Ψίθυροι του βαρδάρη

by Σοφία Βόικου

Η Σαλονίκη, η πόλη των τριών θεών, των χριστιανών, των μουσουλμάνων και των Εβραίων, προσπαθεί να βρει την ταυτότητά της στην αυγή του εικοστού αιώνα.


Αύγουστος 1917. Η πόλη καίγεται συθέμελα. Ο πλούσιος Μεχμέτ εφέντης σώζει τη ζωή μιας χριστιανής, της Σοφίας. Την ερωτεύεται παράφορα, παντρεύεται όμως μια άλλη γυναίκα.

Η Ζοζεφίν και το πολυτελές πορνείο της γίνονται μάρτυρες μιας μάζωξης λαών από όλα τα μέρη του κόσμου που θα κληθούν να χύσουν το αίμα τους σε έναν καταστροφικό πόλεμο.

Η Εσρά, μια τσιγγάνα που η γέννησή της χάνεται στον χρόνο, κινείται αθόρυβα και υπογείως στην πόλη και παρεμβαίνει στις ανθρώπινες ζωές.

Μια επιστολή, πολλά χρόνια αργότερα, φέρνει στο φως επτασφράγιστα μυστικά που σημάδεψαν τη μοίρα όλων αυτών που κάποτε σεργιάνισαν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης.


Ο βαρδάρης, ο αέναος τοπικός άνεμος, μας παρασέρνει στη δίνη της ιστορίας μιας πόλης σαγηνευτικής και φέρνει μαζί του ψιθύρους ξεχασμένους.

Genres: Drama, Historical

520 pages, Paperback

Published March 17, 2016

About the author

Η Σοφία Βόικου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε γαλλική φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Sophia Antipolis της Νίκαιας, στη Γαλλία, στον τομέα της Επικοινωνίας και του Πολιτισμού των χωρών της Μεσογείου. Σπούδασε επίσης Ιστορία της Τέχνης στην Ecole du Louvre στη Γαλλία. Έχει διδάξει Θεωρία της Επικοινωνίας και Ιστορία της Τέχνης στην ιδιωτική εκπαίδευση, ενώ για χρόνια διατηρούσε μόνιμη στήλη για τα εικαστικά δρώμενα σε διάφορα πολιτιστικά περιοδικά της Θεσσαλονίκης. Έχει ασχοληθεί με τη μετάφραση βιβλίων και έχει γράψει δύο παραμύθια για παιδιά, ενώ από το 1997 δραστηριοποιείται επαγγελματικά στο χώρο της διαφήμισης και επικοινωνίας. Έχοντας περάσει από τη θέση της κειμενογράφου και καταλήγοντας διευθύντρια δημιουργικού, πολλές διαφημιστικές καμπάνιες φέρουν την υπογραφή της. Μιλάει αγγλικά, γαλλικά και ισπανικά. Είναι παντρεμένη και έχει δύο παιδιά.

Reviews

[Nikoleta · Rating 4 out of 5]

Ένα έργο ωδή στην Θεσσαλονίκη. Στην Σελανικ των παλιών και των νέων θεών. Των 3 εθνικοτήτων. Ένα έργο για την νοσταλγία μιας άλλη εποχής, για την αδικία και για τον ξεριζωμό και το τέλος ενός ονείρου. Πόσο μου άρεσε!
Αλλά πάνω από όλα, αυτό που μου άρεσε είναι η ιστορία. Η κ. Βόικου μελέτησε τόσο καλά την σύγχρονη ιστορία της Ελλάδος (και της Θεσσαλονίκης φυσικά) και την έπλεξε τόσο όμορφα στο βιβλίο, που λάτρευα να το διαβάζω.
Αν μου έλειψε κάτι, είναι μια συναισθηματική σύνδεση με τους ήρωες. Για αυτό ευθύνεται το ότι τα κεφάλαια πηδούσαν από ήρωα σε ήρωα και από χρονική περίοδο σε άλλη χρονική περίοδο, χωρίς να εμβαθύνει ιδιαίτερα. Βέβαια σωστά και είναι τόσοι οι ήρωες, (έχουμε μια γκάμα ηρώων, μουσουλμάνοι, χριστιανοί, εβραίοι, ευυπόληπτοι πολίτες, πόρνες…. Τα πάντα) και εννοείται ότι από την στιγμή που έπρεπε να καλύψει μια περίοδο σχεδόν 30 ετών, δεν είναι δυνατόν να μην πηδάει από γεγονός σε γεγονός και από ημερομηνία σε ημερομηνία.
Μου άρεσε πολύ 4.5/5 αστεράκια.

[Maria Bikaki · Rating 3 out of 5]

Εξαιρετική έρευνα τις συγγραφέως, άγνωστες λεπτομέρειες για μια άλλη Θεσσαλονίκη που ελάχιστοι από μας γνωρίζαμε. Δυστυχώς όμως πέρα από την πραγματικά αξιέπαινη προσπάθεια της συγγραφέως ως προς την καταγραφή των ιστορικών γεγονότων δυστυχώς δεν κατάφερα να έρθω σε συναισθηματική σύνδεση με κανέναν από τους ήρωες του βιβλίου πράγμα που με αποτρέπει από το να το χαρακτηρίσω ως ένα ολοκληρωμένο καλό βιβλίο. Ναι μεν αλλά….

[Γιώτα Παπαδημακοπούλου · Rating 5 out of 5]

Την κυρία Βόικου την γνωρίζω μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και παρά που μου είχε κινήσει το ενδιαφέρον ως άνθρωπος και ως προσωπικότητα, δεν είχε τύχει μέχρι σήμερα να διαβάσω κάποιο βιβλίο της. Τώρα, όμως, που έγινε η αρχή, είναι βέβαιο πως στο μέλλον θα αναζητήσω και άλλα της πονήματα, αφού με το "Ψίθυροι του βαρδάρη" κατάφερε να με καθηλώσει, να με ταξιδέψει πίσω στο χρόνο με έναν τρόπο ξεχωριστό και ιδιαίτερο, αλλά και σε μια πόλη της οποία έχω μέσα στην καρδιά μου, την αγαπώ, και που λογοτεχνικά την θεωρώ κάπως αδικημένη, αφού παρά που έχει μεγάλη ιστορία πίσω της, ίσως αυτή δεν αναδεικνύεται μέσα από την σύγχρονη λογοτεχνία όσο θα έπρεπε και όσο της αξίζει.

Ο γλαφυρός, περιγραφικός και εικονοπλαστικός λόγος της συγγραφέως αποδεικνύεται πως είναι το μεγάλο της πλεονέκτημα στο βιβλίο αυτό. Σε κάθε σελίδα του μυθιστορήματος αυτού δημιουργούνται εικόνες, μυρίζουμε αρώματα, γευόμαστε γεύσεις, όλες μας οι αισθήσεις διεγείρονται και υπερλειτουργούν με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε πως δεν διαβάζουμε απλά μία ιστορία αλλά πως την βιώνουμε, πως αποτελούμε τμήμα, κομμάτι της. Δεν είμαστε απλά θεατές και παρατηρητές των εξελίξεων της ζωής των ηρώων της, αλλά περπατάμε μαζί του, πλάι-πλάι, σεργιανίζουμε στους ίδιους δρόμους, η καρδιά μας πάλλεται στον ίδιο ρυθμό, μοιραζόμαστε τις ίδιες αγωνίες και τελικά, παρηγοριόμαστε από το άγγιγμα του βαρδάρη που μεταφέρει μαζί του μυστικά, συναισθήματα, αλήθειες ανείπωτες στο χρόνο μα όχι ξεχασμένες.

Το μυθιστόρημα αυτό είναι σπονδυλωτό και συνάμα πολυπρόσωπο, με την αφήγηση να είναι τριτοπρόσωπη στο μεγαλύτερο μέρος της, με την εγγονή της Σοφίας να παρεμβαίνει στα σημεία ανακαλύπτοντας και αποκαλύπτοντας αλήθειες που καλύπτουν τα όποια αφηγηματικά κενά αφήνει έντεχνα η συγγραφέας σε διάσπαρτα σημεία της αφήγησης. Όλα αυτά συνδυαστικά, θα μπορούσαν να αποτελούν μια μεγάλη παγίδα, όχι όμως και για την κυρία Βόικου η οποία χειρίζεται άψογα το λόγο της, που διακρίνεται για την μεστότητά του, ανάμεσα σε όλα τ' άλλα. Όλοι οι ήρωές της διεκδικούν μερίδιο από την αγάπη της και κατά συνέπεια, και από την δική μας, ακόμα και τις στιγμές εκείνες που θυμώνουμε τραγικά μαζί τους και πληγωνόμαστε από τις επιλογές τους. Ίσως επειδή κατά βάθος ξέρουμε πως εκείνοι πόνεσαν περισσότερο απ' τα λάθη τους.

