سعدی از دست خویشتن فریاد

by عباس کیارستمی

در شعر فارسی گاه منظور شاعر تنها در یک بیت بیان می‌شود. سعدی از جمله شاعرانی است که در اشعارش به‌وفور چنین ابیاتی به چشم می‌خورد. عباس کیارستمی در کتاب سعدی از دست خویشتن فریاد، این ابیات را گردآوری کرده و مجموعه‌ی زیبایی را فراهم آورده است. این تک‌بیت‌ها و حتی تک‌مصراع‌های سعدی به خودی خود کامل و مملو از نکات و ریزبینی‌های کم‌نظیر هستند که به خواننده در آشنایی هرچه بیشتر اشعار سعدی کمک می‌کنند. کیارستمی نام کتاب را هم از این بیت سعدی به عاریت گرفته است:

همه از دست غیر ناله کنند
سعدی از دست خویشتن فریاد

در این کتاب سعی شده از میان اشعار سعدی ابیاتی انتخاب شوند که سرشار از مفهوم هستند و با بیت یا مصرع قبل و بعد هم ارتباط معنایی ندارند. این ابیات به صورت مقطع نوشته شده‌اند تا از آهنگین اداکردن آن‌ها کاسته شود. برخی از بهترین ابیات شعر فارسی در این مجموعه جمع‌آوری شده‌اند؛ به همین خاطر این کتاب می‌تواند ارمغانی باشد برای افرادی که آشنایی چندانی با دنیای شعر ندارند. همچنین می‌تواند جرقه‌ی آشنایی بیشتر با اشعار سعدی و گنجینه‌ی شعر فارسی را روشن کند. از نکته‌های جالب‌توجه این اثر انتخاب تعدادی از ابیات است که بر مفهوم و محتوای یکسانی دلالت دارند؛ اما جادوی قلم شیخ اجل، هر یک را در ساختاری نو و خیره‌کننده ارائه کرده است. قابلیتِ بیان متنوع یک محتوای یکسان، کتاب سعدی از دست خویشتن فریاد را به مجموعه‌ای فریبنده تبدیل ساخته‌ که خواندن آن، هر انسان ظریف‌طبعی را بر سر ذوق می‌آورد.

Genres: Poetry

620 pages, Hardcover

First published April 1, 2007

Reviews

[صَــــنَــــمْــــ]

چندان که جهد بود دویدیم در طلبْ

کوشش چه سود چون نکند بخت یاوری


راستش نمیدونم چجوری باید واسه یه کتاب شعر ریویو بنویسم!
خیلی وقت بود که میخواستم از شعرهای سعدی و حافظ بخونم اما خب بخاطر حجم زیادشون نمیدونستم از کجا شروع کنم تا اینکه دوستِ عزیزی این کتابها رو که گزیده ی مصرع های این دو شاعرند، بهم هدیه داد! اگر مثل من نمیدونید از کجا و چطوری شروع کنید به خوندن شعر، از عباس کیارستمی کمک بگیرید :)

[Ahmad]

هدیه گرفتم برا یه دوستی و داشتم توش میگشتم که یکی از شعرا رو اون اول براش بنویسم، یهو دیدم همه شو خوندم.
برا کسی که با شعر غریبه س حدودن خیلی خوبه. خیلی مصرع های قشنگی انتخاب شده. راضیم در کل. ^^

[Armin Book]

خیلی زیبا بود و این کتاب گلچین شده و تعدادی از بهترین ابیات سعدی رو داخلش آورده، روح استاد کیارستمی و سعدی شاد باشه✨️🩵

[Zsa Zsa]

مراد خسرو از شيرين كنارى بود و آغوشى
محبت كار فرهادست و كوه بيستون سفتن

[Negin Hdzdh]

یک کتاب بسیار عالی برای هدیه دادن، برای آدم های سن بالا هم به خاطر فونت درشتش خوبه و مجبور نیستن عینک بزنند. اشعار خیلی دلنشینی از سعدی در نهایت سلیقه انتخاب و چیده شده اند که فکر میکنم همه کس از خواندنش لذت ببرد. اما برای کتابخانه شخصی به نظرم شاید خرید کتاب های اصلی سعدی انتخاب مناسب تری باشد تا گزیده اشعاری که سلیقه شخص خاصی باشه. من فکر کنم که به عنوان کادو برای کسانی که تفریحی کتاب میخورند و فکر می‌کنیم خودشون هرگز یک کتاب از سعدی برنمیدارند و کامل بخوانند واقعا گزینه درجه یکی باشه و بتونند ساعتی با سعدی صفا کنند.

