Τη λένε Νόρα και έζησε μια συνταρακτικά αλλόκοτη ζωή. Μια διαδρομή στα όρια της χαράς και της παράνοιας που γεννά ο έρωτας και η μέθη της επιθυμίας να μη μείνει όνειρο η ζωή. Γεννήθηκε στην Κωστάντζα. Αναζητούσε πάντα διέξοδο για φυγή από τα γνώριμα, από τα συνηθισμένα. Ολόκληρος πλανήτης δεν ήταν αρκετός για να χαλιναγωγηθεί μια γυναίκα γεννημένη με πάθος, γανωμένη με ζήλο για ζωή, που έπεφτε με τα μούτρα πάνω της και ρουφούσε ό,τι μπορούσε να της δώσει. Από την έπαυλη της Κωστάντζας σ’ ένα μικρό σπίτι της Αλεξανδρούπολης κι από κει σε ένα υποτυπώδες περιφερόμενο τσίρκο και έπειτα βασίλισσα της γούνας στη Νέα Υόρκη. Κάθε σταθμός κι ένα αντίο. Όλη η ζωή μια ατέλειωτη διαδρομή.
Η Φωτεινή Ναούμ γεννήθηκε στην Κομοτηνή τον Απρίλιο του 1978, όπου ζει και εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας τα τελευταία χρόνια. Η σχέση της με τη γραφή υπήρξε πάντα καθοριστική στη ζωή της. Είναι ο τρόπος της να εξωτερικεύει τα συναισθήματά της και να αντιμετωπίζει τη ζωή πιο αισιόδοξα.
Γλυκά χαράζουν οι άγριες νύχτες της ψυχής. Μένεις όλη τη ζωή σου ξάγρυπνος για να προστατέψεις τον εαυτό σου από τις τύψεις, τους φόβους, τις ενοχές, καταναλώνεις αβέρτα τα χάπια της ρουτίνας κι όμως, την ώρα που γλυκοχαράζει άλλη μια νύχτα, στο σημείο ακριβώς που αποσύρεται το σκότος και το αντικαθιστά η μέρα, τότε μια γλύκα ντύνει την ψυχή και την αφήνει να χαμογελάσει. Έτσι και η Νόρα, από τις λίγες «χάρτινες» τυπικά αλλά «αληθινές» ουσιαστικά γυναίκες της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας που μου σύστησαν ως τώρα. Μια γυναίκα που τρέχει να ξεφύγει από το παρελθόν αλλά ψηφίδες του συναντά σε κάθε άντρα που γνωρίζει. Κωστάντζα, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Αθήνα και Νέα Υόρκη κι όλα πάλι από την αρχή. Ποια είναι; Τι ψάχνει; Τι φοβάται; Γιατι δε ριζώνει σε έναν τόπο; Γιατί μεταπηδά από ρουτίνα σε ρουτίνα σαν ανάσα σε λόξιγκα; Τι τη στοιχειώνει; Ποιος θα τη βοηθήσει ουσιαστικά να βρει τον εαυτό της; Έχει εαυτό; Ποιος άντρας, που σα φύλο είναι από τα πιο πλέον γνωστά είδη ελλειπτικής προσοχής, θα σπάσει αυτό το καλούπι, θα ψάξει βαθιά μέσα της χωρίς να τρελαθεί στο μεταξύ;
Ένα εξαιρετικό ψυχογράφημα για απαιτητικούς αναγνώστες που με δυσκόλεψε και το απόλαυσα ταυτόχρονα. Δεν πρόκειται για άλλο ένα μυθιστόρημα τραγικής, αναληθούς, έντονης γυναίκας που γνωρίζει έναν άντρα και της συμβαίνουν τα μύρια όσα, επιφανειακά και πρόχειρα γραμμένα για να γεμίζουν οι σελίδες και να ροκανίζουν τον χρόνο του αναγνώστη. Όχι. Η Φωτεινή Ναούμ, σαν άλλος φάρος, φωτίζει διακριτικά από την ακρινή πόλη της Ελλάδας όπου ζει τον χώρο της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, έχοντας βρει έναν πολύ φιλόξενο και ανοιχτό σε διαφορετικές προτάσεις εκδοτικό οίκο. Το μυθιστόρημα αυτό θέλει το χρόνο του. Δεν είναι περίπλοκο, δεν είναι δύσκολο. Ίσως θεωρηθεί μονοδιάστατο, χωρίς έντονες εκπλήξεις ως προς την πλοκή, όμως είναι τόσο καίρια δομημένο γύρω από την πρωταγωνίστρια Νόρα, είναι τόσο άριστα εξυφασμένο γύρω από τη ζωή της που πραγματικά αν του δώσετε την ευκαιρία και το φτάσετε ως το τέλος θα αποζημιωθείτε.