Παράλληλα, φαίνεται ξεκάθαρα πως η συγγραφέας έχει μελετήσει πολύ καλά την εποχή στην οποία διαδραματίζονται τα γεγονότα της ιστορίας της, χτίζοντας ένα υπέροχα ρεαλιστικό φόντο που μας ταξιδεύει πίσω στο χρόνο, αλλά και συστήνοντάς μας ανθρώπους που ταιριάζουν και υποστηρίζουν την πραγματιστική αλήθεια του τότε. Μια αλήθεια σκληρή που σημάδεψε με μελανά χρώματα της Ιστορία του τόπου μας και μιας πόλης που δεν μπορείς να μην αγαπάς ακόμα κι αν δεν είσαι από εκεί. Ναι μεν η ιστορία της κυρίας Βοίκου είναι μυθοπλαστική, αλλά όντας τοποθετημένη σε ένα γνήσιο ιστορικό πλαίσιο, μας κάνει να σκεφτόμαστε πως, συνήθως, εκεί που τελειώνει ο μύθος ξεκινάει η πραγματικότητα αλλά και το αντίστροφο. Καμιά φορά, μέσα στους μύθους, κρύβονται οι μεγαλύτερες αλήθειες, και το να το σκεφτόμαστε αυτό είναι αν μη τι άλλο γοητευτικό.

Γεμάτο εκπλήξεις, εντάσεις και ανατροπές που κόβουν την ανάσα, πλημμυρισμένο από μυρωδιές και γεύσεις που μονάχα στη Θεσσαλονίκη μπορεί κανείς να βρει, με τον βαρδάρη να αποτελεί σύντροφο, φύλακα και συνοδοιπόρο, η κυρία Βόικου ξετυλίγει το κουβάρι μιας ιστορίας που σε καθηλώνει και δεν σε αφήνει να βαρεθείς ούτε για μια στιγμή. Παντρεύοντας το χθες με το σήμερα και την Ιστορία με το μύθο, ταξιδεύοντάς μας πίσω στο χρόνο, η συγγραφέας μας συστήνει τους ήρωές της που με τη σειρά τους μας συστήνουν την αλήθεια της δικής τους ζωής, που δεν είναι πάντα εύκολη ή όμορφη είναι όμως αληθινή και ειλικρινής. Διαβάστε, λοιπόν, το εξαιρετικό αυτό βιβλίο, σεργιανίστε στα στενά μιας πόλης που όμοιά της δεν υπάρχει, και αφήστε τον βαρδάρη να σας χαϊδέψει ενώ θα του ψιθυρίζετε τα δικά σας μυστικά. Πιστέψτε με, θα σας ακούσει και θα τα φυλάξει καλά.

[Maria Papadaki · Rating 3 out of 5]

Δυστυχώς όσο και να προσπάθησα δεν μπόρεσα να "μπω" στο πνεύμα του βιβλίου. Ενώ φαινόταν ότι η συγγραφέας το είχε μελετήσει πολύ δεν κατάφερε να με παρασύρει μαζί της.

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

Σελανίκ, 1912. Μια πόλη που για 500 χρόνια ήταν υπό οθωμανική κυριαρχία. Ένα χωνευτήρι πληθυσμών με αρμονική συμβίωση. Τούρκοι, Εβραίοι, Έλληνες, Φραγκολεβαντίνοι, Ντονμέδες, πλούσιοι, φτωχοί, παρίες, μεγαλέμποροι και μικροαπατεώνες, αξιοσέβαστοι οικογενειάρχες και συφιλιδικές πόρνες. Από τις 26 Οκτωβρίου 1912 τα πάντα άλλαξαν στην καθημερινότητά τους. Θεσσαλονίκη, η πόλη των 39.000 Ελλήνων, των 45.000 Τούρκων και των 61.000 Εβραίων. Βασικό λιμάνι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν την απελευθέρωσή της, διεθνές κέντρο εμπορίου και υπό συμμαχική κατοχή στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο, κράτος εν κράτει στον Εθνικό Διχασμό, μια πανέμορφη πρωτεύουσα της Belle Epoque, μια ερημωμένη πόλη στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Θεσσαλονίκη. Και αυτή είναι η μυθιστορηματική της βιογραφία.

Το νέο βιβλίο της κυρίας Βόικου με μάγεψε, με κράτησε σφιχτά δεμένο ως το τέλος του, με ταξίδεψε, με συγκίνησε, με λύπησε, μου έμαθε πολλά, με σεργιάνισε, με κέρασε σοκολάτες από του Φλόκα, μου έδειξε κρυφά και φανερά κομβικά σημεία της συμπρωτεύουσας μέσα από τις περιπέτειες, τους έρωτες και τα λάθη των πρωταγωνιστών. Μεχμέτ εφέντης, Σοφία και Αναστασία, Ιμπραήμ, Τζαννέτος, Ζοζεφίν (Σάρρα), Εσρά. Ποτέ δεν είχα φανταστεί ότι η ελληνικότατη αυτή πόλη είχε τόσα πολλά τούρκικα τοπωνύμια και μια τόσο πολυκύμαντη ιστορία. Ποτέ πριν δεν είχα γευτεί την πίκρα και την αδικία των πυροπαθών του 1917 όσο τώρα, που η φρικιαστική αυτή σελίδα τόσο επιδέξια και ταλαντούχα ξεδιπλώθηκε από την πένα της συγγραφέως.

Οι ιστορίες τέμνονται, παραλληλίζονται, απομακρύνονται. Οι χαρακτήρες μπαίνουν ο ένας στη ζωή του άλλου, κάνουν λάθη, ζουν πάθη, καιροσκοπούν, αγαπούν, αλλαξοπιστούν. Τα ιστορικά γεγονότα τονίζονται με ενεστώτα διαρκείας και οι πρωταγωνιστές του βιβλίου παρασύρονται από τα απόνερά της. Εκπληκτική γραφή, ορθός χειρισμός της πλοκής, αληθοφάνεια και αρμονική συμβίωση του μύθου και της πραγματικότητας. Οι αδελφές Σοφία και Αναστασία μπλέκονται σε ένα περίεργο ερωτικό παιχνίδι με τον Μεχμέτ-Εμμανουήλ, υποταγμένες στις επιθυμίες του πατέρα τους και του κοινωνικού περιβάλλοντος. Ο Τζαννέτος δε διστάζει να εξαπατήσει γυναίκες και πατρίδα για να σώσει το τομάρι του. Η πορεία του είναι η πιο ενδιαφέρουσα από όλες, γιατί έχει τρομερά σκαμπανεβάσματα και λόγω του χαρακτήρα του περίμενα πώς και πώς αν θα τιμωρηθεί. Αγάπησα την Εσρά, την ψυχή της πόλης, ένα πλάσμα που ζει στις υπόγειες κρύπτες και στα ρέματα, μυρίζοντας την ευτυχία αλλά και την καταστροφή. Σφιχτοδεμένο κείμενο, με ανατροπές, συγκινητικό, ερωτικό, κοινωνικό, ιστορικό, αληθινό, απλώς υπέροχο!

Η μόνη μου ένσταση ήταν η εξέλιξη της ιστορίας από ένα σημείο και μετά. Κατ’ εμέ, το μυθιστόρημα τελείωσε με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924. Μέχρι εκεί ήταν σφιχτοδεμένο, δε με κούρασε, δεν πλατείαζε, τα γεγονότα έρχονταν απανωτά και φυσιολογικά. Μετά όμως, αν και καλύφθηκαν με τον γνωστό λυρικό και μοναδικό τρόπο γραφής που ποτέ δε με απογοητεύει, φάνηκε σαν η συγγραφέας να προσπαθούσε να κυνηγήσει τα ιστορικά γεγονότα για να εξελίξει τους ήρωές της, κάτι που δε φάνηκ επ’ ουδενί ως τότε. Φωτογραφίζονται η δικτατορία του Πάγκαλου, ο εμφύλιος στην Ισπανία, οι παραμονές της κυριαρχίας του Χίτλερ και το άδειασμα της Θεσσαλονίκης από τους Εβραίους στην Κατοχή. Μου φάνηκαν αποσπασματικά χωρία που απλώς θέλουν να ολοκληρώσουν την ιστορία. Το κείμενο και το ύφος δεν προδίδουν ποτέ τον αναγνώστη, σε μένα όμως δημιουργήθηκε αυτή η αίσθηση κατά την ανάγνωση.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από τα μάτια της ηλικιωμένης πια Σοφίας, που αφηγείται τα γεγογόντα στην εγγονή της, αφήνοντάς την άφωνη με τις ανατροπές και συγκινημένη με τους έρωτες. Η νέα κοπέλα του σήμερα έχει όλα τα χαρακτηριστικά: αγαπάει τη γιαγιά της αλλά βαριέται τις ιστορίες της, θέλει να ακούσει για το παρελθόν αλλά σε σύντομη μορφή γιατί έχει και τη δουλειά της που την ταλανίζει όλη την ώρα, η γιαγιά Σοφία είναι μια ηλικιωμένη τετραπέρατη και με ιδιοτροπίες. Είναι το ιδανικό επιστέγασμα για αυτήν την υπέροχη ιστορία. Ιδιαίτερη αναφορά στην αυστηρή επιλογή των φωτογραφιών που προηγούνται κάθε ενοτήτων του βιβλίου και αναδίδουν τη γνήσια, αυθεντική μυρωδιά της εποχής.

