Μια στεκιά στο μάτι του Μοντεζούμα

by Νίκος Νικολαΐδης

“Όλες οί βλεννόρροιες θεραπεύονται εκτός από τήν πρώτη…σάν τήν πρώτη αγάπη”, γράφει ο Νίκος Νικολαΐδης στο Μιά στεκιά στό μάτι τού Μοντεζούμα. Σ’ αυτή την ύστατη πνευματική του μαρτυρία μυθιστοριογραφεί, με το ιδιότυπο ύφος του, για μια τελευταία φορά έντονα και άμεσα τη γενιά του. Ο δεκαπεντάχρονος αφηγητής του μυθιστορήματος καταγράφει την Αθήνα και τις μεταπολεμικές δεκαετίες του πενήντα και του εξήντα με μια ψύχραιμη, σαρκαστική, προκλητική αλλά και ταυτόχρονα ιδιαίτερα νοσταλγική και ευαίσθητη ματιά. Η ανήσυχη διαδρομή του, κάτω από ροκ εν ρολ και τζαζ ήχους, είναι μία αποκαλυπτική αναζήτηση, γεμάτη αγάπη, συντροφικότητα, περιπέτειες και έρωτα, η οποία όμως οδηγεί σχεδόν μοιραία σε χαμένες ελπίδες, εκρήξεις οργής και ατελείωτες απογοητεύσεις.

Ο Νίκος Νικολαΐδης κατανοεί απόλυτα το πόσο αδυσώπητα μας “τιμωρεί” ο χρόνος και το πόσο αμείλικτα η ζωή μάς οδηγεί σε άλλους δρόμους, αλλά ταυτόχρονα υμνεί το αναλλοίωτο των πρώτων μας ονείρων και τη συνέπεια όσων αρνούνται να εγκλωβιστούν στα “όρια” του συστήμ

440 pages, Paperback

First published January 1, 2008

About the author

Ο Νίκος Νικολαΐδης ήταν σκηνοθέτης και συγγραφέας. Γεννήθηκε στην Αθήνα όπου έζησε και δούλεψε μέχρι το θάνατό του. Ήταν ο ίδιος σεναριογράφος και παραγωγός των ταινιών που σκηνοθετούσε, ενώ για αρκετά μεγάλο διάστημα δούλεψε και στη διαφήμιση. Από το κινηματογραφικό του έργο ξεχωρίζουν οι ταινίες Πρωινή περίπολος , Γλυκιά συμμορία και Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα , ενώ από τα βιβλία του ο Οργισμένος Βαλκάνιος έχει επανεκδοθεί πολλές φορές.

Οι ταινίες του έχουν διχάσει πολλές φορές κοινό και κριτικούς. Σε πλήρη αντίθεση με τις καθιερωμένες επιλογές στο σενάριο, τη θεματολογία και τον τρόπο κινηματογράφησης, έχουν γνωρίσει από την πολλαπλή βράβευση μέχρι την απαγόρευση προβολής. Οι χαρακτήρες του είναι συνήθως άνθρωποι στα όρια, σε παράλογες ή ακραίες καταστάσεις, που παίζουν το τελευταίο τους, συνήθως καμένο, χαρτί. Τα θέματα που συναντά συχνά κανείς στις ταινίες του Νικολαΐδη είναι η δεκαετία του '50 και το φιλμ νουάρ, το παιχνίδι μεταξύ σεξ και θανάτου, η συντροφικότητα κι ο έρωτας, η πάλη με κάθε λογής εξουσίες αλλά και με φαντάσματα του παρελθόντος.

Τον Νοέμβρη του 2005, μετά την ολοκλήρωση της ταινίας The Zero Years , ο Νίκος Νικολαΐδης δήλωσε την πρόθεσή του να σταματήσει να κάνει κινηματογράφο προκειμένου να ασχοληθεί με τη μουσική.

Reviews

[Makis Dionis · Rating 5 out of 5]

Κ ήταν σαν γοργόνα ορθόβυζα τσιτωμένη στην πλώρη του κουρσάρικου κόντρα στον άνεμο πιτσιλισμένη τ' αφρισμένο μαλλί μπλε αλάτι κ ένα θαλασσοπούλι κουρνιασμένο στο κούτελο γαμώ την ποίηση μου μέσα γιατί η ποίηση μας βοηθάει να ζήσουμε και να πεθάνουμε όμορφα και κάμποσες φορές να ρίξουμε κ ένα γερό .... Μια φοβερή στεκιά στο μάτι του Μοντεζούμα

[Joseph Vintage · Rating 5 out of 5]

✓ Το παρόν βιβλίο συνιστά μια θεσπέσια ελεγεία για μια γενιά που φεύγει ακριβώς όπως ήρθε: χωρίς να το κάνει θέμα.

