اندرز خسرو قبادان

by محمد مکری

پند و اندرزهای خسرو انوشه روانِ بزرگ و گرانقدر، پیش از مرگ

74 pages, Unknown Binding

Reviews

[Peiman E iran · Rating 4 out of 5]

‎دوستانِ گرانقدر، این کتاب از 68 صفحه تشکیل شده است و به پند و اندرزهای زنده یاد <خسرو انوشه روان> (انوشیروان) پیش از آنکه دیده از جهان فرو بندد، پرداخته است و نویسنده، جملاتِ این پندنامه را واژه به واژه بازنموده و روشن کرده است و به زبانِ پهلوی نیز نگاشته است
‎با آنکه برخی از این پند و اندرز ها، به موهوماتِ دینی بازمیگردد، ولی انوشه روانِ بزرگ آنقدر شیرین و دلچسب بیان نموده که خواندنش خالی از مهر نمیباشد و سودمند است.. چراکه همچون خزعبلاتِ دینی و مذهبیِ ادیانِ سامی، همراه با تهدید و سخنانِ نابخردانه و بی فایده نمیباشد... ایرانی سخنانش همیشه دلنشین و خردمندانه است و پادشاهانِ گرانقدر ایرانی همچون پدری دلسوز، مردمانشان را راهنمایی نموده و پند میدادند... یادشان گرامی و پاینده باد
‎در زیر به زبانی ساده، اندرزهایِ این پادشاهِ دادگستر و بزرگمردِ ایرانی را برایتان مینویسم
--------------------------------------------
‎اینچنین گویند که انوشه روان خسرو قبادان (خسرو پسرِ قباد)، اندر هنگامیکه سالخورده بود ، پیش از آنکه جان از تنش جدا شود، به اندرز به جهانیان گفت که چون این جان از تنِ من جدا شود، تختِ من را بردارید و به اسپانور (سرزمینی در مسیرِ سمتِ راستِ تیسفون و ساحلِ چپِ دجله) ببرید و به اسپانور بنهید و بر جهانیان بانگ کنید که ای انسانها، از گناه کردن بپرهیزید و به کرفه ورزی (انجامِ کار نیک) تخشا باشید (کوشا باشید)..... و چیزِ گیتی به خوار دارید که این آن تن است که دیروز بدین تن بود (که این همان تنی میباشد که دیروز نیز چنین بود)...۰
‎اونشه روان، با مردم نشست و برخواست داشت و همه کس تا دیروز میتوانست به اندازهٔ سه گام به او نزدیک شود .. به هرگاه و زمان، اشویی و چیز گیتی بیفزود، امروز بهرهٔ ریمنی ( امروز به سببِ آلوده شدن و چرکین شدنِ اندام) را هرکه دست بر نهد، آنگاه دستش را به بر شنوم (نوعی مراسم پاک شوندگی با تشریفاتِ بخصوص) بباید شستن یا بیزشن (پرسش) یزدان و همپرسی بهان نهلند... دیروز شکوهِ خدایی را دست به کس نمیداد، امروز بهرهٔ ریمنی را کس بدان دست بر ننهد (دیروز به سببِ بزرگی و شکوهِ پادشاهی، به کسی دست نمیداد و امروز به سببِ چرکین شدنِ اندام کسی بر او دست نمینهد)۰
*************************
‎مردمانِ جهان، درودمند باشید و روید (رفتار کنید) .. رأی به منش راست کنید و در کارورزی به کارِ جهانیان تخشا (کوشا باشید) و زیناوند (آماده) باشید
*************************
‎آیین و پیمان به کار دارید و به کار و داد و آسا (قانون) رادور باشید و با راستان و خوبان هم سخن باشید
*************************
‎اندرزگویان را اندرز نیوش باشید و به اندازه به کار و پیمان گیرید
*************************
‎به دانگ و بهرهٔ خویش خرسند باشید و بهرهٔ دیگر کس را مبرید (به تاراج نبرید)۰
*************************
‎به دهشِ درویشان پسوز (دیر کرد و درنگ) و بسندگی مکنید
*************************
‎اینجا زندگی اندک، آنجا راه دور شمارشی شگفت و داوری راست است.. کرفه بوم نگیرند و درود و پاره (رشوه) کار نگیرد
*************************
‎افسوس و ریشخند مکن که فرهمند باشی، چه نیکی و بدی به هرگاه و به هر کس شاید بودن
*************************
‎از نیکان باش تا شکوهی از خداوند داشته باشی و هموندِ سپهریان شوی
*************************
‎گیتی را به سپنج دار (گذران) و تن به آسان و نیکی به کار دار (نیکی پیشه کن) ، رستگاری را به رنج برآور (رستگاری و رهایی را به وسیلهٔ رنج و کوشش بدست آور) .. مینوی به خویش کنش
*************************
‎هرکس باید دانستن که: از کجا بیامده ام و چرا ایدر هستم، پس من به کجا باید شوم و چه از من خواهند (چه وظیفه ای بر عهدهٔ من است)۰
*************************
‎ من این دانم که از نزدِ هرمزدِ یزدان (مزدا اهورا) بیامده ام و نزدِ هرمزدِ یزدان، بایدم شدن.. از من اشوی بازخواهند و کردارِ دانایان و آموزشی خرد (تعالیمِ خردمندان)و یک خویِ پیراسته( از من اخلاقِ پاک و آراسته خواهند)۰
--------------------------------------------
‎انوشه روان باد خسروِ شاهنشاه، پسرِ قبادِ گرانقدر که این اندرز کرد و این فرمان داد.... ایدون باد... انجام یافت، به درود و شادی
‎امیدوارم نوشتنِ این نوشتارِ کهن و باستانی برایِ شما فرزندانِ ایرانی، مفید بوده باشه
‎<پیروز باشید و ایرانی>

