ผู้หญิงกับสังคมในวรรณกรรมยุคฟองสบู่

by เสนาะ เจริญพร

ภาพของผู้หญิงแต่ละคนที่โลดแล่นไปมาในหน้ากระดาษของวรรณกรรมราวกับมีชีวิตเลือดเนื้อนั้น แท้จริงแล้วต่างก็เป็นภาพที่ถูกประกอบสร้างด้วยการหยิบเลือกเอาคุณลักษณะต่างๆทางสังคมมาประสมกันเข้าเพื่อนำเสนอความหมายและคุณค่าบางอย่างของผู้หญิงสู่การรับรู้ของสาธารณะ

การพินิจพิเคราะห์ภาพเสนอทางจินตนาการเหล่านี้จึงเป็นหนทางที่ช่วยพาเราเข้าไปสัมผัสทัศนคติ ความคิด ความเชื่อ และความคาดหวังที่ผู้คนในสังคมมีต่อผู้หญิงในระดับลึกได้

งานของเสนาะ เจริญพร ได้เปิดโปงให้เห็นมายาคติเกี่ยวกับ "ผู้หญิงก้าวหน้า" ที่ไหลเวียนแพร่หลายอยู่ในสังคมไทยร่วมสมัยอย่างกระจ่างแจ้ง

บทบาท "ผู้หญิงก้าวหน้า" ที่ถูกโปรโมตขึ้นมาอย่างขนานใหญ่ในช่วงฟองสบู่นั้น แท้จริงแล้วเป็นบทที่ปิตาธิปไตยเองเชิดชักให้ผู้หญิงเล่นตามความจำเป็นของระบบเศรษฐกิจขณะเดียวกัน ปิตาธิปไตยก็สามารถกล่อมเกลาให้ผู้หญิงยึดมั่นอยู่กับบทบาท "เมียและแม่" อย่างเต็มอกเต็มใจเพื่อรักษาโครางสร้างอำนาจระหว่างหญิงชายแบบเดิมไว้

Published May 1, 2005