Pelgrim; Leven en reizen van Christiaan Snouck Hurgronje

by Philip Dröge

Het nieuwe boek van bestsellerauteur Philip Dröge

Op 21 februari 1885 arriveert een bescheiden karavaan in Mekka. Op een van de kamelen zit een figuur die niet anders lijkt dan zijn reisgenoten. Maar eenmaal op een veilige plek komt vanonder zijn djellaba een Nederlander tevoorschijn. Een 28-jarige predikantenzoon uit Leiden: Christiaan Snouck Hurgronje.

Als een van de eerste westerlingen dringt hij door tot het grootste heiligdom van de islam, en waagt daarmee zijn leven. Om zijn doel te bereiken, neemt Christiaan een beslissing die de rest van zijn leven zal beheersen. Hij bekeert zich. Of toch niet? Vanaf dat moment leidt Christiaan een dubbelleven, in dienst van zijn nieuwsgierigheid, academische eerzucht en als Nederlandse spion.

Pelgrim is de biografie van een man die decennialang zijn neus in de grootste politieke en culturele wespennesten van zijn tijd steekt. Eerst in Mekka, later in het strijdlustige Atjeh, het noordelijke deel van Sumatra dat de Nederlandse kolonisator maar niet weet te onderwerpen. In dit boek duikt Philip Dröge in het vergeten leven van Christiaan Snouck Hurgronje; wetenschapper, spion en avonturier in een tijd waarin het onbekende nog lonkte en de kans bood om in exotische oorden naam te maken. Hij ontdekt dat Christiaans dubbelleven voortkomt uit een complex en dubbelzinnig karakter, dat hem evenveel roem als problemen bezorgt.

Genres: History, Nonfiction, Biography, Asia, Travel, Islam

355 pages, Hardcover

First published October 1, 2017

About the author

Philip Dröge is journalist, columnist en initiatiefnemer van het populair-wetenschappelijke persbureau FAQT. Hij schreef eerder De schaduw van Tambora dat lovend door de pers werd ontvangen, schrijft voor diverse tijdschriften en treedt geregeld op als gastspreker en commentator op radio en televisie.

Reviews

[Jan · Rating 3 out of 5]

Christiaan Snouck Hurgronje (CSH) was zoon van een predikant. Hij heeft de Islam bestudeerd. Hij was een tijdlang hoogleraar in Leiden. Hij werd ook adviseur van de regering. Hij heeft zijn deskundigheid willen voeden door ter plaatse van enkele islamitische ‘kernlocaties’ onderzoek te doen: Mekka en Atjeh. Dat hij zijn verschillende aspiraties heeft kunnen waarmaken, is een bijzonder verhaal. Philip Dröge doet dat uit de doeken in zijn biografie van Snouck Hurgronje, ‘Pelgrim. Leven en reizen van Christiaan Snouck Hurgronje. Wetenschapper, spion, avonturier’.
Het is een relaas van een fascinerende levensloop. CSH is naar Arabië gezonden door de regering om te onderzoeken of in Arabië symptomen te onderkennen zijn van radicalisering van bedevaartgangers (hadji’s) uit Nederlands Indië, met name uit het opstandige gebied Atjeh.
Hij heeft veel moeite moeten doen, tot en met bekering tot de Islam, om door moslims geaccepteerd te worden. Het lukte hem warempel om zó te infiltreren dat hij enige tijd in Mekka heeft gewoond. Zowel in Jeddah als te Mekka heeft hij met velen gesproken, hij heeft er veel informatie opgedaan die voor de Nederlandse regering van nut is geweest/ had kunnen zijn, ook uit de mond van vele Atjehse hadji’s. Hij viel in Mekka echter in ongenade door kwaadsprekerij en blies schielijk de aftocht.
Vervolgens heeft CSH kans gezien, opnieuw als regeringsadviseur, om in Nederlands Indië zijn – ook juist ter plaatse opgedane – expertise in te zetten voor beleidsadviezen aan het koloniale bewind. Hij heeft er verscheidene lijvige boekwerken over geschreven. Het zijn werkelijk avontuurlijke belevenissen die de revue passeren.
Dröge beschrijft de belevenissen in een tamelijk populair-journalistieke stijl.
Ik heb er veel van geleerd. JM

