«Η μοναδική στιγμή που σπάνια εμφανίζεται στη ζωή των ανθρώπων εκδικείται τρομερά εκείνους που κατά λάθος εξέλεξε και την περιφρόνησαν. Όλες οι πολιτικές αρετές, η φρονιμάδα, η προθυμία, η υπακοή, χάνονται σαν το χιόνι στον ήλιο μπροστά στη μυστηριώδη στιγμή που απαιτεί μονάχα μεγαλοφυΐα. Αυτή η στιγμή παραμερίζει με περιφρόνηση τους διστακτικούς»
Με τις νουβέλες που περικλείονται στον παρόντα τόμο, ο Στέφαν Τσβάιχ αναδεικνύει το σάπιο στη ζωή της αστικής τάξης, από την οποία καταγόταν. Ξεχωρίζει η νουβέλα από την οποία πόρε τον τίτλο η συλλογή, στην οποία η περιγραφή της συντριβής του Ναπολέοντα στη μάχη του Βατερλό κλείνει με τα παραπάνω λόγια, όπου ο συγγραφέας κρίνει την αδυναμία του υπό τον Ναπολέοντα στρατηγού να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και στον κάλεσμα της Ιστορίας.
Stefan Zweig was one of the world's most famous writers during the 1920s and 1930s, especially in the U.S., South America, and Europe. He produced novels, plays, biographies, and journalist pieces. Among his most famous works are Beware of Pity, Letter from an Unknown Woman, and Mary, Queen of Scotland and the Isles. He and his second wife committed suicide in 1942. Zweig studied in Austria, France, and Germany before settling in Salzburg in 1913. In 1934, driven into exile by the Nazis, he emigrated to England and then, in 1940, to Brazil by way of New York. Finding only growing loneliness and disillusionment in their new surroundings, he and his second wife committed suicide. Zweig's interest in psychology and the teachings of Sigmund Freud led to his most characteristic work, the subtle portrayal of character. Zweig's essays include studies of Honoré de Balzac, Charles Dickens, and Fyodor Dostoevsky (Drei Meister, 1920; Three Masters) and of Friedrich Hölderlin, Heinrich von Kleist, and Friedrich Nietzsche (Der Kampf mit dem Dämon, 1925; Master Builders). He achieved popularity with Sternstunden der Menschheit (1928; The Tide of Fortune), five historical portraits in miniature. He wrote full-scale, intuitive rather than objective, biographies of the French statesman Joseph Fouché (1929), Mary Stuart (1935), and others. His stories include those in Verwirrung der Gefühle (1925; Conflicts). He also wrote a psychological novel, Ungeduld des Herzens (1938; Beware of Pity), and translated works of Charles Baudelaire, Paul Verlaine, and Emile Verhaeren. Most recently, his works provided the inspiration for 2014 film The Grand Budapest Hotel.
Έχω διαπιστώσει ότι ο Στέφαν Τσβάιχ μαζεύει πάντα πολλά αστεράκια κι έτυχε μια μέρα σε ένα μικρό βιβλιοπωλείο να πέσει αυτό το βιβλίο στα χέρια μου. Πάντα πίστευα ότι για να γνωρίσεις το μεγαλείο ενός συγγραφέα είναι καλύτερα να ξεκινήσεις με τα λιγότερο δημοφιλή έργα του και στη συνέχεια να διαβάσεις τα πιο αναγνωρισμένα. Γιατί εάν η διαδικασία γίνει αντίστροφα, τότε αναπόφευκτα θα συγκρίνεις τα μετέπειτα έργα του με το αριστούργημα που διάβασες πρώτο, κι έτσι θα ψιλοαπογοητεύεσαι. Αν και για κάποιους συγγραφείς, πολλές φορές ενθουσιάστηκα από ένα λιγότερο δημοφιλές βιβλίο,παρά από το πιο ευπώλητο.
Εν προκειμένω, θεώρησα αυτό το βιβλίο μια πολύ καλή αρχή, κι έτσι άρχισα κι εγώ να ανακαλύπτω το μεγαλείο του Στέφαν Τσβάιχ. Είναι 6 εξαιρετικές ιστορίες.
