Πολυφίλητη

by Νίκος Ψιλάκης

Μια νέα γυναίκα μ' ένα νόθο βρέφος στην αγκαλιά περπατά για ώρες πολλές σε άγνωστα μονοπάτια και τελικά προλαβαίνει να κλειστεί στην πόλη, λίγο πριν αρχίσει η μεγαλύτερη πολιορκία της ιστορίας. Το επόμενο βράδυ το αφήνει έκθετο στα σκαλιά του Αγίου Σαλβαδόρου και κλείνεται στη μοναξιά της προσπαθώντας να επιβιώσει σ' έναν κόσμο που δεν τη χωρούσε. Κοιμάται σε χαλάσματα και σε ξενώνες, γίνεται τροφός ενός ορφανού κοριτσιού και τελικά καταλήγει σε μιαν ακρινή γειτονιά του Κάστρου, όπου ζει όλα τα χρόνια της πολιορκίας. Ο μεγάλος της έρωτας, χαμένος στις άδηλες διαδρομές των συναισθημάτων, επανέρχεται σε κάθε στιγμή, άλλοτε ως μνήμη και άλλοτε ως ελπίδα. Σ' αυτή τη μικρή γειτονιά του Κάστρου, ανάμεσα σε ανθρώπους που μαθαίνουν να ζουν με τον πόλεμο μέχρι να παραδοθούνε στον ζόφο, ζει για είκοσι δύο ολόκληρα χρόνια. Δυο σημαντικές παρουσίες σημαδεύουν τη ζωή της: ένας χρυσικός, που επιμένει να διακηρύσσει πως οι πιο στεγανές φυλακές του κόσμου χτίζονται με φόβο, κι ένας γραμματικός, που τον γνώριζε από τα παιδικά της χρόνια.

Έρωτες που αναζωπυρώνονται, πάθη που επανέρχονται, κοινωνικές συμβάσεις που διατηρούνται ακόμη και μέσα σε σκληρές συνθήκες πολέμου. Και, βέβαια, παιδιά. Που γεννιούνται, μεγαλώνουν, φτάνουν στα 23 τους χρόνια, χωρίς να έχουν βγει από τα τείχη, χωρίς να έχουν δει ποτέ βουνά, κάμπους, έχοντας καταγράψει στη μνήμη τους μόνο καμπάνες συναγερμού και κρότους από μπομπάρδες.

Η καθημερινότητα σε μια πολιορκημένη πόλη, οι αγωνίες μιας κοινωνίας, οι κοινωνικές ανισότητες, οι φόβοι αποτελούν τα βασικά δομικά υλικά ενός συγγραφέα που «χτίζει» την αφήγησή` του αντλώντας έμπνευση από τα ντοκουμέντα της ιστορίας. Τα βασικά πρόσωπα, οι πρωταγωνιστές της αφήγησης, είναι φανταστικά. Δρουν, όμως, και κινούνται σ' ένα πραγματικό περιβάλλον, συναντούν τους αληθινούς πρωταγωνιστές της εποχής, βιώνουν τον πόλεμο, γίνονται οι σιωπηλοί μάρτυρες γεγονότων που σημάδεψαν την ευρωπαϊκή ιστορία του 17ου αιώνα.

Η ιστορία μας εκτυλίσσεται στον Χάνδακα, πρωτεύουσα του ενετικού «Βασιλείου της Κρήτης», την πόλη που γνώρισε τη μεγαλύτερη πολιορκία της ιστορίας. Ήταν άνοιξη του 1647 όταν έφτασαν έξω από τα τείχη της τα οθωμανικά στρατεύματα, τα οποία είχαν ήδη καταλάβει δυο πόλεις κι ολόκληρη σχεδόν την ενδοχώρα. Ο ασφυκτικός κλοιός της έμελλε να κρατήσει σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1669.

474 pages, Hardcover

First published October 1, 2015

About the author

Ο Νίκος Ψιλάκης ήταν Έλληνας δημοσιογράφος, λαογράφος, συγγραφέας και λογοτέχνης.

