El mar

by Blai Bonet

Catalan

Genres: LGBT, Queer, Novels, 20th Century, Fiction

268 pages, Paperback

First published January 1, 1958

About the author

Blai Bonet i Rigó (Santanyí, Mallorca, 1926-1997). Poeta, novel·lista i crític d'art. Una religiositat conflictiva i la tuberculosi van marcar la seva trajectòria humana i literària. El 1958 va publicar El mar, novel·la que va causar impacte, tant per la temàtica com pel tractament, on va incorporar els nous corrents experimentals que triomfaven a Europa. La recerca d'un llenguatge propi, evolucionant cap a formes cada vegada més lliures, es concreta en el poemari L'Evangeli segons un de tants, (Premi Carles Riba, 1962), que va trigar cinc anys a publicar-se per problemes de censura. El 1990 va ser distingit amb la Creu de Sant Jordi de la Generalitat de Catalunya. El 2014 es publica, reunida en un sol volum, la seva poesia completa.

Reviews

[Joan Roure · Rating 5 out of 5]

Vet aquí una novel·la imprescindible no només dins la narrativa catalana de postguerra, sinó que m'atreveixo a dir, dins la narrativa catalana contemporània. Publicada el 1958, Bonet va trencar amb aquesta obra amb el realisme contingut i planer de l'època, introduint una veu trencadora per la seua visceralitat i lirisme i per la utilització —tot i que no en el sentit més estricte i tècnic— del flux de consciència en la seua narració. 
Ambientada en un sanatori de tuberculosos s'hi mostren com a grans temes la malaltia i la mort, el desig carnal i la religió amb les lluites interiors entre el bé i el mal, la llum i la foscor. Mitjançant una prosa que combina la sensualitat, violència i poètica —Bonet ja deixa entreveure en aquesta primera obra els seus dots com a poeta—, l'escriptor mallorquí lliura una obra existencial que posa al lector davant la crueltat de la mort i com, enmig d'aquesta obscuritat, encara es pot sentir el batec del desig i l'erotisme, allò que, al cap i a la fi, ens fa humans.
Parlem d'un dels grans de la literatura catalana, comparat encertadament amb Faulkner o Genet entre d'altres. Un autor exigent dels que entenia la literatura com un risc i un repte. Molts més com ell!

«Perquè el mirall és com la felicitat. La felicitat és com els miralls: només reflecteix les imatges, mai la realitat. Com els signes bellíssims dels fars que no mostren mai el petroli, ni la metxa ni els ulls, ni les dones dels farolers»

«No sé. Jo per res no voldria morir-me en un llit. És com morir després d'un judici. Com morir afusellat. La família que espera, el rellotge de casa, la claror que entra per la finestra, les remors del carrer, tot se converteix en rellotge. Quan un s'ha de morir, l'haurien de deixar sol»

[Jana Ribas · Rating 4 out of 5]

trenco el meu bache lector amb aquest bon drama col·lectiu de la dictadura franquista. és daquestes novel·les de postguerra que ens agraden (roodreda, joan sales..) perquè fa una reflexió existencial de la condició humana a partir dexperiències de la postguerra però sense que sembli una crònica de la Mallorca dels anys 40. la prosa trasbalsa una mica i recorda a pasoloni, perquè barreja desig, dolor i cristianisme. ah bueno i tot això amb els elements que ens agraden... pins, oliveres, mar... a part daixò mha fet gracieta saber que Blai Bonet li va agafar tírria a Joan Sales, el seu editor, perquè li va fer reduïr la novel·la. enfi els millors

[Luis Chinaski · Rating 4 out of 5]

Violento, erótico y muy oscuro. La herencia, la muerte, la culpa y la iglesia en una especie de Gótico mediterráneo. El Posfacio de Eduardo Jorda añade mucha información valiosa

[Gerhard · Rating 3 out of 5]

Zwei Jugendliche bzw. junge Männer während des Krieges in einem Lungensanatorium in Mallorca. Es geht um Tod, beide Protagonisten töten, ferner um Glauben in einer extensiven Form. Das Buch ist leicht zu lesen.

