İpek Sabahlık: Bir Suat Derviş Romanı

by Osman Balcıgil

Suat Derviş, hayata ağzında altın kaşıkla merhaba dedi.

Son nefesini yoksulluk içinde verirken, üzerinde saraylı annesinin hediyesi ipek sabahlık örtülüydü.

Ülkesi için en iyiyi isteyen aydınların gördüğü eziyetten nasibini fazlasıyla aldı.

Bu yolda, doğurmak üzere olduğu oğlunu kaybetti.

Onlarca kez sinemaya ve sahneye uyarlanan FOSFORLU CEVRİYE isimli romanında, “hayatının aşkı”nı betimledi.

Bu eseriyle sadece kendi ülkesinde değil, pek çok ülkede de gönülleri fethetti.

Nâzım Hikmet’in “başını eğemedim, gölgesini çiğnedim” diye şiirler yazdığı yıl, Suat Derviş sadece on altı yaşındaydı.

Sonra biri güreşçi, biri romancı, öteki gazeteci olmak üzere üç koca eskitti.

Almanya’da Suzet Doli ismiyle Almanların, Fransa’da Suat Derwish adıyla Fransızların kalbini çaldı.

Yaşadığı dönemin kuşkusuz en iyi gazetecisi ve en çok okunan romancısı olan Suat Derviş’in soluk kesen dramını, İPEK SABAHLIK’ta sevinerek, gıpta ederek, şaşırarak, acı çekerek okuyacaksınız.

Tıpkı Nâzım Hikmet’in annesinin hayatının kaleme alındığı ELA GÖZLÜ PARS CELİLE’yi ve bir Sabahattin Ali romanı olan YEŞİL MÜREKKEP’i okurken olduğu gibi.

Genres: Roman

432 pages, Paperback

First published September 21, 2017

About the author

Osman Balcıgil d. 10 Temmuz 1955, İstanbul),gazeteci, televizyoncu, yazar.

Ulusal gazete, dergi ve televizyonların haber bölümlerinde muhabir, editör ve yönetici olarak uzun yıllar çalıştı (1977-2000). O dönemde yaptığı araştırma, yazdığı yazı ve televizyon programlarıyla pek çok ödüle layık görüldü. Latin Amerika’da yaptığı çalışma 1988 yılında Gazeteciler Cemiyeti tarafından yılın röportajı olarak seçildi. Gazetecilik ve televizyonculuk yaşamını 2000 yılında noktalayan Balcıgil'in son çalışması (2016 Mart)) bir roman ve Ela gözlü pars: CELİLE adını taşıyor. Yazarın, ilk altı romanının ismleri Ters Kanatlı Şahin , Bilginin Efendisi , Zerdüşt'ün Sırrı, Dante'nin İstanbul Cehennemi, Pisagor Tepkisi, Mason Locasında Aşk ve Kılç., 53. Risale.

Reviews

[Sinem · Rating 1 out of 5]