Reviews

[Ευτύχης Τζιρτζιλάκης · Rating 5 out of 5]

Αντί για δική μου άποψη θα μεταφέρω τα λόγια του Κώστα Γεωργουσόπουλου με τα οποία συμφωνώ απολύτως: «Η "Πολυφίλητη" είναι μυθιστόρημα ήθους ενός ολόκληρου λαού... ...Χαίρομαι γιατί είναι ένα βιβλίο που αφηγείται έξοχα, ένα βιβλίο που έχει στέρεα ιστορική τεκμηρίωση και που ουσιαστικά μπορεί να σε μάθει εμμέσως ιστορία και τα αδιέξοδα της ιστορίας και τις στρατηγικές για να βγει ο άνθρωπος από τα αδιέξοδα, τις στρατηγικές για να υποστεί τα δεινά μιας ιστορικής καταστροφής και δεύτερον ένα βιβλίο που δοξάζει την ελληνική γλώσσα». (Αγώνας Κρήτης 24 Φεβρουαρίου 2016).
Το απόλαυσα!

[Nikolaos Papadakis · Rating 2 out of 5]

Στομφώδες, γραμμένο με έκδηλο στόχο να συγκινήσει. Η χρήση της γλώσσας, της κρητικής διαλέκτου, όχι ιδιαίτερα επιτυχημένη.

[Stephanos Aristeidis · Rating 5 out of 5]

Εξαίσιο! Ήταν σαν να ζούσα την κάθε στιγμή.

[Arlina · Rating 3 out of 5]

Το πολύ καλό με το ιστορικό μυθιστόρημα του Νίκου Ψιλάκη είναι ότι εκτυλίσσεται σε ένα ιστορικό πλαίσιο που δεν έχει «εξαντληθεί» λογοτεχνικά, κι αυτό είναι η 23χρονη πολιορκία της καστροπολιτείας του Χάνδακα από τον Οθωμανικό στρατό. Όπου Χάνδακας, είναι το σημερινό Ηράκλειο και τότε πρωτεύουσα του ενετικού «Βασιλείου της Κρήτης».
Το ιστορικό περιβάλλον περιγράφεται με ακρίβεια και γλαφυρότητα, αφήνοντας όμως χώρο στο προσκήνιο για τις γλυκόπικρες ιστορίες των απλών καθημερινών ανθρώπων, αυτών που έζησαν στο πετσί τους, όπως λέει ο συγγραφέας, την σύγκρουση των δυο γιγάντων της εποχής, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας. Παρότι μας χωρίζουν σχεδόν 3,5 αιώνες από τα γεγονότα που εξιστορούνται, εύκολα κάνει κανείς συνειρμούς με το σήμερα, τόσο στα σημεία που αναφέρονται στην επιδημία πανούκλας που ταλανίζει πολιορκητές και πολιορκημένους, όσο και στην διαχρονική διαπίστωση ότι «οι πιο στεγανές φυλακές του κόσμου χτίζονται με τον φόβο».
Η γραφή, με πλούσια στοιχεία ντοπιολαλιάς, είναι ζωντανή και γεμάτη εικόνες και το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί, πιστεύω, τουλάχιστον από όσους αγαπούν το ιστορικό μυθιστόρημα.
Μοναδικό μειονέκτημα μια μικρή «κοιλιά» στο μέσον της ιστορίας, αλλά 23 χρόνια πολιορκίας ήταν αυτά, ο χρόνος ήταν έτσι κι αλλιώς στατικός και για τους ίδιους τους ήρωες!

[Eirini · Rating 4 out of 5]

Μία νέα γυναίκα με ένα μωρό στην αγκαλιά φεύγει από το χωριό της κυνηγημένη από τη μοίρα και την ίδια της ζωή. Πηγαίνει στο Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο, κι εκεί προσπαθεί για μια νέα ζωή, η οποία όμως είναι ακόμα πιο δύσκολη. Η ιστορία διαδραματίζεται στο Ηράκλειο την εποχή της μεγάλης πολιορκίας της Κρήτης από τους Τούρκους το 17ο αιώνα. Είκοσι χρόνια πολιορκίας μας περιγράφει ο συγγραφέας μέσα από τις απλοϊκές ζωές των κρητικών. Όμορφη γραφή, ποιητική σε κάποια σημεία παρόλο που αναφέρεται σε δύσκολες καταστάσεις. Κάποιους ίσως τους ξενίσει λόγω της κρητικής ντοπιολαλιάς που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας

[Λούκας · Rating 5 out of 5]

Συγκλονιστικό! Καταπληκτικός συνδυασμός μυθοπλασίας και ιστορικών γεγονότων. Η Φραντζέσκα ηρωίδα - πρότυπο!