Η λατρεμένη κυρία Βόικου με το νέο της βιβλίο αποδεικνύει ότι δεν πειραματίζεται απλώς με το στυλ της και τις ιστορίες που διαλέγει, ούτε ανεβαίνει σκαλοπάτια. Με κάθε νέα της απόπειρα αλλάζει τελείως σκάλα! Πρόκειται για μια μοναδική και ταλαντούχα πένα που εξελίσσεται, αναβαθμίζεται και σε κάθε της νέο στοίχημα βγαίνει νικήτρια! Οι «Ψίθυροι του Βαρδάρη» είναι από τα καλύτερά της βιβλία.

[Evdoxia Kolydaki · Rating 5 out of 5]

Οι «Ψίθυροι του Βαρδάρη», δεν είναι απλώς ένα βιβλίο που στον τίτλο του φέρει το όνομα του βορειοδυτικού ανέμου, που έχει ταυτιστεί με τη Θεσσαλονίκη, αλλά αποτελεί, μοναδικό και ζηλευτό φόρο τιμής στην πόλη, στο ιδιαίτερο ιστορικό της βάρος, που δικαίως το κατέκτησε με την πολυπολιτισμικότητά της, (πολύ πριν ο χαρακτηρισμός αυτός αποκτήσει άλλη βαρύτητα στην εποχή μας και σε κάποιες περιπτώσεις αρνητικό ορόσημο), ως συμβασιλεύουσα κάποτε και συμπρωτεύουσα σήμερα.
Θα μπορούσε ίσως η Σοφία Βόικου, να αντλήσει απλώς κάποια στοιχεία από την έμπνευση της και να αρκεσθεί στη δυνατή και ανατρεπτική (πολλές φορές) ιστορία της Σοφίας, όπως αυτή αποδίδεται είτε πρωτοπρόσωπα με την μορφή των εξομολογητικών αναμνήσεων προς τη συνονόματη εγγονή της είτε τριτοπρόσωπα, στο χρονικό διάστημα που εκτείνεται από την απελευθέρωση της πόλης το 1912 έως και τα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής.
Ωστόσο το βιβλίο της Σοφίας Βόικου, δεν εξαντλείται απλώς στην αφήγηση, και στην ελευθερία της μυθοπλασίας.
Με έναυσμα, την αργοπορημένη και σε κάθε περίπτωση μη αναμενόμενη, «διεκδίκηση» εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου, αποζημιώσεων από τους κατοίκους της πόλης, για τους λόγους που η συγγραφέας παραθέτει στον πρόλογο του βιβλίου της, η ιστορία της αγαπημένης της πόλης, ανά τους αιώνες, τόσο γνωστής όσο και άγνωστης στους πολλούς, αποτελεί το ιδανικό κάδρο που «τοποθετεί» την πλοκή, επεξεργάζεται το υλικό της με ιδιαίτερη δεινότητα, εναλλάσσει παρελθόν και παρόν, «μοιράζεται» με εμάς τους αναγνώστες ακόμα και σπάνιο φωτογραφικό υλικό της ίδιας της πόλης, κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, τότε που οι αλλαγές στην πληθυσμιακή δομή και στην κοινωνική διαστρωμάτωση της πόλης ήταν ραγδαίες, παραθέτει αποσπάσματα από δημόσια έγγραφα, αποδεικτικά της ταραχώδους πορείας του ίδιου του γενέθλιου της τόπου αλλά και των ανθρώπων που έζησαν εκεί, για να αναδείξει, όλα εκείνα τα στοιχεία, τα οποία, δικαιολογούν μία από τις τελευταίες φράσεις του βιβλίου της …. «….Γιατί ήταν μία πόλη-γυναίκα που ήξερε να ερωτεύεται με όλη της την καρδιά, δίνει την ψυχή της χωρίς αντάλλαγμα, να συγχωρεί δίχως κακίες».
Οι «Ψίθυροι του Βαρδάρη» είναι ένα συναρπαστικό βιβλίο, στο οποίο, η αναμφισβήτητη «πρωταγωνίστρια» είναι η ίδια η πόλη…. η οποία μας «συστήνεται» χάρη στη συγγραφική έμπνευση από την αρχή (για όσους δεν την γνωρίζουμε τόσο καλά, όπως άλλωστε και εγώ η ίδια, αλλά και για όσους τη γνωρίζουν, ως κάτοικοί της, λόγω των ιστορικών στοιχείων που παρατίθενται, αποτελώντας αναπόσπαστο μέρος της ίδιας της αφήγησης), με τον ευρηματικό, σαφώς υπερβατικό, τρόπο, σκιαγράφησης μίας τσιγγάνας, της «Εσρά», η οποία, σιωπηλά και με ιδιαίτερα οξυμμένες αισθήσεις, μακριά από τα ανθρώπινα, κινείται στην υπόγεια πόλη, διασχίζοντας αιώνες ιστορίας, με μίση, πάθη, τραγωδίες, προκαταλήψεις, μύθους και παραδόσεις, που συνθέτουν την ίδια την ψυχή της πόλης…..
Με τρόπο που αποδεικνύει σεβασμό προς την πόλη, την εξέλιξή της και τη θέση της στην ελληνική ιστορία, η Σ. Βόικου, δεν παραλείπει να δημιουργήσει συγγραφικούς χαρακτήρες, στα πρόσωπα των οποίων, αναπαριστάται επιτυχημένα και με ρεαλισμό, η διαμόρφωση μίας ξεχωριστής κοινωνίας, στην οποία, σε αντίθεση με την υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα (την «παλαιά» Ελλάδα), διαβιούσαν και συγκατοικούσαν, άνθρωποι που αν και ανήκαν σε διαφορετικές φυλές και θρησκείες, κατάφεραν επί αιώνες να συνυπάρξουν ειρηνικά, διατηρώντας ήθη, έθιμα, νοοτροπίες, έστω και συγκαταβατικά, ακόμα και σε περιόδους έντασης, πολιτικής αστάθειας και πολεμικών ιαχών, με γνώμονα την αγάπη για την πόλη τους, που έκαστος εξ αυτών, θεωρούσε «δική του», για λόγους και αιτίες, των οποίων οι γενεσιουργές αιτίες, κρύβονται στα βάθη της ιστορίας, αλλά δυστυχώς, θα αποδειχθούν ανεπαρκείς για να διατηρήσουν ακέραιη την πραγματικότητα αυτή….
Θα σταθώ ιδιαίτερα στο κεφάλαιο με τίτλο «Ανταλλαγή», στο οποίο με δραματικότητα, η οποία δεν απέχει πολύ από τις αληθινές και δύσκολες συνθήκες εκείνης της περιόδου, και όσο μπορεί το αίσθημα αυτό να αποδοθεί λογοτεχνικά, διαδραματίζεται και περιγράφεται η ψυχολογική κατάσταση του Σαλί Μπέη, στον οποίο επιβάλλεται, στα πλαίσια της «Ανταλλαγής των πληθυσμών» να αποχωρήσει από την πόλη που γεννήθηκε, μεγάλωσε και αγάπησε, την πόλη των «προγόνων» του, με συνέπεια να επιλέξει την πιο τραγική έξοδο…..Οι σκέψεις οι οποίες του αποδίδονται με ένταση από τη συγγραφέα, αντανακλούν πολλά από τα συναισθήματα που βίωσαν όλοι όσοι, βρέθηκαν αθέλητα, στη δυσχερή θέση να εγκαταλείψουν προγονικές εστίες, την απόγνωση, την απελπισία, την οδύνη, και κυρίως, την μία και μοναδική αλήθεια, η οποία δεν εξαρτάται από το θρήσκευμα ή την καταγωγή, αλλά συμπυκνώνεται σε μία και μόνο φράση, ότι «το καλό των κρατών δεν συμβαδίζει πάντοτε και με το «καλό» των ανθρώπων»….
Οι ιστορίες όλων εκείνων, των τόσο διαφορετικών και ετερόκλητων ανθρώπων, των οποίων οι πορείες και οι ζωές διασταυρώνονται και αλληλοεπηρεάζονται, υπογραμμίζουν και αναδεικνύουν καταστάσεις και συναισθήματα που αποτυπώνονται με ιδιαίτερα αληθοφανή τρόπο, σε όλη την αφήγηση…..από την τυφλή πίστη στις παραδόσεις και στο αλάθητο της κάθε φυλής έως την ανάγκη προσαρμογής σε συνθήκες συνεχώς μεταβαλλόμενες και ως εκ τούτου εξόχως ρευστές, από την ματαιοδοξία και την αυταρέσκεια στην μισαλλοδοξία, στον φανατισμό και στην καταπάτηση κάθε ιδεώδους, από το πάθος και τον μονόπλευρο έρωτα στην αληθινή αγάπη, είτε αδελφική είτε ερωτική, στην αυταπάρνηση και στην εγκαρτέρηση, από την απόρριψη και την ανασφάλεια στην ανεπιφύλακτη αποδοχή και στην προσφορά, ένα συνεχώς, εναλλασσόμενο συναισθηματικό καλειδοσκόπιο, το οποίο τονίζει ότι η πόλη με έναν δικό της ιδιόρρυθμο τρόπο, υποδόρια και υποσυνείδητα, επηρέασε και επηρεάζει τις ζωές των δικών της ανθρώπων, τότε και τώρα, ανεξάρτητα από την ανθρώπινη βούληση….. γιατί όπως και στο τέλος του βιβλίου αναφέρεται :
«….Η καρδιά της πόλης συνέχιζε να χτυπά για όλους όσοι είχαν ανοιχτά τα μάτια της ψυχής τους και θα συνέχιζε να χτυπά για πολλά χρόνια ακόμα….η Σελανίκ, η Σολούν, η Σαλονίκη, η σημερινή Θεσσαλονίκη, θα συνέχιζε να δέχεται ανθρώπους, φυλές και θρησκείες στους δρόμους, στια πλατείες, στα στενά της. Γιατί ήταν μία πόλη-γυναίκα που ήξερε να ερωτεύεται με όλη της την καρδιά, δίνει την ψυχή της χωρίς αντάλλαγμα, να συγχωρεί δίχως κακίες. ….Φύσηξε Βαρδάρης. Η Εσρά χάθηκε κάτω από την πόλη. Οσο κι αν κόβουν τους παλιούς τους δρόμους, πάντα θα υπάρχουν τρόποι για να φτιάχνεις καινούριους. Οσο η Θεσσαλονίκη θα βλέπει το φως της ημέρας, η καρδιά της υπόγειας πόλης δεν θα σταματήσει να χτυπά….».