Suat Derviş’e özel bir ilgim olduğu için bu kitap Nazım Hikmet’in Suat Derviş’e şiirler yazdığı bilgisini içerdiğine dair bir notla goodreads’te karşıma çıkınca hemen edinmek istedim. Kitabı bulamadığımı konuşurken sağolsun Sine’ye denk geldi kitap ve ben de böylelikle kitaba kavuşmuş oldum.
Kitabın kapak tasarımından, adından ve arka kapak yazısından aslında hiç de benim okuyabileceğim bir kitap olmadığı aşikardı fakat ben yine de Suat Derviş’i merak ettiğim için okumak istedim. Birkaç tane muhtemelen başka yerde tesadüf etmediği sürece bulamayacağım bilgi edindim ama bu kitapla ilgili olumlu bir şey yazamayacağım. Çünkü başta Suat Derviş olmak üzere Osman Balcıgil’in ünlü isimleri kullanarak bu insanları itibarsızlaştırdığını düşünüyorum.
Suat Derviş için yazdığı bu İpek Sabahlık, Nazım Hikmet’in annesi için yazdığı Ela Gözlü Pars Celile, Sabahattin Ali için yazdığı Yeşil Mürekkep kitaplarının kurgusu aynı. Bu isimlerin hayatlarını birebir alıp üzerinden “roman” yazmış Balcıgil. Romandan kastım, gerçekten yaşanan olayları üst üste koyarken kafasına göre diyaloglar yazmış bir de.
İpek Sabahlık’ın dili inanılmaz sorunlu. Ben kitap boyunca hayatı çeşitli mücadelelerle geçmiş iki kızkardeşin hikayesinin aşağılanarak anlatıldığı hissinden kurtulamadım. Kitapta sürekli Suat hanım ve ablasının şımarık bir tavır içinde olduğu, kimseyi beğenmemeleri veya evlendikleri insanlarla olan ilişkilerinin bitmesini “koca eskitmek” gibi son derece çirkin ve ucuz bir şekilde ifade edilmesi beni çok rahatsız etti.
Kitap arkası yazı olsun, Nazım Hikmet vurgusu olsun bu kitabın bende bıraktığı his, önemli bir şeye dair bilgi verecekmiş izlenimi bırakan slogan bir cümle ile internet sitesine çekmeye çalışan clickbait işler. Kitap Nazım Hikmet’in şiir yazdığı kadın diyor, çok önemli eserleri olmasına rağmen kıymeti bilinmemiş kadın yazar diyor, içeriğe baktığınızda düşük bütçeli başarısız bir film tadında bir metin çıkıyor karşınıza.
Bu kadar ünlü olan isimleri “roman” yazma kisvesi altında böyle ucuz bir şekilde kullanmayı yazar olma iddiasında olan kimseye yakıştıramam. Bir daha asla Balcıgil’e ait bir kitap okuma ihtimalim yok, kimseye de tavsiye etmiyorum.
Suat Derviş’i merak edenlerin bu kitabı okuyarak internette yazanlar dışında farklı bir bilgiye erişmeyeceklerine dair temin edebilirim.

[Josefina Wagner · Rating 2 out of 5]

amma abartılmış yani bu kadar olur. bu kadar da olmaz diyeceğim bir kitap esneye esneye okunacak kitaplardan ...

[Cansu Kargı · Rating 4 out of 5]

Suat Derviş, yani üretken bir yazarı, içinde yaşadığı toplumdan öte dünya ölçeğinde etkilenişini eserlerine nasıl yansıttığını göreceğiniz bir okuma vaat ediyor İpek Sabahlık. Suat Derviş'in varlığı ile geç tanıştığım için mahcup, fakat böyle üretken ve kendini cesurca ifade edebilen, kalemi güçlü eserler vermiş olan ismi tanımaktan dolayı mutluyum, akıcı anlatım biçimi için Balcıgil' in kalemine sağlık. Önereceğim bir yazar Suat Derviş, düşün dünyası kıymetli isimleri tanımak geç de olsa her daim ufuk açıcıdır, kız kardeşimin bana bu anlamda katkısı için ayrıca mutluyum.

[Elçin Arabacı · Rating 3 out of 5]

Suat Derviş, kuşkusuz iyi bir biyografiyi hak ediyor, ancak bu, o biyografi değil. Eserin çok ciddi edisyon problemleri var. Mesela arka arkaya sürekli tekrar eden ve Suat Derviş hem Serteller için kullanılan "deneyimli gazeteci" ifadesi o kadar çok zikrediliyor ki hem hangi "deneyimli gazeteci"den bahsediliyor karışıyor, hem de fazla tekrar metinde hoş durmuyor. Kurgu bölümlerin eserlerinden tanıdığım Suat Derviş'in gerçekliğini tam yansıttığını düşünmüyorum. Bazı maddi hatalar da fark ettim. Mesela Suat Derviş, Almanya'da kaleme aldığı Sultanın Kadınları adlı eserini, o sırada Almanya'da bulunan babasının kanser tedavisini karşılamak için çok kısa bir sürede yazmak zorunda kalmıştır. Eseri de Almanca değil, Türkçe yazar, sonra yazılma aşamasına neredeyse eş zamanlı olarak Almanca'ya çevirtir, böylelikle babasının hastane masraflarını karşılaması mümkün olur. Kitabın daha sonra "Bir Haremağasının Hatıraları" başlığıyla yayınlanmış versiyonun önsözünde bu bilgilere ulaşmak mümkün. Bu kitapta ise biraz zamanın Avrupa piyasasına kolayca satmak üzere, yani acil ihtiyaç sebebiyle anında nakite çevrilmek üzere tasarlanmış bu eserin SD'in babasının Almanya'ya gelmeden ve o daha rahatsızlanmadan kaleme alındığı yazılmış. Yine de Suat Derviş'in hayatı hakkında akılda kalıcı bazı kronolojik bilgilere çabucak ulaşmak için faydalı olabilecek bir kitap.

