What do you think?
Rate this book
Wat voorafging
Berthe Moreels (1919-2014) wilde eigenlijk geen kinderen. Haar huwelijk met Jan Broeckhoven bracht evenwel een verbintenis van meer dan zestig jaar, twee dochters en een zoon met zich. Kind nummer één, een dochter, was bijzonder omdat het haar tot moeder maakte. Kind nummer drie, eerste en enige zoon, was haar afgod. Daar tussenin zat kind nummer twee, alweer een dochter en de nagel aan haar doodskist. Diane, de middelste, geboren op de verjaardag van haar vader, bleek een overgevoelig kind met andere noden dan haar grote zus en kleine broer die gezeglijk in het gareel liepen. Ze werkte vanaf het prille begin op moeders zenuwen en kreeg een hele reeks bijnamen, met Mater Dolorosa als een van de opmerkelijkste. Het verlangen naar liefde van deze dochter en de afwijzing van de moeder liepen een leven lang parallel. Met grote openhartigheid schrijft Diane Broeckhoven de biografie van haar moeder én van zichzelf, daar waar hun levens elkaar overlappen. Wat voorafging is een intiem, subtiel en liefdevol portret van twee gevoelige zielen die levenslang naar elkaar gehunkerd en gezocht hebben.
Paperback
Published May 4, 2016
1 person is currently reading
90 people want to read
About the author
Diane Broeckhoven
40 books58 followersDiane Broeckhoven ( Antwerp , March 4, 1946) is a Flemish writer.
Diane Broeckhoven was born in Antwerp, but lived in the Netherlands for 30 years from 1970 . In 2000 she returned to her hometown. Besides writing books, she also works as a freelance journalist.
Diane Broeckhoven has already published more than 20 children's books. She writes in a penetrating way about taboo-breaking subjects, eg about the death of a child in A dead bird , about AIDS in Kristalnacht , about the gap between rich and poor in A god with warm hands .
In 1998 she wrote her first novel for adults. The German translation of The Outside of Meneer Jules ( Ein Tag mit Herrn Jules ) has sold some 250,000 copies. Travel Fever is the sequel to this book.
Diane Broeckhoven was born in Antwerp, but lived in the Netherlands for 30 years from 1970 . In 2000 she returned to her hometown. Besides writing books, she also works as a freelance journalist.
Diane Broeckhoven has already published more than 20 children's books. She writes in a penetrating way about taboo-breaking subjects, eg about the death of a child in A dead bird , about AIDS in Kristalnacht , about the gap between rich and poor in A god with warm hands .
In 1998 she wrote her first novel for adults. The German translation of The Outside of Meneer Jules ( Ein Tag mit Herrn Jules ) has sold some 250,000 copies. Travel Fever is the sequel to this book.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 17 of 17 reviews
August 10, 2018
Gevoelig boek, mooi geschreven. Deed mij denken aan Ik kom terug van Adriaan Van Dis en toch anders.
October 30, 2016
Eerlijk verslag van een verwrongen relatie tussen moeder en dochter. De schrijfster heeft jarenlang gehunkerd naar erkenning van haar moeder en pent in dit boek een eerlijk relaas van hun geschiedenis neer. 4 sterren voor de pijnlijke eerlijkheid die nergens beter wordt voorgesteld en toch altijd liefdevol klinkt.
January 30, 2017
Ontroerend, aangrijpend geschreven... Een aanrader!
Zowel gelachen als gehuild!
Zowel gelachen als gehuild!
June 3, 2019
Ik las eerder al een aantal boeken van Diane Broeckhoven die me telkens op de één of andere manier wisten te raken, en zo belandde dit op mijn leeslijstje. Ik wist eigenlijk niet (meer) dat het over haar moeder ging en dus biografisch verteld was.
