Als dit zo doorgaat

by Auke Hulst (Editor), Karin Amatmoekrim (Contributor), Mohammed Benzakour (Contributor)

Let's make literature great again, with all the best words

Initiatiefnemer: Auke Hulst

Als dit zo doorgaat bevat nieuwe verhalen van welluidende literaire stemmen. Doel is de zeggingskracht van literatuur aan te wenden om hoofden en harten van mensen te bereiken en invoelbaar te maken wat er op spel staat - nu en tot in de verre toekomst - en in welke situatie we kunnen belanden als de abnormaliteit van het trumpisme normaliseert en de opmars van het populisme doorzet. Durven we stil te staan bij de vraag: welke wereld zijn we aan het maken? Tweets, Facebookposts, nieuwsberichten en opiniestukken haken vooral in op de dagelijkse actualiteit. Als er een vergezicht wordt geboden, dan is dat een abstract vergezicht en een klassieke roman als 1984 liet al zien dat literatuur zo'n vergezicht ook invoelbaar kan maken. Literatuur staat midden in de maatschappij en heeft een lange houdbaarheidsdatum.

Met verhalen van Karin Amatmoekrim, Mohammed Benzakour, Walter van den Berg, Hanna Bervoets, A.H.J. Dautzenberg, Matthijs Eijgelshoven, Rob van Essen, Anne-Gine Goemans, Daan Heerma van Voss, Thomas Heerma van Voss, A.F.Th. van der Heijden, Jannah Loontjens, Lieke Marsman, Alma Mathijsen, Jan van Mersbergen, Nelleke Noordervliet, Christine Otten, Jamal Ouariachi, Gustaaf Peek, P.F. Thomése, Wytske Versteeg, Ivo Victoria en Frank Westerman.

248 pages, Paperback

First published March 1, 2017

About the author

Auke Anthony Hulst is een Nederlandse romanschrijver, journalist en muzikant.

Van zijn site:
Auke Hulst (Hoogezand-Sappemeer, 1975) groeide op in het buurtschap Denemarken, boven op de gasbel van Slochteren. Zijn jeugd daar – ‘in een Pippi Langkous-huis in een bos’ – stond model voor zijn succesvolle derde roman Kinderen van het Ruige Land (2012), die genomineerd werd voor de BNG Literatuurprijs, en werd bekroond met de Cutting Edge Award 2013, de prijs voor het Beste Groninger Boek, en de Langs de Leeuw Literatuurprijs van het gelijknamige tv-programma. Eerder publiceerde hij de romans Jij en ik en alles daartussenin (2006) en Wolfskleren (2009), en maakte hij met tekenaar Raoul Deleo het literaire reisboek De eenzame snelweg, in het spoor van Jack Kerouac (2007). Dat boek werd genomineerd voor zowel de Stripschappenning als de Prix Saint-Michel. Begin 2015 zal bij Ambo|Anthos zijn roman Slaap zacht, Johnny Idaho verschijnen.

Auke is ook literatuurcriticus, reisjournalist en essayist voor onder meer NRC Handelsblad, De Groene Amsterdammer, De Standaard en Columbus Magazine. Daarnaast is hij muzikant. Hij maakte onder andere bij Wolfskleren het soloalbum The Hidden Shape onder de naam Sponsored by Prozac. En hij is de voorman van de Nederlandstalige band De Meisjes, die in 2012 debuteerde met het album Beter Dan Niets. In 2014 verschijnt het tweede album Dokter Toestel.

Reviews

[Marcia · Rating 4 out of 5]

Heerlijke verhalenbundel met vierentwintig verhalen die onze toekomst voorspellen. Vertrekpunt is de actualiteit: Trump aan de macht in Amerika en de vele volgers voor Geert Wilders. Zeer realistische verhalen, maar laten we hopen dat deze auteurs er naast zitten en we een veel zonnigere toekomst tegemoet gaan!
Mijn complete recensie lees je op Boekvinder.be.

[Frederique · Rating 4 out of 5]

Mooie, maar ook angstwekkende, goed geschreven verhalen die een duistere blik op de toekomst werpen 'als dit zo doorgaat.' Een waarschuwing waar we hopelijk lering uit trekken.

[Anneke Latupeirissa · Rating 3 out of 5]

Een verhalen bundel die sinds het verschijnen in 2017 alleen maar urgenter is geworden. Ik vond niet alle verhalen even sterk, maar een aantal sprong er zeker uit. Mooi om te zien welke invalshoeken de schrijvers zoal kiezen.

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Erg interessante en sterke verhalenbundel, grote verscheidenheid aan invalshoeken.

[Aurelie · Rating 3 out of 5]

Literatuur als wapen tegen wreedheid en totalitarisme

“Gaat nu heen, kloothommels, en grijp de zon! Onderwerp haar! Nu! Dat is een bevel!” (Benzakour, 2017:86) schrijft Mohammed Benzakour, de Nederlandstalige auteur van Marokkaanse origine, onder meer bekend van de prijswinnende roman Yemma (2013). Is het allegorische kortverhaal “De knorrige koningin”, dat deel uitmaakt van de bundel Als dit zo doorgaat, let’s make literature great again, with all the best words! een totalitaristische fabel die tot nadenken zet of de zoveelste betekenisloze reproductie van een eeuwenoude Griekse mythe?

Literatuur als waarschuwing voor totalitarisme
Deze moderne fabel van Benzakour biedt een scherpe reflectie op de gevaren van autoritair leiderschap. Hij brengt het verhaal van de koningin van het Buckfast bijenras, die met ijzeren hand regeert over haar volk. Ondanks de harde arbeid van haar onderdanen en de welvaart van haar rijk is ze nooit tevreden. Gevangen in ontevredenheid en jaloezie gelooft ze dat het gras altijd groener is aan de overkant. Steeds opnieuw dwingt ze haar volk om deel te nemen aan roekeloze militaire campagnes. Uiteindelijk leidt haar trots tot de ondergang van haar volk en haar rijk.
Met deze symboliek lijkt Benzakour het gedrag van tirannieke leiders aan de kaak te willen stellen. De bijenkoningin belichaamt de megalomane machthebber, gedreven door hoogmoed en uiteindelijk zelfs door waanzin. Het volk wordt onopgemerkt meegesleurd in de val van zijn leider, blindelings volgend en zonder verzet. Meer dan ooit belicht het verhaal belangrijke actuele thema’s zoals macht, onderdrukking en de gevaren van populisme.

Symboliek
Het verhaal doet sterk denken aan de klassieke mythe van Icarus. Net zoals de overmoedige Griekse held, die zijn vleugels verbrandde door te dicht bij de zon te vliegen, wordt de koningin slachtoffer van haar eigen zelfverheffing. Benzakour herhaalt een eeuwenoude les: machtswellust brengt zelden stabiliteit en eindigt vaak in rampspoed. “Waarom moeten wij iedere dag dansen naar de pijpen van die dekselse zon! Haar wil is al eeuwen wet en wij slikken dat maar! Daarom zeg ik: genoeg is genoeg!” (Benzakour, 2017: 85).
Hoewel het verloop van het verhaal voorspelbaar is, geeft de vergelijking met de Icarus mythe het verhaal een zekere diepgang.

Sprookjesachtige sfeer
Eén van de sterke punten van Benzakours vertelling is zijn beeldende taalgebruik. Zijn levendige metaforen geven het verhaal een bijna sprookjesachtige sfeer, waardoor de boodschap op subtiele manier aan de man wordt gebracht. Hij beschrijft hoe de moederbij zich ergert aan de bloemen en de dieren “Zij kon niet aanzien hoe de dieren zich heerlijk vermeiden in de sappige grasvelden terwijl de boterbloemen en boerenrozen weldadig om hen heen bloeiden. (Benzakour, 2017: 80). Deze weelderige beschrijvingen geven de fabel een intense schoonheid zodat de lezer, ondanks het ernstige thema, zonder enig probleem het hoofd bij het verhaal kan houden.

Tijdloze waarschuwing
“De knorrige koningin” bevestigt dat literatuur nog steeds een krachtig middel is om wreedheid en totalitarisme aan te kaarten. Ondanks zijn voorspelbaarheid blijft het verhaal actueel en roept het vragen op over de rol van het volk tegenover een sterke leider.
Benzakour nodigt ons uit om na te denken over de vrijheid en verantwoordelijkheid van het individu in tijden waarin populisme en autoritaire leiders terrein lijken te winnen. De beeldende taal en de duidelijke allegorie van de fabel zetten ons aan tot nadenken over de wereld van vandaag.