[Latif Joneydi · Rating 4 out of 5]

اندرز نامه ها گونه ادبیِ رایج و پُرتکراری بوده در زمانه ساسانیان و عصرِ پس از اون چنانکه اندرز نامه‌ هایی چون مینوی خرد و اندرز نوشنر دانا و اندرز نامه آذرباد مارسپندان و دیگران رو داریم. جمله هایِ کوتاه با مضمونِ حِکمی و تأمل برانگیز پیرامون اخلاق و ناپایداریِ روزگار و کارهایِ کَرفه(ثواب) و نیک و به پا داشتنِ دین و از این دست. این اندرزنامه خسرو قبادان هم از این دسته است که خواندنِ جدی و با کیفیتش نیاز به چیرگی بر زبان پهلویِ ساسانی و آشنایی با پیچیدگی هایِ فهمِ نثر و زبان و فرهنگِ اون دوره داره که من ازش بی بهره ام اما به عنوانِ خواننده عادی مطالعه متون کهن برام جذابه از چند سو.
یکی کنجکاویِ شخصی درباره اون دوران و دو غِنایِ واژگانیِ این متن ها که به پربار تر شدنِ خزانه زبانی کمک میکنه، مثلا در همین متن چند واژه جالب دیدم مانند:
"پُرگاه" به معنایِ سالخورده و پیر یا "زیناوند" به چَمِ مسلح و مجهز. بندِ یازدهمش هم تفکر برانگیز بود:
"۱۱. این نیز گفته اند که هر کس باید دانستن که از کجا بیامده ام و چرا ایدر هستم پس من باز به کجا باید شوم و چه از من خواهند."
شبیه این مضمون رو در اشعارِ مولانا و خیام و عطار بسیار داریم که خودش درباره ریشه و ماناییِ بعضی از پرسش ها و اندیشه ها تأمل برانگیزه.
لذت بردم، همین.

[Milky way · Rating 3 out of 5]

به جز کتاب‌هایی که در مدرسه با نثر تاریخی خواندم این اولین کتاب خارج از آن فضا بود البته که این را هم برای تهیه گزارش دو واحد عمومی خواندم ولی باید بگم از مطالعه و وادار شدن به فکر کردن درباره این اندرزنامه واقعا لذت بردم و برام نقطه شروعی شد که سایرین را هم بخوانم.
بسیار بسیار حکیمانه و زیبا گفتند، خسرو انوشیروان..