Η πρώτη και η δεύτερη είναι ιστορίες "μεγάλων", ιδομένες από παιδικά μάτια και μπορώ να πω ότι διδάσκουν στους γονείς-αναγνώστες (επίδοξους και μη) την αναγκαιότητα επικοινωνίας με το παιδί. Ειδικότερα, η πρώτη δείχνει τις αναπόφευκτες επιπτώσεις, όταν ο γονιός αφήνει μια παιδική ψυχή στο σκοτάδι, αποφεύγοντας να δώσει ώριμες απαντήσεις σε καταστάσεις που το απαιτούν. Η δεύτερη περιγράφει πολύ ανάγλυφα το πόσο μπορεί να τραυματίσει ένα παιδί η αδιαφορία και την απεριόριστη μοναξιά που μπορεί να δημιουργηθεί μέσα σε μια παιδική ψυχή, όταν ο γονιός το έχει γραμμένο εκεί που δεν πιάνει μελάνι(με το συμπάθειο). Είναι δυο ιστορίες που μπορούν να σε κάνουν να δεις τη μητρότητα και την πατρότητα με άλλο μάτι.
Οι υπόλοιπες τέσσερις είναι πραγματικές. Είναι συναρπαστικές ιστορίες μεγάλων ανδρών, κάποιων από των οποίων θα αγνοούσα την ύπαρξη, αν δεν είχα διαβάσει αυτό το βιβλίο. Η τρίτη έχει θέμα το ταξίδι στο Νότιο Πόλο του άγγλου Robert Falcon Scott το 1911, ο οποίος ανταγωνίστηκε τον νορβηγό Amundsen, που έκανε το ίδιο ταξίδι την ίδια περίοδο. Ήθελαν κι οι δυο να υψώσουν πρώτοι τη σημαία της πατρίδας τους σε ένα τέτοιο αφιλόξενο έδαφος. Η τέταρτη έχει θέμα τη συναρπαστική ζωή του ελβετού Sutter, που ήταν ο πρώτος που κατοίκησε την παρθένα, μέχρι τότε, γη του Σαν Φρανσίσκο. Η πέμπτη περιγράφει τη μάχη του Βατερλό, επικεντρώνοντας στην έλλειψη αποφασιστηκότητας του στρατηγού Γκρουσί, τον όποιον θεωρεί ο Τσβάιχ υπεύθυνο για την ήττα του Ναπολέοντα. Η έκτη έχει θέμα άλλη μια συναρπαστική ζωή, άλλης μια μεγάλης προσωπικότητας, του Χέντελ και τον τρόπο με τον οποίο από το ναδίρ της καριέρας του (και της υγείας του) κατάφερε να φτάσει στο ζενίθ από τη μια στιγμή στην άλλη, δεχόμενος μια θεία φώτιση.
Είναι εξαιρετικά δείγματα γραφής και ανυπομονώ να διαβάσω κι άλλα έργα του, που είμαι σίγουρη ότι θα είναι εξίσου σπουδαία.
Hταν στα 1988, όταν στο μυθιστόρημα του «Ο Αλχημιστής», ο Πάουλο Κοέλιο διατύπωσε τη φράση που έμελλε να μείνει στην ιστορία: «Όταν θέλεις κάτι πάρα πολύ, τότε ολόκληρο το Σύμπαν συνωμοτεί για να το αποκτήσεις.» Ωστόσο αρκεί μόνον αυτό; Ήδη από το 1927, ο αυστριακός Στεφάν Τσβάιχ (1881 - 1942) είχε μια διαφορετική εκδοχή της ίδιας περίπου περίπτωσης. Δηλαδή να θέλουμε κάτι πολύ, να εμφανίζεται η ευκαιρία, αλλά να μην είμαστε αρκετά επαρκείς, τουλάχιστον τη δεδομένη στιγμή.
«Η μοιραία στιγμή του Βατερλό» (Die Weltminute von Waterloo) πρωτοδημοσιεύτηκε στο «Sternstunden der Menschheit», το οποίο μεταφράστηκε στα αγγλικά το 1940 υπό τον τίτλο «The Tide of Fortune: Twelve Historical Miniatures».