Bron:
Mohammed Benzakour, “De knorrige koningin”, in: Als dit zo doorgaat. Let’s make literature great again, with all the best words! Amsterdam: uitgeverij Ambo/Anthos, 2017, p. 77-86.

[Elena Van De Sijpe · Rating 2 out of 5]

Waar trekt de bij haar grens?

De titel van deze verhalenbundel, “Als dit zo doorgaat: Let’s Make Literature Great Again, With All the Best Words”, is een handvol maar de inhoud is minstens zo waardevol. Initiatiefnemer Auke Hulst verzamelde 24 verhalen waarin poëzie en politiek op een unieke manier verweven zijn. In één van de verhalen, ‘De knorrige koningin’, vertelt Mohamed Benzakour het verhaal van een bijenkolonie genaamd de Buckerfasters, die te maken krijgt met bedreigingen uit de natuur. De koningin van de kolonie laat er geen gras over groeien en onderneemt meteen actie, jammer genoeg moet iedereen daaraan geloven. Zelfs de zon; die eigenmachtig beslist wanneer het licht aan- of uitgaat en zo het werk van de bijen beïnvloedt. In hoeverre gaan de bijen mee in haar ‘oplossingen’?

De bedoeling van het kortverhaal is duidelijk: deze moderne fabel van Benzakour biedt een scherpe reflectie op de gevaren van autoritair leiderschap. De koningin die met ijzeren hand regeert over haar volk. Steeds opnieuw dwingt ze haar volk om deel te nemen aan roekeloze militaire campagnes. Uiteindelijk leidt haar trots tot de ondergang van haar volk en haar rijk. Het lijkt erop dat Benzakour met deze symboliek het gedrag van tirannieke leiders wil laten zien. De bijenkoningin staat symbool voor een machthebber of dictator, die door trots en uiteindelijk zelfs waanzin wordt gedreven. Ondertussen wordt het volk meegetrokken in de ondergang van hun leider, zonder dat ze het doorhebben of zich verzetten. Het verhaal raakt belangrijke onderwerpen die vandaag de dag nog steeds spelen, zoals macht, onderdrukking en de risico’s van populisme.

Literatuur is een krachtig middel om de wreedheden en gevaren van de toekomst te belichten. Toch liet Benzakours schrijfstijl mij koud. Het gebruik van onnodig complexe woorden en begrippen maakte het lezen moeilijk en zorgde voor afstand. Het leek alsof Benzakour zichzelf moest bewijzen aan de lezer. Zinnen als “Ze sprak op een capricieuze toon” of “de viscositeit keuren” dwongen me om woorden op te zoeken, wat mijn leeservaring verstoorde. Daarnaast worden er veel militaire termen gebruikt, zoals “de bloederigheid van de veldslag”, “krijgskunst”, “deportatie” en “een strijdplan”. Dit benadrukt de politieke boodschap van het verhaal. Hoewel lezers met politieke voorkennis het verhaal waarschijnlijk goed kunnen volgen, geldt dat niet voor iedereen, wat het minder toegankelijk maakt.

Buckfastbijen zijn een specifieke bijensoort gemaakt door de mens. Het is een kruising van de verschillende ondersoorten van de Europese honingbij. De Buckfast bijen kunnen dus als metafoor gezien worden in het kader van het idee van “alles is maakbaar” binnen een dictatuur. Ten eerste zijn deze bijen gecreëerd om specifieke eigenschappen te hebben, zoals zachtaardigheid en hoge productiviteit. In een dictatuur wordt de samenleving vaak streng gemanipuleerd om de "ideale" staat te bereiken. Vervolgens vermindert het proces van kruising de genetische diversiteit. Een dictatoriaal regime onderdrukt vaak diversiteit in meningen, culturen en vrijheden om uniformiteit en gehoorzaamheid te bevorderen.

“Als dit zo doorgaat” is een verhalenbundel die prikkelt, intrigeert en aanzet tot nadenken. Hoewel de schrijfstijl van Benzakour niet bij iedereen in de smaak zal vallen, is de boodschap van ‘De knorrige koningin’ krachtig en relevant. Het verhaal roept belangrijke vragen op over macht en de prijs van blind vertrouwen. Buckfastbijen illustreren hoe maakbaarheid en controle zowel kracht als kwetsbaarheid kunnen creëren. Mohamed Benzakoud toont hoe literatuur een spiegel kan zijn voor onze maatschappij, al vereist het soms wat doorzettingsvermogen én actuele kennis van de lezer.

[Laure De Raeve]

Het bijenrijk van de toekomst

In de verhalenbundel ‘Als dit zo doorgaat’ nemen 24 schrijvers ons mee naar de toekomst. Hun verhalen zijn geïnspireerd vanuit de hedendaagse politieke achtergrond en geven een waarschuwing voor de toekomst. Ze spelen in op de dagelijkse realiteit en problemen in onze huidige samenleving. Op die manier willen ze de mensen wakker schudden. De verhalen zijn ook ingegeven door de machteloosheid en angst die de auteurs voelen voor een samenleving gebaseerd op onverdraagzaamheid en machtswellust. De toon van de verhalenbundel en het kortverhaal is dan ook vrij somber. De socioloog en imker, Mohammed Benzakour, neemt je mee in zijn fabel over ‘De knorrige koningin’. Dit kortverhaal bespreekt, onder de vorm van een bijenwereld, een samenleving waar een machthebber haar macht zo misbruikt dat haar onderdanen haar in de steek laten.

Mohammed Benzakour vertelt over de buckfastbijenwereld, een zeer zachtaardige bijensoort die vreedzaam samenleeft en voorraadkamers heeft die uitpuilen van de honing. De koningin, daarentegen, is nooit tevreden, want ze wil het machtigste en grootste rijk uitbouwen met de beste honing. Hiervoor moeten andere groepen dieren in de omgeving verdwijnen. Ze bedenkt elke keer opnieuw een plan en beveelt haar onderdanen dit uit te voeren. De koningin gebruikt in haar toespraken en bevelen woorden als ‘dood’ en ‘deportatie’ voor het uitroeien van de andere dieren. De bijen worden telkens meegesleept in de overtuiging van de koningin. De vreedzame buckfastbijen veranderden in volgzame, agressieve en strijdlustige bijen.

Het rijk wordt hierdoor stap voor stap uitgebreid en er is honing in overvloed. Toch blijft de koningin ontevreden. Ze bedenkt dan nog een laatste plan, maar dit kost ook veel bijenlevens. Uiteindelijk laten de laatst overgebleven bijen haar in de steek. Ze willen niet meer leven als slaven en de koningin die haar macht misbruikt wordt gestraft.

De auteur stelt de bijen voor als het gewone volk, een groep mensen. Ze kunnen praten en gedragen zich zoals mensen. In dit opzicht doet het verhaal mij denken aan nog veel andere verhalen zoals: ‘The Lion King’, ‘Jungle Book’, ‘Happy Feet’, enzovoort. Om deze reden is het verhaal minder geloofwaardig, maar geeft het tegelijk een gevoel van een ontspannende tekenfilm.
De bijenwereld en de vergelijking met de dierenwereld is bovendien niet helemaal origineel. Het einde van het verhaal is wel positief. Mohammed Benzakour sluit af zoals elke fabel dit doet: met een zedenles over hoogmoed en overdreven zelfvertrouwen.

De auteur slaagt er wel in om in zijn kortverhaal een mooie vergelijking te maken met de wereld van vandaag. Hij toont aan hoe een land en zijn bevolking kan beïnvloed worden en kan lijden onder de heerschappij van zijn tirannieke leider.

Dankzij de vlotte schrijfstijl van de auteur, was het verhaal zeer aangenaam om te lezen. Alles wordt zeer duidelijk omschreven, maar niet met al te veel details. Hierdoor zit je als lezer echt in het verhaal en wordt het gemakkelijk om het verhaal in één keer uit te lezen.

Dit kortverhaal geeft een sombere kijk op de toekomst. De auteur beschrijft namelijk hoe een rijk bestuurd wordt door één machthebber, een tiran. Een persoon die het hele volk beveelt en zijn macht misbruikt. In deze verhalenbundel worden er daarnaast nog veel andere visies op de toekomst geschetst. Het is zeker een aanrader om te lezen en jezelf aan het denken te zetten.

