Παπούτσια με φτερά

by Μαρία Παπαγιάννη

Η μικρή Ρόζα μεγαλώνει με τον πατέρα της που είναι ψαράς αλλά στα κρυφά γράφει ποιήματα. Κάποια στιγμή, κυνηγημένη από κακές σκέψεις, θα ακολουθήσει τον Γκαμπίτο, τον γάτο με το ένα μάτι, στην Πολιτεία του Βυθού, που ετοιμάζεται για πόλεμο για τον πιο κουφό λόγο που μπορεί να φανταστεί κανείς: για τις γλώσσες που χάνονται. Ποτέ ως τότε η Ρόζα δεν είχε σκεφτεί ότι και οι γλώσσες πεθαίνουν και μαζί τους πεθαίνουν τα παραμύθια, τα τραγούδια, τα όνειρα. Τώρα πρέπει να αποφασίσει αν θα τολμήσει να υψώσει το ανάστημά της και να δώσει κι αυτή τη δική της μάχη στις γειτονιές του κόσμου.

Ένα βιβλίο για την ποίηση, για τα μικρά θαύματα και τους μεγάλους αγώνες, για το κυνήγι της χώρας της Ουτοπίας, ένα βιβλίο, δηλαδή, με κανονικούς ανθρώπους που επιμένουν να ονειρεύονται.

288 pages, Paperback

First published January 1, 2016

About the author

Η Μαρία Παπαγιάννη (Maria Papayanni) είναι από τις πιο σηµαντικές σύγχρονες παρουσίες στην ελληνική παιδική και νεανική λογοτεχνία, υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο H.C. Andersen 2022 και Πρέσβειρα για το Παιδικό Βιβλίο για τη διετία 2021-2022. Σπούδασε ελληνική φιλολογία στο ΑΠΘ και στη συνέχεια δούλεψε ως δημοσιογράφος σε ραδιόφωνο, τηλεόραση, εφημερίδες και περιοδικά. Το 1996 παντρεύτηκε τον μουσικοσυνθέτη Θάνο Μικρούτσικο. Από το 2001 που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Πατάκη το πρώτο της βιβλίο "Καληνύχτα, μαμά" αφιερώθηκε στις ιστορίες της. Γράφει βιβλία για µικρά και µεγάλα παιδιά, εφηβικά µυθιστορήµατα, λιμπρέτα και στίχους για μουσικοθεατρικές παραστάσεις, μεταφράζει βιβλία για παιδιά και έχει εκδώσει ένα µυθιστόρηµα για ενήλικες. Έχει βραβευτεί µε τα πιο σηµαντικά βραβεία: Κρατικό Βραβείο ("Το Δέντρο το Μονάχο"), Βραβείο Ελληνικού Τµήµατος της IBBY ("Ως διά µαγείας", "Παπούτσια µε φτερά"), Βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού Διαβάζω ("Ως διά µαγείας", "Το Δέντρο το Μονάχο", "Πιάστε τους"), αναγραφή στον κατάλογο White Ravens ("Είχε απ’ όλα και είχε πολλά"). Εικονογραφημένα βιβλία της για μικρά παιδιά κυκλοφόρησαν επίσης στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Αγγλία, τη Φιλανδία, τη Ρουμανία και την Κορέα, ενώ εκδόσεις των μυθιστορημάτων της αναμένεται να κυκλοφορήσουν σύντομα στη Ρωσία, τη Ρουμανία, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία. Η Μαρία Παπαγιάννη επισκέπτεται σχολεία για να συναντήσει µαθητές από τις πρώτες τάξεις του δηµοτικού ως το γυµνάσιο. Στα µικρά παιδιά, βοηθός της πάντα η αχώριστη φίλη της η Πες Πες, η µικρή πασχαλίτσα που λέει παραµύθια και τρώει µόνο παραµύθια. Για τα παιδιά που τελειώνουν το δηµοτικό και ξεκινούν το γυµνάσιο δημιούργησε το εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Φυλακτές της ελευθερίας» με αφορμή το µυθιστόρηµά της "Παπούτσια µε φτερά", ένα βιβλίο «για την ποίηση που υπάρχει στη ζωή και τη ζωή που κάποτε γίνεται ποίηση».

(Πηγή: Εκδόσεις Πατάκη, 2022)

Reviews

[Paris (spiritedaway) · Rating 5 out of 5]

Συγκινήθηκα πάλι μην πω καμια κουβέντα.

[Despina Manetta · Rating 3 out of 5]

Παπούτσια με φτερά πρόκειται για ένα  μυθιστόρημα για μικρά και μεγάλα παιδιά. Αφετηρία είναι ποιήματα ποικίλων ποιητών.Η γραφή του είναι απλή και κατανοητή, μεταφέροντάς πολλά  μηνύματα και να σε βάζει σε διαδικασία προσωπικής σκέψης.

