Hey Gidi İstanbul

by İslam Çupi

Basın tarihimizin en renkli kalem ustalarından biriydi İslam Çupi. Uzun meslek yıllarını spor yazarlığıyla geçirmiş olmasının yanı sıra tutkulu bir İstanbul âşığıydı. Yetiştiği Topkapı, Pazartekke, Şehremini sokaklarından başlayarak kentteki en hareketli caddelerin, meydanların, plajların, tiyatroların, sinemaların, statların, gazetelerin, vapurların, tramvayların, seyyar satıcıların, şoförlerin, artistlerin kısaca bu şehrin haritasında yer bulan tüm parçaların ve kimi gerçek kimi hayali, günlük yaşamda karşımıza çıkabilecek tiplerin öykülerini yazdı.

İslam Çupi, bir nevi biyografisini anlatır gibi kaleme aldığı Hey Gidi İstanbul’da, şehrin 1940’lı yıllarından itibaren geçirdiği değişimi, büyüsünü yitiren kentten geriye kalanları sıra dışı üslubuyla okuyucuya aktarıyor.

296 pages, Paperback

First published January 1, 1995

About the author

İslam Çupi 1932 yılında Arnavutlık’un başkenti Tiran’da doğdu. Çupi ailesi Arnavut aristokrasisine mensuptu ve Enver Hoca ihtilalinin ardından İstanbul’a taşındı. Bir süre Galatasaray Lisesi’nde okuyan İslam Çupi, oradan Vefa Lisesi’ne geçti ve bu okuldan mezun oldu. 1950’lerin ilk yarısının ünlü amatör takımı Çapa’da sürekli forma giyen Çupi, sol ayaklı futbol tekniği ile hayranlık uyandırmıştı. 1957 yılında Günlük Spor Gazetesi’nde muhabir olarak gazeteciliğe başladı. Sonra Son Havadis, Türkiye Spor, Yeni İstanbul, Akşam, Tercüman ve Milliyet gazetelerğinde spor yazarı olarak çalıştı. 44 yıllık gazetecilik yaşamında, başta Türkiye Gazeteciler Cemiyeti ve Türkiye Spor Yazıları Derneği olmak üzere birçok kurumdan 26 ödül aldı. Bir dönem TSYD Asbaşkanlığı görevini de yürüten Çupi, evli ve bir çocuk babasıydı. Fransızca biliyordu. Üstün zekası, özgün türkçesi ve benzetmeleriyle spor yazarlığını saygın bir meslek haline getirdi ve bir ekol oluşmasını sağladı. Kendisini sevenler ona, bir spor yazarı olduğu kadar bir edebiyatçı gözüyle de bakıyordu. Beşiktaşlı ünlü Baba Hakkı (Yeten)onu ‘‘sporun Balzac’ı’’ olarak tanımlamış; Süleyman Seba’da, Çupi’ye ‘‘Arnavut Prensi’’ ünvanını yakıştırmıştır. Tutkulu bir Fenerbahçe aşığı olması Çupi’nin yazarlığına renk katmış, kendisi de futbol sahalarından geldiği için yazıları hep gerçekçi olmuştur. Futbol kamuoyunda hakkettiği değeri bulduğunu söyleyemeyeceğimiz Çupi, 6 Şubat 2001 tarihinde İstanbul’da öldü.

Reviews

[Tuna Turan · Rating 2 out of 5]

Kitap nedense elimde bir türlü bitemedi. Ne kayda değer bir anı var, ne de anlatılan detaylı karakterler. Bir doğduğu mahalleden bahsederken birden gazete hikayelerine ordan da bambaşka bir yere geçiyor. Keşke tarihsel olarak sıralansaydı anlatılanlar. Yine de bir iki eski İstanbul fotoğrafı görmek, eski İstanbul’un belli semtlerinde yaşamdan izler görmek mümkün.

[Judy Abbott · Rating 3 out of 5]

Çok güzeldi, üslubu beni yordu ama. Master Yoda gibi bir anlatımı vardı. İstanbul okumaları yapıyorsanız kıymetli bir eser.

[Cem Yüksel · Rating 4 out of 5]

Yitip gitmiş, hayali bile zorlaşmış asude bir iklimin esintilerini hissettiren bir kitap. İstanbul’un 40’lardan belki 60’ların sonuna doğru nasıl bir şehir olduğunu okumak için . Belki o dönemlerin sıkıntısı , problemi yazarın hatırladığı ve özlemle kaleme döktüğü hatıraların içinde çok yer almıyor ama bu şehre bahşedilmiş ve son kalıntılarını da yok etmeye çalıştığımız güzel doğanın ve zor yaşamlara rağmen iyi insanların hikayesi , okuyucuyu bugünü tekrar gözden geçirmeye zorluyor. O günlerin huzur ve keyfi mümkün değilse de, sığınılacak küçük kaçış limanları yaratılır mı diye düşünmeden edemiyor insan. Bir akşam üstü , İstanbul’un koylarından veya koruluklarından birisinde , Müzeyyen Senar eşliğinde okunası bir kitap.

[Metin Celâl · Rating 5 out of 5]

Hey Gidi İstanbul’da İslam Çupi çocuklarına emanet ettiği İstanbul’u 1950’li yıllardan başlayarak anlatıyor. İstanbul’u anlatırken kendi yaşamından hoş anılarda aktarmış, çok ilginç insan portreleri çizmiş.
Onun lezzetli üslubundan bir zamanların İstanbul’una hem nostaljik hem de mizahi bir bakışın örneklerini okuyorsunuz. Çok keyifli, öğretici, anımsatıcı bir kitap ve İslam Çupi ile yeniden tanışmak için iyi bir fırsat.

[Aysel Ibrahimova · Rating 4 out of 5]

İstanbul səyahətimin son saatlarını keçirəndə İş Bankası muzeyində bankın nəşriyyatının kitabları satılan mağazaya girdim. Mən kitabla maraqlananda nə əvvəlinə baxıram, nə də axrına, ortasından başlayıram vərəqləməyə. Kitabın ortasından müəllifin Sirkeci Gar'ı haqqında yazdığı xatirələri qarşıma çıxdı, 1 saata Sirkeciye getməli olduğumdan çox xoşuma gəldi, kitabı alıb hava limanına doğru yola düşdüm. Son dəfə İstanbula dönüb baxdım, İstanbul - Bakı təyyarəsində başladım xatirələri oxumağa. Müəllif 50-60-cı illərin İstanbulunun, insanlarının portretini müvəffəqiyyətlə çəkərkən bir tərəfdən də betonlaşan, öz gözəlliyini itirməyə başlayan İstanbulu keçmişlə müqayisədə ağrı ilə yad edirdi. 8 gün ərzində İstanbulun altını-üstünə çevirib gəzdikdən sonra İstanbulu şəhəri dərindən bilən və sevən birinin xatirələrindən tanımağa çalışmaq zövq verən bir oxuma prosesi oldu.

“İstanbul’un 50 yıl önceki yerleşim maketi, doğası, oksijeni ve iyodu ile yerleşim dizaynı, büyük bir taşra göçü altınmaz tanınmaz kocaman bir köyün cahillik ve görgüsüzlük kulesine tırmanırken, eski insanlık, komşuluk, karşılıklı nezaket ve yardımseverlik, mezarlıklara girmiş küflü ölü bir künyeye dönüştü şimdi..

50 yıl öncəki İstanbul, onu yaşayıp bu kentte yaşlanmış olanların ellerinde ve gönüllerinde tuttuğu sararmış bir kartpostaldır artık.

İnsanlar gibi şehirlerin de sonbaharı vardır..”