Referentie: Hulst, A. (2017). Als dit zo doorgaat: let’s make literature great again, with all the best words! (1ste editie). Ambo|Anthos.

[Machteld Van Pottelbergh · Rating 2 out of 5]

Wat als… abnormaal zijn abnormaal is?

Heb jij er ooit al over nagedacht hoe het zou zijn moest iedereen hetzelfde zijn en iedereen hetzelfde denkt of zegt? Daar kom je in het kortverhaal ‘Het Normalisatiebureau’ achter. Hoewel de titel weinig zegt, zit er veel inhoud in het verhaal. Overal ter wereld verwachten ze dat je perfect in het rijtje past, dat je net zoals iedereen bent. Wat als jij de enige bent die niet meer bij ‘het normale’ hoort? We kunnen het in dit verhaal lezen. Auke Hulst bracht de verhalenbundel 'Als dit zo doorgaat' uit in 2017, net wanneer Amerika Trump verkoos als president. Auke Hulst baarde zich zorgen over wat er gaande was in de wereld. Hij wilde de lezer aan het denken zetten door in literaire actie te komen. In samenwerking met een aantal andere auteurs bracht hij deze bundel uit.

Allereerst is het kortverhaal erg moeilijk te lezen, dat is iets wat mij afschrikt. Je krijgt geen context of beginsituatie voordat je het verhaal begint te lezen. De tekst op zich is niet heel ingewikkeld geschreven, maar bevat wel redelijk wat vergelijkingen of hij refereert naar andere literatuur (die je dan wel moet kennen om het te begrijpen). Soms zijn de vergelijkingen wat clichématig, bijvoorbeeld de referentie naar Fahrenheit 451. De tekst gaat over het normaliseren, dat is een medische procedure waarbij gedachten die niet gelijk stroken met die van de anderen worden uitgeschakeld. ‘Iedereen gelijk’, waarmee Hulst probeert om het wij-zij denken op een negatieve manier in de spotlights te zetten. Spijtig genoeg is hem dat niet gelukt, integendeel. Door de ‘genormaliseerden’ in tegenstelling te zetten tot het hoofdpersonage, creëert hij net dat wij-zij denken waar hij vanaf wilt, want de genormaliseerden worden bijna als iets slechts gezien. In mijn opinie is dit verhaal niet krachtig genoeg om zijn boodschap over te brengen, omdat hij zijn verhaal doorheen de tekst eigenlijk alleen maar afbreekt. Het gegeven van een dystopie waarin er van iedereen verwacht wordt om zichzelf te laten gelijkmaken, voelt als onrealistisch aan. Het klopt dat er verwachtingen zijn vanuit de maatschappij, dat iedereen in hetzelfde rijtje moet passen. Dat dit ooit medisch zou moeten gebeuren, voelt niet correct aan.

Ten tweede viel me doorheen dit verhaal wel op, dat er erg mooie verwoordingen in het verhaal zitten. “Overal lagen boeken in spagaat, opengeslagen waar hij gestrand was,” (Hulst, 2017.) is in mijn opinie een zeer mooie manier om te zeggen dat er boeken rondslingeren. Vooral de laatste zin blijft me bij, waarin er staat dat het hoofdpersonage ‘verschrikkelijk gelukkig’ zou worden. Die ‘verschrikkelijk’ blijft als een echo vastzitten in mijn hoofd, omdat het suggereerde dat het eng is dat hij gelukkig zal zijn. Dat het eng is om hetzelfde geluk als anderen te voelen, een geluk dat niet reëel aanvoelt. Als taalliefhebber was het taalgebruik voor mij een bijzonder leuke extra in een boek dat me persoonlijk niet kon bekoren.

Ter conclusie, het kortverhaal is niet mijn favoriet. Ik heb al betere verhalen gelezen, maar ook al slechtere. Ik ben er zeker van dat er een publiek is voor dit soort boeken, maar omdat het voor mij aanvoelt als een dystopie waar ik mij niet van kan inbeelden dat het realiteit zou worden, ben ik geen fan. Ik denk wel dat er bepaalde waarheden in het boek zitten, maar het is op sommige vlakken te cliché. Kortom, ik vind ‘Het Normalisatiebureau’ geen aanrader, jammer genoeg.

[Tine Knockaert · Rating 4 out of 5]

Wat als je niet mag afwijken? Een recensie van ‘Het Normalisatiebureau’ van Auke Hulst

Het kortverhaal ‘Het Normalisatiebureau’ van Auke Hulst maakt deel uit van de verhalenbundel ‘Als dit zo doorgaat’, geschreven in 2017. In deze bundel zetten verschillende Nederlandse literaire namen het belang en de kracht van literatuur in de verf, met als doel om ons als lezer te laten nadenken over onze toekomst. Is er nog hoop voor onze wereld? ‘Het Normalisatiebureau’ focust op een dystopische toekomst waarin afwijking en individualiteit worden bestreden.

In dit kortverhaal volgen we het hoofdpersonage – die niet bij naam wordt genoemd – dat leeft in de maatschappij waarin mensen altijd meer hetzelfde (moeten) denken, doen, voelen en geloven. Vanaf de eerste alinea voel je de dreiging en het ongemak van wat er (onontkoombaar?) zit aan te komen. De auteur slaagt er met rake woorden en via de gedachten van het hoofdpersonage goed in om de beklemmende en onheilspellende sfeer voelbaar te maken.

Hulst bezorgt de lezer niet alleen een ongemakkelijk gevoel, hij zet ons ook aan het denken. Zonder deze vragen letterlijk voor de neus van de lezer te schuiven, komen ze wel bovendrijven. Is normaliseren een vorm van onderdrukking? Wat gebeurt er als controle belangrijker wordt dan menselijkheid? Is je conformeren een eerste stap naar normaliseren? Hoe verhouden we ons in de paradox tussen vrijheid en conformiteit? En bovendien: hoe veraf of dichtbij staat onze huidige wereld van de realiteit zoals beschreven in ‘Het Normalisatiebureau’? Vragen waarop niet meteen een eenduidig of helder antwoord is.

Daarnaast is dit kortverhaal (en bij uitbreiding de volledige bundel ‘Als dit zo doorgaat’) een pleidooi om te blijven schrijven en lezen. Literatuur houdt ons alert voor polarisatie, sociale uitsluiting en conformisme. Ook het hoofdpersonage is een belezen man en dat merk je door de gedachten en analyses over boeken die hij las en gebeurtenissen in de wereld. Begrippen als ‘menistenleugens’, ‘taqiyya’, ‘Florence Nightingale-syndroom’ kunnen minder ervaren lezers echter afschrikken en het gevoel van ontmoediging geven, maar tegelijk ook nieuwsgierigheid opwekken.

Hoewel het kortverhaal een krachtige boodschap overbrengt, zijn er naar mijn gevoel ook enkele elementen die minder sterk zijn. Enerzijds is het hoofdpersonage wat oppervlakkig uitgewerkt. Ik had graag meer inkijk gehad in het waarom van zijn beslissing om in te gaan op de uitnodiging van het Normalisatiebureau. Ook over deze instantie blijft de info vaag en beperkt. We krijgen jammer genoeg weinig inkijk in wie hierachter zit en wat hun drijfveren, motieven en aanpak zijn.

Ook de woordkeuze, met bepaalde uitgesproken Nederlandse woorden, vind ik (als Vlaamse lezer) storend. Woorden als ‘plantsoen’, ‘kliko’, ‘gozer’ zorgen er voor dat ik me minder betrokken voel bij het hoofdpersonage.

Als dit zo doorgaat… wat dan? Het kortverhaal pretendeert niet de toekomst te voorspellen, maar de vinger op de zere plek te leggen en te tonen wat er kan gebeuren als bepaalde maatschappelijke tendensen zich voortzetten. Lees dit beklemmend en prikkelend verhaal dat ons confronteert met de dunne lijn tussen orde en onderdrukking. Kijk in de spiegel die ons uitnodigt om de wereld vandaag kritisch te blijven benaderen. Vorm je eigen mening én ga hierover in gesprek met anderen. Laat hierbij ruimte voor een kritische blik, open discussie en oprechte interesse voor wat anders of ‘afwijkend’ is.

