ژان پل سارتر

نویسندگان قرن بیستم فرانسه #8

by Judith Butler, خشایار دیهیمی (Translator)

از مقالات دائرة المعارف ادبیات جهان
جلد 61 شصت و یکم از نسل قلم

Genres: Philosophy

96 pages, Paperback

First published January 1, 1996

About the author

Judith Butler is an American philosopher, feminist, and queer theorist whose work has profoundly shaped gender studies, political philosophy, ethics, psychoanalysis, and literary theory. Born in Cleveland, Ohio, to a Hungarian-Jewish and Russian-Jewish family, Butler was raised in a Jewish cultural and ethical environment that fostered an early engagement with philosophy, ethics, and questions of identity, attending Hebrew school and specialized ethics classes as a teenager. They studied philosophy at Bennington College before transferring to Yale University, where they earned a BA in 1978 and a PhD in 1984, focusing on German idealism, phenomenology, and French theory, including Hegel, Sartre, and Kojève. Butler taught at Wesleyan University, George Washington University, and Johns Hopkins University before joining the University of California, Berkeley in 1993, where they co-founded the Program in Critical Theory, served as Maxine Elliot Professor, directed the International Consortium of Critical Theory, and also hold the Hannah Arendt Chair at the European Graduate School. Butler is best known for Gender Trouble and Bodies That Matter, works in which they introduced the theory of gender performativity, arguing that gender is constituted through repeated social acts rather than a fixed identity, a concept that became foundational in feminist and queer theory. They have also published Excitable Speech, examining hate speech and censorship, Precarious Life, analyzing vulnerability and political violence, Undoing Gender, on the social construction of sexual norms, Giving an Account of Oneself, exploring ethical responsibility and the limits of self-knowledge, and Notes Toward a Performative Theory of Assembly, addressing public protest and collective action, while their 2020 book, The Force of Nonviolence, emphasizes ethical engagement in social and political struggles. Butler has engaged in global activism, supporting LGBTQIA rights, opposing anti-gender ideology, advocating for Palestinian rights, critiquing aspects of contemporary Israeli policy, and participating in movements such as Occupy Wall Street, while navigating controversies including critiques of their comments on Hamas and Hezbollah, debates over TERF ideology, and disputes over the Adorno Prize, illustrating the intersections of their scholarship and public interventions. Their work extends into ethical theory, exploring vulnerability, interdependence, mourning, and the recognition of marginalized lives, as well as the performative dimensions of identity and the social construction of sex and gender. They have influenced contemporary feminist, queer, and critical theory, cultural studies, and continental philosophy, shaping debates on gender, sexuality, power, and social justice, while also participating in public discourse and advocacy around education, political violence, and anti-discrimination. Butler is legally non-binary in California, uses they/them pronouns, identifies as a lesbian, and lives in Berkeley with their partner Wendy Brown and their son.

Reviews

[محمد یوسفی‌شیرازی · Rating 3 out of 5]

