اسم شوهر من تهران است

by زهره شعبانی

Genres: Short Stories

94 pages, Paperback

First published January 1, 2015

Reviews

[مجید اسطیری · Rating 4 out of 5]

در باب ساختار: مجموعه فوق العاده ضعیف و سطحی است. اکثر داستانها مثل طرح یک داستان بلند هستند که نویسنده حوصله پرداخت کردنشان را نداشته باشد و در این میان داستان "مجسمه" دیگر کولاک است و آن قدر سردستی و عجولانه نوشته شده که هیچ ظریف کاری خاصی در آن به چشم نمیخورد.
ایراد ساختاری بزرگ دیگری که این مجموعه دارد غفلت از گفتگو نویسی است که باعث شده مخاطب به شدت از همه شخصیت ها دور باشد. در تمام مجموعه شما حتی سه خط گفتگونویسی زیر هم پیدا نمیکنید. به خاطر این که نویسنده اعتقادی به بازنمایی واقعی انسان ها ندارد و فقط حرف خودش را میچپاند توی دهان آنها.
اساسی ترین مشکل مجموعه شاید این باشد که اکثر داستانها با شیوه روایت تک گویی روایت شده اند که این هم نشانه ای دیگر از یک تفکر دیکتاتورانه حاکم بر داستان است که اجازه نمیدهد هیچ فکر دیگری در داستان خودی نشان دهد. تقریبا هیچ داستانی نداریم که شیوه روایتش نمایشی باشد.
به جز داستان کوچه فوتبال همه داستانها به مسائل زنان میپردازند و البته به سطحی ترین و غرض آلودترین شکل ممکن که خواندن داستانها را نه تنها برای مخاطبان مرد که احتمالا برای مخاطبان زن هم سخت خواهدکرد.
عموما نگاهی که این داستانها به عنوان نگاه عدالت طلب در روابط مرد و زن مطرح میکنند همان نگاه رایج زن رفاه طلب بی مسئولیت شهرنشین است که از زمین و زمان و شوهر و جامعه و همه کائنات فقط "توقع" دارد و هیچ نقشی در برابر خودش نمیبیند.
خلاصه این که مجموعه فوق العاده ضعیف بود و کاملا متحیرم که چطور در جایزه جلال مورد تقدیر قرار گرفته.
نمره من به داستانها:
گنجشک تریاکی: 11
کاش سودابه مرده باشد: 12
ساچلی: 13
ای عیسی کجایی: 12
کوچه فوتبال: 14
زنی در طبقه چهارم: 4
گلپونه ها: 3
مجسمه: -5
شهرزاد با موهای وز شده: - 3

خیلی دوست دارم خانم شعبانی را ببینم و توی یک کافه ای جایی بنشینم با ایشان چار کلام حرف حساب دربارهء این فمینیسم گرایی مریض زنان کتاب خوان ایرانی حرف بزنم. جستجو کردم متاسفانه هیچ اثری از ایشان در اینترنت نیافتم و البته این احتمالا نشان از این است که چندان اهل محافل نیستند. خب اهل محفل نبودن از جنبه هایی خوب است اما بدی اش همین است که خبر نداری چه شکل های متنوعی برای داستان گویی وجود دارد و آن وقت همه داستانهایت را برمیداری به یک شکل روایت و یک زبان و یک ساختار مینویسی

از نظر من این تکرار عموما به معنی رفتن راه های رفته شده و تکرار کردن خود است. این کار با خلاقیت منافات دارد. مجموعه داستان برای خودش هویتی ندارد به نظر من. هر داستان باید موفق شود یک جهان جدید خلق کند که با داستان قبل و بعد از خودش فاصله معقولی داشته باشد.
البته با مجموعه هایی که داستانهایشان فضاهای نزدیک به هم دارند هم آشنا هستم. مجموعه "سمت تاریک کلمات" حسین ثناپور هم تقریبا همه داستانهاش در یک فضا بود. اما من چندان این کارها را نمیپسندم.
در مورد مجموعه داستان خانم شعبانی مسئله این است که هر چه من مخاطب صبر میکنم تا در داستان بعدی یک شخصیت مرد خوب ببینم ناامید میشوم. صبر میکنم تا در داستان بعدی یک زن خودساخته ببینم باز هم بی فایده است و همه زنها همان طور که گفتم مثل الگوی رایج زن مرفه پرتوقع شهری هستند که هیچ مسئولیتی بر دوش نمیگیرد و آنجا هم که میگیرد مثل داستان "مجسمه" نویسنده به شدت دخالت میکند در متن و میخواهد بگوید "ای بیچاره، تو که به فکر شوهرت و بچه هات هستی و خانواده برایت مهم است بد بخت هستی و خودت نمیفهمی."