[Vanya De Rouck · Rating 3 out of 5]

Dit kortverhaal maakt deel uit van de verhalenbundel ‘Als dit zo doorgaat’ waarin vierentwintig literaire stemmen ons willen doen nadenken over de toekomst. Auke Hulst bedacht dit concept in de eerste week van Donald Trumps presidentschap met als doel hedendaagse ontwikkelingen te extrapoleren naar een denkbeeldige toekomst. ‘Het Normalisatiebureau’ is van zijn hand.
In het verhaal levert het hoofdpersonage een verbeten strijd tegen de ‘normalisatie’. Naarmate er meer mensen ‘normaliseren’, voelt hij zich steeds minder op zijn gemak. Hij waant zich beoordeeld, een freak. Je voelt als het ware het gevecht dat hij voert: misschien is het wel beter om te normaliseren en word je er gelukkiger van. Op een bepaald moment begeeft hij zich naar een afvalverwerkend bedrijf om er al zijn boeken te verbranden tot hij, o ironie, Fahrenheit 451 opraapt. Boeken zijn wapens en weinig dingen zijn gevaarlijker dan een belezen man. Boeken horen dus niet thuis in een ‘genormaliseerde’ maatschappij. Zal hij uiteindelijk zwichten voor de druk en zich laten ‘normaliseren’?
Hulst wil ons duidelijk waarschuwen voor wat hij beschrijft als de ‘normalisatie’ van de maatschappij; voor eenheidsworst waar geen enkel kritisch geluid wordt geduld. Oppervlakkingheid is er troef. Maar zelf is zijn schrijfsel ook niet vrij van ‘normalisatie’. Hij probeert een krachtige oproep te doen tot eigenheid en diversiteit, maar vervalt voortdurend in stereotiep denken. Hij kiest daarbij voor een sterk contrast tussen ‘wij’ en ‘zij’: de blonde tiener is het prototype beeld van de ‘normale’ mens, terwijl iemand met een Arabisch uiterlijk spottend beschreven wordt als ‘een niet te corrigeren deviatie’. Het contrast kan niet groter zijn. We krijgen een zeer zwart-wit wereldbeeld voorgeschoteld: het ene kamp haat de eigen ethnische en culturele identeit en is eenzaam en angstig, terwijl het andere kamp deze verheerlijkt met als beloning het ultieme geluk. Er is geen middenweg. Als lezer kan je niet anders dan minachting voelen voor de ‘genormaliseerde’ wereld.
Hulst probeert ons daarnaast ook angst in te boezemen voor de toekomst. De ‘genormaliseerde’ wereld wordt voorgesteld als een steriele, kille wereld zonder animo, waar vrijheid niet meer is dan een illusie. Veiligheid primeert. Niemand in het plantsoen wordt nog aangerand of hoer genoemd. Maar door de repliek van het hoofdpersonage waarin hij stelt dat hij niemand kent die er ooit is aangerand, verliest het verhaal aan geloofwaardigheid: veiligheid is wel degelijk een probleem en een fractie van een seconde is de ‘genormaliseerde’ wereld dan toch niet zo onaantrekkelijk.
De auteur wil de lezer duidelijk aan het denken zetten over de toekomst. Het is vlot geschreven maar de overheersende toon is nogal somber. Het is duidelijk dat hij wil waarschuwen voor de gevaren van de verrechtsing van de maatschappij. Hulst slaagt zeker gedeeltelijk in zijn opzet. Enerzijds kan je niet anders dan aversie voelen voor de ‘genormaliseerde’ maatschappij. Anderzijds is het jammer dat zijn schrijfsel zelf gekenmerkt wordt door zwart-wit denken waardoor zijn oproep tot eigenheid en diversiteit aan kracht verliest. ‘En op dat moment wist hij dat hij verschrikkelijk gelukkig ging worden’ blijft wel hangen als slotzin. Verschrikkelijk gelukkig... koude rillingen krijg je ervan.

[Hanne Vandewoestyne · Rating 4 out of 5]

Behoefte om te drijven: een verhaal dat je met de neus op de realiteit drukt.
Blijven drijven in de hedendaagse maatschappij. Een moeilijke opdracht die niet voor iAls dit zo doorgaatedereen is weggelegd. Een gewaagde bundeling van enkele kortverhalen geschreven door welluidende literaire stemmen. Dit is de passende omschrijving van het boek ‘Als dit zo doorgaat’. Een van die verhalen is ‘Behoefte om te drijven’, geschreven door Ivo Victoria (ook bekend als Hans Van Rompaey).
In dit kortverhaal vertelt hoofdpersonage Louis Stevens over zijn leven met zijn vrouw en zijn twee dochters. Zijn gezin was het enige in de straat dat uit de boot viel. Louis was degene die de ernst van de oorlog zag die steeds dichterbij kwam. Enkel hij dacht realistisch en kwam hier ook voor uit. Dit is de reden waarom zijn buren hem een ‘rare snuiter’ noemden.
Wat mij aantrekt in het verhaal is de kloof tussen het gezin van hoofdpersonage Louis en de andere gezinnen in de omgeving. Zo kozen Louis en zijn vrouw ervoor om hun kinderen niet naar de school om de hoek te sturen. Ze stuurden Lisa en Lotte naar de school die twee kilometer verder lag omdat deze meer geschikt zou zijn voor de meisjes. Ook dragen ze in zijn gezin enkel tweedehandskledij en worden de kinderen opgevoed met zo weinig mogelijk regels. Op politiek vlak lijkt Louis in een andere richting te denken dan zijn buren. Hij is daarnaast de enige realist uit de groep. ‘Het heelal dooft u’, zegt hij. ‘Alles wordt uit de mens gehaald tot er slechts een kleine pruttelende massa overblijft. Het is gewoon een kwestie van tijd voordat alles weg zal zijn’. Louis’ realisme neigt misschien wat naar de pessimistische kant.
Tijdens het lezen kwamen heel wat vragen in me op. Als lezer weet je op geen enkel moment waar en wanneer het verhaal zich afspeelt. Plots breekt er een oorlog uit (we weten niet over welke het gaat) en opeens is er ellende. Het feit dat de schrijver terugblikken en vooruitblikken gebruikt, maakt het hierbij ook niet makkelijker. Het verschil tussen geluk en ellende is plots extreem groot. Van het ene moment op het andere, verandert de hele sfeer van het verhaal.
Waar ik langs de andere kant dan weer van genoten heb, is dat de schrijver zeer visueel schrijft. Elke handeling wordt specifiek omschreven en in detail opgenomen. Dit hielp me om alles in te beelden en voor me te zien. Zo kon ik me wat meer plaatsen in het verhaal en toch een idee opmaken over de tijd en de plaats waar het zich afspeelt.
Ik vond ‘Behoefte om te drijven’ een goed kortverhaal. De lezer wordt eens met de neus op de realiteit gedrukt, en dit op een positieve manier. Ik heb het gevoel dat het verhaal redelijk mysterieus is, maar dit heeft mooi bijgedragen aan de inhoud ervan. Alles verloopt wat vaag en dit zien we ook weerspiegeld in de schrijfwijze van het verhaal. Door het lezen ben je even in de war, maar wanneer je het verhaal even laat bezinken, komt alles op zijn plaats terecht. Dan begrijp je de volledige inhoud en start de appreciatie. Ik raad iedereen aan om het kortverhaal te lezen en het op zich af te laten komen. Lees het verhaal en geniet. En vergeet vooral niet te blijven drijven.
Victoria, I. (2017). Behoefte om te drijven. Ambo Anthos.

[Evelien · Rating 4 out of 5]

Een verhaal van goud

Zoek je nog leesmateriaal om je vrije tijd mee te vullen? Jacques d’Or mag dan wel verscholen zitten in de verhalenbundel Als dit zo doorgaat van Auke Hulst, maar het is het lezen waard. Surinaams-Nederlandse schrijver Karin Amatmoekrim schreef het kortverhaal in 2017 met een boodschap die nog altijd actueel is. Het humoristische en toch emotionele verhaal speelt zich af in een vluchtelingenkamp, een onderwerp waar je niet direct humor verwacht. Het verhaal past mooi in een bundel die de groeiende polarisatie bemerkt en geeft toch een andere insteek. Eén ding is zeker, dit Literair Juweeltje blinkt uit in Hulsts verhalenbundel, en mag niet vergeten worden.