شرح کم‌وبیش کاملی است از زندگی و اندیشه‌های سارتر با ترجمه‌ی شسته‌رفته‌ای از خشایار دیهیمی. فلسفه‌ی سارتر ماهیتاً فلسفه‌ای شاعرانه و دیریاب است. بخش‌هایی از آن را می‌توان با احساسات و عواطف تا اندازه‌ای درک کرد؛ اما روی‌هم‌رفته، به‌ویژه در جاهایی که پای منطق و استدلال به میان می‌آید، چیزی است نامفهوم و گاه پرتناقض. این تناقض‌ها را مؤلف این کتاب در زندگی شخصی و سیاسی و فکری سارتر نیز به خواننده بازنموده است. زندگی او زندگی‌ای پرفرازونشیب بوده و هرازگاهی به اندیشه‌ای متمایل و دل‌بسته و سپس از آن روگردان می‌شده؛ از مارکسیسم و کمونیسم و استالینیسم گرفته تا دیدگاه‌های نااستوار و متغیرش درباب ادبیات و هنر. ازجمله بخش‌های فهم‌ناپذیر اثر، دیدگاهی است که سارتر در کتاب «هستی و نیستی» درباره‌ی موضوعی تناقض‌آمیز مطرح می‌کند؛ آن‌جا که می‌گوید آدمی هم از آزادبودنش در رنج است و هم وقت‌هایی که خود را از این آزادی و وجودِ این آزادی به ندانستن می‌زند، باز در رنجی دیگر است و آن عبارت است از خواستن آزادی. این قسمت را چندین‌وچند بار خواندم و باز هم متوجهش نشدم. اما در همین کتاب، بخش‌های زیبایی هم دارد که آن را با دلوجان می‌شود احساس کرد و فهمید؛ همان‌جایی که درباره‌ی سرگردانی انسان در این دنیای انتخاب‌های ناگزیر سخن می‌گوید:
«سارتر در "هستی و نیستی" روشن می‌سازد که واقعیت انسان، نوعی "بودن" نیست؛ بل‌که نوعی فقدان، خلأ، نبودن است. انسان‌بودن یعنی در هیچ وضع پایداری نبودن. درمورد اشیای مادی می‌توان نوعی رابطه‌ی خودهمانی فرض کرد (=هرچیزی همان است که هست و به‌همین‌دلیل، چیز دیگری نیست)؛ حال‌آن‌که واقعیت انسان موقعیت هستی‌شناختی کاملاً متفاوتی را مطرح می‌سازد. به‌زبان سارتر، واقعیت انسان نوعی شکاف در هستی را مشخص می‌کند و نوعی رسوایی هستی‌شناختی است. انسان‌ها در تمایز از موجودات خودایستا و کاملاً فعلیت‌یافته، میدان‌هایی برای تحقق انواع امکانات هستند. انسان‌ها که پا به دنیایی می‌گذارند که هویت یا ارزش ثابتی ندارد، باید خود را بسازند و برخی امکاناتشان را متحقق سازند و دیگر امکاناتشان را تحقق‌نایافته رها کنند. خویشتن که در مسیر تجربه‌های گوناگون پدیدار می‌شود، طی سلسله‌ای از انتخاب‌ها و دست‌زدن‌ها به عمل، ساخته می‌شود. این اعمال تنها در واپس‌نگری است که معنایی ویژه به عاملشان می‌بخشند. ما دیگر نمی‌توانیم به خویشتن جوهریِ خاموشی که در اعماق روح دفن شده است و هنوز تحقق نیافته است، رجعت کنیم.. در خویشتنی که ما داریم، رازی نیست. این خویشتن آفریده‌ی ما و به‌همین‌دلیل، بارِ سنگینی بر دوشمان است. درمورد هستیِ فردیِ ما هیچ‌چیز ازپیش تعیین نشده است، الا این‌که ما باید به‌نحوی آن را انتخاب کنیم. ما این آزادی را نداریم که انتخاب نکنیم؛ زیرا امتناع از انتخاب، خود نوعی انتخاب است.»
در پایان کتاب، کتاب‌نامه‌ای درباره‌ی آثار نوشته‌شده درزمینه‌ی اندیشه و زندگی سارتر به‌دست داده شده که بسیار سودمند است.

[Ali · Rating 2 out of 5]

سری کتاب های جیبی و جمع و جور "نسل قلم" که شرح احوال، زندگی و آثار، و گهگاه نظر منتقدان متعدد در مورد یک نویسنده است، با مترجمین زبردست در زبان فارسی، کاری ست ستودنی و قابل تحسین، کمبودی که در ادبیات فارسی مشهود بود، و متاسفانه، و به احتمال قوی به دلیل شرایط، متوقف ماند. به نظر می رسد این سری آثار، به همت خشایار دیهیمی و یکی دو تن دیگر از اهل قلم در ایران شکل گرفته باشد. با تشکر و سپاس از این تلاش ادبی سترگ