Berthe Moreels stierf op 95-jarige leeftijd, na een aantal moeilijke jaren waarin ze niet over de dood van haar echtgenoot en grote liefde kon raken en haar kinderen het leven zuur maakte omdat ze niet naar een bejaardentehuis wilde. Diane, het middelste kind, is altijd de nagel aan haar doodskist geweest.
Berthe wilde als jonge vrouw helemaal geen kinderen, maar haar grote liefde zette haar voor het blok: of ze zouden een gezin stichten, of hij was weg. Diane was een gevoelig kind dat meer aandacht nodig had dan haar broer of zus, waardoor ze haar moeder het bloed van onder de nagels haalde. Ik snapte volledig dat Berthe razend was als ze moest terugkeren van een avondje uit omdat Diane een aanval van verlatingsangst kreeg. Ze wordt voortdurend door haar moeder beschimpt, bespot, vermaand, vernederd tegenover andere mensen omdat ze weer 'speciaal moet doen'. Ze heeft dus zeker geen makkelijke kindertijd en ook als volwassene blijft ze dingen naar de goedkeuring van haar moeder, maar onvoorwaardelijk krijgt ze die nooit. Ook op het einde, wanneer ze samen met haar broer en zus haar best doet om de zorg voor hun moeder op zich te nemen, blijft ze streven naar enige blijk van goedkeuring. Het is een beetje triest eigenlijk...
In de reviews lees ik bewondering voor de integere manier waarop Diane Broeckhoven de herinneringen aan en van haar moeder weergeeft, en dat het altijd liefdevol gebeurt. Ik vind toch dat bij bepaalde stukken duidelijk Dianes pijn en wrok naar boven komt in de vorm van bittere steken, wat trouwens niet meer dan normaal is. Een aantal keer heb ik mij wel afgevraagd wat haar broer en zus vonden van bepaalde beschrijvingen; moest ik zo over mijn moeder schrijven, ik zou het mogen horen!
Sommige dingen hoefden voor mij dan weer absoluut niet: een buurman bij naam en toenaam noemen omdat hij hun familie pestte terwijl ze niet de juiste oorzaak kende, een welbepaald ziekenhuis in Antwerpen openlijk bekritiseren.... Dat haalde de ingetogen sfeer van het boek een beetje naar beneden.
Ergens halverwege het boek ergerde ik me aan haar schijnbare onbegrip voor haar moeder, die immers nooit kinderen had gewild en nu ook nog opgescheept zat met eentje dat constant aandacht en bevestiging nodig had, en aan de manier waarop ze haar moeder in die stukken afschildert als een onverdraagzaam, egoïstisch mens. Ik begrijp beide kanten van het verhaal en vind het heel jammer voor haar dat ze nooit de liefde heeft gekregen van haar moeder die ze verdiende. Geen enkel kind zou zo moeten door het leven gaan, eigenlijk. Ik hoop dat ze alsnog vrede heeft kunnen vinden, nu haar moeder er niet meer is en ze niet langer moet vechten voor haar waardering.
Niet haar beste boek, maar ik begrijp dat ze het moest schrijven als onderdeel van de rouwverwerking.
Berthe Moreels stierf op 95-jarige leeftijd, na een aantal moeilijke jaren waarin ze niet over de dood van haar echtgenoot en grote liefde kon raken en haar kinderen het leven zuur maakte omdat ze niet naar een bejaardentehuis wilde. Diane, het middelste kind, is altijd de nagel aan haar doodskist geweest.
Berthe wilde als jonge vrouw helemaal geen kinderen, maar haar grote liefde zette haar voor het blok: of ze zouden een gezin stichten, of hij was weg. Diane was een gevoelig kind dat meer aandacht nodig had dan haar broer of zus, waardoor ze haar moeder het bloed van onder de nagels haalde. Ik snapte volledig dat Berthe razend was als ze moest terugkeren van een avondje uit omdat Diane een aanval van verlatingsangst kreeg. Ze wordt voortdurend door haar moeder beschimpt, bespot, vermaand, vernederd tegenover andere mensen omdat ze weer 'speciaal moet doen'. Ze heeft dus zeker geen makkelijke kindertijd en ook als volwassene blijft ze dingen naar de goedkeuring van haar moeder, maar onvoorwaardelijk krijgt ze die nooit. Ook op het einde, wanneer ze samen met haar broer en zus haar best doet om de zorg voor hun moeder op zich te nemen, blijft ze streven naar enige blijk van goedkeuring. Het is een beetje triest eigenlijk...