Ten eerste is Jacques d’Or een kortverhaal dat je verder doet nadenken. Het is verrassend verfrissend dat de lezer moet verder kijken dan alleen wat er staat en op die manier zelf zijn interpretatie van het verhaal kan maken. Zoals eerder vermeldt, bemerkt de bundel van Hulst de groeiende polarisatie in de wereld. Jacques d’Or is op het eerste gezicht geen innovatieve tekst in dat onderwerp, maar de dualiteit van het verhaal is complexer en diepgaander dan je zou denken. Dat trekt mij enorm aan. Het wij-zij-gevoel komt niet alleen naar voren in de relatie tussen Jacques en de bewakers, maar ook tussen Jacques en zijn eigen volk. Daarnaast benadrukt het contrast tussen de vijandigheid van de vluchtelingen en de bewakers en de vriendschap tussen Jacques en de bewaker die dualiteit. Dat maakt van het verhaal een sterk staaltje literatuur.

Daarnaast speelt goud een grote rol in de tekst. Goud staat traditioneel voor rijkdom en voorspoed, maar symboliseert in dit verhaal ook de verlokking van rijkdom en hebzucht. Jacques’ vader en volk willen een beter leven dan wat ze hebben in het kamp en hopen dat Jacques hen dit kan geven. Jacques’ vader legt alle verantwoordelijkheid en hoop bij zijn kind en ik vind dat persoonlijk iets om dieper over na te denken. De druk die zijn vader -al dan niet onbewust- op Jacques’ schouders legt moet zwaar zijn, en dat breekt mijn hart. We mogen hopen op een betere wereld en een beter leven, maar we moeten wel zorgen dat onze kinderen er zich goed bij voelen. Het emotionele komt hier bij mij naar boven en ik leef mee met een kind dat de problemen van zijn ouders moet meedragen.

Jacques d’Or doet dus zeker niet onder voor de andere werken in Als dit zo doorgaat. Het tweeledige en diepgaande kortverhaal laat ons de wereld en zijn problematiek op een laagdrempelige manier zien, en dat is nu juist wat Jacques d’Or zo mooi maakt. Elke fervente lezer zou toch minstens één keer het verhaal moeten lezen, al is het maar uit oppervlakkige curiositeit. De appreciatie zal later volgen.

Referentie:
Hulst, A. & Amatmoekrim, K. A. (2017). Als dit zo doorgaat: Let’s make literature great again, with all the best words! (1ste editie) [Google Books]. Ambo|Anthos.
Afbeelding:
Als dit zo doorgaat. (2017). amboanthos.nl. https://www.amboanthos.nl/boek/als-di... doorgaat/

[Jelle Coussement · Rating 4 out of 5]

'Interview met een moordenaar': een verhaal met een knipoog naar de realiteit

Is een slechte daad uitvoeren om het lot van de wereld te verbeteren daardoor een goede daad? Dat is het ingewikkelde dilemma waar het verhaal 'Interview met een moordenaar' van Daan Heerma van Voss over gaat. Dit kortverhaal verscheen in 2017 in de kortverhalenbundel 'Als dit zo doorgaat' waarvoor Auke Hulst de initiatiefnemer was. Deze bundel staat vol met kortverhalen, die vertellen over het heden en zowel de nabije als verre toekomst, waarin onze wereld zich potentieel zou kunnen bevinden als de huidige tendensen zich doorzetten. 'Interview met een moordenaar' is een verhaal dat zich ongeveer twintig jaar in de toekomst afspeelt in een alternatieve tijdlijn. Daarin vermoordt iemand de Amerikaanse president, die heel wat gelijkenissen met Trump vertoont, in het land Afrazië. Deze gebeurtenis heeft een schok nagelaten op zowel de rest van de wereld alsook op een journalist die de kans kreeg om de moordenaar te interviewen.

Een eerste punt dat meteen opvalt is dat de president, die het slachtoffer is van de moordaanslag, heel wat gelijkenissen vertoont met Donald Trump. Het jaar waarin de moord plaatsvindt, 2017, is dan ook het jaar waarin Trump aan de macht kwam. Daarom past dit verhaal ook perfect in de verhalenbundel 'Als dit zo doorgaat', die in nasleep van deze gebeurtenis is uitgebracht. Het verhaal, en daardoor ook de bundel, geeft dan ook duidelijk kritiek op dit soort presidenten en leiders. Het verhaal is dus met een duidelijke boodschap geschreven.
Het verhaal is in een zeer vlotte stijl geschreven vanuit het perspectief van de journalist. Door vanuit dit perspectief te schrijven, creëert de schrijver een grote betrokkenheid tussen de lezer en het hoofdpersonage. Hierdoor krijgt de lezer ook meer sympathie voor de journalist en de twijfels waarmee hij zit. Dit kan er toe leiden dat de lezer zichzelf ook de vraag stelt of een moord op een slechte president een slechte daad is. Dat is een zeer interessante vraag waar dit verhaal dieper op ingaat.
Waar het verhaal ook nog in slaagt, is om de moordenaar als een sympathiek persoon af te schilderen. Dit doet de schrijver door hem goede punten te laten aanhalen en door hem vriendelijk te laten zijn tegen de journalist. Na het verhaal zit de journalist, net als de lezer, dan ook met de vraag of de moordenaar dan ook een slechte daad heeft uitgevoerd.

'Interview met een moordenaar' is zeker een geslaagd kortverhaal door verschillende redenen. Een eerste is dat Daan Heerma van Voss er zeer goed in slaagt om paralellen te trekken Tussen de vermoorde president en voormalig president Trump. Hierdoor heeft het verhaal een duidelijke boodschap. Daarnaast creëert de schrijver een zeer grote betrokkenheid tussen de lezer en het hoofdpersonage door vanuit die laatste zijn perspectief te schrijven. Ten slotte lukt het de schrijver ook om de moordenaar als sympathiek af te beelden. Daardoor zitten na het verhaal zowel het hoofdpersonage als de lezer met de vraag of de moordenaar wel een slechte daad heeft begaan. Kortom is 'Interview met een moordenaar' een zeer boeiend en vlot kortverhaal dat de lezer tot denken aanzet. 

[Jonas · Rating 5 out of 5]

De moordenaar die in ons schuilt
Nog maar net was ik bekomen van de Netflix-blockbuster “Dahmer – Monster: The Jeffrey Dahmer Story” over het leven van seriemoordenaar Jeffrey Dahmer toen ik de titel van dit kortverhaal tegenkwam. ‘Interview met een moordenaar’, Daan Heerma Van Voss weet duidelijk hoe mijn aandacht te trekken. In het kortverhaal gaat een Amerikaanse journalist op zoek bij een moordenaar, de moordenaar van de president. In zijn interview probeert hij de motieven achter de moord te achterhalen, alleen is dit buiten de moordenaar gerekend. De moordenaar begint morele vragen te stellen aan de interviewer over waarom hij in deze huidige wereld niet in staat zou zijn om een moord te plegen. ‘Interview met een moordenaar’ maakt deel uit van de grotere verhalenbundel genaamd “Als dit zo doorgaat”. In deze bundel wordt je als lezer geconfronteerd met de gevolgen van onze daden in de toekomst.
Toen ik de eerste pagina nog maar opensloeg kon ik het verhaal al linken met de realiteit. Het verhaal situeert zich in 2017 en beschrijft hoe Goldstein, de moordenaar van de huidige president zich voelt over zijn daden. Mij deed dit denken aan het interview dat in 1969 gedaan werd met Lee Harvey Oswald, de moordenaar van ex-president Kennedy. Aan Oswald werden toen ook vragen gesteld over zijn motivaties om Kennedy neer te schieten. Aan de andere kant kreeg ik als lezer ook het gevoel dat het verhaal een soort fanfiction is over de mogelijke dood van Donald Trump. In het verhaal wordt er namelijk enkele keren verwezen naar een zeer autoritaire leider, zonder namen te noemen. Doordat deze zaken in mij opkwamen bleef ik geboeid om het verhaal verder te lezen en op zoek te gaan naar antwoorden voor de vragen die zich opstapelden in mijn hoofd.
Door het gebruik van de interviewstructuur wist Daan Heerma van Voss me geen moment kwijt te geraken. Waar je in andere verhalen wanneer het gaat om een interview vaak een saaie beschrijving krijgt over de hoofdpunten ervan, wordt er in ‘Interview met een moordenaar’ echt gebruikt gemaakt van een interviewstructuur. Wanneer het interview aan bod komt merk je een verandering op in de structuur. Vanaf dat moment worden de vragen van de journalist schuingedrukt genoteerd en de antwoorden eronder tussen aanhalingstekens. Hierdoor kun je een duidelijk onderscheid maken tussen wie aan het praten is, want dit wordt niet altijd weergegeven. Doormiddel van de schuingedrukte vragen kun je zelf als lezer ook al meedenken over mogelijke antwoorden op de vragen.
Kortom, onbewust interviewt de journalist dus niet alleen Goldstein over zijn moordmotieven, maar ook jou, de lezer. De vragen die worden gesteld door de moordenaar aan de auteur zijn zodanig geformuleerd dat je er geen duidelijk en klaar antwoord op kan geven. Wees dus niet verbaasd als je tijdens het lezen jezelf de vraag begint te stellen: “Ben ik in staat om een moord te plegen?”. En schrik ook niet als je antwoord op deze vraag “Ja!” is. ‘Interview met een moordenaar’ is een ideaal boek om te lezen op een koude winteravond. Het leest als een trein, als is de inhoud niet zo fijn.