[Ayda Ozrn · Rating 2 out of 5]

Yeşil mürekkep kitabından sonra tam bir hayal kırıklığı yaşıyorum. Bu kadar çalkantılı bir o kadar trajik bir yaşamı bu kadar kötü bir anlatımla tek düze öylesine hoyratça aktarabilirdi...Bir yazar bir yazarın hayatını anlatıyorsa özen göstermeliydi. Kitapta bir şey olacakmış beklentisi yaratan sonu olmayan boş diyaloglar, dönüp dolaşan tekrarlar gerçekten kitabın sonunu getirmemi zorlaştırdı. Çok daha iyisi yazılabilirdi bu dram dolu yaşamı gözler önüne sermek için çok daha akıcı ve samimi duygu yüklü bir dil kullanılabilirdi....üzüldüm...

[Melih Örnekbaş · Rating 5 out of 5]

Hiç yılmayan bir kadın girişimci okudum ve gördüm.

[Fatma Güneş · Rating 4 out of 5]

Kitabı storytel’den dinledim, Suat Derviş’ in film gibi bir hayatı olmuş

[Brczdn · Rating 5 out of 5]

Suat Derviş’in hayatından o kadar etkilendim ki romanlarını bir de bu bakış açısı ile tek tek ve tekrar tekrar okumak istiyorum. Böyle ne kadar çok kaybedilmiş ve değeri hiçbir zaman bilinmemiş kıymetli aydınlarımız oldu ve oluyor kim bilir.

[Hakan Karabas · Rating 4 out of 5]

İpek Sabahlık sayesinde Suat Derviş’i tanımış oldum. Oldukça etkileyici bir hayat hikayesi.

Kitap ise çok akıcı, okuması kolay.

Üzerinden 100 yıl geçmiş olsa da ülkemizde değişen birşey olmadığını görmek ise üzücü.

[Bengisu · Rating 5 out of 5]

Yalnızca bir hayat değil bir ülkenin ve edebiyatının tarihini de okuyorsunuz. Bu kadar fazla sanatçıdan ve olaydan bahsetmesine rağmen akıcılıktan hiç ödün vermiyor, dipnotları ile bilgi verirken daha fazlası için de bilgi açlığınızı kamçılıyor. Okuduğum süreçte bi elim de internette oldu, bahsedilen tarihi olaylar ve sanatçılar ile ilgili daha fazla bilgiye ulaşabilmek için, kitabı okuyacaklara da böylesini öneririm bitirmek için koşa koşa okumak yerine tadını çıkara çıkara okumalarını.

[Baris Ozyurt · Rating 4 out of 5]

“Bir ara ‘Fosforlu Cevriye nasıl gidiyor?’ diye sordu Reşat Fuat.
‘Çalışıyorum’ dedi gülümseyerek Suat. Sözünün devamını muzip bir edayla getirdi:
Cevriye’nin âşık olduğu karakter, her geçen gün biraz daha fazla sana benziyor.”(s.291)

[Ayse Kara · Rating 3 out of 5]

Çok şey öğrendiğim bir kitaptı. Daha önce Suat Derviş gibi önemli biri hakkında bilgi sahibi olmamam utandırdı.

Suat Hanım ile ilgili belgesel olacak kadar detay içeren bir kitabı romanlaştırmış Balcıgil. Ancak romana dönen yerlerde kullandığı kalıplar o kadar bariz ki üst üste Balcıgil biyografi romanı okursanız sıkabilir. Kurgu romanlarında bunu hissetmiyorum.

Benim tek sorunum bu kitaptaki bilgilerin hangisi kurguya dahil, hangisi yaşanmış olay olduğu ile ilgili referans bulamamak oldu.
Bu kadar detaylı bir biyografiyi roman kaygısından sıyırıp resimler ve kanıtlarla farklı bir boyutta ama yine aynı üslupta ele alabilirdi. Öyle ki bu kitap bir kaynakça ve indekse sahip olacak kadar bilgi içeriyor. Bu yanıyla kendisine haksızlık edilmiş bir derleme.

