخوانیم_تا_بدانیم #بخوانیم_و_لذت_ببریم
🔴کتاب #ایران_بین_دو_انقلاب اثر #یرواند_آبراهامیان در این کتاب بسیار مورد استناد قرار گرفته که الحق کتاب کم نظیریه. حتما طی روزهای آینده این کتاب رو هم معرفی میکنم که از منابع مطالعاتی بسیار مهم رشته های تاریخ، #جامعه_شناسی و #علوم_سیاسی هست و برای مطالعه عمومی هم قطع به یقین از اوجب واجباته👍👍. عکس ها از پیج انتشاراتی مولی برداشته شده.
فقط می تونم بگم کتاب باید مثل این کتاب علمی بحث کنه و این کتاب از هر نظر عالی و واقع بینانه هستش مطالعه این کتاب رو به همه توصیه می کنم و امیدوارم شاهد چنین تالیفاتی بیش از پیش باشیم هرچند با روند افزایش بی سابقه قیمت کتاب، برای بسیاری افراد سخت میشه تهیه کتاب هایی از این قبیل و کتب مرجع انسان شناسی و فلسفه