[Maria Neus Adrover Mas · Rating 4 out of 5]

«Corro amb la boca oberta, amb la llengua fora, seca, i és ell que m'obri la boca i que m'asseca la llengua perquè un home no existeix en la terra: existeix l'home que és la comunitat dels homes. Per aquesta causa és que jo corro»

[Nerea · Rating 5 out of 5]

Una experiència religiosa

[Pepa · Rating 5 out of 5]

Este libro es brutal, es amargo y violento. El drama está latente, aunque casi nunca explícito, lo que lo hace aún más brutal.
La historia de unos jóvenes internados en un sanatorio para tuberculosis. El fondo de muerte, religión, abusos, pecados, dolor.
Supongo que para encuadrarlo hay que leer un poco la vida de Blai Bonet, poeta, exseminarista, enfermo, homosexual.... lo escribió con sólo 20 años, en el año 58.
Recomendable 100% si te apetece una novela lírica/existencialista que no te deje indiferente.

[Pau Guillén · Rating 5 out of 5]

Magistral Blai Bonet. Quina barreja de Faulkner, Dostoievski, Rodoreda, existencialistes..... Quina barreja i quina prosa més crua, més incendiaria. Feia temps que no gaudia, que no em cremava llegint d'aquesta manera.

Edició excel·lent com ens té acostumats Club Editor (excepte portada). L'epíleg és interessant per descobrir les relacions que tingué amb Camilo José Cela i Joan Sales. Els capítols extres del final, no inclosos en la versió original, no aporten res al relat, i en general són estalviables (excepte Episodi de Agustí Alcantara al pou).

Petita porció dels mil fragments que he subratllat i guardat:

A la barra del bar, una hortènsia blava dins un cossiol estava davant el rellotge, que tocava les nou. El rellotge tenia una veu esquerdada, humida, amarada, que és una veu que mai no tenen els rellotges, però que als qui la senten els sembla sempre esquerdada, humida i amarada. Hi ha coses que se senten com els rellotges: l’amor, els cabells blancs, les separacions, l’oblit. Totes les coses que estan fetes de silenci i oblit, com la terra i la sang.

Estic totalment nu. Mai com en aquest instant no havia comprès que le cos d'un home és l'encarnació del silenci.

No miraves el camp que estava segat a cada banda de la carretera. Pedalaves furiosament. Amb el cap baix. I tenies tretze anys, amb una paret coberta d’esbarzers, a cada banda del camí. Quan arribares al mar, vares deixar la bicicleta dins un porxe. Recordes el mar lluent, la platja blanca, sota un sol de foc. Els pins verds, obscurs, plens d’ombra. La seva olor forta. Recordes els crits dels nois, vius, aguts. Els nois aixecaven els braços a l’aire quan venia una ona. Vares anar darrere una mata. Després d’haver tret el paquet de Chester i l’encenedor de la butxaca dels pantalons, posares una pedra damunt la teva roba. Vares sentir una vergonya quan, després de passar les cames dins el banyador, inclinares el cap i comprengueres que, entre l’anterior mar d’estiu i el d’aquella tarda, havia succeït que quasi ja no eres un noi. Quan et canviaves la roba blanca, els dissabtes, no ho havies descobert, perquè en posar-te la muda neta, estaves sempre mort de son. Travessares la platja, corrent, amb l’arena cremant-te els peus. La roca era grisa, els líquens, blancs. El mar era verd, transparent fins al fons, ple de nois amb el pit a l’aire, amb els llavis i les ungles morats. Dins el mar, també hi havia un cavall amb la brida aguantada per un home que, amb la mà, li tirava aigua a l’esquena i als costats. Encengueres el Chester. El primer de la teva vida. Quan l’encenies, arrufaves el front perquè els ulls no s’omplissin de llàgrimes de fum. Assabories el gust del tabac dins la boca, retenint-l’hi com si fos aigua. Després, aixecant el cap, quasi extàticament, treies el fum i tenies els ulls baixos per mirar com et sortia pel nas. I uns nois que tenien una pilota de goma.

Va aturar la frase com si li haguessin entrat una pedra dins la boca. Ell creia parlar enormement. Però només plorava. I vaig veure que plorar fort era com parlar amb una pedra dins la boca.

Amb l'agonia dins la boca, com el pa últim d'una vida, hauria pogut dir a Carmen unes poques coses vertaderes, aquestes coses que tenim tots, senzilles i dures com pedres, coses definitives que serveixen únicament per a matar o edificar. Però la substància de la vida és callar, aquest parlar amb nosaltres mateixos, tancadament, entranyablement, aquest conversar amb le snostres entranyes fins que tot el cos és ja paraula.