Bir yandan da kaynakçası olsaydı kendimi daha güvende hissederdim. Çünkü bazı kısımlarda Osman Balcıgil'in bakış açısıyla bu böyle olmuştur denilmiş gibi, bazı anlattıkları ise belli ki gerçek ve belgeli. Kendisinin engin deneyimlerine güvensem de bilgi vermek kaygısı belli olan ama bir yandan kurgularla romanlaştırılan bu kitapta, ikisi arasında gidip gelmek huzursuzluk hissi uyandırdı.

Diğer yandan hiç bilmediğim böylesi saygıdeğer birinin hayatını yüceltecek seçimlerle, Suat hanımın temas ettiği yerlerden 1900-1972 Türkiye portresi ortaya koyuyor kitap. Bu da kitabın bambaşka artısı.

Okumak istiyorsanız, Osman Balcıgil'e güvenip, Suat Derviş'e övgü temelinde oynamalarına izin verip akışına kapılamanızı ve tadını çıkarmanızı öneririm.


Not: Dönem Türkiyesi entellektüelleri ve ürettikleri yayınlar ile ilgili bir başvuru kitabı olarak ayrıca değerlendirilebilir.

[Sertac Inceler · Rating 4 out of 5]

100 yıl öncesinin Istanbul'undan bugüne, birlikte yaşayan karakterlerin hepsi tanıdık bir edebiyat tarihini oluşturmuşlar.
Suat Derviş, kalburüstü bir aileden yetismis olmasina rağmen çok güçlü bir karakter. Şu anda bile daha iyi sartladaki.kadinlarin yapamayacağını o yıllarda yapmış. Hep kararlarını kendi vermiş, bildiği doğruları savunmuş, bunun için en tepeyi de görmüş, en dibi de.
Kendini ne para ne pul, hep "oradaydım" demekle tatmin etmiş.
Bu zamana kadar tanımıyor olmamız da bizim ayıbımız olmuş.

[Ebru Güventürk · Rating 4 out of 5]

Nazım Hikmet’in ‘Büsbütün unuttum seni eminim, Maziye karıştı şimdi yeminim, Kalbimde senin için yok bile kinim, bence sen de şimdi herkes gibisin’ dizelerini yazdığı zeki, iyi eğitimli, dünya güzeli bir kadın yazarın yaşam öyküsü. Saraydan gelen bir terbiye, Atatürk dönemiyle perçinlenen idealizm ve Fuat Baraner’e olan aşkıyla perçinlenen kuvvetli bir sosyalist görüşle dolu dolu ve acılı geçen bir ömür. Nefis bir yakın tarih kesiti okudum.

[İlhanCa · Rating 4 out of 5]

Dili yine çok basit..
Cümleler, kelimeler bazen çocuksu gelse de Suat Derviş'in hayatı hakkında bir çok şeyi öğrenmiş oluyorsunuz.. dönemin sıkıntılarını da görüyorsunuz bu arada..
Tek sıkıldığım konu ise cumhuriyet kurulduktan sonra tek sıkıntının "dini kesimler" den kaynaklandığı vurgusu..

[Bora · Rating 4 out of 5]

Diğer Osman Balcıgil kitapları kadar içimi burkmasa da beğenerek okudum. Akıcı ve çokça bilgi öğrenebileceğiniz güzel bir eserdi.

[Simay · Rating 5 out of 5]

Suat Derviş'in kendisini yaratma yolculuğu, harika bir biyografi. İlham verici, rol model bir cumhuriyet kadını.

[Ilke Tuatay · Rating 2 out of 5]

Osman Balcıgil’in romanlarında tarihsel arka planın çerçevelediği ve tarihimizde yer etmiş karakterlerin hayat hikayelerinden yola çıkarak kurduğu bir özgün aktarım vardır. Ben Celile, Yeşil Mürekkep ve Eylül romanlarından farkli olarak yazarın bu kitabında okuyucunun hayal dünyasına fazlaca müdehale ettiğini ve okuyucuya alan bırakmadığını düşünüyorum.