[Louise · Rating 5 out of 5]

De knorrige koningin: verrassend, maar zeker de moeite waard
Bij deze titel verwacht je een klassiek verhaal over een koningshuis, een verhaal over ‘het leven van’ of het leven achter de schermen van een of andere dynastie. Niets van dit alles in dit verhaal, je wordt helemaal verrast! De dynastie bij de bijen, wie had daaraan gedacht? Mohammed Benzakour zorgt voor deze verrassing. Het verhaal gaat over een bijenkoningin die allesbehalve goedgezind is. Ze ondervindt telkens weer factoren die het bestaan van de bijendynastie bemoeilijken. Ze wil er alles aan doen om hun toekomst niet in gevaar te brengen, maar dit doet ze op tirannieke wijze. Het enige wat ze doet, is haar volk commanderen en iedereen voor haar kar spannen. Met deze origineel gebrachte vertelling is het thema tirannie in een leuk jasje gestoken en zo past dit verhaal uitstekend als onderdeel in het boek ‘Als dit zo doorgaat’.
In het verhaal zitten veel natuurlijke elementen, wat een pluspunt is. Zo komen er verschillende dieren in voor, alsook planten en de zon. Dit maakt het verhaal wat meer uniek.
Het lezen van het verhaal gaat ook vlot omdat het is geschreven zonder al te veel details. Op die manier blijf je in het verhaal en wil je het in één keer uitlezen. Ook de herhalingen die in het verhaal voorkomen, zorgen voor dit snelle leestempo.
De titel is origineel gevonden. Die geeft niet veel prijs over het verhaal en kan je zelfs op een verkeerd spoor zetten. De alliteratie die gebruikt wordt, zorgt net voor dat tikkeltje extra en laat zien dat er goed over de titel is nagedacht. Als je het verhaal gelezen hebt, begrijp je ook meteen waarom de auteur voor deze titel heeft gekozen.
Bovendien is het ook een verrassend verhaal. Niet elke schrijver haalt het in zijn hoofd om over de bijendynastie te schrijven. Benzakour wel. Het is een origineel gekozen onderwerp waar je veel richtingen mee kan uitgaan. Dit prikkelt de nieuwsgierigheid naar de beweegreden van de auteur voor het schrijven van dit verhaal.
Wat mij minder heeft kunnen bekoren, is het onrealistische aspect van het verhaal. Dieren die kunnen praten en nog meer menselijke eigenschappen vertonen, doen mijn interesse dalen. Dit zorgt ervoor dat ik het verhaal minder serieus neem. De problemen die de bijenkoningin ondervindt, worden ook op een bizarre manier opgelost. Hier zit ook een onrealistische toets in en dat deed me toch een paar keer de wenkbrauwen fronsen tijdens het lezen.
Op het einde blijf je wat in het duister tasten. Je wordt als het ware achtergelaten in het verhaal. Je blijft met veel vragen zitten waarop je nooit een antwoord zal krijgen. Dit laat toe dat je zelf kunt fantaseren over wat er gebeurd is, maar een gesloten einde zorgt voor meer duidelijkheid.
Er zit dan wel een onrealistische kant aan het verhaal, maar samen met de titel, het onderwerp en de personages is het verhaal een mooi en volledig geheel. Elk element zorgt voor een meerwaarde en is onmisbaar. Het verhaal gaat dan wel niet over een koningshuis, maar met de verrassende wending over een bijendynastie laat het zeker een positieve indruk achter.

[Kiara Christiaens · Rating 4 out of 5]

Een journalist mag na jaren heen en weer schrijven een interview houden met de befaamde moordenaar van de toenmalige president van de VS. Hij wist echter niet dat wat hij hier zou horen, zijn visie zou veranderen. Het kortverhaal, geschreven door Daan Heerma van Voss, werd gebundeld in het boek ‘Als dit zo doorgaat’. De algemene bundel werd samengesteld door Auke Hulst in 2017, niet lang na de verkiezing van de Amerikaanse president Donald Trump.

Het verhaal begint bij het standpunt van de verteller, in dit geval de journalist die het interview mag geven. Hij geeft een korte toelichting over de dood van de president, die live werd uitgezonden op tv. Daarnaast vertelde hij ook over zijn belevenis ervan. De president, die toen bekogeld werd door de moordenaar, sloeg fel naar achter. Dat is iets dat de journalist is bijgebleven en dat merk je ook doorheen het verhaal.

Verder vertelde hij over de toewijding naar het contacteren van Goldstein, de moordenaar van de president. De journalist heeft drie jaar lang contact gehad met de gevangenisdirecteur, in de hoop op toezegging om met G. te mogen corresponderen. Dit is uiteindelijk ook gelukt. Iedere andere journalist had echter al afgehaakt toen G. zijn politiek nut verloor, behalve de verteller van het verhaal.

Na enkele jaren heen en weer schrijven met de moordenaar, kreeg de journalist de toestemming om G. te ontmoeten. Goldstein nam plaats aan de andere kant van de tafel en het interview kon beginnen. Het verhaal gaat vanaf dan verder als een interview dat je in een krantenartikel terugvindt.

Ik vond het woordgebruik af en toe lastig, aangezien ik regelmatig enkele woorden moest opzoeken om de betekenis ervan te achterhalen. Verder was het verhaal wel boeiend. De moordenaar geeft enkele interessante antwoorden zoals "Niet alles met een hartslag leeft” (Daan Heerma van Voss, 2017, p.71). Dit sprak me aan om verder na te denken over het verhaal en de betekenis erachter.

Naar het einde toe wordt er gesproken over hoe het nu komt dat G. zover is gekomen om de moord te plegen. Daarop is het antwoord vrij simpel volgens hem, namelijk een combinatie van smaak en toeval. Hij lichtte daarna toe dat de keuze dieper ligt dan de tijdsbesteding van de mens. Nog voor de journalist kon antwoorden was de tijd om en werd G. uit de kamer geleid. Het is dan maar de vraag voor hem of G. oprecht was, of dat er een onderliggende rol aanwezig was.

Het interview met de moordenaar zet je dus zeker aan tot verder nadenken. je krijgt een indruk van zowel waarheidszin als het gevoel van misleiding. De moordenaar is moeilijk te lezen, althans volgens het perspectief van de journalist. Indien je tegen wat inspanning tijdens het lezen kan, raad ik je zeker aan het kortverhaal te lezen. Het bevat moeilijke maar boeiende woorden, en daarnaast zeker ook enkele antwoorden die je versteld zullen staan.

[Lynn · Rating 4 out of 5]

Kiezen is verliezen

We staan er niet genoeg bij stil maar ‘’Wat als geweld normaal zou zijn?’ Kort na de verkiezing van president Trump, stelde Auke Hulst het boek ‘Als dit zo doorgaat’ samen. Deze bundel bevat 24 kortverhalen van diverse schrijvers. Ik had geen idee aan wat ik me kon verwachten. De auteur wil ons laten nadenken over ‘Wat als rechtse partijen de hogere hand zouden krijgen?’. Nadat ik de kortverhalenbundel had gelezen, was ‘De behoefte om te drijven’ van Ivo Victoria, het verhaal dat me het meeste bijbleef. Het hoofdpersonage blikt terug naar het interbellum en de daaropvolgende oorlog. De hartverscheurende keuze die hij tijdens de oorlog maakt en hoe hij dit nog elke dag met zich meedraagt. Zijn oudste dochter wil hem niet spreken, waardoor mijn nieuwsgierigheid meteen is geprikkeld.

