Kitabı çok severek ilgiyle, merakla okudum.
Altı büyük sanatçının ölüm sebeplerine odaklı yazılmış kısa metinlerden oluşuyor kitap. Kısa ama hayret verici ayrıntılarla örülü çok ilgi çekici konular.
Kitapta yer alan isimler müzisyenler W. A. Mozart (1756-1791), Franz Joseph Haydn (1732-1809), Niccolò Paganini (1782-1840), Piyotr Ilyiç Çaykovski (1840-1893), Louis Hector Berlioz (1803-1869) ve dansçı Isadora Duncan (1877-1927).
Aklımda hep bir soru işareti vardı: Mozart neden kimsesizler mezarlığına gömülmüş daha doğrusu terk edilmişti? Kendi zamanının da bilinen, eser şipariş edilen bestecisinin gerçekten eşi dostu yok muydu? İlgili kısımda ölümü ve bu meseleyle ilgili ilginç arka plan anlatılıyor.
Haydn konusu ise değme korku hikâyelerine taş çıkartacak bir yaşanmışlık. Bu meseleyi yıllar önce öğrendiğim zaman ünlü isimlere giydirilen esrarengiz kılıflardan biri diyerek, uydurma sanıp geçmiştim ama hiç öyle değilmiş! Kelebek ya da pul koleksiyonu yapanlar gibi kafatası koleksiyoncusu da varmış! (Nepomuk Peter) Bu bir hobi olarak ilginç olaylara sebep olmuş… İnanılır gibi değil!
Paganini ise “sanat özünde tanrısal mıdır yoksa şeytani mi? diye sordurdu tekrar. F. Liszt, dinlediği bir konseri sonrası buhranlar geçirip hiç şüphe etmemiş Paganini’nin şeytan olduğundan. Öyle ki etrafında yayılan dedikodular sonucu kendisinin şeytandan değil bir insandan doğduğunu kanıtlama girişimleri bile olmuş.
Çaykovski’nin hazin hayatı, tutku ve kırgınlık dolu yaşamına bakıp Kuğu Gölü gibi bir zarafet timsali eseri tekrar düşünmek ayrıca dokunaklı.
Berlioz’un Paganini’yle keşisen yolları ise sanat dünyasının geri planda örülen ilişkilerle yürütülen yanını gösteriyor yani tarih 19. yy. ve perde arkasında “reklam” adına ilginç senaryolar oynuyor.
Duncan, karşılaştırılabilecek bir başka dansçının hala dünyaya gelmediği yönünden etkili olmakla birlikte yaşamıyla da eşsiz bir hikâye. Ölümü akıllara gelmeyecek türden bir karanlık şaka gibi!
Kitabı tanımlayan yazılarda gerçek hayatları polisiye türünde yansıttığı vurgusu yapılmış olsa da iyi araştırılmış sanatçı hayatlarının uzatmadan, bilgi yığmadan spesifik ayrıntılarını ortaya koyan, 20-30 dakikalık kısa kısa 6 bölümlü kendi perspektifi olan hoş bir belgesel izlemişim izlenimi bıraktı.
Çok sevdim kitabı.
Hem kendime notlar aldım hem de meraklısı için kitaba dair bir müzik listesi yaptım:
Mozart, “Requiem” (1791)
Haydn, Symphonie no. 45 “Les Adieux” (1772)
Paganini, Le Streghe, “Witches’ Dance” (1802)
Tchaikovsky, “Pathétique” (1893)
Berlioz, “Roméo & Juliette” (1839) (İnanılmaz bir girişi var! Eserini Paganini’ye ithaf etmiş.)