Παραδέχομαι ότι έχω αγαπήσει τη γραφή της συγγραφέως (το «Χωρίς παρελθόν» θα με στοιχειώνει για καιρό) και ειλικρινά θα το άφηνα κι εγώ στην ησυχία του από τις πρώτες σελίδες. Επέμεινα όμως γιατί η Φωτεινή Ναούμ δεν είναι τυχαία στον χώρο του μυθιστορήματος, άρα κάτι θέλει να πει, κάτι διαφορετικό να γράψει. Και πράγματι ανταμείφθηκα. Στην αρχή μου φάνηκε ανεδαφικό και έφτασα να ρωτάω τον εαυτό μου «πόσους άντρες θα γνωρίσεις έτσι τυχαία, για να τους εκμεταλλευτείς και να τους απομυζήσεις και μετά να επαναλάβεις το ίδιο με τον επόμενο και τον επόμενο κλπ.;». Μετά την εξαιρετική, ολοζώντανη αρχή, που η Νόρα το έχει σκάσει απο το πλουσιόσπιτό της στην Κωστάντζα και ζει περιπέτειες στη Θράκη με έναν περιπλανώμενο θίασο τσίρκου (ατμόσφαιρα, αληθινοί χαρακτήρες, εξαιρετικές σκηνές), η Νόρα αρχίζει σαν άλλος Οδυσσέας να πηγαίνει από άντρα σε άντρα κι αυτό το σημείο είναι το δύσκολο. Δεν τη νοιάζει τη συγγραφέα αυτό που φαίνεται σε πρώτη φάση. Τοποθετεί ακριβοδίκαια τις ψηφίδες της ιστορίας της, βάζει τα κομμάτια που θέλει όπου τα θέλει εκείνη, μόνο και μόνο για να τα ανατρέψει όλα από τη μέση της ιστορίας περίπου. Επιτέλους, ξεδιπλώνεται ο πραγματικός λογος που μας αφηγείται την ιστορία και απλώνει την πλοκή της να στεγνώσει στα μάτια του αναγνώστη.
Η Νόρα είναι ένα τραγικό πρόσωπο, που κουράζεται και βαριέται εύκολα, θέλει την ελευθερία της, αρνείται πεισματικά να κλειστεί σε οποιασδήποτε μορφής ρουτίνα για πολύ διάστημα, παίζει με την ψυχολογία, τα συναισθήματα και τον χαρακτήρα των αντρών, κρύβοντας επιδέξια τα δικά της μυστικά. Θα βρει τη λύτρωση και την αγάπη; Θα θελήσει ποτέ να επιστρέψει και να γνωρίσει την κόρη και τον σύζυγο που άφησε πίσω της; Θα την αλλάξουν τα χρόνια και οι εμπειρίες; Πού θα κατασταλάξει και πώς θα πορευτεί από ένα σημείο και μετά; Γιατί φεύγει όλο και πιο μακριά από την πατρίδα της; Τι της συνέβη σε εκείνη την ξένη χώρα;
Όπως λέει και η συγγραφέας: «Δεν έχει σημασία αν αυτή τη μία ζωή σου την πορεύεσαι με τόλμη ή αρετή. Δεν έχει σημασία αν πρυτανεύει η λογική, η παρορμητικότητα ή κάτι άλλο ακαθόριστο, δύσκολο ακόμη και σ’ εσένα να το καταλάβεις. Σημασία έχει, έστω και αργά, ν’ ανακαλύψεις πώς θέλεις να ζεις και να το υπσοτηρίζεις με πάθος» (σελ. 416).
Η Νόρα, η μάνα της Έλενας, που γνώρισα στο «Χωρίς παρελθόν», είναι εδώ να μας αφηγηθεί τη δική της ιστορία. Μη φοβάστε, τα βιβλία μπορούν να διαβαστούν και χωριστά. Δεν υπάρχει σειρά, μόνο ένας υπέροχος και συγκινητικός συνεκτικός δεσμός. Η Φωτεινή Ναούμ στα καλύτερά της. Απλά, προσέξτε αυτό που λέω: είναι για απαιτητικούς αναγνώστες.
Αν νιώθετε και εσείς πως "δεν σας χωράει ο τόπος", σαν κάτι να σας κυνηγάει και όσο μακρυά και αν πάτε, τότε πιστέψτε με θα ταυτιστείτε με την Νόρα, την πρωταγωνίστρια του βιβλίου. Ακόμα και αν δεν έχετε νιώσει ποτέ έτσι όμως η συγγραφέας έχει τον κατάλληλο τρόπο να σας βάλλει "στο πετσί" του ρόλου.
Σε αρκετά σημεία η γραφή είναι κάπως σκληρή, αλλά προσωπικά το θεωρώ απαραίτητο για να περιγραφεί η ψυχολογική κατάσταση της ηρωίδας. Η ιδιαίτερη προσωπικότητα της Νόρα αλλά και το άστατο παρελθόν και παρόν της δεν ενδείκνυται για χαλάρωση. Αν έχετε όρεξη για λίγο ψυχοσωματικό κυνηγητό και αρκετή ένταση αυτό είναι το κατάλληλο βιβλίο.