[Anna Patera · Rating 5 out of 5]

Ένα μαγικό ταξίδι στην αγαπημένη μας Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ου αιώνα μέσα από την ξεχωριστή γραφή της κ.Βόικου.Με πολλά ιστορικά στοιχεία που ομολογώ δεν ήξερα!!!Ένα ταξίδι που απόλαυσα μέχρι την τελευταία σελίδα και θα με κάνει να βλέπω με άλλο μάτι τους δρόμους που θα περνώ μια και είναι η πόλη μου.Μου δημιουργήθηκαν εικόνες για τους δρόμους και κτίρια που γνωρίζω και αντικρίζω συχνά...ήρθαν ευωδιές και αρώματα φαγητών,λουλουδιών και του... Βαρδάρη και πλέον θα είναι τελείως διαφορετικό το σεργιάνι μου στα στενά της!!!Και όλα αυτά μέσω των ηρώων της κ.Βόικου γεμάτους ��δυναμίες,πάθη ,λάθη και πολύ....αγάπη!!Κάποιοι με ''θύμωσαν'' με τις πράξεις τους και τις επιλογές τους αλλά σίγουρα τους αγάπησα όλους!!!

[Σπυροπούλου · Rating 5 out of 5]

Eίναι μερικά βιβλία που αφού τα τελειώσεις ψάχνεις να βρεις τις λέξεις για να περιγράψεις τι ένιωσες και ξέρεις οτι ειναι αδύνατον!Οι ψίθυροι του Βαρδάρη είναι απο τα βιβλία που δεν το διαβάζεις απλώς αλλα το ζείς!Ζείς μαζί με τους ήρωες και μέσα απο την υπέροχη γραφή της συγγραφέως βιώνεις ενα ταξίδι μοναδικό και συγκινητικό στην Θεσσαλονίκη του περασμένου αιώνα και στα σοκάκια της σε τυλίγει μια μαγεία ξεχωριστή!!

[Georgia · Rating 4 out of 5]

Δείτε επίσης και στο Chill and read

Η Σελανίκ, ή αλλιώς Θεσσαλονίκη, δεσπόζει στο βορά και καλεί όλους τους ανθρώπους να την ερωτευτούν. Είτε κάτοικοί της, είτε επίδοξοι εραστές της, δεν μπορούν να αντισταθούν στη γοητεία της. Η πόλη των δεκατριών εθνοτήτων θα μεγέψει όσους βρεθούν στα χώματά της με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο. Όπως μάγεψε και τους ήρωες του βιβλίου της κυρίας Βόικου.

Στη Θεσσαλονίκη του 1912 ζουν αρμονικά και αγαπημένα χριστιανοί, μουσουλμάνοι και εβραίοι. Ο κάθε πιστός σέβεται την πίστη του διπλανού του, την Παρασκευή των μουσουλμάνων, το Σάββατο των εβραίων, την Κυριακή των χριστιανών. Όλοι μαζί είναι οι άνθρωποι της πόλης που αγαπούν, οι γείτονες που θα πουν τα νέα τους, οι έμποροι που θα πουλήσουν την πραμάτεια τους και αυτοί που θα την αγοράσουν. Δεν ξεχωρίζουν εαυτούς, μήτε λογίζονται καμπόσοι. Οι Τούρκοι έχουν τη διοίκηση της πόλης, μα έτσι έχουν τα πράγματα. Όταν η Παλιά Ελλάδα αποφασίσει να ελευθερώσει τη Θεσσαλονίκη και να την ενσωματώσει στο Ελληνικό κράτος, όλα θα αρχίσουν να αλλάζουν.

Ένα βιβλίο μαγευτικό για την αγαπημένη πόλη και τους ανθρώπους της. Οι περιγραφές της πόλης και της ιστορίας της, είναι κομμάτι του βιβλίου με τον πιο εναρμονισμένο τρόπο. Τίποτα δεν κουράζει τον αναγνώστη από τα ιστορικά στοιχεία που αναφέρονται, καθώς η αναφορά γίνεται είτε μέσα από τη διήγηση της ιστορίας και των ηρώων της, είτε με ένα μικρό επεξηγηματικό κομμάτι στο τέλος του κεφαλαίου. Ο αναγνώστης αγαπά την πόλη μέσα από την αφήγηση της κυρίας Βόικου και μαθαίνω τους δρόμους της με τα παλιά και με τα νέα τους ονόματα.

Οι χαρακτήρες του βιβλίου είναι πολύ καλά δομημένοι. Δεν ξεφεύγουν λεπτό από τα αρχικά τους πλαίσια, παρά μόνο ζουν τα συναισθήματά τους, μεγάλα ή μικρά, ο καθένας στα μέτρα του.

Η αγάπη κυριαρχεί σε όλο το βιβλίο, μα οι μορφές της πολλές. Αγάπη αθώα, νεανική, των ρομαντικών μυθιστορημάτων. Αγάπη ερωτική, δυνατή, ικανή για τις πιο μεγάλες θυσίες και τα πιο μεγάλα πάθη. Αγάπη αδελφική, απίστευτα πιστή που προτιμά την ίδια δυστυχία παρά του κακό του ίδιου του αίματος. Αγάπη για το θεό, το χρήμα, την εξουσία, τον εαυτό ή τον απλό συνάνθρωπο. Με κάποιους ήρωες θα ταυτιστεί ο αναγνωστης, με κάποιους θα θυμώσει. Ο θυμός όμως δεν θα έχει πάντα τον ίδιο γνώμονα. Θα είναι για τον κακό χαρακτήρα τους ή για την ξεροκεφαλιά τους.

Τα μηνύματα που στέλνουν οι ήρωες είναι πολλά. Μένει μόνο να έχει ο αναγνώστης ανοιχτά μάτια να τα δει, αυτιά να τα ακούσει, μυαλά να τα κατανοήσει και καρδιά να τα αγαπήσει και να τα κάνει κτήμα του. Τα λόγια της γιαγιάς Σοφίας είναι σοφά και οφείλει να τα ακούσει όχι μόνο η εγγονή της μα και όλη η νέα γενιά.

Η ζωή δεν είναι κρυμμένη στα ακαδημαϊκά βιβλία ή στιυς υπολογιστές και το ίντερνετ. Η ζωή είναι εδώ, μπροστά μας και πρέπει να τη ζήσουμε. Ζωή χωρίς τον αληθινό έρωτα είναι ζωή μισή.