[Tuğçe · Rating 2 out of 5]

Benim için ilk Balcıgil kitabı. Suat Derviş’i de bu kitapla tanıdım. Kurgu biyografik eserlerin daha iyi örneklerini okumuştum.
Evet okumak kolay, zahmetsiz fakat hiçbir derinlik yok. Cumhuriyet dönemi ilk kadın gazetecilerinden biri olan Suat Derviş’in basın yayın hayatı, edebiyat serüveni ve trajik hayatı daha özenli aktarılabilirdi. Sanki olaylar kronolojik sırayla aktarılırken araya biraz da kurgu eklenmiş gibi.

[Özge · Rating 1 out of 5]

Romanlarını hayranlıkla okuduğum Suat Derviş'in hayatı hakkında daha fazla bilgi edinme hevesiyle ve büyük bir beklentiyle başlamıştım ancak büyük bir hayal kırıklığı oldu.
Bir yazar, hayatını romanlaştıracak kadar kıymet verdiği bir yazar hakkında neden "3 koca eskitti" gibi çiğ bir ifade kullanır?
Ne yazık ki satır araları bu ve benzer ifadelerle dolu olan bu metin (ne roman demeye, ne biyografi demeye dilim varmadı) bende yazılış amacının Suat Derviş'i yüceltmek değil, onun inişli çıkışlı, trajedilerle örülü hayat hikayesinden nemalanmak olduğu hissi yarattı.
Kurgunun sığlığı bir yana, sürekli tekrarlanan "..dedi deneyimli gazeteci", "... diye düşündü usta yazar" şeklinde biten cümleler; karakterler arasında geçen yapay diyaloglar çok amatörce yazılmış.
Suat Derviş'in hayatını merak edenler basit bir internet taramasıyla bu müthiş kadın hakkında çok daha derinlikli bilgilere ulaşabilir. En azından okurken asabınız bozulmaz.

[Emina Buket · Rating 5 out of 5]

Kadınsız İnkılap kitabını okuyup o dönemin kadınlarına olan hayranlığımi açıkça yazmıştım. Suat Dervis de o dönemin kadınlarından. Osmanlı İmparatorluğu döneminde doğan iyi bir eğitim alan Fransızca ve Almancayi ana dili gibi konuşan Osmanlıca, Türkçe ve İngilizce bilen bir kadın, gazeteci ve yazar. Hepimizin bildiği ama bi türlü sineme uyarlaması kitabı tutmayan Fosforlu Cevriyenin yazarı. Kozan Barış Anlaşmasını Lozan'dan takip etmiş bir gazeteci. Nezihe Muhiddin ile birlikte Kadın Fırkasi için çalışmis bir gazeteci. Nazım Hikmetin çocukluk arkadaşı. Okurken hayranlık uyandıran hüzünlendiren bir kadın. Kitabın dilini ben çok beğendim. Sade ve yalın. Şu aralar değişik birşeyler okumak istiyorum içinde çok az da politika olsun bugüne ışık tutsun istiyorsanız bu kitabı okuyun.

[Ceren Kara · Rating 4 out of 5]

Kitabı okumadan önce Suat Derviş'le ilgili bilgim inanılmaz sınırlıydı hatta bundan 5-6 ay öncesine kadar kendisinin kadın olduğunu tesadüfen öğrendim. Bu kitaptan önce Afife Jale'nin hayatını yine Osman Balcıgil'den okumuştum. Bana kalırsa önemli isimlerin hayatlarını, tarih ve roman kurgusunu çok iyi harmanlayarak okuyucu ile paylaşan bir yazar Osman Balcıgil.

Suat Derviş'in yakın çevresini, ortamını, yaşadıklarını anlatarak; okuyucu daha fazla araştırma yapmaya sevk ediyor. Aynı zamanda kitabın içinde olaylar esnasında Derviş'in yazdığı eserleri merak edip Fosforlu Cevriye'yi okumaya başladım ve Suat Derviş'in ne kadar başarılı bir yazar olduğunu da görmüş oldum.

Bana Suat Derviş'i sevdiren kitap oldu. Dilerim siz de keyifle okursunuz.