[Klaas Bisschop · Rating 4 out of 5]

Zeer vlot geschreven. Bijna te modieus taalgebruik. Over een bijzondere en eigenzinnige man: Christiaan Snouck Hurgronje. Hij dringt binnen in het hart van de islamitische wereld, Mekka, toen ze nog muzelmannen heetten. Daarna speelt hij als adviseur van de Nederlandse regering een belangrijke rol in het geïslamiseerde Indonesië, in het bijzonder in Atjeh. Met name deze periodes van zijn leven lezen als spionage/avonturen roman, waarbij ook het nodige politieke gekonkel aan bod komt. Dat hij in die tijd ook nog baanbrekend wetenschappelijk werk doet wordt niet verwaarloosd, evenmin dat hij tot twee keer toe even vlug een (islamitisch) huwelijk sluit, kennelijk zonder gewetensbezwaren, met toch wel erg jonge dames. Dynastieke relaties die tot zijn voordeel zouden kunnen strekken lijken een rol te spelen. Een zeer leesbare en levendige inkijk in een wereld waarvan wij weten dat die ooit bestond, die onderdeel is van onze geschiedenis, maar waar we geen beeld meer bij hebben.

[Riet · Rating 4 out of 5]

Een vlot geschreven biografie, misschien iets te vlot. Wel een interesante hoofdpersoon. Snouck Hourgonje "bekeert" zich tot de Islam om naar Mekka te kunnen reizen. tegelijkertijd verricht hij een soort spionagediensten voor de Nederlandse staat. Later speelt hij een zelfde dubbelrol in Indonesie, toen nog Neerlands Indie. Omdat hij heel veel van de Islam weet, kan hij bijzonder nuttig zijn in Ned. Indie, vooral in Atjeh, waar de moslimbevolking in opstand komt. Hij werkt daar samen met van Heutsz, waar hij -tot zijn eer- later spijt van krijgt. Hij is een groot geleerde, maar ook een avonturier en met de moraal waar het zijn huwelijken betreft, neemt hij het niet zo nauw. Al met al een heel interssant boek over een periode waar we weinig van weten.

[MiekeWin · Rating 2 out of 5]

Nu weet ik het zeker: dit zijn dus geen boeken voor mij. Het is een soort 'Selma'. Een relaas. Een verslag van een leven. Een avontuurlijk en interessant leven, maar literair heeft het kraak noch smaak. Eigenlijk wist ik het altijd al: het gaat mij niet zozeer om de inhoud van een boek, om het verhaal, maar ik ben een enorme 'sucker for' de manier waarop iets geschreven wordt. Voor mooie zinnen en woorden en voor sfeer.

[Rachel Vroom · Rating 4 out of 5]

Zeer interessant boek over n stuk vaderlandse geschiedenis waarover niet of nauwelijks onderwezen wordt. Ik wist er tenminste weinig van. Opmerkelijk hoe actueel het nog is! En hoewel het n biografie is, leest het als een spannend geschiedenisboek.

[Constanteyn · Rating 3 out of 5]

Vlot geschreven biografie van 's lands grootste arabist, Christiaan Snouck Hurgronje. Populair van opzet, dus vlot om te lezen maar mist af en toe essentiële punten.

[Nicky · Rating 3 out of 5]

Beetje kort door de bocht maar wel aardig om te lezen.

[Nadia · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven biografie. Interessant en leest vlot weg!

[GeerBeer · Rating 3 out of 5]

Heel interessant, veel geschiedenis geleerd via de levensloop van Christiaan. Het is ook erg luchtig en toch netjes geschreven. Ook voornamelijk objectief gebleven, dat kan ik ook wel waarderen (ook al is het wel duidelijk hoe de auteur denkt over Christiaan, het wordt niet als 'de waarheid' neergezet).