Ζητήματα που θίγονται είναι η οικονομική κρίση, η φτώχεια που φέρνει βία, η μετανάστευση, η αντιμετώπιση των μεταναστών από τους ντόπιους, η εξαφάνιση των γλωσσών που επέρχεται με τη προσπάθεια των μεταναστών (και όχι μόνο) να ενσωματωθούν στο κοινωνικό σύνολο.

Επιπρόσθετα,τονίζεται η σπουδαία επίδραση των Τεχνών (η μουσική, ο χορός, η ποίηση, το θέατρο), των ταξιδιών και των ονείρων στην ανθρώπινη υπόσταση.

Αυτο που με εξέφρασε είναι η αξία της προσπάθειας και του αγώνα για την επίτευξη των ονείρων μας και η ανάγκη για συνεχή εσωτερική ενδοσκόπηση.

☆Από 'να τίποτα γίνεται ο Παράδεισος

☆Αξίζει να υπάρχεις γ ένα ονειρο και ας ειναι η φωτια του να σε κάψει.

[Νεκτάριος Καλογήρου · Rating 4 out of 5]

Αρκετά καλή ιστορία - παραμύθι για μικρούς και μεγάλους. Εχει όμορφα χαρακτηριστικά, μαγικές στιγμές με πρωταγωνίστρια ένα νεαρό κορίτσι που προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ πραγματικότητας και ουτοπίας. Ο αναγνώστης θα βρει αρκετές ομοιότητες με έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας (Δον Κιχώτης, η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, Σεβάχ, όπως και αρκετά αποσπάσματα από μελοποιημένα ποιήματα Αλκαίου, Σεφέρη κλπ), όμως όλο αυτό γίνεται συνειδητά από τη συγγραφέα. Στο τέλος της ιστορίας υπάρχει σχετική βιβλιογραφία.
Εκείνο που προσωπικά βρήκα ως αρνητικό στοιχείο είναι το πλήθος των ονομάτων, των παράλληλων ιστοριών και των κοινωνικών ζητημάτων που θίγονται. Είναι πολλά σε σημείο που ακόμα κι ένας έμπειρος αναγνώστης μπορεί να χαθεί.
Παρ' όλα αυτά, είναι ένα βιβλίο που ξεχωρίζει και η Παπαγιάννη μας χαρίζει ένα ταξίδι ονειρικό.

[Athena_Ζ · Rating 3 out of 5]

Το βιβλίο αποτελείται από δύο ιστορίες, μια ιστορία που αντιστοιχεί στην πραγματικότητα και μια ιστορία για το ταξίδι και τους αγώνες σε μια φανταστική χώρα, στο βασίλειο του Βυθού.
Στην ιστορία που μιλάει για την πραγματικότητα, η μικρή Ρόζα έχει να αντιμετωπίσει προβλήματα όπως η έλλειψη της μητέρας της, ένα προβλημα αρρώστιας που έχει η ίδια, ότι ο πατέρας της μπορεί να βρει καινούργια σύντροφο, να γνωρίσει την καινούργια γειτονιά και να βρει καινούργιους φίλους, να μην ξεχάσει τους παλιούς. Και όλα αυτά πρέπει να γίνουν μέσα στο ασταθές και γεμάτο εντάσεις κοινωνικό περιβάλλον της σημερινής Ελλάδας με τα προβλήματα της ανέχειας, της αποδοχής της διαφορετικότητας, της μετανάστευσης, της ανόδου του φασισμού, του φόβου για το παρόν και το μέλλον, του δικαιώματος στο τέλος τέλος να υπάρχουμε και να ζούμε όπως επιλέγουμε, να μιλάμε τη γλώσσα που μίλαγαν οι πρόγονοί μας.

Σε αυτό το σημείο μπαίνει η δεύτερη ιστορία. Η Ρόζα, μπερδεμένη από κάποια αρνητικά αισθήματα, καταφεύγει σε έναν ονειρικό κόσμο όπου πρέπει να παλέψει για να προστατέψουν τις γλώσσες που χάνονται από τους γλωσσοκτόνους.
Η Ρόζα ταξιδεύει δύο φορές σε αυτόν τον κόσμο, την πρώτη φορά για να τον γνωρίσει και τη δεύτερη για να πολεμήσει. Μέσα από αυτήν την μάχη καταφέρνει να λύσει τις δικές της εσωτερικές συγκρούσεις, να αντιμετωπίσει τους φόβους της και να δει τη ζωή με ένα διαφορετικό τρόπο και όχι μέσα από το πρίσμα του εγωιστικού θέλω της.
Έτσι βλέπουμε τη Ρόζα να μεγαλώνει. Είναι κατά βάση ένα βιβλίο ενηλικίωσης.