[rita camps homs]

FAKE NEWS no me l’he acabat perquè m’he enterat de poquíssim, l’he llegit intermitentment i m’he perdut la història. El llegiré millor en un altre moment més concentrada. Si el llegiu preneu notes de qui es cada personatge i què fa!!!

[Cristina · Rating 1 out of 5]

Me duele darle una puntuación tan baja a un libro del que tenía tan altas expectativas. No hemos conectado y me resultaba demasiado doloroso como para disfrutarlo.

[Pau · Rating 4 out of 5]

"L'amor fa els àngels així: a punta de ganivet, a destralades."

[Kaltmamsell · Rating 2 out of 5]

Ich weiß ja nicht. 1958 auf Katalonisch veröffentlicht, spielt der Roman nach dem Bürgerkrieg in einem Lungensanatorium auf Mallorca und besteht aus Monologen von einzelnen Personen (Patienten und Personal), die vage die Geschichte eines Mordes zu Beginn des Bürgerkriegs erzählen, vor allem aber die Gedanken dieser Personen über sich selbst und die anderen Monologisierer*innen.

Die spanische Version wird vermarktet als „metaphysical novel as exemplified by Dostoyevsky“ – und an Dostojewski musste ich bei den verquasten und schier endlosen theoretischen Abhandlungen über Unschuld und Schuld in den Augen des katholischen Gottes durchaus denken, über Sünde, moralisches Verderben und Versuchung – was nicht als Kompliment gemeint ist. Ich will mich keineswegs über Menschen lustig machen, die sich mit solchen Fragen martern, denn Marter und Pein sprechen aus diesen Monologen der Protagonisten ganz deutlich. Aber sie liegen meinem eigenen Nachdenken über Ethik sehr fern, wie fast alle Metaphysik. Mit seiner zusätzlichen Handlungsarmut und seinen angestrengt-poetischen Beschreibungen (die mögen aber ebenso wie die orthografischen und grammatikalischen Fehler der Übersetzung und mangelndem Lektorat zuzuschreiben sein) ging der Roman komplett an mir vorbei.

[Víctor Ramírez · Rating 5 out of 5]

La cara oculta de La montaña mágica.

El camí és una cosa interior. El camí és una cosa interior. El camí es una cosa interior. L'essència del camí són els ulls i el cansament. L'essència del camí són els ulls i el cansament. L'essència del camí són els ulls i el cansament. Els quilòmetres de la carretera són la tendresa del Ministeri d'Obres Públiques. El Ministeri d'Obres Públiques és tendre, però la carretera és mortal i llarga. I quan a un el fan arribar, sense que hagi arribat, el porten darrera una paret i, mentre un li estreny el cor d'una manera salvatge, un altre li enfonsa tota la ganiveta dins el fetge. I ell no comprèn aquest nou ordre dels camins, perquè, amb els ulls vidriosos, pensa que més enllà de la paret continua la carretera.

[Andrea · Rating 4 out of 5]

Molt fosc, cru i masculí. En fi, homes. Però m'agrada com parlen els personatges, les coses petites amb les que es fixen, les raons tant petites que poden acabar amb una vida. Segurament me'n llegiré un altre seu. L'he trobat molt ben escrit, una mica tirant cap al desesper i la melancolia, però bonic.

[Sini · Rating 4 out of 5]

"De zee", een vergeten klassieker uit 1958 van de Catalaanse schrijver Blai Bonet (1926- 1997), is voor mij een enorme verrassing. Want ik ben flabbergasted door dit schroeiend intense proza, dat voortdurend de sferen van totale redeloosheid verkent. Voor bewonderaars van Faulkner, Camus en Genet – drie inspiratiebronnen van Bonet- is dit boek een genot. En dat komt ook door het prachtige Nederlands van vertaler Frans Oosterholt, die bovendien een heel informatief nawoord schreef.

De roman draait om de turbulente belevenissen en innerlijke omwentelingen van enkele jongeren, in een sanatorium voor tuberculosepatiënten, vlak na de Spaanse Burgeroorlog. De sanatoriumwereld nodigt bij uitstek uit tot reflecties op de peilloze raadsels van leven en dood, net als in "De toverberg" van Thomas Mann. Alleen zijn die reflecties bij Bonet veel gepassioneerder, grilliger en hallucinanter. De echo’s van de Spaanse Burgeroorlog, en de groteske taferelen van doodsstrijd binnen en buiten het sanatorium, roepen bovendien een wereld op die nog absurder is dan die van Camus. Temeer omdat tuberculose bij Bonet, naast een adembenemend beschreven fysiek fenomeen, ook een indringende metafoor is voor de absurditeit van het bestaan. Dat wordt geëvoceerd in delirische en nauwelijks te bevatten zo intense zinnen, die je normaal gesproken alleen bij Faulkner ziet. Voorts heeft "De zee" een gefragmenteerde vorm, net als Faulkners "As I lay dying": per hoofdstuk verandert het perspectief, terwijl de steeds wisselende vertellers meer en meer gaan delireren.