[BookLovingLady (deceased Jan. 25, 2023...) · Rating 2 out of 5]

Eindelijk heb ik dan Pelgrim uitgelezen, een biografie over het leven van Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936). Het was absoluut niet mijn soort boek, véél te populair geschreven, om maar iets te noemen. Maar ongetwijfeld is de populaire schrijfstijl iets wat een groot publiek aanspreekt.

Ik was er in februari aan begonnen en heb het een hele tijd weggelegd (voor zover je een ebook weg kunt leggen) en nu, in november, heb ik het dan eindelijk met gezonde tegenzin uitgelezen 😉

Het was een van de gratis drie ebooks die ik mocht uitkiezen van KPN; ik had de keuze uit tien ebooks, geen van allen echt mijn smaak. Ik hoop dan ook van harte dat de andere twee boeken iets beter voor mij geschikt zijn 🙂

[Andrew Spink · Rating 3 out of 5]

I chose this book (a present from our phone company) not realising that it was a biography! That was a bit confusing at first, but once I realised that it was not fiction, I enjoyed it more. Slightly odd and unlikely occurrences are ok if they actually happened! The biographer is also honest about when he is not sure about certain things, for example whether the conversion of the protagonist was genuine. He is also clearly of the school that we should not judge historical mores through modern eyes. Sometimes that is a bit grating when he presents some dreadful event very matter-of-factly. Perhaps he thought that the facts speak well enough for themselves, and perhaps he was right.

[Jeroen Nijs · Rating 3 out of 5]

Tijdens het lezen kwam ik er weer eens achter hoe weinig ik eigenlijk weet van Nederland in de 19de eeuw, en van de koloniën in het bijzonder. Ik heb dus veel geleerd van dit boek. Maar, zoals vele anderen reeds opmerkten, de manier waarop het verhaal verteld wordt irriteert. De hoofdpersoon is van zichzelf al interessant genoeg, hij heeft het niet nodig dat bijna elk (kort) hoofdstuk eindigt met een cliffhanger. Of dat elke gebeurtenis beschreven wordt alsof de schrijver er zelf net bij was. Pas in het nawoord wordt de toon wat serieuzer. Wat mij betreft had dat al eerder gemogen.

[Janneke · Rating 3 out of 5]

Biografie over Christiaan Snouck Hurgonje (1857-1937), arabist en Islamdeskundige. Daarnaast was Snouck Hurgonje ook een avontuurlijke reislustige man. Zo bezocht hij de heilige stad Mekka, waarbij hij undercover werk deed voor de Nederlandse overheid. Later verbleef hij lange tijd op Java en Atjeh. Na terugkomst in Nederland werd hij hoogleraar aan de universiteit van Leiden en gaf hij de overheid advies in zaken die met de Islam en met Nederlands Indië te doen hadden.
Een boeiend en goed leesbaar boek.

[Kiki · Rating 4 out of 5]

Ondanks dat het misschien ietwat vluchtig geschreven is, vond ik het juist super interessant om dankzij dit boek opnieuw te leren over de geschiedenis van Nederlands-Indië en natuurlijk het pad dat deze ontdekkingsreiziger heeft bewandeld. Heel inspirerend en misschien soms wat heftig te vergaren informatie, desondanks heel vet. Al helemaal als je zéér binnenkort naar Indonesië vertrekt om de beschreven landen te gaan ontdekken. :)

[Bert Jan · Rating 5 out of 5]

Dit is een heerlijk boek. De ongelofelijke geschiedenis van Christiaan Snouck Hugronje. Arabist, moslim, islam-kenner. Spion, intrigant, zakenman. Over hoe zijn leven binnen de islamitische wetgeving geoorloofd was, maar daarbuiten niet. Hij werd voorzitter van de KNAW en rector magnificus van Leiden. Wat een briljant verhaal!

[Ruben De Vries · Rating 3 out of 5]

Starting this book without not knowing what it was about, my feelings went from fiction to: maybe it is a biography.. which I was not looking for at the moment. Not perse written in a style I like, but Phillip managed to write it quite personal.