In de reviews lees ik bewondering voor de integere manier waarop Diane Broeckhoven de herinneringen aan en van haar moeder weergeeft, en dat het altijd liefdevol gebeurt. Ik vind toch dat bij bepaalde stukken duidelijk Dianes pijn en wrok naar boven komt in de vorm van bittere steken, wat trouwens niet meer dan normaal is. Een aantal keer heb ik mij wel afgevraagd wat haar broer en zus vonden van bepaalde beschrijvingen; moest ik zo over mijn moeder schrijven, ik zou het mogen horen!
Sommige dingen hoefden voor mij dan weer absoluut niet: een buurman bij naam en toenaam noemen omdat hij hun familie pestte terwijl ze niet de juiste oorzaak kende, een welbepaald ziekenhuis in Antwerpen openlijk bekritiseren.... Dat haalde de ingetogen sfeer van het boek een beetje naar beneden.
Ergens halverwege het boek ergerde ik me aan haar schijnbare onbegrip voor haar moeder, die immers nooit kinderen had gewild en nu ook nog opgescheept zat met eentje dat constant aandacht en bevestiging nodig had, en aan de manier waarop ze haar moeder in die stukken afschildert als een onverdraagzaam, egoïstisch mens. Ik begrijp beide kanten van het verhaal en vind het heel jammer voor haar dat ze nooit de liefde heeft gekregen van haar moeder die ze verdiende. Geen enkel kind zou zo moeten door het leven gaan, eigenlijk. Ik hoop dat ze alsnog vrede heeft kunnen vinden, nu haar moeder er niet meer is en ze niet langer moet vechten voor haar waardering.
Niet haar beste boek, maar ik begrijp dat ze het moest schrijven als onderdeel van de rouwverwerking.
October 4, 2016
Een autobiografisch verhaal over de moeilijke relatie van de schrijfster met haar moeder. Heel eerlijk, fijngevoelig, liefdevol en toch ook brutaal weergegeven hoe de dochter de liefde van haar moeder zoekt maar zelden krijgt - van bij de geboorte tot aan de dood.
Vier sterren omwille van de pijnlijke eerlijkheid van het relaas. Geen vijf omdat ik de (fictieve) stem van de moeder miste. Maar ja, eenzijdigheid is natuurlijk eigen aan een autobiografie. Ben misschien gewoon niet gewend zo te lezen.
Vier sterren omwille van de pijnlijke eerlijkheid van het relaas. Geen vijf omdat ik de (fictieve) stem van de moeder miste. Maar ja, eenzijdigheid is natuurlijk eigen aan een autobiografie. Ben misschien gewoon niet gewend zo te lezen.
October 8, 2024
Book club pick #2
A story of a difficult relationship between a mother and daughter end the never ending search for affirmation between them. The story itself did not do much for me, but the element of age, becoming older, parents becoming older was interesting and scary at the same time. It is a very cultural thing that I wish did not exist. Looking forward to discuss this with the 60/70 and 80 y/o people in the book club. 😄
A story of a difficult relationship between a mother and daughter end the never ending search for affirmation between them. The story itself did not do much for me, but the element of age, becoming older, parents becoming older was interesting and scary at the same time. It is a very cultural thing that I wish did not exist. Looking forward to discuss this with the 60/70 and 80 y/o people in the book club. 😄
December 27, 2017
Berthe Moreels is een tragisch personage. Na een zware jeugd onder het juk van een gewelddadige vader vindt ze de liefde van haar leven, Jan. Die zet haar voor de hartverscheurende keuze: ofwel een huwelijk én kinderen (die Berthe niet wil) ofwel komt er ter plekke een einde aan de relatie.