Alles wordt dus waargenomen met koortsige en intens wanhopende patiënten-ogen. Op pagina één is er al een paradoxaal beeld: “In het westen is de hemel nevelig, blauw, teer, als een uitgeklapt mes boven de zee”. Snel daarna komt: “Voor de balustrade van de galerij zwiepen de groene, grijze, blauwe rietstengels hun hoge, ranke, nutteloze vrijheid”. Niets doet denken aan vredige en ‘normale’ tijden van voor de Spaanse Burgeroorlog. Ook de natuur niet. En de beeldspraak wordt steeds onnavolgbaarder. Net als de personages zelf en de wereld om hen heen. Ook worstelen de vaak zeer gelovige personages met een nijpende geloofscrisis. Een jonge priester ziet de vooravond van Christus’ kruisdood bijvoorbeeld voor zich als “met heel veel bloed op het toneel en een grote en angstaanjagende stilte van God”. Sprekend tot Christus zegt dezelfde priester: “De mensen woeden omdat Jij onder hen jouw afwezigheid bent, en wij krachtdadig voortgaan in ons leven, wanhopig van hoop”.

En een andere priester oogt direct na zijn dood als volgt: “Zijn gezicht leek bedekt met as, zijn groene ogen stonden wagenwijd open en er stroomde een straaltje zwart bloed op de plaats van de tranen. Op de mond van kamer 15 lag een krachtige en versteende lach. Het was een ronde lach die losbarst na een mop. Het was alsof hij de mop van het leven grappig vond, alsof kamer 15 de mop van het leven had begrepen, alsof de lach en de traan van bloed de intelligentie en de schaamte van kamer 15 waren”. Heel het gezicht van de jonggestorven priester straalt dus uit dat het leven een absurde mop is. En dat besef, dat zo krachtig is dat de hele kamer versteend meelacht, wordt gevoed door de totale absurditeit van de dood. Waartegen geen enkel geloof is opgewassen.

Maar nog pregnanter is hoe de vertwijfelde religiositeit ontaardt in een Satanische mystiek, waarin Goed en Kwaad even extatisch worden aanbeden en Christus en Satan elkaars tweelingbroers worden. Dat weerspiegelt de fundamentele verwarring van alle waarden die bij een diepe geloofscrisis hoort. Maar tegelijk zijn er affiniteiten met sommige mystici, die zich extatisch onderdompelden in de nacht van het niet- weten en die soms duivels lief hadden, omdat het conventionele geloof hun passie onvoldoende kon voeden. Of met Baudelaire, die naar de bodem van de hel wilde afdalen om het absoluut nieuwe te vinden. Of met Genet, die Het Kwaad zag als een gebied waar nieuwe vormen van heiligheid en schoonheid konden ontstaan. Zelf moest ik bovendien sterk denken aan Georges Bataille, de filosoof van het kwaad, die veel waarde hechtte aan de rituele overtreding van alle verboden en innerlijke taboes. En de ‘transgressie’ van al onze innerlijke, morele en rationele grenzen. Want daardoor konden we, sidderend van angstige vervoering, ontdekkingsreizen maken in nieuwe ervaringsgebieden voorbij onze ratio en moraal. Rationele en morele conventies beloven orde, wat onontbeerlijk is, maar toch blijven wij volgens Bataille snakkend verlangen naar chaotisch- ambivalente ervaringsgebieden aan gene zijde van die orde. Dus naar het Kwaad, naar de Chaos, naar de Transgressie, naar alles wat de orde op het spel zet. Naar de ‘continuïteit’ van de chaos waarin alle grenzen vervagen, versus de ‘discontinuïteit’ van onze taal die de wereld opdeelt in heldere, onderscheidbare begrippen. Want de aldus geordende wereld is te voorspelbaar, te conventioneel, teveel verstoken van gepassioneerde grilligheid.