[Bookish Bluestocking · Rating 3 out of 5]

Απογοήτευση το βιβλίο αυτό .... δεν με τράβηξε μέσα του, δεν με απορρόφησε δεν με άφησε να συμπάσχω με τους ήρωες και όλη αυτή η στρατιωτική ιστορία με έκανε να βαρεθώ. Επίσης ήταν πολύ Θεσσαλονικεντρικό (δική μου λέξη) απευθυνόμενο στον κόσμο που ξέρει τη Θεσσαλονίκη αφού δεν έγραφε με τρόπο περιγραφικό αλλά δηλωτικό.

[Eva Maraki · Rating 5 out of 5]

"ΨΙΘΥΡΟΙ ΤΟΥ ΒΑΡΔΑΡΗ"ΤΗΣ Σ.ΒΟΪΚΟΥ

Ένα βιβλίο φόρος τιμής στη Θεσσαλονίκη ,των πολλών φυλών,των πολλών θρησκειών,των πολλών εθνοτήτων.Ένα πολυπρόσωπο σπονδυλωτό μυθιστόρημα που κατορθώνει να διδάξει&να παραδειγματίσει κάθε σκεπτόμενο αναγνώστη.Ήρωες τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους&συναμα τόσο τραγικοί,που με την πνοή που τους δίνει η συγγραφέας ,αναπνέουν&σεργιανίζουν στα σοκάκια του νου μας,γιατί τα παθη τους &τα λάθη τους σ ολες τις ιστορικες περιόδους της νύμφης του Βορά, καθηλώνουν.Η κ.Βόικου με τη λογοτεχνική της πένα κεντά.Πλάθει τόσο γλαφυρές εικόνες που με τη δυναμη τους σε κάνουν να νομίζεις πως είσαι συνοδοιπόρος των πρωταγωνιστων στη Θεσσαλονικη του τότε.Ομως και η ιστορία που αναφερεται στο σήμερα μεσω της εξομολογησης της γιαγιας στην εγγονη,ραγίζει καρδιες για τις νουθεσιες στα ζητηματα καρδιας.Δε θέλω να δώσω στοιχεια της πλοκής.Παρά μόνο ότι θα συναντήσετε ήρωες που βιώνουν στο πετσί τους εντονα συναισθήματα,σε ολες τις ιστορικες φασεις που περασε η πολη(απο το 1912).Πρόσωπα που θα λατρέψετε ή&θα μισήσετε για τα λάθη,τα πάθη,τις αδυναμίες τους.
Έγινα κοινωνός γνώσης για ιστορικά μνημεία που δεν ήξερα για την πόλη μου.Το ξεχώρισα ,λοιπόν ,αυτό το βιβλιο γιατι με ταξίδευσε.Συναρπαστικό από την πρώτη ως τελευταία σελιδα του.Μια φράση δανεισμενη απο το βιβλιο ,η οποία χαραχτηκε στο νου μου:"Το χαμόγελο,η ευτυχία&ο έρωτας δεν εχουν συνορα,δεν έχουν φυλές,δεν έχουν θρησκείες.Στο σταυροδρόμι της Σελανίκ ,αρκει να διαλέξουμε το σωστο δρόμο,το δρόμο που δείχνει η καρδιά μας".Χίλια μπράβο στη συγγραφέα !!

[Kiki Dal · Rating 3 out of 5]

Λεπτομερής και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η ιστορική έρευνα της Σοφίας Βόικου για μια "άλλη" Θεσσαλονίκη, τη Σελανίκ. Το πρόβλημα είναι ότι υπήρχε μια "απόσταση" ανάμεσα σε μένα και την ιστορία που έφτανε σε κάποια σημεία να γίνει αδιαφορία για τους ήρωες.
Σε γενικές γραμμές μου άρεσε αλλά είχα συνεχώς την αίσθηση ότι κάτι λείπει.

[Marina Maidou · Rating 5 out of 5]

Μια ιστορία για τη Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ού αιώνα με τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα συμβίωσης Εβραίων, Τούρκων και Ελλήνων. Ο τίτλος έχει ρομαντικό υπόβαθρο, το εξώφυλλο έχει την ομορφιά παλιάς καρτ-ποστάλ και η υπόθεση καταφέρνει όχι απλά να μου κρατήσει το ενδιαφέρον, αλλά μέχρι και τις τελευταίες σελίδες να θέλω να δω τις εξελίξεις και ταυτόχρονα να μην τελειώσει. Η συγγραφέας καταφέρνει με αβίαστο τρόπο να ζωντανέψει την χαμένη ατμόσφαιρα της ιδιαίτερης αυτής πόλης με τις γειτονιές, τις συνήθειες, τις αντιλήψεις και τον μικρόκοσμο κάθε μέρους που περιγράφει. Ο ρεαλισμός αλλά και η λυρικότητα ταυτόχρονα δένουν τόσο καλά μαζί με την ιστορία που μοιάζει σαν να κρυφοκοιτάς μέσα από μια κλειδαρότρυπα του χρόνου. Το παρόν με τη συνονόματη εγγονή της υπεραιωνόβιας Σοφίας και το παρελθόν με τα τραγικά πρόσωπα της Αναστασίας, της νέας τότε Σοφίας, του αναθεματισμένου Τζαννέτου, του Ιμπραήμ με τον κρυφό έρωτα, του ντονμέ Μεχμέτ-Εμμανουήλ, της Σάρρας-Ζοζεφίν, του Ζαν-Πιέρ και τόσων άλλων κυλούν με αρμονική ομαλότητα. Συμπάθησα κι αντιπάθησα στο σωστό χρόνο και τόπο τα πρόσωπα που έπρεπε, χωρίς να αναρωτιέμαι γιατί ο τάδε άρχισε από κανάγιας να γίνεται ξαφνικά πρόσκκοπος. Οι χαρακτήρες ξεκάθαροι και με βάθος μένουν στη μνήμη πολύ μετά το κλείσιμο του βιβλίου. Και μπόνους, κατάφερε να με εκπλήξει με την απροσδόκητη εξέλιξη προς το τέλος σε τέτοιο σημείο, που ο προδιεγραμμένος θάνατος της γιαγιάς Σοφίας να περνάει σχεδόν αλώβητα (σχεδόν, γιατί τα χαρτομάντηλα θα χρειαστούν παρόλα αυτά!). Είχα συμπαθήσει το Πικρό Γλυκό Λεμόνι της κ. Βόικου, αλλά τους Ψίθυρους του Βαρδάρη τους αγάπησα. Κι αν ζούσε η μανούλα μου, που ήταν στα νιάτα της ένα βέρο κομμάτι αυτής της πόλης που εξαϋλώθηκε στο χρόνο, σίγουρα θα το ενέγκρινε κι εκείνη.

[Yanper · Rating 5 out of 5]

Είναι το πέμπτο βιβλίο της συγγραφέως που διαβάζω και κατ’ εμέ το καλύτερο! Είναι ένα συναρπαστικό βιβλίο, καλογραμμένο , με γραφή που ρέει όμορφα. Είμαι λάτρης του ιστορικού μυθιστορήματος και μέσα από την θαυμάσια γραφή της η συγγραφέας μ’ έκανε, αν και μη Θεσσαλονικιός, να ζήσω ένα μοναδικό ταξίδι στην παλαιά Θεσσαλονίκη. Μου δημιούργησε την ανάγκη να ψάξω περισσότερα στοιχεία για εκείνη την περίοδο, και να θέσω σαν στόχο, στο επόμενο ταξίδι μου στην Θεσσαλονίκη, να επισκεφτώ τις περιοχές και τα κτίρια που αναφέρονται στο βιβλίο.
Η συγγραφέας πρέπει να αφιέρωσε πολύ χρόνο στην έρευνα, και αυτό προκύπτει από τον θαυμάσιο τρόπο που αποδίδει εκείνη την εποχή, και τις αναφορές στα ιστορικά γεγονότα.
Έχει ένα μοναδικό τρόπο να πλέκει την μυθοπλασία με τα ιστορικά γεγονότα και να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον σου και για τα δύο. Οι ιστορίες τόσων διαφορετικών ανθρώπων, διασταυρώνονται αρμονικά με την ιστορία της πόλης, και τα συναισθήματα που βιώνουν, αποδίδονται ζωντανά και έντονα.
Το βιβλίο ήταν πραγματικά μία απόλαυση!

[Eleftherios Mandalianos · Rating 5 out of 5]

Η Σοφία Βόικου στο τελευταίο της μυθιστόρημα σεργιανίζει στα στενά της Θεσσαλονίκης, της ερωτικής πόλης του βορρά, ακούει τι της λένε οι ΨΙΘΥΡΟΙ ΤΟΥ ΒΑΡΔΑΡΗ και πλάθει ένα μύθο πολυπρόσωπο ο οποίος ακολουθεί πιστά το ιστορικό φόντο της εποχής.