[صان]

مجموعه‌ای از بیت‌های سعدی که توسط کیارستمی جمع‌آوری شده.
من معمولا شعر نمی‌خونم، و این مجموعه مواجهه خوبی برای من با سعدی بود و به سعدی علاقه‌مندم کرد.
چیزی که برام جالب بود، محتوای شعرها نبود، چون محتواهاشون معمولا چیزهای ثابتیه که تکرار می‌شه اما چیزی که جالبه این بود که توی بی‌نهایت روش مختلف میاد و اون محتوا رو می‌گه. مثلا این که معشوق حتا اگر ظلم کنه، شیرینه. خب این قضیه رو به هزار شکل میاد می‌گه :)))

و بعضی اوقات بازی‌های کلامی‌ای داشت که برای من خیلی جذاب بود و فهمیدم که با محتوای تکراری چطوری می‌شه هنوز لذتی رو از فرمِ خوب ایجاد کرد.

فکر می‌کنم دلیل یکسان بودن موضوع اشعار هم این بود که همه‌شون یا اکثرشون از غزلیات انتخاب شده بودند و غزلیات هم فکر کنم به موضوع‌های یکسانی می‌پردازند.

[Rana Heshmati]

در این که قشنگ بود، که شکّی نیست :دی
و من هم دوستش داشتم. بعضی آش عاااالی بودن.
ولی هیچ کدومشون رو نخواهم نوشت. چون وااقعا زیاد بودن مورد علاقه ها. و گفتم خب اگه میخوام این همه رو بنویسم که بعداً بخونم، خب دوباره خود کتاب رو میخونم :-”
خب به هر حال اگه دقت کنید، همشهری شاعریم :-”” (میدونم، میدونم! گیرم همشهری تو بود فاضل :)))) )
ممنون از لیلی!

[مهسا]

میانِ خلق ندیدی که چون دویدمت از پی
زهی خجالتِ مردم، به‌سر چرا ندویدم؟

[Pouria]

سعدی از دست خویشتن فریاد/ گزینش از عباس کیارستمی/ انتشارات نیلوفر/ 620 صفحه/ چاپ سوم تابستان 1389/ تاریخ اتمام کتاب: 31 مرداد 1397/ امتیازم به کتاب از 5: 3.5
گزیده ای از اشعار سعدی به انتخاب عباس کیارستمی تو این کتاب آورده شده. توی هر صفحه یک بیت آورده شده و موضوعات انتخاب شده مختلفن. برای زمان هایی که حوصله ی شعر طولانی نداریم ولی دلمون شعر میخواد گزینه ی مناسبیه و شعرهای خوبی انتخاب شده.

[Amir]

" همه از دست غیر ناله کنند
سعدی از دست خویشتن فریاد"

مجموعه ای از تک بیتی های دوست داشتنی

[Arezu Wishka]

تک بیتی های جدا شده با یک فرم متفاوت توی یه کتابچه ی این شکلی کاملا مناسب حال من بود که شعر خوندن با قافیه رو به اون صورت سنتی دوست نداشتم. برای کسی که می خواد شروع کنه به علاقه مند شدن و شکستن حس بدش به شعرهای قافیه دار و تمام شاعرهایی که توی کتاب ادبیات اومده بود و به زور باید شعرهاشون رو حفظ می کرد، بدون هیچ حس لذت واقعی ای...می تونم بگم بهترین انتخاب شاید بوده باشه. از اینکه این کتاب رو خوندم بسیار راضی و خوشحالم و باعث شد که ادامه بدم و دلم بخواد کم کم بیشتر بخونم.

[Shaghayegh]

صدها بار شیرین‌تر از عسل. صدها بار.

[Babak]