Ook Bonet verzet zich tegen de ‘discontinuïteit’ van woorden: “Alle diepe dingen hebben een afkeer van het woord, zoals alle dingen die van vlees en bloed zijn een afkeer van het woord hebben. De substantie van de scheiding is het woord”. Want woorden scheppen orde, en scheiden ons van de elementaire chaos van vlees en bloed. Later zegt Bonet dit bloemrijker: “De mensen zeggen: bloed is schandalig. Dat komt doordat ze een leven lang woorden spuien die zo ver van hun leven af staan dat bloed hen choqueert, alsof bloed uit een andere wereld komt. Paarse woorden zijn niet van ons vlees en ook niet van ons bloed. Ze dienen er, onder de mensen, alleen toe om de onherstelbare ontzetting van de aarde te dempen, zoals plattelanders soms een handvol aarde op het gat leggen dat een onbekend geweer heeft gemaakt, en ze drukken de aarde aan met de hand terwijl ze hopen dat ze worden opgebeurd door iemand die ook moet sterven aan een eendere of andere wond”.

Bonet benadrukt dus hoe ver onze woorden afstaan van het chaotische en absurde leven. Dat doet hij met krachtige maar raadselachtige beelden: vlees, bloed, de onherstelbare ontzetting van de aarde. Voorts is het woord ‘bloed’ volkomen meerduidig, door zijn vele verschillende connotaties: het bloed dat sanatoriumpatiënten rijkelijk ophoesten, het bloed van moordenaars en zelfmoordenaars, het bloed van Christus die de kruisdood stierf, het bloed als een door Satan besmet onderdeel van ons lichaam, het bloedgeld en de bloedakker van Judas, en meer. Bovendien, de woorden na “zoals” leiden niet tot een analogie die ons begrip vergroot, maar tot een beeld dat nieuwe raadsels oproept. Alsof Bonet de woorden tot voorbij hun grenzen wil oprekken, en transgressie nastreeft. Misschien is dat ook de reden dat zijn personages zo delireren. En misschien droomt een van hen daarom van “woorden als de zee, als de wilde eenden vóór de schepping van de mens”.

Ook staan de ervaringen van de personages vaak bol van ambiguïteit. Een van hen zegt bijvoorbeeld, zich identificerend met Christus en Satan en ijlend van ziekte en extase: “En zoals het bloed aan mijn handen en op mijn overhemd een charisma van God is, zo is de zonde een charisma van de eenzame prins van deze wereld. De haat van Satan, zijn ironie, zijn grote kilheid, schenken de mens zijn extase”. Ook delireert hij over “het verdragen van de bestiale geur van het kwaad, Satan omarmen uit liefde voor God” en over “de hel, die wij boven ons zien hangen als een spiegel die louter onze duistere omarming van de prins van de wereld reflecteert”. Alle grenzen worden vloeiend in deze extatische monoloog. En precies dat vloeibare, dat onmogelijke ervaringsgebied voorbij onze ratio en moraal, wordt vol passie gezocht – en gevonden.

Een ander personage doorleeft eveneens een extreme grenservaring, omdat hij zich inlaat met moord. Zijn ontzetting daarover is bijna tastbaar: “Het is alsof ik een leeg graf ben dat over de straten van de guardia civil loopt”, zegt hij, en zelfs: “Het is alsof de zonde in mij een andere sekse is”. Bovendien zegt hij: “Ik geloof dat de helderheid van alle dingen naar jouw evenbeeld is geschapen, maar dat de consequenties van de dingen uitkomen op een plek waar Jij niet woont, waar Jij strijdig bent”. Die aangesproken “Jij” lijkt God, Satan en Christus tegelijk. Wat al paradoxaal is. En dan suggereert de spreker ook nog eens dat zijn zonde hem vervoert naar een plek waar zelfs die “Jij” niet woont. Voorbij het evenbeeld van elke kenbare God. Voorbij de grenzen van het moreel en rationeel denkbare.