Een vrouw die zich niet geroepen voelt tot het moederschap dwingen om kinderen te krijgen, in een tijd waarin de zorg ervoor toch voornamelijk op haar terecht komt, dat kan nooit goed aflopen, of wel?
Met kind één en kind drie lijkt het al bij al in orde te komen. Maar kind twee, Diane, een overgevoelig meisje dat veel zorg nodig heeft, is de nagel aan Berthe doodskist. De relatie tussen moeder en dochter blijft stroef, vooral omdat ze beiden koppig zijn. Berthe volhardt in de afwijzing van haar tweede dochter en Diane blijft naar liefde hunkeren. Dat is het meest fascinerende aan heel dit verhaal, dat de schrijfster nooit loskomt van haar moeder, dat ze het contact nooit verbreekt, dat ze blijft zorgen voor haar moeder wanneer die een verbitterde oude vrouw is geworden bij de wie de kleinkinderen zelfs niet meer op bezoek willen komen.
Als dit een roman was zou de dochter een grotere evolutie doorgemaakt hebben, maar dit is het echte leven. In realiteit veranderen mensen niet zo snel.
Dit is een prachtig geschreven, heel persoonlijk en moedig boek, dat je onmogelijk kunt wegleggen voor het helemaal uit is. Weer een meesterwerkje van Diane Broeckhoven!
Een vrouw die zich niet geroepen voelt tot het moederschap dwingen om kinderen te krijgen, in een tijd waarin de zorg ervoor toch voornamelijk op haar terecht komt, dat kan nooit goed aflopen, of wel?
Met kind één en kind drie lijkt het al bij al in orde te komen. Maar kind twee, Diane, een overgevoelig meisje dat veel zorg nodig heeft, is de nagel aan Berthe doodskist. De relatie tussen moeder en dochter blijft stroef, vooral omdat ze beiden koppig zijn. Berthe volhardt in de afwijzing van haar tweede dochter en Diane blijft naar liefde hunkeren. Dat is het meest fascinerende aan heel dit verhaal, dat de schrijfster nooit loskomt van haar moeder, dat ze het contact nooit verbreekt, dat ze blijft zorgen voor haar moeder wanneer die een verbitterde oude vrouw is geworden bij de wie de kleinkinderen zelfs niet meer op bezoek willen komen.
Als dit een roman was zou de dochter een grotere evolutie doorgemaakt hebben, maar dit is het echte leven. In realiteit veranderen mensen niet zo snel.
Dit is een prachtig geschreven, heel persoonlijk en moedig boek, dat je onmogelijk kunt wegleggen voor het helemaal uit is. Weer een meesterwerkje van Diane Broeckhoven!
August 6, 2019
Prachtig geschreven verhaal over de schrijfster haar jeugd en met name over haar relatie met haar grillige moeder.
October 4, 2019
Recht uit het hart geschreven. Een relaas dat tot nadenken stemt.
July 15, 2023
Citaat : Mijn vurigste wens en tegelijk ijdelste hoop is dat ze , voor ze aan haar grote reis begint, iets liefs tegen me zegt. Iets warms. Dat ze van me houdt. Dat ze trots op me is.
Review : Diane Broeckhoven's oeuvre bestaat zowel uit jeugd- als volwassenenliteratuur. Sinds 1998 schrijft ze in hoofdzaak romans voor volwassenen, die bovendien allemaal ook (meestal in het Duits) vertaald werden. Internationale doorbraak genoot ze met de novelle De buitenkant van Meneer Jules dat inmiddels de kaap van 250.000 exemplaren heeft behaald.