Κάτι ακόμα που παρατήρησα, για να λέμε "και του στραβού το δίκιο" δεν πρόκειται για κάποιο βιβλίο με εξεζητημένο λεξιλόγιο, περιεχόμενο ή νόημα. Για να νιώσετε την αξία του θα πρέπει να το δείτε καθαρά ως τρόπο διασκέδασης.
Άγρια ομορφιά και απρόβλεπτες αντιδράσεις, η ηρωίδα μας θα σας παρασύρει με τον τρόπο σκέψης και δράσης της. Είμαι σίγουρη πως θα το απολαύσετε όσο εγώ.
Η Νόρα … Μία γυναίκα τόσο αληθινή, γεμάτη δίψα για ζωή, ένα άτομο που βαριέται εύκολα και αρνείται να εγκλωβιστεί σε στερεότυπα. Δεν θα διστάσει να παίξει με τους άντρες. Μέσα από ένα ταξίδι σε χώρες και πόλεις, από τη Κωστάντζα, την Αλεξανδρούπολη, την Αθήνα έως τη Νέα Υόρκη, η Νόρα αναζητά στην ουσία τον εαυτό της. Και εκεί που κάποιος από τον τίτλο περιμένει μία ακόμα αισθηματική ιστορία, μία ακόμη ιστορία αγάπης, με προδοσίες, ανεκπλήρωτες έρωτες, μία πληγωμένη γυναίκα … Η Φωτεινή Ναούμ ανατρέπει τα δεδομένα και προσφέρει ένα εξαιρετικό βιβλίο, μιας γυναίκας που θέλει τα πάντα, μιας γυναίκας που πολεμά για να αποκτήσει αυτό που θέλει η ψυχή της, που πολεμά για να γνωρίσει τον εαυτό της. Η αρχή του βιβλίου κεντρίζει αμέσως το ενδιαφέρον. Ένα πλουσιοκόριτσο αφήνει τη ζεστασιά του σπιτιού της και αποφασίζει να ακολουθήσει ένα τσίρκο και μετά τις περιπέτειες της στη Θράκη, αρχίζει να πειραματίζεται και να παίζει με τους άντρες. Και εδώ βρίσκεται το ανατρεπτικό στοιχείο της Φωτεινής Ναούμ. Δεν ενδιαφέρεται για το πώς θα χαρακτηριστεί η ηρωίδα της. Ξεδιπλώνει τον χαρακτήρα της όπως ακριβώς είναι και όχι πώς θα μπορούσε να είναι, προκειμένου να κερδίσει τη συμπάθεια του αναγνώστη. Η Νόρα είναι μία γυναίκα με πάθη και αδυναμίες. Και αυτά είναι που φαίνονται μέσα από την ιστορία της. Τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο. Γεμάτο εικόνες, περιγραφές, αισθήματα, αναζητήσεις, το βιβλίο προσφέρει στον αναγνώστη την ευκαιρία να αναζητήσει και ο ίδιος τα δικά του πάθη, να αναλογιστεί πόσο ρίσκαρε ο ίδιος για τις δικές του επιθυμίες και να σκεφτεί τελικά αξίζει να θυσιάσεις τα πάντα για να πεις ότι τουλάχιστον έζησες; Από την αρχή μέχρι το τέλος το βιβλίο σε κρατάει σε εγρήγορση και σε προκαλεί να διαβάσεις μέχρι την τελευταία του σελίδα, χωρίς να βαρεθείς λεπτό. Χωρίς να είναι υπερφίαλο, χωρίς λεπτομέρειες απλά για να γεμίζουν σελίδες, το «Γλυκά χαράζουν οι άγριες νύχτες» θα σας κρατήσει συντροφιά κάνοντας τα βράδια σας ευχάριστα και δημιουργικά.
Ένα εξαιρετικό ψυχογράφημα για απαιτητικούς αναγνώστες. Δεν είναι περίπλοκο, δεν είναι δύσκολο. Είναι άριστα δομημέν�� και κρατά το ενδιαφέρον μέχρι τη τελευταία σελίδα. Η πρωταγωνίστρια, η Νόρα, μια γυναίκα αληθινή, γεμάτη δίψα για ζωή, μια γυναίκα που βαριέται εύκολα, που δεν μπαίνει σε στερεότυπα, σε μια διαρκή φυγή από όλους, ….ίσως και από τον ίδιο της τον εαυτό; Η συγγραφέας με τη ξεχωριστή γραφή της μας δίνει ένα εξαιρετικό βιβλίο με θέμα μια γυναίκα που αγωνίζεται συνεχώς για τα θέλω της, που παράλληλα πολεμά να γνωρίσει τον εαυτό της. Διαβάστε το …. ……γατί παρ’ όλο που η Νόρα έζησε μια συνταρακτικά αλλόκοτη ζωή, δεν μπορεί κανείς παρά να τη λατρέψει!