Blai Bonet schreef "De zee" toen hij met tuberculose in een sanatorium verbleef. En toch claimde hij, volgens het nawoord van Frans Oosterholt, dat hij zich in het sanatorium prima amuseerde en dat de roman niet autobiografisch was. De thema’s van absurditeit, geloofscrisis en Satanische mystiek zijn dus vermoedelijk niet gebaseerd op Bonets sanatoriumervaringen, maar op zijn rijke en onconventionele verbeeldingskracht. Saillant is ook dat "De zee" drastisch geredigeerd is, en dat Bonet daar misschien niet helemaal gelukkig mee was. Oosterholt licht in zijn nawoord echter overtuigend toe waarom deze redactieslag volgens hem goed was voor de “thematische intensivering en concentratie” van de roman. Ook neemt hij negen geschrapte hoofdstukken (in totaal dertig bladzijden) als appendices op. Dat is een heel gelukkige keuze, want die hoofdstukken bevatten schitterend proza. We zullen echter nooit weten op welke plekken die hoofdstukken oorspronkelijk stonden, en hoe "De zee" er dan had uitgezien. Ook weten we niet wat er nog meer is weggelaten. Maar het zij zo: de versie die we nu hebben is volgens mij prachtig, dus ik zit nergens mee.

Ik bewonder hoe Bonet de sfeer van ziekte en dood oproept, en hoe die ziekte een indringend symbool wordt van de absurditeit van het leven. De daaraan gepaarde intense geloofscrisis wordt fraai geëvoceerd, de Satanische mystiek van de naar grenservaringen snakkende tuberculosepatiënten niet minder. In al zijn verlokkende horreur. De taal en beelden zijn bovendien Faulkneriaans overweldigend, en vol duistere poëzie. Het is dus mooi dat deze klassieker nu ook in Nederland is herontdekt. En ik hoop op nog meer Bonet- vertalingen, liefst allemaal van Frans Oosterholt.

[Marc Kohlman · Rating 4 out of 5]

Beautifully tense, emotionally spine-tingling and psychologically tragic novel. Bonet's prose has such a gripping poetic allure that lays bare the myriad of buried feelings and repressed thoughts the characters harbor as they gradually find themselves tormented and victimized in a claustrophobic setting, unable to break free of the web that binds them together. Through the eyes of the three main characters the hopes, plights, evils, conflicting desires and morals all coincide and conflict in a manner so magnetic and human that the reader cannot pull away even when its clear the ending will bring about pain none of them can escape. Still it proves a means of release from the physical and mental anguish TB embodies throughout the story and looms as a shadow over Francisca, Manuel and Ramallo. It all practically seeps from the pages into the mind and heart of the reader, leaving an impact that never diminishes. Manuel Tur is my favorite character whom I identified and sympathized a great deal with in regards to deep religious faith, being a reserved shy person who has had to keep certain emotions and desires from being expressed, plus a longing for a life and relationships that are all but attainable. People who have experienced traumatic events, been abused, afflicted with life-threatening illnesses and harbor emotions and intensely troubling thoughts will likely see a lot of themselves in this book as Bonet's writing truly brings the speakers feelings, thoughts and deeds so vividly to life that one can empathize with each of them and feel a need to intervene and rescue them from the gut-wrenching end to come-even though they are also following Manuel, Ramallo and Francisca on the course that costs not only their friendship but much of their humanity. The 2000 film version directed by Agusti Villaronga I found captured the essence and psychologically captivating tone of the novel despite the deviations and additional details (which I found highly engrossing and thrilling) from the text. Truly one of the few films that have personally become ingratiated with me. The three stars who played Manuel, Francisca and Ramallo embodied their characters with breathtaking beauty, heartache and charisma. This is not one for the faint of heart, yet certainly a story that addresses the scarring effects war, violence, loss, repressed emotions and conflict between morality and depravity. It is a wheel that people in Francisca, Manuel and Ramallo's circumstances desperately want to find release, redemption, romance and resolution to the blood-soaked horror that binds them from childhood onward. The novel is one which stands as a universal testament to the debilitating health, mental and human issues which bring about the sorrowful and wicked sides of human nature. It also cries out to God and the world as a whole to pay attention and realize how the "sins" people carry lead them to behavior and deeds where others are consumed. "The Sea" is a book which paints an intrinsic yet gritty portrayal of the hidden and withheld realms deep in our subconscious and souls that we largely keep contained yet want to act out, embrace and display yet cannot due to the fears, denial and wounds sustained from unresolved and terrible scenarios. While it does not give a hopeful resolution, the novel holds a message for all peoples. A message of the consequences of being scarred by a pitiless world and bottling up ones true selves, a statement addressing personal corruption and chaining of love whoever the victims may be. There are multitudes of those in the shoes of the three main characters who need to be heard, they need healing, compassion and the love they have been deprived of.

[Mieke Schepens · Rating 4 out of 5]

Deze recensie werd eerder gepubliceerd op mijn blog GraagGelezen.