Het verhaal ‘De herfst van het leven’ maakt deel uit van Verhalen voor het sterven gaan, een verhalenbundel uit 2014 waaraan meerdere auteurs meewerkten. De kleine gebeurtenissen en de grote wonden aanpakken op een directe maar toch ook tedere manier, dat is de specialiteit van deze schrijfster en daar kan je verschillende titels aan vasthechten.
Diane Broeckhoven was ook al vele jaren van plan een autobiografie te schrijven over haar moeder met wie ze nogal een moeilijke relatie had. Berthe Moreels (1919-2014) wilde eigenlijk geen kinderen. Ze had een moeilijke jeugd en haar huwelijk met Jan Broeckhoven was voor haar de verlossing uit de hel. Hij was voor haar de liefde van haar leven en dat zou zo meer dan zestig jaar blijven. Maar deze man wilde echter alleen met haar huwen op voorwaarde dat er kinderen kwamen. En zo geschiedde. Twee dochters en een zoon dienden zich aan. Kind nummer één, een dochter, was bijzonder omdat het haar tot moeder maakte. Kind nummer drie, eerste en enige zoon, was haar afgod. Daar tussenin zat kind nummer twee, alweer een dochter en de nagel aan haar doodskist.
Diane, de middelste, geboren op de verjaardag van haar vader, bleek een overgevoelig kind met andere noden dan haar grote zus en kleine broer die gezeglijk in het gareel liepen. Ze werkte vanaf het prille begin op moeders zenuwen en kreeg een hele reeks bijnamen, met Mater Dolorosa als een van de opmerkelijkste. Het liep eigenlijk al sinds de geboorte scheef, want de dochter kreeg geregeld onder te horen dat ze door haar schuld een dure taxi heeft moeten betalen, onderweg naar de kraamkliniek. Het verlangen naar liefde van deze dochter en de afwijzing van de moeder liepen een leven lang parallel.
Met grote openhartigheid schrijft Diane Broeckhoven de biografie van haar moeder én van zichzelf, daar waar hun levens elkaar overlappen. Hun relatie mocht dan wel turbulent zijn, toch zitten er ook heel wat mooie momenten in, zoals de relatie van het echtpaar. Berthe Moreels was een drama queen die heel veel gelijkenis vertoont met de moeder van Tom Lanoye. En dochter Diane kan het allemaal beeldend beschrijven, zelfs in die mate dat ik me regelmatig een voyeur voelde. Wat voorafging is een intiem, subtiel en liefdevol portret van twee gevoelige zielen die levenslang naar elkaar gehunkerd en gezocht hebben. Het is tevens een ontzettend mooi portret van de liefde tussen een echtpaar, en kinderen die ook al zijn ze 65+ de zorg voor een veeleisende moeder op zich nemen.
Review : Diane Broeckhoven's oeuvre bestaat zowel uit jeugd- als volwassenenliteratuur. Sinds 1998 schrijft ze in hoofdzaak romans voor volwassenen, die bovendien allemaal ook (meestal in het Duits) vertaald werden. Internationale doorbraak genoot ze met de novelle De buitenkant van Meneer Jules dat inmiddels de kaap van 250.000 exemplaren heeft behaald.
Het verhaal ‘De herfst van het leven’ maakt deel uit van Verhalen voor het sterven gaan, een verhalenbundel uit 2014 waaraan meerdere auteurs meewerkten. De kleine gebeurtenissen en de grote wonden aanpakken op een directe maar toch ook tedere manier, dat is de specialiteit van deze schrijfster en daar kan je verschillende titels aan vasthechten.
Diane Broeckhoven was ook al vele jaren van plan een autobiografie te schrijven over haar moeder met wie ze nogal een moeilijke relatie had. Berthe Moreels (1919-2014) wilde eigenlijk geen kinderen. Ze had een moeilijke jeugd en haar huwelijk met Jan Broeckhoven was voor haar de verlossing uit de hel. Hij was voor haar de liefde van haar leven en dat zou zo meer dan zestig jaar blijven. Maar deze man wilde echter alleen met haar huwen op voorwaarde dat er kinderen kwamen. En zo geschiedde. Twee dochters en een zoon dienden zich aan. Kind nummer één, een dochter, was bijzonder omdat het haar tot moeder maakte. Kind nummer drie, eerste en enige zoon, was haar afgod. Daar tussenin zat kind nummer twee, alweer een dochter en de nagel aan haar doodskist.