[HAMiD · Rating 3 out of 5]

آیا می شود گفت. داستانِ معمولی؟ می شود گفت مجموعه ای از داستان های معمولی؟ اصلن می توانیم بگوییم داستانِ خوب و داستان بد و میانِ این ها را بگوییم داستانِ معمولی؟
اگر بشود همه ی اینها را گفت. این یک مجموعه معمولی ست با دغدغه هایی ساده که آخرش به یک"شاید" یا "کاش می شد" یا "چرا اینطور شد" یا "اگر نمی شد" یا چیزی در همین حوالی؛ تمام می شود
در همه ی این دهه ها خیلی خوب می شود از روی داستان هایمان و شعرهایمان فهمید که چه شکلی گرفته ایم، که خب این یکی از مهم ترین کارکردهای ادبیات هم هست. اما اشاره ی روشن من بیشتر به این است که چه شکلی می توانستیم بگیرم یا اینکه چه شکلی نگرفته ایم
برآیند دو موضوعی که گفته ام این می شود که این مجموعه داستان فقط؛ یک فانتزی های ذهنی ست همراهی کمی دغدغه های معمولِ بی حاصل و یکی دو خط آرمانِ از رده خارج، که البته خواندنشان کمی حوصله می خواهد و البته نخواندنشان هم ضرری ندارد

1397 خورشیدی- 20 دی ماه

[نگار نصر · Rating 1 out of 5]

نفرت برانگیز در یک کلمه.
نه داستانی برای گفتن داشت نه مضمون خاصی. مضمونش دقیقا مثل فیلم های صدا سیما بود همون قدر زرد و همون قدر بد!
کاش میشد امتیاز صفر داد به این کار

[Mahtab · Rating 3 out of 5]

مجموعه داستانی که همه از دید یک زن روایت میشه. همه زنانی خانه دارد و منفعل که درگیر روزمرگی و بچه و شوهر شدن و خودشون رو فراموش کردن. نمیخوام بگم این موارد وجود نداره ولی تکرار اونها در یککتاب من رو خیلی غمگین و افسرده کرد. یه سری زن زیرپا له شده دیدم که انگار اسیر شدن. نویسنده خوب نوشته واقعا ولی من حالم بد شد بعدش

[Hamidreza Ghasemi]

روایاتی تلخ در زمان معاصر به همراه شیوه ی داستان پردازی و شخصیت پردازی بی نظیر در کل می تونم بگم از خواندن این کتاب اگر تلخیش اذیتتون نکنه به طور قطع لذت خواهی برد

[Elham Ghafarzadeh · Rating 2 out of 5]

درست است که زندگی زنان در این مرز و بوم با بی‌عدالتی،‌ نابرابری و ظلم همراه است اما مادامی که خود زنان در صف اول محکوم کردن هم‌جنسان خود باشند روزهای خوش فرسنگ‌ها با ما فاصله خواهد داشت. برابری حق کودکان، زنان و مردن هر جامعه‌ای است و زندگی در جامعه‌ای برابر نیز هم همینطور.

[Ali Momeni · Rating 3 out of 5]

امتیاز واقعی: ۳/۵
نویسنده می‌خواهد واقعی بنویسد و واقعیت به شدت بی‌رحم است.زهره شعبانی نه تنها تلاشی برای تلطیف این خشونت نمی‌کند بلکه حتی سعی دارد آن‌را به شکلی بیان کند که بیشترین میزان آزاردهندگی را داشته باشد(اگر همدردی با رنج‌کشیده را آزاردهنده بدانیم)
نمی‌دانم آن‌هایی که به دنبال نقد و بررسی جدی و اصولی آثار ادبی در چارچوب نظری مشخصی هستند تا چه میزان این مجموعه داستان را بپسندند.برای من اما همین چند قطره اشکی که با داستان‌های این کتاب ریختم باعث می‌شود نتوانم سخت‌گیری کنم.چه چیزی بیشتر از این اشک‌ها می‌توانم از ادبیات انتظار داشته باشم؟!
1397.10.29

[Soheil · Rating 2 out of 5]

داستان های کوتاه در مورد زندگی زنان همراه روزمرگی ها ،مشکلات،بی توجهی ها و بی وفایی هایی که به آنها می شود با فضای تلخ و بعضا نا امید کننده هر چند نویسنده سعی می کنه بی طرف باشه و فقط راوی داستان ولی تو همه داستانها زن از طرف مردها یا جامعه و یا حتی همجنسای خودش مورد ظلم قرار می گیره.به نظر من زاویه روایت آدم ها توی هر ماجرایی یه جور قضاوته چون ناخود آگاه زوایای دیگه تو روایت یا مغفول میمونه و یا مجال و امکان پوشش دادنش نیست برای همین راوی قضاوت و تصویر خودش رو برای ما می سازه.