"Een krachtig, onvergetelijk portret van menselijke kwetsbaarheid en verlangen tijdens onderdrukking"

‘De zee’ van Blai Bonet is een indrukwekkende roman die zich afspeelt in een sanatorium in het Spanje van vlak na de Burgeroorlog. Bonet creëert een beklemmende sfeer waarin de personages, voornamelijk jonge mannen, worstelen met hun fysieke en emotionele kwetsbaarheid. De vergelijking met klassiekers als ‘Der Zauberberg’ van Thomas Mannn is treffend, omdat ook in ‘De zee’ de afgesloten omgeving van het sanatorium dient als een microkosmos waarin de menselijke conditie onder een vergrootglas wordt gelegd.

Wat ‘De zee’ onderscheidt, is de manier waarop Bonet thema's als homoseksuele sensualiteit, mystiek en schuldgevoelens verweeft met de politieke context van het Spanje van Franco, de nationalistische rebellenleider tijdens de Burgeroorlog en latere militaire dictator van het land. De onderdrukte verlangens en angsten van de personages weerspiegelen de verstikkende atmosfeer van het regime, zonder dat dit expliciet wordt benoemd. Deze subtiele benadering maakt de roman des te krachtiger.

“De huid van Manuel Tur is asgrauw, lijkgrauw.
‘Alsof ik stop met leven, aanschouw ik het huis van mijn opa Agustí Tur, een groot, koud, schoon huis. De roze cyclamen op een tafel. Het enige menselijke accent in die woestijn. In dat huis zondigt Agustí Tur op een avond met de zwarte meid, in de kelder, tussen de kolenmanden.
Ik zie Agustí Tur een knie op de borst van zijn zoon zetten en met beide handen zijn keel dichtknijpen, terwijl de meid wegkijkt en een vinger in elk oor stopt om de reutel niet te horen van oom Joan, die nog niet in dienst was geweest; tante Elvira, die haar moeder door de keuken sleurde omdat ze hoorndol werd van haar vrijgezellenbestaan; tante Otília die de binnenkant van het rooster van de biechtstoel rood kleurde met haar lippenstift, zodat het dorp de priesters van de parochie met de vinger nawees. Ik zie ze allemaal met hun gezicht en met het slijk van hun gezicht tegen de oude en vochtige muur van de schuld aanlopen, die in plattelandsdorpen vol zit met de vochtige tederheid van hen die treurig, benauwd zondigen, alsof de zonde hen gedurende een ogenblik voorbij de gemeentegrenzen brengt…’
Manuel Tur klemt zijn tanden op elkaar. Hij haalt zijn tong over zijn lippen. Manuel Tur praat alsof hij doodbloedt.”

De taal van Bonet is poëtisch en suggestief, waardoor de lezer wordt ondergedompeld in de zintuiglijke ervaringen van de personages. De beschrijvingen van de omgeving, de onderlinge relaties en de innerlijke conflicten zijn meesterlijk.
‘El mar’ van Blai Bonet verscheen in 1958 en is nu voor het eerst in het Nederlands vertaald en van een omvangrijk nawoord voorzien door Frans Oosterholt onder de titel ‘De zee’. De vertaling van Frans Oosterholt doet recht aan de literaire kwaliteit van het origineel, en zijn nawoord biedt waardevolle context bij het werk van Bonet en de historische achtergrond.

‘De zee’ is een roman die diep raakt en lang nazindert. Thema’s zoals sadisme, homoseksuele sensualiteit, mystiek, ziekelijk schuldbesef, de trauma’s van de oorlog en de ongevoelig geworden bevolking komen hier aan de orde. Het is een krachtig en onvergetelijk portret van menselijke kwetsbaarheid en verlangen, tegen de achtergrond van een politiek onderdrukkend regime.

In 2000 werd ‘De zee’ verfilmd door de Spaanse regisseur Agusti Villaronga.

[Nicolai Levin · Rating 2 out of 5]

1942. Ein Lungensanatorium in den Bergen Mallorcas. Zwei Patienten, ein Priester, eine Krankenschwester.

Fragmentarisch erzählen sie ihre Geschichte, berichten von den Ereignissen des Sanatoriums, von der Zeit, von den Gräueln des Bürgerkrieges, vom Träumen, vom Morden und vom Sterben.