Diane, de middelste, geboren op de verjaardag van haar vader, bleek een overgevoelig kind met andere noden dan haar grote zus en kleine broer die gezeglijk in het gareel liepen. Ze werkte vanaf het prille begin op moeders zenuwen en kreeg een hele reeks bijnamen, met Mater Dolorosa als een van de opmerkelijkste. Het liep eigenlijk al sinds de geboorte scheef, want de dochter kreeg geregeld onder te horen dat ze door haar schuld een dure taxi heeft moeten betalen, onderweg naar de kraamkliniek. Het verlangen naar liefde van deze dochter en de afwijzing van de moeder liepen een leven lang parallel.
Met grote openhartigheid schrijft Diane Broeckhoven de biografie van haar moeder én van zichzelf, daar waar hun levens elkaar overlappen. Hun relatie mocht dan wel turbulent zijn, toch zitten er ook heel wat mooie momenten in, zoals de relatie van het echtpaar. Berthe Moreels was een drama queen die heel veel gelijkenis vertoont met de moeder van Tom Lanoye. En dochter Diane kan het allemaal beeldend beschrijven, zelfs in die mate dat ik me regelmatig een voyeur voelde. Wat voorafging is een intiem, subtiel en liefdevol portret van twee gevoelige zielen die levenslang naar elkaar gehunkerd en gezocht hebben. Het is tevens een ontzettend mooi portret van de liefde tussen een echtpaar, en kinderen die ook al zijn ze 65+ de zorg voor een veeleisende moeder op zich nemen.
June 19, 2017
Ingetogen boek over de dynamiek in een gezin. Door omstandigheden hebben moeder en dochter een moeilijke relatie: Soms lukt het (even) goed, op andere momenten loopt het echt erg moeilijk. Als dan de moeder nog afhankelijk wordt van haar kinderen, wordt het erg zwaar. Een mooi relaas over wat "leven" met een mens kan doen, een mooie getuigenis ook van 2 mensen die blijven proberen, een schoon en warm voorbeeld van loyaliteit.
March 10, 2024
Het hunkeren naar de liefde en de goedkeuring van je moeder is me niet onbekend.
De auteur ging hierin, net als haar zus en broer, zeer ver. Zij echter cijferde zichzelf bijna helemaal weg voor haar moeder, die op haar beurt weigerde Diane een tijd onderdak te geven toen die hulpbehoevend was. Het raakte me en ik vond het pijnlijk. Pijnlijk maar eerlijk.
De auteur ging hierin, net als haar zus en broer, zeer ver. Zij echter cijferde zichzelf bijna helemaal weg voor haar moeder, die op haar beurt weigerde Diane een tijd onderdak te geven toen die hulpbehoevend was. Het raakte me en ik vond het pijnlijk. Pijnlijk maar eerlijk.
November 1, 2017
Een boek waar je niet blij van wordt. De strijd tussen moeder en dochter was jammer genoeg wel herkenbaar, al zat die bij mij meer in het verborgene. Je leest er meer over op https://annasblogeenjaarertussenuit.c...
September 15, 2016
Wow, wat een boek. Terug prachtig geschreven door Diane Broeckhoven. En wat een sterke vrouw moet je zijn om zo'n intiem boek te schrijven. Je leven met al zijn ups en downs te delen met je lezers. Zo herkenbaar en zo pijnlijk.
Aanrader.
Aanrader.
November 14, 2016
zeer herkenbaar boek, goed geschreven
January 7, 2020
Goed en vlot geschreven.
Displaying 1 - 17 of 17 reviews