What do you think?
Rate this book
Allmensch. Van middelmaat tot meesterschap
ALLMENSCH is een pleidooi voor ambitieuze bescheidenheid: we moeten als mens bescheiden genoeg zijn om ons te realiseren dat we allemaal vrij doorsnee wezens zijn, maar ambitieus genoeg om te beseffen dat ook een gemiddeld mens tot grootse dingen in staat is. We kunnen altijd beter kunnen doen, en altijd beter zijn. Dit kunnen is misschien wel het meest essentiële aspect van ons bestaan: ‘De mogelijkheid om de middelmaat te overstijgen, om onszelf te ontplooien, om de wereld te verbeteren… in die mogelijkheid schuilt het wezen van onze condition humaine.’
- GenresPhilosophyNonfiction
40 pages, Paperback
Published August 1, 2016
About the author
Alicja Gescinska
24 books109 followersAlicja Gescinska (Warschau, 1981) is schrijver en filosoof. Haar filosofische debuut De verovering van de vrijheid (2011) oogstte alom lof. Met haar debuutroman Een soort van liefde (2016) won ze de Debuutprijs 2017 en werd ze genomineerd voor de Confituur Boekhandelsprijs. Haar essay Thuis in muziek. Een oefening in menselijkheid (2018) stond op de shortlist voor de Socratesbeker. Intussen komen mensen om (2019) werd bekroond met de Liberales-boekenprijs 2019. In 2020 schreef ze het essay voor de Maand van de Filosofie: Kinderen van Apate. Over leugens en waarachtigheid . In 2021 debuteerde ze als dichter met de bundel Trojaanse gedachten. Haar theatermonoloog Apate spreekt verscheen in het voorjaar van 2022, waarin zij spreekt over de leugen als deugd.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
November 21, 2017
Hoera hoera voor Alicja Gescinska! Meer van dit! "Tussen alle ellende een sprankel hoop, is dat geen synoniem voor het menselijke bestaan zelf? "
September 22, 2016
Een klein kleinood, zo zou ik het benoemen. eentje waarin op vlotte wijze gepleit wordt voor het 'wat meer uit jezelf halen' en dat niet in economische of kwantitatieve zin. Meer in de zin van zelfbewustzijn, ontwikkeling, streven naar het goede.
Vlot onderbouwd met Hannah Arendt, Sheler, Jankélévitch etc... waarbij je en passant nog een aantal te ontdekken of te (her)lezen filosofen voorgeschoteld krijgt.
Fijn boekje!
'ALLMENSCH is een pleidooi voor ambitieuze bescheidenheid: we moeten als mens bescheiden genoeg zijn om ons te realiseren dat we allemaal vrij doorsnee wezens zijn, maar ambitieus genoeg om te beseffen dat ook een gemiddeld mens tot grootse dingen in staat is. We kunnen altijd beter doen, en altijd beter zijn. Dit kunnen is misschien wel het meest essentiële aspect van ons bestaan: 'De mogelijkheid om de middelmaat te overstijgen, om onszelf te ontplooien, om de wereld te verbeteren... in die mogelijkheid schuilt het wezen van onze condition humaine.'
Vlot onderbouwd met Hannah Arendt, Sheler, Jankélévitch etc... waarbij je en passant nog een aantal te ontdekken of te (her)lezen filosofen voorgeschoteld krijgt.
Fijn boekje!
'ALLMENSCH is een pleidooi voor ambitieuze bescheidenheid: we moeten als mens bescheiden genoeg zijn om ons te realiseren dat we allemaal vrij doorsnee wezens zijn, maar ambitieus genoeg om te beseffen dat ook een gemiddeld mens tot grootse dingen in staat is. We kunnen altijd beter doen, en altijd beter zijn. Dit kunnen is misschien wel het meest essentiële aspect van ons bestaan: 'De mogelijkheid om de middelmaat te overstijgen, om onszelf te ontplooien, om de wereld te verbeteren... in die mogelijkheid schuilt het wezen van onze condition humaine.'
October 30, 2016
We zijn te slap geworden. Representatieve democratie, relativisme, welvaartstaat, automobiliteit, consumentisme, zitcultuur en schermfetisjisme hebben van ons een stelletje ambitieloze cyberluierikken gemaakt. Het wordt tijd dat we ons herpakken. Dat is een boodschap die ons steeds regelmatiger, met wisselende accenten, vanuit zowel progressieve als conservatieve hoek wordt toegefluisterd. Want onze gemakzucht maakt ons kwetsbaar voor politiek machiavelisme, voor de incursies van geweldadig jihadisme en het verlamt ons in het zicht van een ecologische meltdown.