Religiöse Ekstase, existenzialistischer Weltekel, realistisches Grauen der Lungenkranken. Bonet bringt seine Lebensthemen (katholischer) Glaube, Tuberkulose und Homosexualität fulminant zusammen. Uns heutigen Leser_innen erscheint das allerdings fremd - und wenn man die Hintergründe nicht kennt, lässt einen das Buch sehr ratlos zurück. Dieser epxressive Schrei der klassischen Moderne ist schlecht gealtert, er braucht das Unmittelbare, aus der Distanz von siebzig Jahren ist es nicht mehr nachempfindbar.

Ein Kritiker hat "Das Meer" als Gegenentwurf zu Thomas Manns "Zauberberg" gelobt. Da ist was dran: Wo bei Mann in teurer Abgeschiedenheit diskret ins Taschentuch gehustet wird und ansonsten gepflegt philosophiert, geht es bei Bonet brutal ans Eingemachte von Körper und Seele.

Und zum Abschluss eine kräftige virtuelle Ohrfeige an den Kupido-Verlag, der den Text strotzend vor Rechtschreib- und Tippfehlern drucken hat lassen, darunter etliche, die jede primitive Word-Rechtschreibprüfung gefunden hätte!

[Elena Riera Salazar · Rating 4 out of 5]

Havia vist l’excel·lent pel·lícula d’Agustí Virallonga, però fins ara no havia llegit la novel·la de Blai Bonet (publicada el 1958, Premi Joanot Martorell). Aquesta edició inclou al final de la novel·la els capítols no publicats en l’edició anterior (nou capítols inèdits del mecanoscrit de la censura). ‘El mar’ és una història molt en la línea de l’existencialisme francès i Passolini, sobre la relaciò homosexual entre dos adolescents, Manuel Tur i Andreu Ramallo, tancats en un sanatori per tuberculosos a Mallorca. Són individus torturats per la presència d’una mort propera i inexorable i una religió presidida per la idea del pecat i la condemnació eterna i els records sòrdids i violents de la guerra i la misèria de la postguerra.

[Tea · Rating 4 out of 5]

This book is brutal, bitter, and violent. The drama is latent, though almost never explicit, which makes it even more brutal.

The story of young people admitted to a tuberculosis sanatorium. The underlying theme is death, religion, abuse, sin, pain.

I suppose to understand it, you have to read a little about the life of Blai Bonet. He wrote it when he was only 20 years old, in 1958.

Highly recommended if you're in the mood for a lyrical/existentialist novel that won't leave you indifferent.

[pau rofes · Rating 2 out of 5]

l'he trobat infumable. massa lent, massa desordenat, massa repetitiu. entenc que per a alguns aquesta és la gràcia però jo no l'hi trobo. uns rotllos que fot de la passió de Crist i de la sacristia i de no sé quines garrofes i oliveres inaguantables... una llàstima perquè tenia bones expectatives (la trama no està malament i la llengua és molt rica, però se m'ha fet molt bola). havia de ser la lectura més curta de l'estiu i he estat un mes per llegir-lo. m'hauria agradat que m'encantés.

[rosa]

Llegesc a Andreu Ramallo tornant enrere, tornant enrere rellegint, amb la por del què dirà entre línies. Com tot el que relata Blai Bonet: tot el que és del pecat, del cos i de la sang, dit com si no fos dit.

[Oriol Castells · Rating 5 out of 5]

Un monument literari, es nota que Blai Bonet escrivia poesia perquè el llibre té passatges increïbles, amb descripcions de gran bellesa. Però no és un llibre fàcil, demana certa concentració i pot resultar angoixant, tant per la temàtica com pel ritme.

[Alba · Rating 5 out of 5]

Colpidor, tendre, despietat, punyent, desconcertant, imflamat, delirant i absolutament delicat i bell. Ja tinc ganes de rellegir-lo.

[Nelet · Rating 3 out of 5]

Potser li posaria més un 3,5. Es tracta d'una literatura molt cuidada. Crec que alguna part no la vaig acabar d'entendre, però és un bon llibre.

[Joey Mazz · Rating 3 out of 5]

The language is very Poetic, but it was a tough read at times.

[Leonardo Tb · Rating 4 out of 5]

La violencia de la guerra en los niños, sus consecuencias... Una oscura fe. Personajes intensos

[Josep Alorda · Rating 5 out of 5]

ostres, pilotes

[Stasja · Rating 4 out of 5]

In Nederlandse vertaling door frans oosterholt

[Eda,s · Rating 2 out of 5]

القصة جميلة لكن الترجمة سيئة جدا