کتاب «سعدی از دست خویشتن فریاد» برادری دارد با نام «حافظ به روایت کیارستمی» که پیش‌تر آن را هم خوانده‌ام و برایش یک ریویو نوشته‌ام. ساختار و حال و هوا و فضای این کتاب با برادرش قرابت زیادی دارد، اما مواجهه‌ی من با آن، تا حدود زیادی به شکلی متفاوت رقم خورد.
من کتاب «حافظ به روایت کیارستمی» را زمانی «خواندم» که پیش از آن، «تقریباً هیچ» رابطه‌ی جدی‌ای با حافظ و ادبیاتش برقرار نکرده بودم، اما برخوردم با «سعدی از دست خویشتن فریاد» این‌گونه نبود و این کتاب را زمانی «تورق کردم» که «تا حدودی» با فضای اشعار سعدی آشنا بودم و لذت خواندن سعدی، پیش از این کتاب تا حدی، تا حدودی، زیر زبانم مزه کرده بود. فلذا دوست دارم اینجا چند خطی از این ارتباط با سعدی بنویسم:
سعدی‌خوانی برای من عیشی است مدام، لذتی است تمام‌نشدنی، تجربه‌ای است همیشه دست اول. مدتی است با سعدی زیست می‌کنم، و درست است که گاهی این زیست کم‌رنگ یا پررنگ می‌شود. اما تا به الان قطع نشده است، و قویاً امیدوارم هیچ وقت قطع نشود، و در آینده بتوانم جدی‌تر و جدی‌تر هم سعدی بخوانم.
سعدی به زندگی من رنگی پاشیده است که شاید کمتر چیزی بتواند جایش را بگیرد. غزلیات سعدی معمولاً جایی نزدیک است تا گاهی لابه‌لای روزمرگی‌ها، یک غزل از آن بخوانم، بوستانش پروژه‌ی در حال گذران فعلی است و گلستانش را یکی دو بار خوانده‌ام و لذت وصف‌ناشدنی‌ای از آن برده‌ام.
سعدی وسیله‌ی نزدیک‌تر شدن من و یکی از رفقاست؛ این شکلی که گاهی وسط یک روز کاری معین یک بیت یا یک غزل می‌فرستند و چند دقیقه در مورد زیبایی‌هایش، کلمات غیرقابل‌جایگزین‌کردنش، و حس و حال عمدتاً دردناکش حرف می‌زنیم و کیف می‌کنیم و معمولاً ادامه‌ی بحث را می‌سپاریم به زمانی مناسب‌تر.
سعدی باعث شده من برخی از دوروبری‌هایم را با لذت ادبیات آشنا کنم؛ این شکلی که چند باری حکایتی از بوستان را با صدای نه چندان زیبا و لحن نه چندان مناسبم خوانده‌ام و رویش چند دقیقه‌ای حرف زده‌ام و در گروه خانواده فرستاده‌ام تا آن‌ها هم از این دریای بی‌کران معنا بهره‌ای ببرند.

آری... سعدی به زندگی من رنگی پاشیده است که شاید کمتر چیزی بتواند جایش را بگیرد...


عصر نیمه‌بارانی یکم اردیبهشت ماه هزار و چهارصد و یک، مصادف با روز بزرگداشت عالی‌جناب سعدی.

[Mahshad]

هر که
هوا گرفت و رفت
از پی آرزوی دل
گوش مدار
سعدیا
به خبر سلامتش
*****

چشم مسافر که
بر جمال تو افتاد
عزم رحیلش
بدل شود
به اقامت
*****

شنیدمت که
نظر میکنی
به حال ضعیفان
تبم گرفت و
دلم خوش
به انتظار عیادت
*****

ترک دنیا و
تماشا و
تنعم گفتیم
مِهر مُهری ست
که چون نقش حجر
می نرود
*****

طمع مدار
وصالی که
بی فراق بود
هر آینه
پس هر مستی ای
خمار آید
*****

آن به
که نظر باشد و گفتار نباشد
تا مدعی
اندر پس دیوار نباشد
*****

گر تو را
خاطر ما نیست
خیالت بفرست
تا شبی
محرم اسرار نهانم باشد
******

بارها
روی از پریشانی
به دیوار آورم
ور غم دل
با کسی گویم
به از دیوار نیست
*****

سعدی
غم نیستی
ندارد
جان دادن عاشقان
نجات است
******

جهان روشن به ماه و آفتاب است
جهان ما
به دیدار تو روشن
*****

دمی با دوست در خلوت
به از صد سال در عشرت
من آزادی نمیخواهم
که با یوسف یه زندانم

[کافه ادبیات]

انتخابهایی عالی
...........
اي كه گفتي ديده
از ديدار بت رويان
بدوز
هر چه گويي
چاره دانم كرد
جز تقدير را
................
روز بازار جواني
پنج روزي
بيش نيست
نقد را باش اي پسر كآفت بود تاخير را
.........................
با جواني سر خوش است اين پير بي تدبير را

جهل باشد
با جوانان پنجه كردن
پير را
.....................
دوش اي پسر مي خورده اي چشمت گواهي مي دهد
باري حريفي جو
كه او
مستور دارد
راز را
.............................
كامجويان را
زناكامي چشيدن
چاره نيست
بر زمستان صبر بايد طالب نوروز را

[Roozbeh]

بر خلاف احساس بدی که قبل از دست گرفتن ِ کتاب داشتم ، خیلی زود جذب شدم و ارتباط خوبی با این اثر نو - اشعاری که با جدا شدنشان از بافت قبلی و تقطیع، متفاوت از خوانش‌های قبلی‌ام در آمده بودند- برقرار کردم.
ابتدای کتاب آمده:

به عنوان مقدمه

به مقتضای ِ زمان
اقتصار کن سعدی
که آنچه
غایت ِ جهدِ توبود
کوشیدی

[Saman]