[Parastoo · Rating 3 out of 5]

داستان‌ها ایده‌های خوبی دارند و خوش‌خوانند. اغلب روایت تلخی‌های زندگی زنان جامعه است. من داستان گنجشک تریاکی را به نسبت بیشتر دوست داشتم. شاید هم چون داستان اول بود، بیشتر بهم چسبید.

[Razieh mehdizadeh · Rating 4 out of 5]

یکی از دقیق ترین و روان کاروانه ترین و لذت بخش ترین تجربه های خوانش مجموعه داستان کوتاه. زنانگی در عین ایده هایی قوی و کارشده و رفتن به لایه های زیرین روان و زندگی و توجه به جزییات که عالم مثل داستانی کتاب را به درستی ساخته و پرداخته است.
.
گنجشک تریاکی
حدیث نفس زنی از طبقه ی متوسط که جایی ندارد. که خواهان تغییر است اما نه توانی دارد و نه مجالی. به عب��رتی جغرافیای مکانی و ذهنی زن به او این اجازه و امکان را نمی دهد. او ساحت های مختلف زندگی را بعد از رفتن خود برای خود در نظر می گیرد اما برای همه ی آن ها دلیلی دارد که او را به بازگشت و منفعل بودن سوق می دهد. در سایر داستان ها نیز این زن به شیوه های گوناگون با آرزوهایی بسیار کوچک و ناچیز تکرار می شود. زن هایی که میان هویت خود و آنچه جامعه ی سنتی و تا حدی مردسالار به عنوان خوب بودن به ان ها تحمیل کرده است مانده اند. نوعی برزخ وجودی در زن های این داستان ها حضور دارد که نه صرفا به دلیل کم کاری آن ها بلکه به دلیل مجموعه ی پیچیده ای از خواست های جامعه و زیست دنباله دار زنان نمونه ای ست که به آن ها اجازه ی اندک تغییری برای خوشحالی خود را نمی دهد چون فداکاری و ایثار و در اختیار فرزند و خانواده بودن به مثابه ی فضیلت برایشان نهادینه شده است. از تعریف گذشته است.
.
کاش سودابه مرده باشد.
ریتم تند و جریان سیال ذهن زن بعد از تلفن خواهرش که در حال مرور کردن عادت های خانوادگی ست. همه ی داستان با جریان موازی عدسی درست کردن و پیاز سرخ کردن پیش می روئ.
.
ساچلی یا اسم شوهر من تهران است.
ظرافت و دقت نویسنده در جزییات تحسین برانگیز است. به عنوان مثال خانه ای که رو به روی مدرسه وجود دارد و یوسفی که هر باز از زبان ناظم شنیده می شود و تبدیل به شخصیتی هرگز ندیده اما مهم در طول داستان می شود.
"هنوز نرفته دلم تنگ شده است. برای کوچه هایی که کشف شان نکرده ام. برای فیلم هایی که هنوز ندیده ام. برای بچه های کندذهن اموزشگاه درجه سه.دلم برای یوسفی که ممکن است اخراج شده باشد تنگ شده است.بیشتر از یک چمئان برای چیزهای تلمبارشده در دلم نیاز دارم."
.
"خیلی کارها باید انجام بدهم. به املاک باید زنگ بزنم و بگویم خانه را پس نمی دهم. باید دنبال کار بگرد. باید همه جای خانه را پودر سوسک کش بریزم. باید در کتری را بگردم پیدا کنم."
.
به ویلت می گویم هیچ نبود. صدای تهران بود."
.
زنی که می خواهد برای همیشه مهاجرت کند اما تهران شوهر اوست. تهران دامنگیر است. پای بندش می کند.
.
ای عیسی کجایی؟
داستان یک گروه تیاتر و حقیقی شدن احساساتشان.
پایان های کوبنده و پرکشش در تک تک داستان ها
.
کوچه ی فوتبال
فضاهای در هم تنیده ی فوتبال و جنگ و نامی که روی آهنی کوچه می ماند. خوش خوان و ایده ی قوی
.
زنی در طبقه ی چهارم
شاعرانه و تجسم شعر در دنیای بیرون
.
داستان مجسمه نیز در ادامه ی داستان اول گنجشک تریاکی به زنی می پردازد که اجازه ی خود بودن و خواستن چیزی برای خود را ندارد. زیرا در قاموس جامعه و زیست جهان زن این خواستن تعریف نشده و عبث و مصرفی ست. این خواستن با دیدن یک مجسمه ی فرشته که به شکلی نمادین خود زن می باشد با سه گوسفند در اطرافش که بچه های او هستند و بنفشه هایی که زن همیشه آرزو داشت در حیاط خانه ای که هرگز نداشت، بکارد تجسم پیدا می کند. زن در این میان دتر نهایت به خودی که سال ها به آن تن داده است باز می گردد و مجسمه ی رویایی اش را پس می دهد تا دوباره گوشت بخرد و شامی های خوشمزه درست کند تا همکاران شوهرش از دستپخت زن تعریف کنند. تا برای برادرزاده ی همسرش فنجان های کادوپیچ شده بخرد- چیزی مصرفی و کاربردی نه مثل مجسمه که صرفا جنبه ی زیبایی شناسانه دارد.- و به خواست دخترش برایش خرسی پشمالو می خرد و در اتاق می گذارد. محو شدن زن و خواسته ی بسسار کوچکش به نام فداکاری
.
شهرزاد با موهای وزشده
داستانی که به آرامی از یقین و اتقان به شکی شکه آور می رسد.
در این داستان هم زنی را داریم که هویتش را از زیبایی و تایید شوهرش و جامعه ی اطرافش می گیرد. یعنی باز هم این دیگری ست که به روشی دیگر- ظاهر و زیبایی چهره- زن را تعریف می کند و هویت می بخشد.

