Εκπαιδεύοντας παιδιά υψηλών ικανοτήτων μάθησης: Διαφοροποιημένη συνεκπαίδευση

by Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας (Editor), Valsa Koshy (Contributor), Joyce Van Tassel-Baska (Contributor)

Η εκπαιδευτική πολιτική των ίσων ευκαιριών μάθησης και η παιδαγωγική αρχή της ένταξης (inclusion) περιόρισαν τα ειδικά σχολεία και τις ομοιογενείς τάξεις και καθιέρωσαν ευρύτερα τη συνεκπαίδευση όλων των μαθητών, ανεξαρτήτως δυνατοτήτων και επιπέδου ανάπτυξης, στο ενιαίο γενικό σχολείο και στις ανομοιογενείς τάξεις. Λόγω της ανομοιογένειας των τάξεων, όμως, το ενιαίο γενικό σχολείο οφείλει να προσαρμόζει το κοινό Αναλυτικό Πρόγραμμα και τη διδασκαλία του στις εκπαιδευτικές ανάγκες, τους ρυθμούς και τις δυνατότητες μάθησης και τα ενδιαφέροντα των ευρύτερων μαθηματικών ομάδων της τάξης. ʼλλως, παραβιάζονται τα δικαιώματα για ποιοτική εκπαίδευση όσων αποκλίνουν σημαντικά από τον "κανονικό μαθητή", με ολέθρια αποτελέσματα για τους ίδιους και το κοινωνικό σύνολο.
Ο παρόν συλλογικός τόμος θέτει το πρόβλημα της συνεκπαίδευσης των παιδιών με Υψηλές Ικανότητες Μάθησης (ΥΨΙΜ) στο ενιαίο γενικό σχολείο με το κοινό Αναλυτικό Πρόγραμμα και εξετάζει τις δυνατότητες διαφοροποίησης του κοινού Αναλυτικού Προγράμματος με βάση τις ανάγκες και τις δυνατότητές τους. Οι συγγραφείς του αναφέρονται σε θεωρητικά ερωτήματα, τα οποία δημιουργούν οι μαθητές που αποκλίνουν αισθητά προς τα πάνω, παρουσιάζουν και σχολιάζουν εναλλακτικές απαντήσεις, προτείνουν οργανωτικά μέτρα και εκπαιδευτικές πρακτικές, ανάλογα με την ειδικότητα και την εκπαιδευτική φιλοσοφία τους. Συμφωνούν, ωστόσο, όλοι ότι οι ΥΨΙΜ έχουν ανάγκη από ειδική εκπαιδευτική μέριμνα και ότι το ενιαίο σχολείο έχει συνταγματικό και παιδαγωγικό χρέος να τους την προσφέρει. Αυτό δεν αποτελεί παραβίαση της αρχής των ίσων δικαιωμάτων στην εκπαίδευση, διότι ίσες εκπαιδευτικές ευκαιρίες στην ανομοιογενή τάξη σημαίνει παροχή διαφοροποιημένων μαθησιακών εμπειριών κατά επίπτωση και όχι ίδιων και πανομοιότυπων σε όλους (Husen). Ισχύει και στην εκπαίδευση η αριστοτελική αρχή ότι η ίδια και ίση μεταχείριση ανόμοιων συνιστά υψίστη αδικία (Brandwein).

509 pages, Paperback

First published October 1, 2008

About the author

Ο Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας (English: Elias G. Matsagouras) γεννήθηκε στη Θήβα το 1946, όπου και ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του. Πραγματοποίησε Πανεπιστημιακές Σπουδές στην Ελλάδα (Μαράσλειος Παιδαγωγική Ακαδημία με υποτροφία του ΙΚΥ και Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων) και στο Πανεπιστήμιο του Dalhousie στο Χάλιφαξ του Καναδά. Από το τελευταίο έλαβε βασικό τίτλο σπουδών, Master Παιδαγωγικής και Διδακτορικό Δίπλωμα (Ph.D.). Έχει υπηρετήσει ως εκπαιδευτικός σε σχολεία του εσωτερικού και του εξωτερικού, ως Παιδαγωγός στη Ράλλειο Παιδαγωγική Ακαδημία Πειραιώς και ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης της Ελληνικής Πρεσβείας στην Ουάσινγκτον και έχει χρηματίσει για δύο ακαδημαϊκά έτη “επισκέπτης επιστήμων” του George Washington University των ΗΠΑ. Το 1990 εκλέχτηκε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου διδάσκει το αντικείμενο της Διδακτικής Μεθοδολογίας.
Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται (α) στη θεωρία και την πράξη της διδασκαλίας με έμφαση στην κριτική σκέψη και την ομαδοσυνεργατική μάθηση, (β) στη διδακτική έρευνα και (γ) στην εκπαίδευση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Στα πλαίσια των παραπάνω επιστημονικών τομέων έχει δημοσιεύσει αρκετά βιβλία, έρευνες και άρθρα.
Υπηρέτησε για δύο θητείες ως Αντιπρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και συμμετείχε στην εκπόνηση των διαθεματικών προγραμμάτων σπουδών και στη διαμόρφωση κριτηρίων αξιολόγησης εκπαιδευτικού υλικού.