✓ Η γενιά του '50, που δεν πίστεψε στον ξύλινο λόγο της πολιτικής, στη μιζέρια των κουλτουριάρηδων, στην ναφθαλίνη της πολιτικής ορθότητας, αλλά αντιθέτως προτίμησε την ποίηση του Νίκου Καββαδία, το πιάνο του Duke Ellington, και το ντεκολτέ της Kim Novak.

✓ Η πεμπτουσία των ταινιών του Νικολαΐδη σουλατσάρει με κομψότητα στις σελίδες αυτού του βιβλίου. Από τον Άλκη των "Κουρελιών" ως τον Αργύρη της πιο γλυκιάς συμμορίας του σινεμά. Αυτή η σύζευξη των τεχνών παράγει ένα γοητευτικότατο αποτέλεσμα για τον αναγνώστη.

✓ Αποτελεί εξαιρετική εισαγωγή στο έργο του Νίκολαΐδη για τους αμύητους, αλλά ταυτόχρονα απευθύνεται και σε όσους απήλαυσαν την φιλμογραφία του σκηνοθέτη και επιθυμούν να γνωρίσουν και τη συγγραφική πλευρά αυτού. Λειτουργεί συνάμα και ως ένα εξαιρετικό ηθογραφικό εργαλείο για όσους επιθυμούν να γνωρίσουν μια Αθήνα που δεν υπάρχει πια.

✓ Οι λάτρεις του στυλ θα εκτιμήσουν τις αναφορές στη μόδα της εποχής, οι σινεφίλ θα ταξιδέψουν στα θερινά σινεμά μαζί με τους πρωταγωνιστές του βιβλίου, και οι ανωμαλάρες θα λατρέψουν τις λεπτομερείς σκηνές σεξ που περιγράφει ο συγγραφέας.

✓ Μπάσκετ στον Φωκιανό, χορός στο Top Hat, φλερτ στον λόφο του Στρέφη με το Θηλέων Νεαπόλεως, αλλά και Johnnie Ray, Fats Domino, Perry Como, Chuck Berry, Bill Haley, The Platters, Julie London, Little Richard.

✓ Μπορεί να διαβαστεί παράλληλα με τα "Γουρούνια στον άνεμο" του ιδίου συγγραφέα καθώς και με το "Ως εκ θαύματος" του Κωνσταντίνου Τζούμα.

[Γιώργος Σταφυλάς · Rating 5 out of 5]

Αθήνα 1955. Ενδεκα χρόνια μετα την κατοχή και έξι μόλις χρόνια απο την ληξη του εμφυλίου ο Νικολαίδης μας βάζει στον κλίμα μιας εποχής που δεν την ζήσαμε και δεν την γνωρίσαμε παρα μονο σκορπια και στραβα διηγημένη απο τις ταινίες της Φίνος που είχαν ενα σαφή ηθικοπλαστικό χαρακτήρα. Μια Αθήνα που αρχίζει να γνωρίζει την ''διαφθορά'' των ηθών μαζί με τον 6ο αμερικανικό στολο. Μπαράκια, τζιουκ μποξ, ροκ εντ ρολ, Ντιου Έλικνγκτον, Ελβις Πρισλευ, Λιτλ Ρίτσαρντ, 'έξαλλοι χοροι, τσιγάρα τσερτεφηλντ, συντηρητισμός αλλα και υποκρισία(κατι σαν αυτο που λέει: ''απο μπρος παρθένα απο πίσω μπαινουν τρένα), γιαουρτια στους καθηγητές, ξύλο με τους μπάτσους στις διαδηλωσεις για το κυπριακό ''η Κυπρος ειναι ελληνική ρε κωλόμπατσε φωναξε το '' ''σιγα ρε παιδια μην βαράτε όλοι Έλληνες είμαστε'' μπλουτζην επανάσταση αλλα και κοστουμι με γραβατα στα πάρτι, δισκοι και αναπτηρες ζιππο λαθραια απο την αμερικάνικη αγορα στο Μοναστηράκι, μπασκετ στον Φωκιανό, καφε στου ζώναρς στέκι στο Τοπ Χατ, στην Μπλε Αλεπου στο Γκρην Πάρκ, σεξ στον λόφο του Στρέφη, φλμ νουάρ, προβολές πρωί απόγευμα θέσεις πίσω πίσω ευκαιρία για ενα ''σαλιγκαράτο'' στα σκοτεινά, ατελειωτος ποδαρόδρομος καθότι μέσα δεν υπήρχαν δεν υπήρχαν και λεφτά για αμαξι και κάτι έπρεπε πάντως να πουλήσεις για να γαμήσεις, Ο Μάνος ο γκλασάι ηταν αθλητής, ο Μιμης ο μπογκομόλετς ''δερνω ότι κινειται'',ο Πωλ ο Γλίτσης άνοιγε αμάξια, ο Ολιβερ την μεγάλη συλλογή από δίσκους του και όλοι να θέλουν να φύγουν από τουτο τον βρωμότοπο.
Κι όπως λέει ο συγγραφεας:
''Όλες οι βλεννόρροιες θεραπεύονται εκτός από την πρώτη. Ήταν τότε η εποχή που είχαμε άφθονο ροκ εντ ρολ ελάχιστο σεξ και καθόλου ναρκωτικά. Παρολαυτά νομίζω δεν τα πήγαμε και τόσο άσχημα''. Διαβάστε το. Κάτι παραπάνω απο ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο γραμμένο σε πρωτο πρόσωπο. Μια μελέτη της ελληνικής κοινωνίας. Θα γελάσετε, θα γελάσετε πολύ αλλά θα συγκινηθείτε και σίγουρα θα σκεφτείτε για πολλά και πολύ.