[Hadii · Rating 4 out of 5]

برای کسی مثل من که نوشته های نویسنده های امروز بهم نمیچسبه ، کتاب زهره شعبانی تجربه جالبی بود . تبریک میگم به این نویسنده بابت کتاب جذابش . البته اینم بگم که مقداری چاشنی اغراق کتاب زیاد بود اما باعث دلچسب شدن کتاب میشد.

[Parichehr · Rating 3 out of 5]

نگرش جدیدی به زندگی زنان است، جالب اما بیشتر غمگین

[کتابانه | ketabane]

کتاب اسم شوهر من تهران است نوشته ی زهره شعبانی توسط نشر مرکز به چاپ رسیده است.

کتاب “اسم شوهر من تهران است”، مجموعه ی نه داستان کوتاه و خواندنی تحت عناوین “گنجشک تریاکی”، “کاش سودابه مرده باشد”، “ساچلی”، “ای عیسی کجایی؟”، “کوچه ‌ی فوتبال”، “زنی در طبقه ‌ی چهارم”، “گلپونه ‌ها”، “مجسمه” و “شهرزاد با موهای وز شده” را ارئه می دهد که همگی به مسائل و مشکلات اجتماعی پرداخته و حکایت هایی پر فراز و نشیب را تشریح می کنند. به جز داستان “ای عیسی کجایی؟” روای تمامی قصه ها، یک زن می باشد که با معضلات زندگی دست و پنجه نرم کرده و روزگار سختی را پشت سر می گذارد. به عنوان مثال در داستان “گنجشک تریاکی”، خواننده با شرح زندگی دردناک زنی ماتم زده و افسرده آشنا می شود که در کنار همسر معتاد و سه فرزندش، لحظات دشواری را سپری می کند. فقر و تنگ دستی و به ویژه اعتیاد شوهر، زندگی را به کام این زن تلخ کرده و او را با یاس و ناامیدی رو به رو می سازد. در ابتدای داستان می خوانیم که راوی قصه، صبر و تحملش به پایان رسیده و تصمیم می گیرد، شوهرش را ترک کرده و خود را از این زندگی نکبت بار رهایی بخشد. بنابراین از خانه خارج شده و  به سمت منزل پدری اش به راه می افتد. اما در میانه های راه با به یاد آوردن مسائلی مهم و با اهمیت، از تصمیم خود منصرف گشته و با بیان روایت هایی خواندنی و غم انگیز از زندگی اش، مخاطب را مجذوب حکایت خویش می سازد.


https://www.ketabane.org/product/%DA%...