[Deniz Can · Rating 1 out of 5]

Gazetecilik kalemi bırakılmadan edebi/kurgusal metin yazılamayacağının en yerinde örneğini biz tedbirsiz, masum okuyucunun önüne savurmuş Osman Balcıgil, saygıdan kesin olarak yoksun kaleme alınmış “İpek Sabahlık” metninde. Yorumlardan birini okurken gözüme çarpmıştı bu “metin” ifadesi. Ne bir roman ne bir biyografi, yalnız cümleler topluluğu, bir metindir gerçekten de “İpek Sabahlık”. Fazlasıyla katıldığımdan yorumumun devamında kitabı ben de bir “metin” olarak anacağım. Balcıgil’in gazeteciliğini ele almak amacımın çok dışında ve içerikle alakasız bir atılım olur, fakat gazeteciliğinin bir roman yazmak amacıyla yazdığı “İpek Sabahlık” metnini nasıl etkilediğinden biraz bahsetmeliyiz bence. Okurken neredeyse her cümlenin bir manşet, bir köşe yazısı, bir haber içeriği gibi kesin ifadeler bulundurması içerisinde yer alan ufak hacimli sanatlı ifadeleri de görünmez kılmış olduğunu fark ettirdi bana. Metindeki duygu eksikliğininin en büyük sorumluluğun Balcıgil’in alışık olduğu gazetecilik kalemini bir kenara bırakmaya olan hevessizliğine ait olduğunu düşünüyorum.

Biyografi yazımı zor bir iştir, detaylı araştırma, özen ve titizlik talep eder. Biyografik bir metnin üstüne kurgu eklemekse apayrı bir iş, cesaret işidir. Yanlış yapılırsa birçok grubun hedef tahtası olmaya (belki de haklı olarak) hazır olunmasını gerektirir. Balcıgil’in bu metni kaleme alırkenki kesin amacını öğrenmek için tabii onunla konuşmamız gerekir, fakat metin de kendini az çok anlatabilmiştir bana kalırsa. Makalelerden ve ansiklopedilerden aşırılmış cümleler, yalnızca kabul gören kalıplar dahilinde yazılmış yapay kadın karakterler, gerçeklikten uzak ve sığ diyaloglar okura yapılan işin ne cesur ne özenli ne de titiz olduğunu gösteriyor.

Teknik olarak oldukça hatalı ve acemice yazıldığını itiraf etmeli, 47. baskıya kadar bu kusurların nasıl tolere edildiğini çokça sorguladığımı belirtmeliyim. Beni teknik olarak en çok rahatsız eden nokta dipnotlarda verilen bilgilerin bir diğer cümlede veya metnin bir bölümünde bahsedilen bir şeyin ilerleyen kısmında aynı kelimelerle tekrar edilmesiydi. Bazı örnekleri verirken sayfa numaralarıyla yazacağım, bendeki Destek yayınlarının 47. baskısı. Sayfa 9’da Suat Derviş’in dedesi Müşir Derviş Paşa hakkında verilen kısa bir dipnot yazısı sayfa 119’da aynen tekrar edilmiş. Veya sayfa 37’de muhtemelen daha yeni okumuş olduğumuz Sultanahmet Mitingi günü neler olduğunu aynen geri aktarıyor okura Balcıgil. Bu geriye dönüşlerin okuru aptal yerine koyan basitliği metin boyu devam ediyor. Aptal yerine koyan diyorum, çünkü haftalık yayınlanan ucuz yollu pembe dizilerin yaptığı gibi bu metin de geriye dönüşlerde gözümüzden kaçabilecek yeni detaylara odaklanmak yerine okura çoktan unutmuş olduğu (!) eski anıları tekrardan hatırlatmak istiyor. İfade tekrarları yorumlarda da bahsedilmiş zaten, ama okurken anlıyoruz ki Balcıgil’in çok hoşlandığı birtakım kalıplar mevcut. Ek olarak Lozan Konferansı ile ilgili bölüm bende bir rahatsızlığa sebep oldu, bunu söylemeden geçemeyeceğim. Lozan Konferansı iki aşamada gerçekleşmiştir ve bunun sebebi ilk aşamada kapitülasyonlar konusunda yaşanan sıkıntılardır. İlk aşamada kapitülasyonlar problemi çözülmemiştir (s.48).