In dit opstel snijdt Alicja Gescinska dit alarmistische discours de pas af. Haar bezorgdheid situeert zich op een ander niveau. Door het ‘plus est en vous’ niet te honoreren, miskennen we ook de essentie van onze condition humaine en de hoeksteen van onze moraliteit: “Mochten we niet tot meer in staat zijn, dan zou er geen enkel moreel appel op ons betrekking kunnen hebben en zou er geen enkele morele plicht op ons kunnen rusten.” Dat is de grond van de Scheleriaanse opvatting van de ‘Allmensch’. Dat spirituele appel om een funderend ‘kunnen’ om te zetten in handeling wordt volgens Gescinska op een heel pregnante wijze gearticuleerd in het Hebreeuwse woord ‘timshel’ (vrij vertaald in het Engels: “you may”).
Gescinska heeft geen groot plan om een culturele transitie op gang te brengen. Ze pleit niet voor een herwaardering van onze Verlichtingserfenis of voor een omarming van een ecologisch geïnspireerd burgerschap. Haar aanbevelingen zijn eerder pragmatisch. Ze wijst op het appel dat uitgaat van concrete rolmodellen en op de noodzaak om ons streven naar excellentie te wortelen in specifieke vaardigheden (daarbij verwijzend naar de Capabilities benadering van Sen en Nussbaum).
Dit boekje bevat een aantal interessante aanzetten tot reflectie maar de argumentatie is te los gebreid en het proza is stilistisch te amorf om echt te beklijven. Ik hoop eerlijk gezegd dat Alicja Gescinska ook hoger wil mikken (2,5 sterren).
In dit opstel snijdt Alicja Gescinska dit alarmistische discours de pas af. Haar bezorgdheid situeert zich op een ander niveau. Door het ‘plus est en vous’ niet te honoreren, miskennen we ook de essentie van onze condition humaine en de hoeksteen van onze moraliteit: “Mochten we niet tot meer in staat zijn, dan zou er geen enkel moreel appel op ons betrekking kunnen hebben en zou er geen enkele morele plicht op ons kunnen rusten.” Dat is de grond van de Scheleriaanse opvatting van de ‘Allmensch’. Dat spirituele appel om een funderend ‘kunnen’ om te zetten in handeling wordt volgens Gescinska op een heel pregnante wijze gearticuleerd in het Hebreeuwse woord ‘timshel’ (vrij vertaald in het Engels: “you may”).
Gescinska heeft geen groot plan om een culturele transitie op gang te brengen. Ze pleit niet voor een herwaardering van onze Verlichtingserfenis of voor een omarming van een ecologisch geïnspireerd burgerschap. Haar aanbevelingen zijn eerder pragmatisch. Ze wijst op het appel dat uitgaat van concrete rolmodellen en op de noodzaak om ons streven naar excellentie te wortelen in specifieke vaardigheden (daarbij verwijzend naar de Capabilities benadering van Sen en Nussbaum).
Dit boekje bevat een aantal interessante aanzetten tot reflectie maar de argumentatie is te los gebreid en het proza is stilistisch te amorf om echt te beklijven. Ik hoop eerlijk gezegd dat Alicja Gescinska ook hoger wil mikken (2,5 sterren).
June 14, 2018
Praktisch filosofische oppepper, You can always do better of Plus est en vous als motto.
Alicja Gecsinska sprokkelt inzichten onder vele Westerse maar ook Oosteuropese denkers, altijd een rijkdom haar te horen. Hier verwijst de titel van het pamfletboekje naar een concept van Max Scheler (1874-1928).
"Een mens die zijn essentiële vermogens om goed te doen maximaliseert en dus de spanning tussen wat is en wat zou moeten zijn minimaliseert, noemt Scheler een Allmensch". (p. 18)
"Nietzsches Übermensch staat boven de mensen; Schelers Allmensch staat tussen de mensen." (p. 19)
Anders dan een dier dat "is" en voor zijn zelfbehoud leeft, heeft de mens de mogelijkheid tot "worden", tot zelfontplooiing. "GIJ KUNT" of het Hebreeuwse woord TIMSHEL (p. 25) uit de Bijbel -waar John Steinbeck in East of Eden naar verwijst- is hierbij geen belofte (of óók), maar een opgave.
De mogelijkheid om de/je middelmaat te overstijgen dus. Dat kunnen maakt de/elke mens tot mens.
Heel praktisch, concreet en positief klinkt dit :
"De mens is zichzelf tot opgave, is nooit helemaal voltooid, zoals ook het goede nooit helemaal gedaan is, maar steeds opnieuw moet gebeuren. Een goede daad stellen doe je niet één keer voor altijd, maar altijd voor één keer, steeds weer opnieuw. Het is een gedachte die je uit je sluimer zou moeten halen". (p. 26)
Pleidooi dus tegen uitstelgedrag, tegen verveeldheid/verveling, tegen zinloosheid. B e g i n ! Vladimir Jankélévich noemde dit het avontuur (p. 27). Moed, wrik je los uit het drijfzand van je inertie. Zo verover je ook vrijheid en zelfmeesterschap.