[Kostas Charitos · Rating 4 out of 5]

Μου άρεσε πολύ. Ο τύπος καταγράφει την Αθήνα όπως κανείς. Βουτάς στις αναμνήσεις μ' αυτό το διήγημα, ο Νικολαίδης έκανε τρομερή δουλειά πραγματικά.

[Voulariba · Rating 4 out of 5]

Αν ξεπεράσει κανείς το πρώτο σοκ της γλώσσας και της μεγάλης υποτίμησης που δείχνει ο συγγραφέας για τη γυναίκα, το βιβλίο είναι πολύ ευχάριστο. Μου αρέσει αρκετά το στυλ των ταινιών του Νικολαΐδη και εκτιμώ τη δουλειά του σα σκηνοθέτη.
Η μεγάλη επιτυχία του βιβλίου είναι το πόσο πιστά περιγράφει μια συγκεκριμένη εποχή της Αθήνας (50-60), σχεδόν μυρίζεις τα μαγαζιά, τους δρόμους, νοσταλγείς την παλιά εποχή. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον ήρωας ο 'σπόρος' , καταφέρνει με τις περιπέτειές του να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι τέλους.
Το προτείνω ανεπιφύλακτα σε όσους έχουν μεγαλώσει εκείνη στην εποχή στην Αθήνα, είναι τόσο έντονες οι αναμνήσεις που φέρνει. Επίσης έχει πολλές ωραίες ατάκες και ιδιαίτερα ξεχωριστό μαύρο χιούμορ. Είμαι σίγουρη πως πολλές κοπέλες θα μισήσουν το βιβλίο αυτό. Είναι βιβλίο που δε θα σε αφήσει αδιάφορο. Η θα το αγαπήσετε ή θα το παρατήσετε. Πάντως σίγουρα πρέπει να είναι στη βιβλιοθήκη σας, είναι μοναδικό στο είδος του.

[Mollyjones22 · Rating 5 out of 5]

Ωμή, χαώδης και διαρκώς ποιητική γραφή- ό,τι πιο κοντινό στα εφηβικά αισθήματα όσων μεγαλωσαν στο άγριο κέντρο της Αθήνας μας.

[Γιώργος Μαντάς · Rating 5 out of 5]

Κλασικό. Από τα πράγματα που θα επιβιώσουν και μετά το τέλος του κόσμου.

[Αθανάσιος Ζακόπουλος · Rating 4 out of 5]

Χαρισματικός συγγραφέας, αντιπαθέστατοι μισογύνηδες ήρωες, αυτό είναι το παράδοξο εδώ..

[‍ΟυΛιΠο · Rating 2 out of 5]

Αν και μου αρέσει υπερβολικά ο Νίκος Νικολαΐδης όσον αφορά το σκηνοθετικό του έργο και την παρακαταθήκη που άφησε, άλλωστε τον τοποθετώ και στους καλύτερους μας σκηνοθέτες που άξια ανταγωνίζεται ξένους, προσωπικά δεν μου άρεσε τόσο το εν λόγω βιβλίο..

παρολαυτα ξεχώρισα κάποιες ωραίες ατάκες που αγγίζουν το κλασικό μαύρο χιούμορ του που λατρεύω.

στα μείον επισης του βιβλίου το γεγονος οτι δεν υπήρξε σωστή συντακτική επιμέλεια..