Ten eerste geeft Ivo Victoria de authentieke sfeer weer van oorlog en een na-oorlogsgebied. Hij omschrijft de scenes zo goed dat je ze zo voor je ziet, “Het kletteren van de kogels, de explosies” .”(Auke Hulst, 2017, Behoefte om te drijven), “Niets stond nog recht in de wijk, behalve het huis van Luis Stevens en zijn vrouw, en zo zou het blijven tot aan hun dood.”(Auke Hulst, 2017, Behoefte om te drijven). ‘Behoefte om te drijven’ is een apocalyptisch ‘Wat als verhaal’ uit de toekomst.

Bovendien kon ik, door documentaires en films die door de jaren heen gemaakt zijn over WOI en WOII, mij de ruïnes van de huizen in een na-oorlogsgebied zo voor de geest halen. De mogelijkheid dat dit scenario zich (nogmaals) kan voordoen draagt bij tot de geloofwaardigheid. Dit maakte het nog realistischer.

Daarnaast is het geen verhaal waar ik vrolijk van werd. De flashback waarin het hoofdpersonage (Louis Stevens) moet kiezen tussen een van zijn dochters is zo levendig geschreven dat ik zijn pijn voelde. “Daarna opent hij het vuur en Lotte valt neer, als een pop”(Auke Hulst, 2017, Behoefte om te drijven). Toen ik dit las kon ik bijna huilen. Ik leefde mee en beeldde me in: ‘Wat zou ik doen als ik moet kiezen tussen mijn kinderen?’.

Verder geeft Ivo Victoria 2 aspecten mooi weer: dat we onszelf en anderen pas echt leren kennen in moeilijke tijden en de gevolgen die we met ons meedragen bij het maken van keuzes onder druk. Zo moet Louis Stevens voor de rest van zijn dagen leren leven met het feit dat zijn dochter nooit meer met hem wil praten. Dit laat je stilstaan bij het feit dat in tijden van oorlog de gewone burger altijd het meest afziet.

Tot slot raad ik ‘Behoefte om te drijven’ sterk aan, een hard verhaal dat veel emoties oproept. Het verhaal laat geen enkele ouder onberoerd. Met zijn vlotte, authentieke schrijfstijl voert Ivo Victoria je mee in tijden van oorlog en de nasleep ervan. Hij doet je stilstaan bij harde keuzes die je soms moet maken en wat dit doet met je als mens. Kortom, een oorlogsverhaal dat niemand onbewogen laat.

[Zjef De · Rating 4 out of 5]

Hoe een matige titel toch een prachtig kortverhaal kan inleiden.
Een wat vreemde cover, een kinderachtige titel. Mijn verwachtingen waren niet bepaald hoog voor ‘De knorrige koningin’ van Mohammed Benzakour. Op de cover staat een man met een megafoon met daarbij als titel ‘Als dit zo doorgaat’. Ik zag het verband tussen de titel en de tekening niet echt. Vooral de titel’ De knorrige koningin’ baarde me zorgen. Het is een titel die rechtstreeks uit de stripreeks ‘Suske en Wiske’ kan komen. Benzakour verraste me compleet, er kwamen inderdaad alledaagse dieren in voor, maar er zat een aantrekkelijk en goedgeschreven verhaal in. Je leert er zelfs een belangrijke levensles uit…
‘De knorrige koningin’ gaat, anders dan wat de titel doet vermoeden niet over een varken dat een koningin is, maar over een koningin die haar onderdanen beveelt om alle, in haar opinie tegenwerkende, zaken weg te ruimen. Nadat ze enkele omgevingsfactoren verwijderd liet worden, leert de koningin op de harde manier dat ze niet alles kan hebben.

De schrijfstijl van de auteur is een meerwaarde in het verhaal. Door de personificatie van de dieren is het verhaal veel leuker om lezen, en is het verhaal voor iedereen toegankelijk.

Een les die zoals de titel doet vermoeden wordt geleerd door een koningin en haar werkbijen. Buckfastbijen om precies te zijn. De natuurliefhebbers worden door Benzakour op hun wenken bediend doordat hij aan de hand van de gebeurtenissen in het verhaal de kenmerken van de Buckfastbijen uit de doeken te doet. Zo komt hiërarchie bij de Buckfastbijen duidelijk naar boven in het verhaal, namelijk dat de koningin alles beslist en de bijen enkel maar kunnen accepteren wat hun koningin hen beveelt. Ook de werkethiek van de bijen komt mooi uit de verf door de opdrachten van de koningin die ze bijna perfect uitvoeren en de constante aanmaak van honing die ze voor hun rekening nemen en niet verzaken.

De onderliggende les die de schrijver ons wil meegeven is dat we tevreden moet en zijn met wat we hebben en dat als we alles willen hebben en bijgevolg hebberig worden, dat dat in ons gezicht ontploft. Dit illustreerde Benzakour zéér mooi door de koningin de utopische gedachte te geven dat ze de zon kan wegdoen, en dat ze door dit waanidee alleen sterft in haar ineengestorte bijenkorf.

‘De knorrige koningin’ is dus anders dan wat de titel deed vermoeden een leerrijk kortverhaal waaruit een belangrijke levensles geleerd kan worden. De titel brengt een wat kinderachtige sfeer op gang, maar daar is in het verhaal weinig tot niks van te merken. Mocht u eens een kortverhaal willen lezen waaruit u iets wil halen, en waar u iets uit kan leren. Dan is ‘De Knorrige Koningin’ zeker en vast een aanrader voor groot en klein.

[Silke Van Overmeiren · Rating 4 out of 5]

Het interview met de moordenaar
Interview met de moordenaar: een veelzeggende titel, die al veel verklapt waarover het grotendeels gaat. Het verhaal zoomt in op een befaamde moord op een Amerikaanse president die totaal onverwacht was. Het komt aan het licht dat de moordenaar en de journalist, die hem bevraagd heeft hetzelfde ideaalbeeld en idee hebben over de dramatische zaak. Het kortverhaal geeft een diepere inkijk op het perspectief van de dader genaamd G. , wat eigenlijk heel zeldzaam is. Geen enkele journalist kon hem bereiken behalve die ene journalist die zo fanatiek tegenover G. stond. Het boek is geschreven door de Nederlandse schrijver Daan Heerma Van Voss. In zijn verhaal heeft hij een bepaalde pagina geciteerd die afkomstig is vanuit “Industrial Society and Its Future”. hierin wordt er een duidelijke link aangeduid tussen zijn verhaal en die vanuit het geciteerde verhaal. Het neemt je helemaal mee in het onbezonnen leven van G. .

Het kortverhaal is heel mysterieus, dit spreekt de lezers meteen aan omdat ze verder willen weten hoe het verhaal afloopt. Zoals de titel al duidelijk maakt gaat het verhaal over een moord van een bepaalde persoon, naarmate het verhaal vordert wordt het duidelijk dat G. een moord gepleegd heeft op de corrupte president John F. Kennedy. Het kortverhaal heeft twee minpunten en dat is het open einde. De lezer gaat nooit te weten komen hoe het zich verder afspeelt, wat natuurlijk jammer is. In het begin is het ook moeilijk om het verhaal te volgen want je zit gekluisterd aan één welbepaalde vraag: wie is de vermoorde persoon? Het verhaal maakt me verder nieuwsgiering omdat de moordenaar en de journalist hetzelfde idee hebben maar toch heel verschillend zijn. Ook de schrijver van dit kortverhaal licht enkele feiten toe hoe corrupt de toenmalige president van de VS was.