Natuurlijk, "je moet vaardig zijn om vrij te zijn" (p.31). En dat is nogal wat, Martha Nussbaum (p. 31) noemt interne en externe vaardigheden, zo'n 10-tal.
Tot zelfdestructief perfectionisme voert deze positieve keuze om iets te verwezenlijken niet. Want het gaat hierbij niet over de fixatie op het zelf, maar om zelfontplooiing als opgave, met openheid naar de ander. Vervullend en zinvol kan een vrij leven dan zijn.
N.B.
Dit is een bondige tekst uit 2016 voor Theater aan Zee en Studium Generale HoGent, het concept rond positieve vrijheid vs. negatieve vrijheid wordt diepgaand uitgewerkt in "De verovering van de vrijheid" (2015) van deze auteur.
Alicja Gecsinska sprokkelt inzichten onder vele Westerse maar ook Oosteuropese denkers, altijd een rijkdom haar te horen. Hier verwijst de titel van het pamfletboekje naar een concept van Max Scheler (1874-1928).
"Een mens die zijn essentiële vermogens om goed te doen maximaliseert en dus de spanning tussen wat is en wat zou moeten zijn minimaliseert, noemt Scheler een Allmensch". (p. 18)
"Nietzsches Übermensch staat boven de mensen; Schelers Allmensch staat tussen de mensen." (p. 19)
Anders dan een dier dat "is" en voor zijn zelfbehoud leeft, heeft de mens de mogelijkheid tot "worden", tot zelfontplooiing. "GIJ KUNT" of het Hebreeuwse woord TIMSHEL (p. 25) uit de Bijbel -waar John Steinbeck in East of Eden naar verwijst- is hierbij geen belofte (of óók), maar een opgave.
De mogelijkheid om de/je middelmaat te overstijgen dus. Dat kunnen maakt de/elke mens tot mens.
Heel praktisch, concreet en positief klinkt dit :
"De mens is zichzelf tot opgave, is nooit helemaal voltooid, zoals ook het goede nooit helemaal gedaan is, maar steeds opnieuw moet gebeuren. Een goede daad stellen doe je niet één keer voor altijd, maar altijd voor één keer, steeds weer opnieuw. Het is een gedachte die je uit je sluimer zou moeten halen". (p. 26)
Pleidooi dus tegen uitstelgedrag, tegen verveeldheid/verveling, tegen zinloosheid. B e g i n ! Vladimir Jankélévich noemde dit het avontuur (p. 27). Moed, wrik je los uit het drijfzand van je inertie. Zo verover je ook vrijheid en zelfmeesterschap.
Natuurlijk, "je moet vaardig zijn om vrij te zijn" (p.31). En dat is nogal wat, Martha Nussbaum (p. 31) noemt interne en externe vaardigheden, zo'n 10-tal.
Tot zelfdestructief perfectionisme voert deze positieve keuze om iets te verwezenlijken niet. Want het gaat hierbij niet over de fixatie op het zelf, maar om zelfontplooiing als opgave, met openheid naar de ander. Vervullend en zinvol kan een vrij leven dan zijn.
N.B.
Dit is een bondige tekst uit 2016 voor Theater aan Zee en Studium Generale HoGent, het concept rond positieve vrijheid vs. negatieve vrijheid wordt diepgaand uitgewerkt in "De verovering van de vrijheid" (2015) van deze auteur.
March 22, 2019
Het kleine boekje Allmensch pleit voor meer bescheidenheid en minder zelfingenomenheid, want wanneer we als mens beseffen dat we slechts tot de middelmaat behoren, dan kunnen we excelleren in wat we doen. Via allerlei filosofische beschouwingen gaande van zelfontplooiing tot het in staat zijn de wereld te veranderen bespreekt Gescinska de theorieën van verschillende filosofen (oa. Socrates, Harry Frankfurt, Max Scheler, Hannah Arendt,…) om zo tot de conclusie te komen dat de Allmensch de gemiddelde mens is die de middelmaat overstijgt en blijft streven naar wat beter kan.
Allmensch is vooral een filosofisch boekje waarin allerlei filosofen aan bod komen om tot een definitie van de Allmensch te komen. Het is een interessant boekje, maar nogal theoretisch van aard dat misschien wel wat langer had mogen zijn en met wat meer voorbeelden en minder theorie, maar dit is natuurlijk zeer persoonlijk. Toch heb ik ervan genoten om eens een filosofisch traktaat te lezen over een specifiek onderwerp (hier: De Allmensch), want dit is niet het genre dat boek dat ik vaak lees. Ondanks de vele omzwervingen, is het toch goed geschreven en bevat het vooral wat de Allmensch in essentie is.