Was quit intrigued by the ending and did enjoy the historical relevance of the story. However, not entirely my "thing".

[Francis · Rating 4 out of 5]

Vlot geschreven. Je kunt je meteen voorstellen hoe het voelt om de mythische stad Mekka te betreden. Ook mooie foto's in het boek, genomen door Christiaan zelve!

De passage in Atjeh vond ik wat langdradiger, maar je leest nog altijd graag verder. Wie graag oude reisverhalen leest zal dit boek zeker graag lezen!

[Annelot · Rating 4 out of 5]

Een vlot geschreven, leerzaam boek over een Nederlander waarover ik op school niks geleerd heb. Het boek is erg filmisch geschreven, waardoor het tot de verbeelding spreekt. Het beschrijft het Mekka van vroeger, de islam, en ook koloniaal Nederlands-Indië.
Zeker een aanrader!

[Mathijs Loo · Rating 3 out of 5]

Enorm interessant om te lezen. Dröge weet kleurrijk het levensverhaal van Christian Snouck Hurgronje te beschrijven, maar dat gaan enorm ten koste van de wetenschappelijke diepgang van dit boek en dat is dan ook tevens de belangrijkste tekortkoming van dit boek.

[Peter Blom · Rating 4 out of 5]

Mooi inzicht verschaffend verhaal over onze kijk op en behandeling van de (Indonesische) islam ahv linguïst, avonturier, universitair docent, hoge ambtelijk adviseur, schrijver en intrigant Christian Snouck ( rond 1900).

[JR · Rating 4 out of 5]

Lekker boek. Leest makkelijk over een historisch figuur

[Jerobeam · Rating 3 out of 5]

Echt een goed boek. Lees mijn aantekeningen op depiependemeerkoet.nl.

[Kevin Gabriël · Rating 4 out of 5]

Goed geschreven boek over een bijzondere man!

[Mique Van Dijk · Rating 4 out of 5]

Een voor mij onbekend stuk uit de geschiedenis Maar heel erg boeiend. Prettig te lezen.

[Jos Olsthoorn · Rating 4 out of 5]

Mooi boek over een echte Leidse avonturier.

[Amy · Rating 3 out of 5]

Begin vond ik goed. Daarna verloor ik vaak m'n aandacht. Kan aan mij of het moment liggen.

[Kay-Leigh · Rating 4 out of 5]

Heel interessant en leerzaam. De context komt af en toe ietwat té weinig aan bod, maar het boek blijft dus steeds wel erg goed bij Snouck Hurgronje zelf, en dat is dan wel weer een pluspunt.

[Annette Koster · Rating 3 out of 5]

Historische roman over het leven van Christiaan Snouck Hurgronje. Een heel bijzondere figuur, islamist. Tijdens zijn leven, maar ook daarna is er altijd veel discussie geweest over zijn intenties. Het is een boeiend boek, met de nadruk op CSH als avonturier. Ook mooie beschrijvingen van Jedda, Mekka en Atjeh. Maar de ideeën van CSH, de band en breuk met van Heutsz e.d. blijven vrij onduidelijk. Toch was het boek een leuk intermezzo bij mijn bestudering van de Nederlandse koloniale politiek tbv mijn cursus.

[Roger B7 · Rating 3 out of 5]

3,5 ster. Weer mooi non-fictie boek van Philip Droge. Interessant stukje geschiedenis over een boeiende figuur waar ik nooit van had gehoord. Goed en prettig geschreven. Het leest als een roman. Het eerste deel (Mekka) vond ik beter dan het tweede deel (Indonesië). Een aanrader voor iedereen met interesse voor geschiedenis.

[Jasper · Rating 4 out of 5]

Interessante geschiedenis die lekker weg leest! De commentaren dat het te modern / populair geschreven zou kan ik me niet vinden, het is gewoon normaal Nederlands wat je kunt verwachten bij een boek als dit. Het is tenslotte geen novel, hoewel het verhaal wel novel waardig is.