Το καινούριο μυθιστόρημα της Σοφίας Βόικου, ένα σπονδυλωτό και πολυπρόσωπο μυθιστόρημα, αποτελεί ένα σεργιάνι στα στενοσόκακα της Θεσσαλονίκης. Είναι ένα μυθιστόρημα το οποίο διεγείρει όλες τις αισθήσεις του αναγνώστη με τις γλαφυρές περιγραφές και τον έντονα εικονοπλαστικό λόγο της συγγραφέως.

Με λόγο μεστό, ρεαλιστικό και λυρικό ταυτόχρονα, η συγγραφέας μεταφέρει τον αναγνώστη στις μαύρες σελίδες της νεότερης ιστορίας και αυτός κοινωνός των γεγονότων τούτων, συμπορεύεται με τους ήρωες, ενστερνίζεται προβληματισμούς και αποφάσεις, βιώνει έντονα συναισθήματα και γνωρίζει την πόλη της Θεσσαλονίκης από την αρχή.

Η αφήγηση, γραμμική και τριτοπρόσωπη, διακόπτεται σε σημεία από πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις της εγγονής Σοφίας, η οποία κοινωνός και η ίδια των γεγονότων που στιγμάτισαν τη ζωή της γιαγιάς της και της πόλης της, βιώνει έντονα συναισθήματα και βομβαρδίζεται -ταυτόχρονα με τον αναγνώστη- από συγκλονιστικές αποκαλύψεις που γεμίζουν κενά που έντεχνα η συγγραφέας άφησε στον ρου της ιστορίας.

Έπειτα από εξαντλητική σίγουρα έρευνα, η Σοφία Βόικου καταφέρνει να μεταφέρει τον αναγνώστη στην Θεσσαλονίκη του τότε με τρόπο μοναδικό. Το ιστορικό υπόβαθρο του βιβλίου συμπληρώνει τον μύθο και ο μύθος συμπληρώνει τα ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν και στιγμάτισαν την πόλη και τους κατοίκους της.

Οι ήρωες άριστα σκιαγραφημένοι, απτοί, ρεαλιστικοί με πάθη και συναισθήματα έντονα, με σκέψεις που αποτυπώνονται στο χαρτί αλλά και ήρωες μεταφυσικοί και συμβολικοί όπως η Εσρά -προσωπικά αγαπημένη μου- η οποία κυριολεκτικά και μεταφορικά κινείται υπογείως παρεμβαίνοντας στις ανθρώπινες ζωές και συστήνοντας μας μια άλλη πόλη κάτω από την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Το νέο μυθιστόρημα της Σοφίας Βόικου θα προσφέρει δυνατές συγκινήσεις στους αναγνώστες. Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό ανάγνωσμα με πολλές εσωτερικές αναζητήσεις για τη ζωή και πλήθος ανατροπών. Ένα ανάγνωσμα για την πόλη της Θεσσαλονίκης που όσο κι αν δεν το παραδεχόμαστε πλανεύει τους πάντες. ΟΙ ΨΙΘΥΡΟΙ ΤΟΥ ΒΑΡΔΑΡΗ είναι εδώ για να μας μεταφέρουν στην Θεσσαλονίκη του 1912 μέχρι και τη Θεσσαλονίκη του σήμερα.

«Άλλαζε ο κόσμος γρήγορα εκείνη την εποχή. Είχαν βαλθεί οι θεοί της Θεσσαλονίκης να δοκιμάσουν τους ανθρώπους. Ίσως, πάλι, να είχαν ζηλέψει αυτή την πόλη που διάβαινε μόνη της σε πείσμα των αιώνων, ενάντια σε αυτοκρατορίες και θρησκείες, που λάτρευε όλους τους ανθρώπους πέρα από φυλές και θρησκείες. Τη ζήλεψαν αυτή την ελεύθερη στη σκέψη πόλη θεοί και άνθρωπο κι άρχισε ν' ακολουθεί τη ματωμένη μοίρα των γεγονότων.» (απόσπασμα από το βιβλίο).

Ελευθέριος Α. Μανδαλιανός

[Χρήστος Αναστασόπουλος · Rating 5 out of 5]

Υπέροχη γραφή, εξαιρετική έρευνα κι ενα τέλος απροσμενο και συνάμα ελπιδοφορο στους χαλεπους καιρους που ζουμε!!!

[vagia · Rating 5 out of 5]

Ίσως είναι η έκθεση βιβλίου στη Θεσσαλονίκη, ίσως βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από την Πτολεμαΐδα, το σίγουρο είναι πως το παρόν βιβλίο είναι το δεύτερο συνεχόμενο σχετικά με την ιστορία της.
Ωστόσο, δεν απογοητεύτηκα στο ελάχιστο, καθώς η μαγική πένα της συγγραφέως κατάφερε να με παρασύρει. Σκληρές εποχές, όψεις μιας πόλεως ελληνικής και ξένης, μιας πόλης κοσμοπολίτισσας και περήφανης στους αιώνες, η οποία κατάφερε μέσα στη ροή του χρόνου να σταθεί όρθια και να επιβιώσει.
Οι ήρωες ανθρώπινοι, τα πάθη μεγάλα, οι πίκρες και η ελπίδα εναλλάσσονται, η αγωνία διάχυτη. Ωραίες περιγραφές, συντομευμένες μα έντονες σκηνές και σελίδες ζωής ανθρώπων συνηθισμένων, οι οποίοι καταφέρνουν να μείνουν για καιρό στο μυαλό σου.
Προσεγμένη γραφή χωρίς υπερβολές και πλατειασμούς, αρμονική παράθεση ιστορικών γεγονότων, σε ταξιδεύουν σε ένα βιβλίο πραγματικά απολαυστικό.
http://vivliakaioneira.blogspot.gr/

[Despoina Xr · Rating 3 out of 5]

Το συγκεκριμένο βιβλίο ήταν αρκετά αξιόλογο με γρήγορες εναλλαγές και με φόντο την πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη. Οι πρωταγωνιστές εν μέσω περίεργων και δύσκολων συνθηκών, συνδέονται μεταξύ τους και είναι έντονο το στοιχείο ότι η μοίρα τους "παίζει άδικα παιχνίδια". Σε γενικές γραμμές είναι ένα κάλο βιβλίο με ωραία ροή, χωρίς περιττές επαναλήψεις που κουράζουν. Ωστόσο λόγω της Θεσσαλονικής και της χρονικής περιόδου που εξελίσσονται τα γεγονότα έχει πάρα πολλές περιγραφές και πολλά ιστορικά γεγονότα που τα βλέπεις μέσα από τα μάτια των πρωταγωνιστών. Ουσιαστικά δίνει μία εικόνα από την οπτική των ανθρώπων της εποχής ανάλογα πάντα και με την κοινωνική θέση στην οποία βρίσκονταν. Το τέλος μου φάνηκε βιαστικό σαν η συγγραφέας ήθελε να κλείσει όλες τις υποθέσεις και αυτό ήταν κάτι που σε έβγαζε από το κλίμα και την ροή της ιστορίας.

[Mary2pakon · Rating 4 out of 5]

Το ξεκίνησα ως κάτι πιο ελαφρύ, να ξεφύγω λίγο από τα αστυνομικά. (έτσι νόμιζα) Μία πλευρά της ιστορίας που δεν είχα φανταστεί ότι μπορεί να αποδοθεί τόσο όμορφα μέσα από μυθιστόρημα. Αρχές του προηγούμενου αιώνα, στη Θασσαλονικη μετά τους Βαλκανικούς, πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, Μικρασιατική καταστροφή και η Γερμανική κατοχή. Πολύπαθη πόλη, άνθρωποι που εκδιωχθηκαν και ήταν ανεπιθύμητοι στις νέες πατρίδες και μέσα σε όλα αυτά η συγγραφέας τολμάει κ βάζει ψηλά τον έρωτα. Πολύ όμορφο, το χάρηκα.

[Αναστασια · Rating 4 out of 5]

Ωραιο και καλογραμμενο βιβλιο..Δεν βαζω πεντε αστερια γιατι ενιωσα καποιες φορες οτι τα γεγονοτα επισκιασαν τα συναισθηματα των ηρωων παροτι υπηρχαν δυνατες συγκινησεις ειδικα στο τελος!!