در مقابل اين همه خرد، عشق، احساس، زيبايي و رندي به جز احترام و ستودن چه كار ديگري مي‌شود انجام داد؟ اصلاً انگار نه انگار كه چند قرن از آفرينش اين اشعار جناب شيخ گذشته است و اين غزل‌ها دچار "زمان" گرديده‌اند و زبان فارسي در اين چند "قرن" دچار تحول و مردمان فارسي زبان نيز هم‌چنين. اما هر خواننده‌‌‌اي با متوسط سوادي مي‌تواند اين اشعار را بخواند و " لـذت" ببرد و "بفهمد"؛و اين يكي از هنرهاي جناب شيخ يوده وهست
گزينش آقاي (كيارستمي) همچون كتاب پيشين خود (حافظ، به روايت عباس كيارستمي) قابل تأمل و تعمق است و خدمتي ديگر به بزرگان ادب اين مرز و بوم كه همواره مردمش، بزرگانش را خار دانسته و به آنان نامهرباني روا داشته‌اند و اين اتفاق در زمان حال نيز به كرات انجام مي‌گيرد و در آينده نيز، هم‌چنين

[Maryam Ghanbari]

خب، مطمئن نيستم مرحوم سعدي به اين كار راضي باشه يا نه!

من كه ناراضي نبودم!

[خرس]

سلام
عالی بود . امروز که کتاب را خواندم لذت بردم . برخلاف نظر برخی دوستان که خوانده بودم الحق عالی از کار درآمده بود دلچسب و چشم نواز

[Pedram]

حیفِ کاغذ!

[Kasra Sharaf]

جذابیت این کتاب برای من این بود که میتونستم بخشی از جهان کیارستمی رو از انتخاب هایی که از غزلیات سعدی داشت بفهمم.

[Taban]

متوجه نمیشم انتخاب یک سری ابیات از سعدی چه فایده‌ای داره؟ اونم این حجم کتاب با فضای خالی.

[Amirmahna]

کتاب برای کسی که اهل شعر نیست، کتابِ خیلی خوبیه
برای مردم عادی که حوصلشون نمیاد شعر بخونن عالیه
ولی خب از نظر کسی که عادت داره به خوندن غزلیات سعدی از ابتدا تا انتها، و تماشای فراز و نشیب‌های غزل و پستی و بلندی‌هاش؛ نع! کتاب خوبی نیست
جوون می‌ده برا هدیه دادن

[Nafise]

دوسش دارم

[Arsalan Shirani]

کلی خاطره خوب و بد دارم با این کتاب
....

همه از دست غیر نالند، سعدی از دست خویشتن فریاد

[آرزو]

خب، تصمیم گرفتم این کتاب رو هدیه بدم چون قطعا دلم نمی‌خواد تو کتاب‌خونه‌م نگهش دارم.
ابیات قشنگ سعدی رو جسته گریخته تو جاهای مختلف خونده بودم و اشتیاق داشتم غزل‌هاش رو بخونم، فکر کردم خوبه از این کتاب که منتخب ابیات سعدی هست شروع کنم، اما واقعیتش خیلی لذت نبردم از این‌ کار.
اول این‌که این کتاب واسه کسایی خوبه که تا حالا اصلا شعر یا بهتره بگم کتاب نخوندن و شاید خوندن غزل‌های سعدی به صورت کامل واسه من خیلی مناسب‌تر بود، دوم این‌که آیا این ایده به اندازه‌ی کافی جالب هست که این‌همه کاغذ به‌خاطرش مصرف شه؟
در مورد حروف‌چینی و ویرایش افتضاح این کتاب هم چیزی نگم بهتره.

[Zeinab Aghamiri]

از منظر محتوا و زیبایی اشعار گردآوری شده، مجموعه‌ی خوبی است.
منتها به‌نظرم درشت‌نویسی نه به زیبایی کمکی می‌کنه، نه اینکه واقعاً مناسب باشه تعداد برگه‌های زیادی رو به‌کار ببره.
در هر صورت کاش فقط جنبه‌ی محتوا رو درنظر نگیریم و به طبیعت هم ظلم نکنیم.

[abdolreza farsi]

تک بیت هایی از سعدی

[معصومه توکلی]

ان‌شاءالله بعداً سر فرصت برایش ریویو خواهم نگاشت...

[Mahsa fanaei]

ستاره ها برای شعرای سعدیه فقط وگرنه این کتاب همچین کار خاصی نکرده شعر خوبای سعدی رو یه جا نوشته شانزده هزارتومن قیمتش بود بهم انداخته شد :| ولی خوب شعر سعدی خوندن داره و خوندنش لذت :)