Het interview met de moordenaar zet je zeker verder aan het denken. Je krijgt de indruk dat er in het verhaal waarheid zit, maar ook misleiding. Daarom is af en toe moeilijk om het verhaal te volgen. Het is anderzijds een echte aanrader voor lezers die graag spanning in een boek zoeken. Ook in het dagelijkse leven vallen zulke situaties vaak voor. Er zijn zoveel mensen met hetzelfde idee. Maar, toch is er altijd één persoon die de daad uitvoert en tot zijn/haar recht wil komen en uiteindelijk voor z’n daden zal boeten. We zullen nooit te weten komen wat er verder met de moordenaar zal gebeuren na zijn interview met de journalist…

[Linde Lamon · Rating 3 out of 5]

Ken je het gevoel dat je een boek, tekst of artikel wil lezen? Dat je hebt interesse in wat er in de maatschappij gebeurt? Als dit zo doorgaat is een compilatie van meerdere kortverhalen, geschreven door verschillende auteurs, over wat er in de wereld gebeurt. Ik las hier één verhaal van, namelijk Businessmodel van Matthijs Eijgelshoven, een Nederlandse auteur. In zijn kortverhaal bespreekt hij de vluchtelingenproblematiek. Andere onderwerpen die aan bod komen in het boek zijn feminisme, ziekte, diversiteit…
Inhoudelijk was het zeker een sterk boek. De omgeving waar de personages zich bevonden is weinig besproken, ook de personages waren weinig uitgediept. Toch merkte je dat de hoofdpersonage een moeilijke rol had, waardoor je medelijden met hem kreeg. Er is dus weinig gebruik gemaakt van details en toch weet de auteur mij te ontroeren. Na het lezen van dit verhaal bleven ook veel vragen onbeantwoord, zoals waar komt de jongen vandaan of waar zijn de ouders. Toch is de inhoud heel duidelijk. Het zorgt ook voor de nodige verwarring en een beetje mysterie. Het verhaal sleurt je mee in de vluchtelingencrisis die aan de gang is. Het is een heel actueel thema waardoor het verhaal ook aangrijpend is.
Structureel was ik minder fan van het verhaal. Het was opgedeeld in drie delen, maar het tweede deel sloot niet aan op het eerste, waardoor het heel onduidelijk was waarover dit ging. Aan het einde van dit deel vielen alle puzzelstukjes wel in elkaar. Het derde deel sloot dan wel terug aan op het eerste, dus las dan weer heel vlot.
De auteur van dit verhaal slaagt er zeker in om de lezer te laten nadenken over dit hedendaagse verhaal, waardoor je meeleeft met het hoofdpersonage. Het verhaal las relatief vlot, waardoor je het ook in één trok kon uitlezen.

[Marlies Vandevyvere · Rating 4 out of 5]

Een sympathieke moordenaar of juist niet?

Interview met de moordenaar – Daan Heerma Van Voss, uit de dichtbundel ‘Als dit zo doorgaat’ van Auke Hulst.

Zou jij iemand vermoorden met voorbedachten rade? Dit is wat het hoofdpersonage deed. Maar om welke reden? Na jarenlange toewijding slaagde een reporter erin hem te interviewen.
Wat drijft een student ertoe een moord te plegen? Welke motieven zou die hiervoor moeten hebben? Was het een ongeluk? Daar kom je achter in dit kortverhaal. Het hoofdpersonage G. bekent de moord meteen, maar iedereen heeft zo zijn eigen waarheid. Wat is de waarheid dan?

Het boek is geschreven in 2017 als waarschuwing voor de toenmalige president Trump. Het waarschuwt ons voor zijn beleid en voor de impact die hij op de wereld heeft. Welke politieke en economische gevolgen zou dat niet enkel op Amerika maar ook op Europa en de rest van de wereld hebben? Dit deed mij terugdenken aan de dystopische roman ‘1984’ van George Orwell. In dit boek waarschuwt hij mensen voor totalitaire regimes zoals het toenmalige nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie onder Stalins beleid.

Ik vind het mooi hoe de relatie verandert tussen de moordenaar en de interviewer. In het begin zijn ze vrij afstandelijk en formeel. Er is wantrouwen en argwaan. Naarmate het verhaal vordert, vervagen de grenzen en groeien ze naar elkaar toe. Verschillen en gelijkenissen beginnen door elkaar te vloeien. De opzet van het verhaal is geslaagd, met als gevolg dat ik mij begin af te vragen hoe het verhaal mogelijks zou kunnen verdergaan. Zou de interviewer iemand vermoorden, of zou hij de moordenaar vrijlaten, of juist een relatie mee aangaan?

Het is moeilijk om in het verhaal te komen, maar naarmate het verhaal vordert, leer je beide karakters beter kennen. Het verhaal wordt naar het einde toe ingewikkeld, doordat de rollen van interviewer en geïnterviewde door elkaar beginnen te vloeien. Hierdoor heb ik het kortverhaal twee keer moeten lezen, voordat ik het verhaal volledig begreep.

De soms verwarrende passages zorgden ervoor dat het verhaal ingewikkeld werd, maar desondanks is het boek op een prachtige manier geschreven: “het van zelfvertrouwen blakende gezicht” en “de dreigende gietijzeren poort” zijn hier voorbeelden van. Een citaat uit “Industrial Society and its Future” wordt ook gebruikt om de sfeer te scheppen.

Ondanks de soms moeilijke passages, kon de spannende wisselwerking tussen de personages mij wel bekoren. De opzet van het verhaal is hierdoor geslaagd, want ik blijf mij afvragen hoe het verhaal verder zou aflopen.

[Pi · Rating 1 out of 5]

Auke Hulst vroeg aan twintig collega-schrijvers om zich een wereld te verbeelden waarin "dit zo doorgaat...". Het resultaat is niet de veelzijdige collectie sociale science fiction die je zou verwachten. Ongeveer de helft van de verhalen gaat over zielige vluchtelingen, de rest gaat over het terreurbewind van Trump of Wilders. Zijn er verder dan echt geen andere interessante of zorgwekkende trends in onze wereld die het extrapoleren waard zijn? Volgens de schrijvers in de bubbel van Auke Hulst niet. Het verhaal van Walter Van den Berg valt wel op door rauwheid en kracht, dat van A. F. Th. Van der Heijden door vakmanschap en dat van Gustaaf Peek door een plot die iets verder gaat dan huilen over rechts populisme. De rest mag je overslaan.

[Micha Meinderts · Rating 3 out of 5]

Er zaten niet echt verhalen tussen die er voor mij uitsprongen, maar ik vond het wel leuk om zo'n soort boek eens in het Nederlands, in Nederland te lezen. De haast waarmee het gepubliceerd is, wordt soms pijnlijk duidelijk (een redactie die dingen als "episch centrum" tot twee keer toe laat staan, bijvoorbeeld) maar daardoor is het wel relevant gebleven. En van sommige verhalen kreeg ik ook wel een onprettig gevoel, omdat ze best waar zouden kunnen worden.

Volgende bundel graag met iets meer tijd en zorg.

[Lotte · Rating 3 out of 5]

Sommige verhalen uit de bundel vielen mij een beetje tegen. Deze verhalen maakten niet zo veel in mij los, wat ik jammer vond, want het thema van de bundel sprak mij wel aan.
Gelukkig is het een bundel, dus waren er nog genoeg andere verhalen. Ik heb echt genoten van bijvoorbeeld de verhalen van Van Essen en van Bervoets. Zo heerlijk absurdistisch. Vond trouwens heel de bundel absurdistisch en bijna akelig. Hierdoor is de bundel niet aan te raden om net voor bedtijd te lezen, hahahaha.

[Alexandra · Rating 4 out of 5]

Een bundel met korte verhalen waarvan de meeste precies doen waarvoor ze geschreven zijn: je laten nadenken over de maatschappij van nu en in de nabije toekomst.

[3e · Rating 3 out of 5]

knorrige koningin gelezen

[Linda De Geest · Rating 3 out of 5]

"Als dit zo doorgaat" is een productie van Auke Hulst die tot stand kwam als protest tegen het oprukkend populisme.

Auke Hulst baart zich zorgen over de gebeurtenissen op wereldvlak en vond dat het 5 voor 12 was om in actie te komen. Dit deed hij door binnen één maand een bundel nieuwe literaire verhalen te verzamelen en te publiceren, nog vóór de Nederlandse verkiezingen van 15 maart. Ruim twintig auteurs leverden een bijdrage, onder wie Karin Amatmoekrim, A.H. J. Dautzenberg, Anne-Gine Goemans, A.F.Th. van der Heijden, Gustaaf Peek, Jan van Mersbergen, Nelleke Noordervliet, Christine Otten en Jamal Ouariachi.

Het werd een bundeling pregnante verhalen waarin schrijvers en dichters de wereld beschrijven die ons te wachten staat als de abnormaliteit van het trumpisme de norm wordt en als de verrechtsing van Europa doorzet.

Het is een probleem dat ons wakker houdt, waarover we onze bezorgdheid uiten op sociale media en waarover uiteindelijk ook in de literatuur niet kan worden gezwegen.
“Dat zoveel geweldige schrijvers op stel en sprong ruimte wilden vrijmaken in hun agenda om aan dit project mee te werken, laat nog maar eens zien dat de literatuur midden in de maatschappij staat”, aldus Auke Hulst.

[Nikkie · Rating 4 out of 5]

Een bijzondere bundel met geëngageerde verhalen van zeer goede Nederlandse schrijvers. Een uitgebreide recensie is hier te lezen: http://twitterleesclub.nl/recensie-al...