[black_cat_reading · Rating 5 out of 5]

Θεσσαλονίκη η πόλη των Εβραίων,των Χριστιανών και των Μουσουλμάνων.Η πόλη στην οποία γεννιέται και ριζώνει η ανιδιοτελής αγάπη και κανένας άνθρωπος, καμία θρησκεία ή πόλεμος δε θα μπορέσει να ξεριζώσει.Παρόλο το κλίμα του βιβλίου που εξιστορεί το άθλιο σκηνικό του πολέμου και του ξεριζωμού η Σοφία Βοίκου καταφέρνει να αποτυπώσει στην ψυχή του αναγνώστη την αγάπη, και την αισιοδοξία που πηγάζει από αυτή.Ίσως και αυτός να είναι ο στόχος της γιατί ενώ αναφέρονται στοιχεία του πολέμου δεν χρησιμοποιεί φρικιαστικές περιγραφές αλλά προτιμάει να σταθεί στη σκιαγράφηση των χαρακτήρων και πως αυτοί βίωσαν τα γεγονότα.Κάθε ένας από τους ήρωες βίωσε το συναίσθημα της αγάπης με μοναδικό τρόπο.Στην αφήγηση δεν έμειναν κενά ως προς την ιστορία και τις πράξεις των ηρώων και μάλιστα ο τρόπος που ξετυλιγόταν η ιστορία σου έδινε την εντύπωση ότι οι ήρωες ήταν υπαρκτά πρόσωπα παρόλο που ήταν αποτέλεσμα μυθοπλασίας. Αν και σίγουρα θα διαδραματίστηκαν τότε τέτοια γεγονότα.Το τέλος ήταν ανατρεπτικό και πολύ συγκινητικό.Το μόνο μείον που φυσικά δε μπορεί να αλλάξει είναι το γεγονός ότι κάποιος που δεν είναι από Θεσσαλονίκη και δεν ξέρει τους δρόμους θα δυσκολευτεί λίγο με τις ονομασίες του τότε, σε αντιστοιχία με τις ονομασίες του σήμερα γιατί το βιβλίο είναι γεμάτο από αυτά.

[Barbara Douka · Rating 5 out of 5]

Ένα βιβλίο-ύμνος στη Θεσσαλονίκη, γραμμένο από μία σπουδαία συγγραφέα που αγαπά την πόλη της με πάθος. Όποιος δε γνωρίζει τη Νύμφη του Βορρά, θα τη λατρέψει κι όποιος την έχει ήδη επισκεφτεί, θα συνειδητοποιήσει ακόμη περισσότερο την ουσία της, πέραν της φυσικής της ομορφιάς.
Δεκαετίες επώδυνης ελληνικής ιστορίας περνούν μπροστά από τα μάτια του αναγνώστη με φόντο τη μαγική Θεσσαλονίκη μέσα από τις ιστορίες των ηρώων. Έρωτες, πάθη, αδυναμίες, μεγαλοψυχία, προδοσία, Άνθρωποι και ανθρωπάκια ξεδιπλώνονται αριστοτεχνικά πάνω σε έναν ιδανικό ιστορικό καμβά.
Πολύτιμος «καρπός» του βιβλίου είναι η αναγκαιότητα εξάλειψης του μίσους, της μισαλλοδοξίας, του φανατισμού που συρρικνώνουν τον άνθρωπο ως έννοια και πληγώνουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Το σύνολο των ανθρώπων, ανεξαρτήτως θρησκείας, οφείλουν και μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά, να προκόβουν, να «μεγαλώνουν» τον κόσμο.

[Mairi Givetsi · Rating 5 out of 5]

Η Σοφία Βόικου έχει μιά τόσο δυνατή γραφή που όσο κι αν προσπαθήσεις δεν μπορείς να διαβάσεις τα βιβλία της με αργό ρυθμό. Συνήθως οι ιστορίες τις περιλαμβάνουν και ιστορικά γεγονότα όμως οι Ψίθυροι του Βαρδάρη αποκαλύπτουν στον αναγνώστη μιά παλιότερη εικόνα της Θεσσαλονίκης που ίσως λίγη γνωρίζουν. Καταπληκτικοί χαρακτήρες παρουσιάζουν την Θεσσαλονίκη του τότε. Στο τέλος του κάθε βιβλίου της Σοφίας Βόικου μένω να αναζητώ με δυσκολία το επόμενο ανάγνωσμά μου γιατί η πέννα της είναι μοναδική. Πολύ αγαπημένη μου συγγραφέας.

[Mary Téodore · Rating 1 out of 5]

Πολύ μέτριο βιβλίο. Ενώ προσπαθεί να παρουσιάσει τα γεγονότα που άλλαξαν τη ροή της ιστορίας της πόλης, αναλώνεται σε ανώριμους ήρωες, αφήνει πολλά κενά στην μυθοπλασία και χρησιμοποιεί λεξιλόγιο που φαίνεται ότι είναι googlαρισμένο. Γυναικεία λογοτεχνία, εύπεπτο βιβλίο για παραλία.

[Fotini Rak · Rating 5 out of 5]

Καθηλωτικό! Διαβάζεται με μια ανάσα!

[Georgette Nanou · Rating 5 out of 5]

https://georgette60.blogspot.gr/2017/...

Εδώ και καιρό περνώντας από τον χώρο της βιβλιοθήκης μου άκουγα πάντα ψιθυρίσματα χωρίς να δίνω ιδιαίτερη σημασία ώσπου πριν λίγες ημέρες που φύσηξε ένα μικρό αεράκι έγιναν εντονότερα και τότε αντιλήφθηκα ότι ήταν οι ψίθυροι του Βαρδάρη της πόλης μου και της κυρίας Βόικου που με παρακινούσαν να δώσω την προσοχή μου ,γιατί είχα αργήσει να το αγκαλιάσω στα χέρια μου.Έτσι λοιπόν ξεκίνησε και το δικό μου ταξίδι.Ένα ταξίδι από την πέννα της Σοφίας που δεν μ' έχει απογοητεύσει μέχρι στιγμής,έχοντας στο ενεργητικό της έξι βιβλία,και γι'αυτό την ακολουθώ πιστά.Ξεχωριστό μυθιστόρημα λοιπόν το συγκεκριμένο μια που αναφέρεται στην πόλη μου την σαγηνευτική Θεσσαλονίκη.Εκτυλίσσει έντεχνα την ιστορία της από το 1912-1940 με τα ιστορικά γεγονότα που την αφορούν με την ενίσχυση μιας όμορφης και συγκινητικής πλοκής που δένει όμορφα χαρίζοντας μας αρώματα και έχοντας στοιχεία κοινωνικά,δραματικά,αισθηματικά,εκείνης της εποχής,αλλά και σκιρτήματα πολλά,βάζοντας σε κέντρισμα όλες μας τις αισθήσεις.Η καλαισθησία και η εκφραστικότητα του λόγου,οι μεταφορικές εκφράσεις το καθιστούν ένα ελκυστικό,απολαυστικό και ολοκληρωμένο ανάγνωσμα.Οι ψίθυροι του δικού μας <<Βαρδάρη>> μας μαγεύει με μία γλώσσα που ρέει και που είναι λεπτομερέστατη.Θα το χαρακτήριζα πολυπρόσωπο και κινηματογραφικό.Πρωταγωνιστικό ρόλο βέβαια έχει η πόλη και που η σκιαγράφησή της αποδίδεται έντονα και προσεκτικά από το αερικό-τσιγγάνα Εσρα που ζει στην υπόγεια πόλη,μία έξυπνη,μεταφυσική και ιδιαίτερη παρέμβαση εκ μέρους της συγγραφέως.Μία Θεσσαλονίκη με ιστορικό υπόβαθρο και με τις αντιθέσεις της όπως Μεγάλα ξενοδοχεία,εσωτερικοί στενοί δρόμοι,παζάρια σκοτεινά και υπόγεια φτωχά ταβερνάκια και Εστιατόρια με γαλλικό γεύμα.Πλούσια η Ιστορία της παλιάς Θεσσαλονίκης που παρ'όλο έχουμε διαβάσει αρκετά,κάθε φορά που γίνεται αναφορά σε αυτήν όλο και κάτι καινούργιο μαθαίνουμε.Ανάμεικτα συναισθήματα συγκλόνιζαν τους κατοίκους της πόλης που ανήκαν σε άλλες θρησκείες,φυλές και που η πόλη απετέλεσε τόπο πολιτισμικής σύγκλισης πολλών εθνοτήτων και μέσα σε αυτήν κινούνται και οι ήρωες του μυθιστορήματος μέσα σ'ένα ταξίδι στον χρόνο και της αναδρομής στο παρελθόν από την ηλικιωμένη γιαγιά της Σοφίας που έχει και το όνομά της.ΣΟΦΙΑ (γιαγιά) μαχητική - δυναμική.ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ πληγωμένη - ρομαντική.ΤΖΑΝΝΕΤΟΣ καιροσκόπος-σκληρόκαρδος.ΖΟΖΕΦΙΝ διωγμένη και γεμάτη ανθρωπιά.ΜΕΧΜΕΤ ανέμελος αλλά και αποφασιστικός.ΙΜΠΡΑΗΜ καλόκαρδος -υπομονετικός.Μερικοί από τους ήρωες μας που άλλοι θα σας συγκινήσουν και θα τους αγαπήσετε και άλλοι θα σας θυμώσουν και θα προκαλέσουν την οργή σας.Για να γνωρίσετε την ιστορία και την εξέλιξή της,αλλά και να περπατήσετε τους δρόμους και τα σοκάκια της Θεσσαλονίκης μαθαίνοντας ένα μέρος των γεγονότων που διαδραματίσθηκαν στην περίοδο αυτή μην τα προσπεράσετε αλλά ακούστε τους ψιθύρους της που σας προσκαλούν και σίγουρα θα αποζημιωθείτε από αυτά που θα αισθανθείτε.

[Spyridoula · Rating 4 out of 5]

Το βιβλίο αυτό πραγματοποιεί ένα νοσταλγικό ταξίδι στη Σελανίκ, Σολούν, Σαλονική ή Θεσσαλονική, στην πόλη όπου Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι έζησαν- αν και στις πιο ταραγμένες ιστορικά περιόδους- αρμονικά για πολλά πολλά χρόνια!
Ο αναγνώστης αφήνεται στην πορεία, στο μετασχηματισμό μιας πόλης που είναι άρρηκτα δεμένη με τις εθνότητες που καθόρισαν την ταυτότητά της, τις θρησκείες που λειτούργησαν τις πιο πολλές φορές ενωτικά, αλλά υπήρξαν και αφορμή για μεγάλα πάθη, τις νοοτροπίες, τα ήθη και τα έθιμα, τις γειτονιές, τους μαχαλάδες, τις μυρωδιές, το άλλοτε απαλό και άλλοτε αγριεμένο φύσημα του θαλασσινού αέρα που λειτουργούσε λυτρωτικά στην ζωή των κατοίκων της, αλλά υπήρχαν και φορές που παρέσυρε τα πάντα στο πέρασμά του. Με πόνο ψυχής γινόμαστε κοινωνοί των σκληρών ιστορικών συγκυριών, των δίχως στάλα ανθρωπιάς αποφάσεων που απόκοψαν τους ανθρώπους της Σελανίκ από την γη που τους γέννησε, τους ανέθρεψε, τη γη που αγάπησαν και δε λησμόνησαν ποτέ όσο μακριά κι αν βρέθηκαν! Γυρνά διαρκώς στο μυαλό μου το παράπονο του Σαλί μπέη όταν φτάνει η στιγμή να αποχαιρετήσει την Σελανίκ των προγόνων του, της ίδιας της ψυχής του! Με πόσο πόνο γεμίζε τις τσέπες του με χώμα από την πατρίδα! Την ίδια στυφή γεύση όμως θα έχει η ανταλλαγή και από την άλλη πλευρά, εκείνη των ηττημένων Ελλήνων.. ένας πόλεμος σημαδεύει για πάντα τον άνθρωπο σ' όποια πλευρά κι αν ανήκει..
Τα ιστορικά γεγονότα πλέκονται αριστουργηματικά θα έλεγα με την μυθοπλασία, σε τέτοιο σημείο μάλιστα που πιάνεις αρκετές φορές τον εαυτό σου να αναρωτιέται αν πράγματι υπήρξαν όλοι αυτοί οι ανθρώπινοι χαρακτήρες! Είναι ενδεικτική η ενδελεχής έρευνα που έκανε η συγγραφέας γύρω από τα ιστορικά γεγονότα και κυρίως φυσικά γύρω από εκείνα που αφορούν την ίδια την Θεσσαλονική, γιατί αυτά είναι που της έδωσαν μετά από πολλά γυρίσματα του καιρού τη σημερινή της εικόνα και τα οποία αρκετοί από εμάς αγνοούν. Είναι μια πόλη χτισμένη πάνω στα ερείπια τόσων πολιτισμών και ετερόκλητων στοιχείων και είναι ίσως αυτό που την κάνει τόσο μοναδική!
Ένα ιδιαίτερα καλογραμμένο βιβλίο, με όμορφη, προσεγμένη γραφή! Για μένα προσωπικά αυτό που μου αφαίρεσε κάπως το ενδιαφέρον και δε με άφησε να μπω στο ακέραιο στην ζωή των κεντρικών προσώπων και να την παρακολουθήσω με πλήρη συγκέντρωση, ήταν η διαρκής εναλλαγή τους κάθε που άλλαζε κεφάλαιο, καθώς οι ιστορίες τους πλέκονταν η μια μέσα στην άλλη. Με κούρασε η συγκεκριμένη επιλογή και κάπως με αποπροσανατόλισε. Τέλος η επίσης εμβόλιμη παρουσία της τσιγγάνας Εσρά ενώ μέχρι τα μέσα του βιβλίου με κέρδισε, όταν αυτό ολοκληρώθηκε έμεινα να αναρωτιέμαι την αιτία της ύπαρξης της και να σκέφτομαι ότι ο ρόλος της δεν πρόσθεσε απόλυτως τίποτα στα γραφόμενα!
Η ανατροπή που έρχεται όταν το βιβλίο κλείνει όχι μόνο δεν αφαιρεί κάτι από την ιστορία, αλλά χαρίζει στον αναγνώστη το στοιχείο της έκπληξης μιας και προσωπικά δεν οδηγήθηκα προς την κατεύθυνση αυτή παρά μόνο λίγο πριν κλείσω τις τελευταίες σελίδες!

[Mina · Rating 5 out of 5]

Κι άντε τώρα εγώ, που δεν διαθέτω τη λογοτεχνική δεινότητα της Σοφίας Βόικου, να περιγράψω τί ένιωσα! Ούτε καν! Το μόνο που μπορώ να κάνω, μετά από πέντε βιβλία της που έχω διαβάσει, είναι να δώσω κάποιες οδηγίες χρήσης για το πώς διαβάζονται. Πριν λοιπόν ξεκινήσετε το διάβασμα, καλό είναι να έχετε εξασφαλίσει κάποια προαπαιτούμενα: τα παιδιά κοιμούνται ή είναι στο σχολείο, το φαγητό είναι μαγειρεμένο, το σπίτι δε χρειάζεται κάποια αγγαρεία, έχετε καθίσει βολικά στην αγαπημένη σας θέση, έχετε πάρει τον καφέ σας μαζί και το κινητό σας δίπλα, έχετε βάλει τις ειδοποιήσεις από τα social media στο αθόρυβο και έχετε φροντίσει να έχετε τις επόμενες ώρες σας ελεύθερες. Μόνο και μόνο τότε μπορείτε να ξεκινήσετε, καθώς το ταξίδι που θα κάνετε θα είναι δύσκολο να το διακόψετε!
Όντας θεσσαλονικιά και μάλιστα από τη γειτονιά που περιγράφει, εντυπωσιάστηκα από τις πληροφορίες που νόμιζα ότι ήξερα, αλλά τελικά αγνοούσα μεγάλο μέρος τους και κατάλαβα ότι σωστή ιστορική έρευνα δεν είναι μόνο να χρησιμοποιείς με ακρίβεια τα ήδη γνωστά στη συγγραφή, (αυτά έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλοι), αλλά να φέρνεις στο φως και τα άγνωστα, αυτά που κάπου ξεχαστήκαν και δεν ξέραμε να τα ψάξουμε. Την ευχαριστώ γι αυτό!

[Fotini Firenze · Rating 4 out of 5]

Άλλο ένα απολαυστικό ταξίδι τελείωσε με τις καλύτερες εντυπώσεις.
Η κ. Βόικου πλέκει μαγικά τον μύθο,τον έρωτα με τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία.Το μεταφυσικό επίσης σήμα κατατεθέν σε όλα της τα βιβλία, κινείται παράλληλα μέσα στην ροή του βιβλίου και δένει απόλυτα με την πλοκή του. Ωραίες εικόνες και σκληρές πολλές φορές της αγαπημένης μας πόλης της Θεσσαλονίκης,που σε κάνουν να φαντάζεσαι πως ήταν εκείνα τα χρόνια η πόλη,οι διαφόρων εθνοτήτων και θρησκειών άνθρωποι που συμβιώναν αρμονικά μεταξύ τους.Δεν μας απογοητεύει ποτέ η Σοφία Βόικου και μας δημιουργεί όμορφα συναισθήματα και για αυτό την ευχαριστώ και την ακολουθώ σε κάθε της πόνημα!

[Stephany · Rating 2 out of 5]

Κουραστικό βιβλίο. Αντι να ειναι μυθοπλασια με ιστορικά στοιχεία, ηταν ιστορικο δοκίμιο διανθισμενο με περιστατικά από τη ζωή χαρακτήρων που δεν συνδέονται μεταξύ τους.

Τα ιστορικά στοιχεία είναι ενδιαφέροντα αλλά ο τρόπος που δίνονται στον αναγνωστη μοιάζουν περισσότερο με μάθημα ιστορίας παρά με μυθιστόρημα. Δεν διαβάζεται εύκολα. Το προτείνω σε ανθρώπους που έχουν διάθεση για μελέτη και λιγοτερο για ανάγνωση.