İçeriğe baktığımızda ise tembel bir kurgu, üstünkörü bir araştırma dışında pek bir şey gözüme çarpmadı açıkçası. Metinde Suat Derviş’in yapıp ettiklerinden, kariyerinden ve düşüncelerinden çok evlilik ve sosyal hayatı, bunlar içerisinde yaşadığı problemler ön planda tutulmuş. Ne zaman konunun gerçekten yazdıklarına, bunların yazım süreçlerine geleceğini düşünsem bahsi geçen romanlarının arka kapak yazılarıyla karşılaştım, büyük bir hayal kırıklığı, büyük bir tembellik. “Sohbet boyunca ‘kadın ve erkeğin toplumsal, ekonomik ve siyasal olarak eşitliği’ üzerinde duruldu”. İki kardeşin aralarında romantizmi ve aşkı konuşmaları paragraflarca yer kaplarken “ciddi” meselelerin tek cümleyle geçiştirilmesinin altında yatan sebep nedir? “Anlatma, göster” ne değerli bir kalite ölçermiş bir metinde bunu öğrenmiş oldum.

Okumaya hevesli kişiler mutlaka çıkacaktır, birine “falanca kitabı okuma” demek amacım değil. Yalnız, kitaba başlamadan önce bu yorumu okuyacak biri varsa ne ile karşılaşacağını bilmeli. Amaç eğer Suat Derviş’i tanımaksa bunun birçok başka, çok daha verimli yolları var. Fakat durumun tetikleyicisi meraksa öncesinde Suat Derviş hakkında detaylı bilgi sahibi olunmalı ki onun bu metinde lanse edildiği gibi aklı havada bir konak kızı, umutsuz bir Pollyanna olmadığının bilincinde olunsun, aksi düşünülerek hatırasına ve emeklerine saygısızlık edilmesin. Bunun için şu kaynakları önerebilirim:

Yazan, Yazılan, Silinen ve Yeniden Yazılan Özne: Suat Derviş - Zehra Toska ve Saliha Paker (Arattığınızda makaleye ulaşabilirsiniz)
(Kitaptan öğrenebileceğiniz tüm bilgiler bu çalışmada mevcut.)

Köşklerden Sokaklara Röportajları, Hikayeleri ve Romanlarıyla Suat Derviş - Dilan Şahin (Arattığınızda yüksek lisans tezine ulaşabilirsiniz)

Yalnız Okurlar İçin - Suat Derviş - 12. Bölüm (Youtube / TRT2)

Serdar Soydan ile Suat Derviş Külliyatının İzinde (Youtube / medyascope plus)

“Anılar, Paramparça” isimli İthaki yayınlarından çıkan bir kitapta Suat Derviş’in anı niteliği taşıyan yazıları derlenmiş. Sanırım şimdilerde baskısı bitmiş, umarım kısa zamanda tekrardan basılır. Selim İleri’nin değer verdiği ve mutlaka okunmasını istediği bir derlemedir, bulabilirseniz ona da bakmanızı öneririm. “İpek Sabahlık” metninin nasıl 47 baskı yapıp (satışları hala devam ediyor) da “Anılar, Paramparça”nın baskısının tükenmiş olduğu sorusu ise bizi Türkiye’de kitap alıcılarıyla okuyucularının sayılarının birbiriyle gerçekten de orantılı olmadığına götürüyor olabilir.

[Ebru Kalan · Rating 5 out of 5]

Cumhuriyet döneminin ilk kadın gazetecisi ve yazarı Suat Derviş. En meşhur romanı ise Fosforlu Cevriye. Osman Balcıgil’in İpek Sabahlık romanını okumadan önce ismini dahi duymamıştım Suat Derviş’in. Oysa ki nasıl da önemli Türk edebiyatı için, görüşleri ve yazdıkları nasıl da aydınlık..
Suat Derviş’i anlatan bu biyografik roman hem tarihimize yazarın aydın fikirleriyle ışık tutuyor hem de yazdıkları yüzünden silinmiş bir edebiyatçının hayatını anlatıyor. Romanları okunacaklar listesine eklendi📚

[Emine · Rating 4 out of 5]

İpek Sabahlık bana daha önce duymadığım, okumadığım idealist yazar Suat Derviş'i tanıttı. Bunun yanında kitap Osmanlının son dönemleri, Cumhuriyet'in ilk yılları, 2. Dünya Savaşı zamanları gibi önemli zaman dilimleri hakkında da birçok bilgi sunuyor. Okuması da kolay akıcı bir kitap. Suat Derviş'i merak eden tanımak isteyenler için önerebilirim.