Το βιβλίο έχει σίγουρα χαρίσματα. Η γραφή είναι ιδιαίτερα προσεγμένη, σχεδόν ποιητική. Αυτό φαίνεται και από τις αναφορές σε ποιητικά έργα στο τέλος του βιβλίου. Επίσης, η θεματολογία αφορά σε καυτά ερωτήματα της εποχής που τα παιδιά πρέπει να αναλογιστούν και να αποφασίσουν τη στάση τους απέναντι σε αυτά.

Το ταξίδι στην ονειρική χώρα μου θυμίζει την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων καθώς και την Μαριόν στ'ασημένια δάση της Σώτης Τριανταφύλλου. Το ταξίδι της Ρόζας είναι πολύ περισσότερο φορτωμένο με βαθύτερα νοήματα, που όμως γίνεται δύσκολο να το ακολουθήσει κανείς. Με δυσκολία θυμόμουν τα ονόματα των ηρώων και ποια ήταν η ιστορία τους. Κάποιες φορές ήταν δύσκολο να παρακολουθήσω και τους διαλόγους γιατί δεν καταλάβαινα ποιος μιλούσε.

Ένα άλλο θέμα είναι ότι δεν είμαι σίγουρη σε ποιο κοινό απευθύνεται αυτό το βιβλίο, αν είναι για παιδιά των μεγάλων τάξεων του δημοτικού ή του Γυμνασίου. Ίσως οι ενήλικες να το βρουν πιο ενδιαφέρον. Γιατί μιλάει και για τα όνειρα και πώς τα ζούμε ή δεν τα ζούμε όταν καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις για το τι θα κάνουμε στη ζωή μας.

Η τελευταία μου κριτική έχει να κάνει με το ότι ίσως το βιβλίο μιλάει για πάρα πολλά πράγματα, περισσότερα από όσα θα έπρεπε. Ίσως να είναι περισσότερο διδακτικό από ότι θα ήθελα και η βασική ιστορία του περνάει σε δεύτερο επίπεδο, χάνεται μέσα στα μηνύματα. Μια καλή ιστορία είναι η ίδια μήνυμα από μόνη της.

[Aggelina Papathanasiou · Rating 5 out of 5]

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα για κάθε ηλικία, από εκείνα που δεν θέλεις να τ’ αφήσεις από τα χέρια σου γιατί η ανάγνωσή του σου γαληνεύει την ψυχή και σε κάνει να προσπαθείς να γίνεις καλύτερος άνθρωπος.

Οι ήρωες του βιβλίου είναι απλοί, καθημερινοί άνθρωποι σε μια γειτονιά που όλοι θα θέλαμε να ζήσουμε. Η Ρόζα είναι η ηρωίδα του βιβλίου, που ζει με τον πατέρα της τον Άρη. Ο Άρης είναι ένας ψαράς που φροντίζει με όσα ψάρια του περισσεύουν να ταΐζει τις αδέσποτες γάτες της γειτονιάς. Έχει δώσει σε αυτές ονόματα ποιητών. Όταν έχει χρόνο, διαβάζει και γράφει ποιήματα. Στο μικρό υπόγειο σπίτι τους, στο Βασίλειο των γατών, όπως ο μπαμπάς της Ρόζας το έχει ονομάσει, ζει μαζί τους ο Καρλίτο, ένα αηδόνι.
Ένα εξαιρετικό βιβλίο που μπορεί να διαβαστεί από παιδιά και ενήλικες με ενδιαφέρον. Μέσα από τις σελίδες του ξεπηδούν λέξεις λατρεμένων ποιητών, που μας υπενθυμίζουν την ανάγκη να ονειρευόμαστε, αλλά και να αγωνιζόμαστε για έναν κόσμο δίκαιο, αλληλέγγυο και ειρηνικό. Για να φτιάξουμε τον δικό μας επίγειο παράδεισο.

Ένα μυθιστόρημα καμωμένο από αγάπη, αγάπη που ξεχειλίζει όχι μόνο για τον άνθρωπο, αλλά για κάθε πλάσμα της Γης. Μια ιστορία που σε ταξιδεύει στον κόσμο των λέξεων, των ονείρων, της μουσικής, του θεάτρου. Αξίζει να διαβαστεί και να αποκτήσει μια θέση σε κάθε βιβλιοθήκη. Θα μας υπενθυμίζει ότι όλα μπορούν να συμβούν, φτάνει να το επιδιώξουμε άσχετα από τις δυσκολίες και τα εμπόδια που θα βρεθούν στον δρόμο μας.