Alicja Gescinska (Warschau, 1981) is een Pools-Belgische filosofe, schrijfster en tv-maakster. In 1988 vluchtte ze met haar ouders uit het communistische Polen naar België, waar ze uiteindelijk doctoreerde als filosofe. Ze werd bekend door haar boek De verovering van de vrijheid, een boek over positieve vrijheid. Sindsdien schreef ze allerhande stukjes van filosofische inslag voor verschillende magazines en dagbladen. In 2016 verscheen haar debuutroman, Een soort van liefde, dat bekroond werd met de Debuutprijs. Ze is ook bekend van haar programma Wanderlust op Canvas, waarbij ze verschillende bekende filosofen, schrijvers, wetenschappers en kunstenaars ontmoet heeft. (Bron: Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Alicja_...)
Allmensch is vooral een filosofisch boekje waarin allerlei filosofen aan bod komen om tot een definitie van de Allmensch te komen. Het is een interessant boekje, maar nogal theoretisch van aard dat misschien wel wat langer had mogen zijn en met wat meer voorbeelden en minder theorie, maar dit is natuurlijk zeer persoonlijk. Toch heb ik ervan genoten om eens een filosofisch traktaat te lezen over een specifiek onderwerp (hier: De Allmensch), want dit is niet het genre dat boek dat ik vaak lees. Ondanks de vele omzwervingen, is het toch goed geschreven en bevat het vooral wat de Allmensch in essentie is.
Alicja Gescinska (Warschau, 1981) is een Pools-Belgische filosofe, schrijfster en tv-maakster. In 1988 vluchtte ze met haar ouders uit het communistische Polen naar België, waar ze uiteindelijk doctoreerde als filosofe. Ze werd bekend door haar boek De verovering van de vrijheid, een boek over positieve vrijheid. Sindsdien schreef ze allerhande stukjes van filosofische inslag voor verschillende magazines en dagbladen. In 2016 verscheen haar debuutroman, Een soort van liefde, dat bekroond werd met de Debuutprijs. Ze is ook bekend van haar programma Wanderlust op Canvas, waarbij ze verschillende bekende filosofen, schrijvers, wetenschappers en kunstenaars ontmoet heeft. (Bron: Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Alicja_...)
February 4, 2019
Het idee dat dit boek verdedigt is zéér interessant ("You can always do better", of het "Plus est en vous" van de Jezuïeten), maar de schrijfster komt niet met een stap-voor-stap uitwerking van het idee. Het is eerder een overzicht van filosofische stromingen en auteurs die dit idee ook hebben - zo komt de boektitel 'Allmensch' van een term die de filosoof Max Scheler gebruikt.
Persoonlijk hou ik meer van praktische boeken, ik wil (in deze fase van mijn leven: werkend, en steeds tijd te kort) niet te veel tijd besteden aan filosofie. En voor de rest verwijs ik naar de reviews van Sabine en Philippe bij dit boek, die het werk goed samenvatten.
Persoonlijk hou ik meer van praktische boeken, ik wil (in deze fase van mijn leven: werkend, en steeds tijd te kort) niet te veel tijd besteden aan filosofie. En voor de rest verwijs ik naar de reviews van Sabine en Philippe bij dit boek, die het werk goed samenvatten.
February 19, 2018
Ongelofelijk hoe zo’n dun boekje zoveel wijsheden en inzichten weet te bundelen! Must read!
September 16, 2016
'Het is een misvatting dat het leven simpel en eenvoudig moet zijn en toch lijken we daarvan doordrongen. We denken vaak dat dingen beter en genietbaarder zullen zijn als ze eenvoudiger zijn. Dat heeft niet zelden vervlakking tot gevolg.'
November 9, 2020
Een toepasselijkere titel voor dit essay zou volgens mij eerder gewoon 'Middelmaat' zijn.
July 24, 2022
Kind of blew my mind with life lessons and altered my view on the world and myself in some significant way. And that for such a short book!
August 13, 2018
Interessante gebundelde gedachten als tussendoortje die jou als lezer aansporen om meer uit jezelf te halen. Mocht iets lijviger zijn om echt te blijven hangen.
October 20, 2024
Boekje voor 30 min leestijd. Aardig maar niet opzienbarend. Pleit voor bescheidenheid en ambitie. Gescinska is wel een interessante denker om te volgen.
October 24, 2024
3 en een halve ⭐, wat mij betreft.
October 7, 2016
Mocht gerust nog wat langer :-)
January 8, 2017
Een heerlijk boekje voor bij het ontbijt in het weekend. De aanzet om meer filosofie te gaan lezen.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews