Θέλω να σε τρομάξω

by Μαρία Μηλιαρά

Από το πλουσιόσπιτο της Βιέννης όπου μεγάλωσε μέχρι το μικρό πέτρινο σπίτι σε ένα χωριό της δυτικής Μάνης, η Ελένη, ακολουθώντας αντίστροφη πορεία απ’ αυτήν του παππού και του πατέρα της, πραγματοποιεί το πιο δύσκολο ταξίδι, μέσα στους κινδύνους και στις καταστροφές που προκαλεί ο πιο ανελέητος πόλεμος που γνώρισε η ανθρωπότητα.
Έχοντας μέχρι τότε βολευτεί στη ρουτίνα μιας άνετης καθημερινότητας, θα διαβεί τα μονοπάτια της αγωνίας και του φόβου όταν καταλάβει ότι ο μόνος τρόπος για να σωθούν η μονάκριβη κόρη της, ο γαμπρός της και ο πολυαγαπημένος της εγγονός είναι να πάρει το παιδί και να δραπετεύσουν από την Αυστρία.
Με καινούργια ταυτότητα, άγνωστη ακόμη και στους δικούς της, θα εγκατασταθεί με τον εγγονό της στην Πάτρα και θα παλέψει για την επιβίωση μέσα στην Κατοχή χωρίς να γνωρίζει τίποτα για την τύχη των δικών της.
Στα λασπωμένα πεδία των μαχών, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, στα κρατητήρια της Γκεστάπο, στα μπλόκα και στις εκτελέσεις, στις ηρωικές πράξεις αντίστασης θα δει να αναμετρώνται ιδέες, αρχές, αξίες, να θυσιάζονται άνθρωποι που αγωνίζονται.
Σ’ αυτή τη δύσκολη περίοδο θα διαπιστώσει την ευτέλεια όσων νόμιζε σημαντικά και θα ξαφνιαστεί από την αξία των μικρών, καθημερινών πραγμάτων. Κυρίως όμως θα γνωρίσει τον εαυτό της και, απελευθερωμένη από συμβάσεις και φόβους, θα νιώσει γεμάτη από έναν πλούτο που κανένας ποτέ δεν θα μπορέσει να της στερήσει.

464 pages, Paperback

Published January 1, 2015

Reviews

[Katerina Charisi · Rating 1 out of 5]

...Με τρόμαξες.

[Πάνος Τουρλής · Rating 3 out of 5]

Πλούσια γυναίκα ζει μια άνετη ζωή στη Βιέννη, ώσπου ο επερχόμενος πόλεμος και η άνοδος του ναζισμού, η εμπλοκή του γιου της και της γυναίκας του σε αντιφασιστικές οργανώσεις, την αναγκάζουν να δραπετεύσει με τον ενός έτους εγγονό της στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Πάτρα. Το ξέσπασμα του πολέμου την αποκλείει εκεί και αγωνίζεται μαζί με άλλους συνανθρώπους της να επιζήσει.

Είναι η πρώτη συγγραφική απόπειρα της κυρίας Μηλιαρά και ειλικρινά δεν ξέρω πώς να αντιμετωπίσω το κείμενό της. Ήμουν έτοιμος να εκφραστώ αρνητικά αλλά ο επίλογος μου έδωσε μια ιδέα: μήπως αυτό το κείμενο είναι μια μορφή ημερολογίου που έφτασε στα χέρια της και το τροποποίησε μυθιστορηματικά; Αν ναι, το επικροτώ. Δυστυχώς, κατά την ταπεινή μου άποψη, σαν κείμενο, αν δεν το αντιμετωπίσω σαν ημερολόγιο-ντοκουμέντο, θα σημειώσω πολλές ενστάσεις μου. Μονοδιάστατη αφήγηση, παράθεση γεγονότων χωρίς αγωνία ή κορυφώσεις, κανένας από τους χαρακτήρες δε με κέρδισε, εκτεταμένοι διάλογοι που με κούρασαν (καθόλου προφορικοί, αληθινοί, ζωηροί), πλοκή που μπόρεσα να την παρακολουθήσω έστω και ξεφυλλίζοντας το βιβλίο.

Αν όμως το αντιμετωπίσω ως ημερολόγιο μιας γυναίκας που κλήθηκε να ζήσει την πιο απίστευτη περιπέτεια της ζωής της, θα της βγάλω και το καπέλο. Θέλει τρομερή θέληση να περάσεις αυτές τις περιπέτειες, να είσαι κυνηγημένη από φασιστικό καθεστώς και να έχεις παγιδευτεί στην Ελλάδα, χιλιόμετρα μακριά από έναν σύζυγο που εγκατέλειψες εν μια νυκτί χωρίς εξήγηση, από δυο γονείς που δεν μπορούν να δεχτούν αυτήν την ανατροπή, από τον γιο σου και τη γυναίκα του που δεν ξέρεις πού βρίσκονται, αν είναι ζωντανοί ή όχι και να απαγορεύεται να έρθεις σε επαφή μαζί τους για να μην προδοθούν. Σα να μη φτάναν όλα αυτά, η καθημερινότητα είναι μες στο ψέμα και την αβεβαιότητα, περιτριγυρίζεσαι από ανθρώπους που δεν ξέρεις αν θέλουν το καλό σου ή αν είναι όργανα του εχθρού, ανθρώπους που συμπαθείς και μετανιώνεις που ψεύδεσαι αλλά δεν εμπιστεύεσαι. Και παράλληλα να προσπαθείς να ηρεμήσεις και να καθησυχάσεις το εγγόνι σου, να του μιλάς για τους γονείς του για να μην τους ξεχάσει κλπ. Μεγάλη ψυχική δοκιμασία κι όμως η γυναίκα τα έβγαλε πέρα παλικαρίσια.

Όπως και να έχει το Θέλω να σε τρομάξω είναι άλλη μια μαρτυρία των δύσκολων καταστάσεων που έζησε (και) η χώρα μας τη δεκαετία του 1940. Όχι κάτι ιδιαίτερο ή ξεχωριστό αλλά σαν περίπτωση αξίζει να ρίξετε μια ματιά.

[Vicky Ziliaskopoulou · Rating 4 out of 5]

Το μυθιστόρημα αφορά κατά κύριο λόγο την επιβίωση μιας γυναίκας με ένα μικρό παιδί σε καιρό πολέμου. Η βασική ηρωίδα, η Ελένη, προκειμένου να προστατέψει τη ζωή του μικρού εγγονού της του Νικόλα τον παίρνει και φεύγουν από την Αυστρία όπου ζουν και έρχονται στην Ελλάδα με πλαστή ταυτότητα, λίγο πριν ξεκινήσει ο β' παγκόσμιος πόλεμος. Όλο το βιβλίο είναι μια εξιστόρηση σε πρώτο πρόσωπο των όσων συνέβησαν κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην εμπόλεμη Ελλάδα.
Μπορεί να είναι ένα μυθιστόρημα που να αναφέρεται στον πόλεμο, αλλά αυτός απλώς υπάρχει "σαν φόντο" στο βιβλίο, δεν έχουμε περιγραφές μαχών ή συγκλονιστικές περιγραφές των συνθηκών που επικρατούσαν στις πόλεις κατά τη διάρκεια της κατοχής από τους Γερμανούς- δεν είναι δηλαδή σαν το "Όταν ο ήλιος" που το διάβασα έφηβη και μίσησα τον πόλεμο και φοβήθηκα την πείνα... Σαφώς και υπάρχουν αναφορές στην πείνα, το φόβο, την έλλειψη εμπιστοσύνης στον πλησίον, αλλά για εμένα το κεντρικό νόημα του βιβλίου είναι άλλο: πόσο πολύ μπορεί να αγωνιστεί μια γυναίκα μόνη, προκειμένου να μειώσει την έκθεση σε κίνδυνο των ανθρώπων που αγαπάει.
Είναι γεμάτο από συναισθήματα, την αγάπη της Ελένης προς την κόρη και το γαμπρό της, προς τον άντρα της και τους γονείς της, προς τους καινούριους φίλους που έκανε και της στάθηκαν σαν αληθινή οικογένεια... Ο φόβος να μην εκθέσει σε κίνδυνο τους αγαπημένους της από μια λάθος ενέργεια και η απόλυτη αγάπη, το απόλυτο δόσιμο στον μικρό εγγονό της, η αγωνία να μην του λείψουν τα βασικά και το άγχος της να διατηρήσει άσβεστη στην ψυχούλα του την αγάπη προς τους γονείς του. Και μέσα σε όλα αυτά γίνεται αναφορά στις δυσκολίες που είχανε προκειμένου να επιβιώσουν στην κατοχική Ελλάδα, η Ελένη να λυγίζει αλλά να σφίγγει τα δόντια της για να μπορέσει να σταθεί όρθια και να μην απομείνει μόνος ο μικρός.
Ειλικρινά, συγχαρητήρια στη συγγραφέα που κατάφερε να δώσει τόσα πολλά από το πρώτο της κιόλας μυθιστόρημα. Το μόνο που με ξένισε είναι η χρήση του πρώτου προσώπου, στο τέλος του βιβλίου κατάλαβα για ποιο λόγο το έκανε, αλλά θα προτιμούσα να ήταν σε τρίτο πρόσωπο.

[Χρυσή-Σίσυ Αγγελίδου · Rating 5 out of 5]

«Θέλω να σε τρομάξω» μας λέει η συγγραφέας κ. Μαρία Μηλιαρά και πραγματικά σκέφτεσαι τι μπορεί να είναι αυτό που μπορεί να σε τρομάξει. Στο οπισθόφυλλο διαβάζω για την Ελένη, η οποία γεννημένη και μεγαλωμένη σε μία από τις ομορφότερες πόλεις της Ευρώπης, τη Βιέννη, έρχεται αντιμέτωπη με μία σκληρή πραγματικότητα. Τον πόλεμο. Η διήγηση σε πρώτο πρόσωπο αμέσως σε κάνει να σκεφτείς ότι διαβάζεις ένα ημερολόγιο. Τις σκέψεις, τους φόβους και τις ανησυχίες μίας γυναίκας που ξαφνικά βρέθηκε να παλεύει με την επιβίωση. Με καθήλωσε το γεγονός ότι σημαντικά γεγονότα, πολιτικά, παρουσιαζόντουσαν ως απλές φήμες, όπως ακριβώς συνέβαινε στις γειτονιές της Πάτρας, στις γειτονιές κάθε ελληνικής πόλης κατ’ επέκταση. Ένα γεγονός το οποίο με έκανε να συνειδητοποιήσω την άγνοια των ανθρώπων για το τι ακριβώς συνέβαινε πολιτικά, τι παιχνίδια παίζονταν πίσω από τις πλάτες τους. Και είναι πραγματικά συγκλονιστικό να διαβάζεις για τα τραγικά αυτά γεγονότα μέσα από τη ματιά των απλών, καθημερινών ανθρώπων. Έκλαψα με την εξιστόρηση της σφαγής των Καλαβρύτων. Έχοντας επισκεφθεί άπειρες φορές το μέρος, έχοντας αποτίσει φόρο τιμής στο μνημείο προς τιμή των θυμάτων, η γραφή της κ. Μηλιαρά με έκανε να σκεφθώ για άλλη μία φορά πόσο κτήνη μπορούν να γίνουν οι άνθρωποι και δυστυχώς πόσο εύκολα ξεχνάμε την ιστορία μας.
Αναλυτικά η άποψή μου ...

http://aisthisis.gr/vivlioaisthiseis/...

[Έλλη Δ · Rating 3 out of 5]

http://stonasterismotouvivliou.blogsp...

Με έναν υπέροχο ,αγωνιώδη τίτλο, που σε αρπάζει κατευθείαν μέσα στο βιβλιο και που σου δημιουργεί παρόρμηση να το ανακαλύψεις επιτακτικά, το "Θέλω Να Σε Τρομάξω", ήρθε να προσθέσει τη φωνή των απλών, άμαχων στην καταγγελλία του Πολέμου.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ελένη, κόρη Έλληνα βιομήχανου στην Αυστρία, απολαμβάνει μια ήρεμη οικογενειακή ζωή στο πλευρό του λιγόλογου Κουρτ Χόσελχοφ, έχοντας αποκτήσει το πρώτο της εγγόνι από την κόρη της , Άννα.
Η επέλαση του ναζισμού με το Άνσλους όμως, θα ανατρέψει πλήρως τη ζωή της.
Ο κίνδυνος ζώνει την κόρη της, Άννα και τον Ελληνοεβραίο γαμπρό της, Λουκά και μόνη λύση είναι να δραπετεύσει η ίδια η Ελένη με τον εγγονό της , στη γενετειρά της ,την Ελλάδα, όπου ο πόλεμος δεν έχει φτάσει ακόμη...
Με νεά ταυτότητα και την ευθύνη ενός μωρού λίγων μηνών, η Ελένη θα δοκιμαστεί σε αντίξοες συνθήκες και θα κληθεί να επιβιώσει...
Γύρω της μια σειρά από πρόσωπα, καθημερινά με τη διακριτική τους ανθρωπιά , θα διδάξουν την Ελένη την αξία των ταπεινών πραγμάτων...
Εν τω μεταξύ μες τη λαίλαπα της Κατοχής, η Ελένη θα διατηρήσει σιωπηλά την ελπίδα να ανταμώσει ξανά με τα διωκώμενα παιδιά της και να στρώσει το οικογενειακό τραπέζι ξανά για όλους...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το "Θέλω Να Σε Τρομάξω" της Μαρίας Μηλαράκη είναι από εκείνα τα βιβλία που με έναν χαμηλόφωνο τρόπο διατρανώνουν ηχηρότατες αλήθειες...
Ο δυναμικός και πρωτότυπος τίτλος προδιαθέτει τον αναγνώστη για έναν καταιγισμό εξελίξεων κι άγριων- ίσως- εικόνων από την εποχή του Πολέμου!
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον ιδιαίτερο τρόπο που τελικά παρουσιάζεται στο βιβλίο της κυρίας Μηλαράκη η πιο σκληρή περίοδος του περασμένου αιώνα.
Ούτε κατάσκοποι, ούτε στρατιώτες, ούτε μάρτυρες των στρατοπέδων...
Η ιστορία στο Θέλω Να σε Τρομάξω γράφεται από τους Μικρούς, με το μεγαλέίο ψυχής...
Οι χαρακτήρες έχουν στοιχεία αντιήρωα , που όμως οι συνθήκες τους ωρίμασαν ηθικά.
Το βιβλίο θυμίζει μια προσωπική μαρτυρία καθώς είναι και γραμμένο σε ύφος σχεδόν ημερολογιακό...
Σε όλη τη διάρκειά του εκείνη που μας παρουσιάζει την κατάσταση είναι μόνο η Ελένη.
Αυτός ο τρόπος προσδίδει στο κείμενο μια ενδοσκοπική χροιά , ιχνηλατώντας άρτια τις εσωτερικές συγκρούσεις, τις διακυμάνσεις και την αλλαγή ενός απλού ανθρώπου όταν έρθει σε ακραίες καταστάσεις.
Η νοσταλγία της νιότης, η αναπόληση των ειρηνικών στιγμών στα γραφικά πάρκα και στην ήρεμη οικογενειακή ζωή σε πλήρη αντίθεση προς την ερήμωση του πολέμου και της αποξένωσης...
Ένα άλλο στοιχείο όπου μας δίνεται η ευκαιρία να εστιάσουμε είναι η ιερότητα των οικογενειακών δεσμών, το΄πως αυτοί γίνονται από καταφύγιο και μέσο αυτοπροσδιορισμού ανεκτίμητο εργαλείο επιβίωσης.
Η οπτική στην οικογένεια παραπέμπει σε άλλες εποχές, που πέρα από τη στενά πυρηνική οικογένεια, είχαμε ισχυρότατη αλληλεγγύη ανάμεσα στα μέλη της ευρύτερης συγγενικής κοινότητας.
Αυτή η αλληλεγγύη υπήρξε το 'μυστικό' διατήρησης των παραδόσεων και επιβίωσης του έθνους σε πολύ αντίξοες συνθήκες(πχ Τουρκοκρατία)
Ταυτόχρονα, στο βιβλίο αυτό, προσδίδει οδύνη ο σαρωτικό τρόπος που η Οικογένεια τραυματίζεται πολλές φορές από τη θύελλα του Πολέμου!
Είναι συγκινητική η αγάπη που αναβλύζει προς τον ομορφότερο κοινωνικό θεσμό, την οικογένεια σε όλη τη διάρκεια του βιβλίου!
Ωστόσο, στο Θέλω Να Σε Τρομάξω, εξαιτίας του προσωπικού χαρακτήρα της ιστορίας, υπάρχει, μοιραία, το μειονέκτημα ότι έχουμε μια περιορισμένη οπτική των γεγονότων κι έλλειψη αμεσότητας.
Έτσι πολλά από τα μεγάλα γεγονότα μας φτάνουν σε δευτερογενή αφήγηση.
Ως ακροατές πληροφορούμαστε για παράδειγμα την αγωνιώδη καταδίωξη του Λουκά και της Άννας στην Κεντρική Ευρώπη κι ως ακροατές θα πληροφορηθούμε ένα ακόμη από τα τραγικά περιστατικά που σφράγισαν την Κατοχή στην Ελλάδα...
Γεγονότα που ίσως θα θέλαμε να έχουν μια πιο βιωματική προσέγγιση (μέσω π.χ. παράλληλης αφήγησης εκεί που η ματιά της Ελένης αδυνατούσε να φτάσει.)
Ο αναγνώστης όμως παραμένει στα μετόπισθεν, "μακρυά από τα πεδία της κύριας δράσης, κάτι που μόνο ως ένα βαθμό ξεπερνιέται με αληθοφανή συγγραφικά ευρήματα...Αυτό κάποιες στιγμές κάνει την αφήγηση λίγο μονότονη, χωρίς εξάρσεις και χωρίς δυνατές στιγμές.
Ίσως όμως αυτός να ήταν ο στόχος:
Να σκιαγραφηθεί το δράμα των αμάχων που η τύχη τους είναι ανάμεσα στους τυράννους και τους μεγάλους αγωνιστές, που η Ιστορία θα πλαισιώσει με δάφνες και θα μνημονεύουν οι επόμενες γενιές!
Μέσα από την απλή Ελένη, που πασχίζει χωρίς τυμπανοκρουσίες να προστατεύσει τον εγγονό της και να διατηρήσει την ανθρωπιά της, ανακαλύπτουμε τη σπουδαιότητα των μικρών...
Το Θέλω να Σε Τρομάξω με παρέπεμψε ευθέως στο εμβληματικό πια έργο του Χανς Φαλάντα "Μόνος Στο Βερολίνο"!
Εκεί το ηλικιωμένο ζεύγος Κβάγκελ, έχοντας χάσει τον γιο του στην Πολωνία (όπως η Ελένη τα διωκώμενα παιδιά της), παρατηρεί, στα πλαίσια της γειτονιάς του, τα πλοκάμια του ναζισμού να ζώνουν ασφυκτικά κάθε άκρη της γερμανικής κοινωνίας...
Με πενιχρά μέσα και τον απλό πόθο για την ειρηνική ζωή ο Όττο κι η Άννα Κβάγκελ όρθωσαν τη δική τους ταπεινή, μα όχι λιγότερο ηρωική αντίσταση, όπως περίπου η Ελένη...
Ούτε εδώ έχουμε υπερβατικές προσωπικότητες ,μα απόλυτα συνηθισμένους χαρακτήρες που διάλεξαν τον δρόμο του Καλού.
Γύρω στο ζεύγος Κβάγκελ , όπως και γύρω από τη "δική μας" Ελένη, πλήθος χαρακτήρων καθημερινών- διεφθαρμένοι ή ακέραιοι- συνθέτουν ένα μωσαϊκό κοινωνιολογικής θα έλεγε κανείς μελέτης κι όχι απλά "μυθοπλασίας"...
Πιο σημαντικό από ό,τι φανερώνει η ήπια σκοπιά του, το Θέλω Να Σε Τρομάξω επιτελεί κάτι χρήσιμο στη μυθιστοριογραφία:
Οι αυθεντικοί χαρακτήρες τέτοιων βιβλίων φέρνουν στην επιφάνεια την αλήθεια του μέσου ανθρωπάκου που προσπαθεί να ορθώσει το μικρό του ανάστημα με διάσπαρτες ηθικές αρχές , ώστε να μη συνθλιβεί στο γρανάζι των σκοτεινών πολιτικών σκοπιμοτήτων και της Ιστορίας, που γράφεται από τους "μεγάλους" με το αίμα των "μικρών"...