[Serra Paçacı · Rating 4 out of 5]

Roman deniyor ama icindeki bilgilerin cok buyuk cogunlugunun dogru oldugunu saniyorum, bir biyografi denebilir... Türk siyasi tarihi, gazetecilik ve ulkemizde Hala gazetecilerin yasadigi sikintilar ve dunyanin onemli politik gelismeleri bir gazeteci nin hayati uzerinden anlatiliyor

[Handan · Rating 5 out of 5]

perfect

[Gülin Aydın · Rating 4 out of 5]

3,5⭐️

[Ozlem Yurdakul · Rating 4 out of 5]

Suat Derviş ile tanışmak ve yakından tanımak çok güzeldi. +1 puan storytel seslendirme Bedia Ener Öztep'e

[Saadet Özkan · Rating 4 out of 5]

Suat Derviş ❣️ Hem çok tanıdık hem çok yabancı. Biliyorum ama nerden ? Üniversite yıllarında çok okuduğum siyasi kitaplar geçiyor gözümün önünden... Derken romanlarının yeniden basıldığına, okunduğuna, popüler olduğuna tanık olduk. Kitaplarından önce yaşamını merak ederken İpek Sabahlık çıktı karşıma.İyi ki 🎈 Osman Balcıgil ile de tanışmış oldum.
.
Okudukça kızdım kendime. Türk basın ve edebiyat tarihinin bu kadar üretken, dönemine yön vermiş, yurt dışında tanınıp eserleri 7-8 dile çevrilmiş bir ismi; döneminin çok ilerisinde, öncü kadın gazetecilerden biri olan Suat Derviş hakkındaki bilgisizliğimden utandım. En azından Fosforlu Cevriye'nin yazarı olduğunu bilmeliydim.
.
1918 yılında Nazım hikmet'in kendisinden izinsiz olarak Alemdar gazetesinde bastırtdığı "Hezeyan " adlı şiiri ile basın yayın dünyasına adım atan Suat Derviş'in 60 kitabı olduğu düşünülse de eserlerinin tam sayısı bilinmiyor. Tefrika edilen birçok romanı kaybolup giderken takma isimlerle yazdığı yazıların izini sürmek oldukça zor
.
İpek Sabahlık'ı okurken hem şaşırdım hem gurur duydum. Konakta aldığı eğitimlerle Almanca, Fransızca, İngilizce bilen; gazeteci kimliği ile çok genç yaşlarda Lozan ve Montrö anlaşmalarını izleyen , Berlin'de ve Paris'te yaşayıp geçimini yazarak sağlayan, çok zenginken düşkünleşen ailesine bakan bir Türk kadını 💜🌸 Hükümet baskısına rağmen düşüncelerini cesurca yazan özgür bir kadın. Yoksulluk içinde ölürken bile itibarlı... Gerçekten hayretle ve saygıyla okudum.
.
İpek Sabahlık, Suat Derviş'i tanıtırken Halide Edip'in konuştuğu meşhur Sultanahmet mitingi ile başlayıp 1971 darbesine kadarki siyasi süreci dönemin en ünlü siyasileri, gazetecileri, Bab-ı Ali çevresi ve entelektüeller ile anlatıyor. Kimler göz kırpmıyor ki sayfaları çevirdikçe : Başta Nazım Hikmet, Vâ -Nû , Yakup Kadri, Sertel çifti, Yusuf Ziya Ortaç, Mehmet Rauf...
.
II Dünya Savaşı dönemi müthişti. Zaten sadece Türkiye değil dünya panoraması kitap 50/60 yıllık bir dönem düşünüldüğünde.
.
Hem Suat Derviş'i hem o günün Türkiye'sini tanımak isteyenlere sevgi ile tavsiye ederim ✌️
.
430 sayfa görünse de akıcı ve sayfa düzeni sayesinde yormuyor.Yalnız isimlerin ve detayların çokluğunu da hatırlatayım 🤭