Hoe een nieuwe wereldoorlog voorkomen. Vijf inzichten om het tij te keren

by Koert Debeuf

De wereld staat in brand, iedereen houdt de adem in. Volgens Koert Debeuf is een nieuwe wereldoorlog nog te voorkomen, maar dan moeten we wel heel snel van koers veranderen. Hij trekt vijf lessen uit de vorige twee wereldoorlogen en laat zien hoe we met die historische kennis en inzichten het tij kunnen keren.

Genres: Nonfiction, Politics

128 pages, Paperback

Published March 27, 2026

Reviews

[Petra De Sutter]

Een mustread voor wie wakker ligt van de vraag of de wereld gek geworden is, of de internationale rechtsorde nog te redden valt en of er een alternatief is voor een schijnbaar onvermijdelijke derde wereldoorlog.
Koert Debeuf neemt ons mee doorheen de geschiedenis van de 20e eeuw en toont ons de weg naar vrede. Hij bewijst nog maar eens zijn meesterschap met dit nieuwe boekje.

[Gerbrand]

5 inzichten om het tij te keren, zo staat op de omslag. Koert Debeuf is voor mij een beetje de Belgische variant van Maarten van Rossem. Mensen waar ik graag naar luister in donkere tijden. :-) Dit essay is een frisse kijk op een aantal zaken. Bijvoorbeeld dat we uit de toxische NAVO moeten stappen en naar een EU leger toe moeten al of niet met de UK. Of het creëren van een nieuwe alliantie van 'middle powers': landen die niet ondergeschikt willen zijn aan de 3 grootmachten.

[Maarten De Vos]

Vooral gelezen omdat het thema actueel is en omdat ik Debeuf wel kan appreciëren in praatprogramma’s.

Inhoudelijk zit het wel goed en op bepaalde punten volg ik hem zeker. Op andere punten ga ik niet volledig mee, maar snap ik wel zijn redenering. Het boek leest vlot.

Wat me minder lag: hij neemt soms wel veel tijd om historische context uit te leggen voor een vrij simpel punt. Daardoor voelt het af en toe wat langdradig en had het allemaal iets strakker gekund.

[Matthijs]

Prikkelend pamflet met frisse ideeën over militairisme en oorlog. Vanwege het compacte formaat van een essay is er slechts ruimte om een aantal ballen op te gooien, zonder ze uitvoerig toe te lichten of uit te dagen. Jammer, want daardoor is het nog steeds eenvoudig de suggesties af te doen als naïef of kortzichtig.

Met name de analyse van de Tweede Wereldoorlog is voor mij te beperkt om de conclusie te rechtvaardigen (De Fransen hadden een sterker leger en dat heeft toen geen oorlog voorkomen, dus een sterker leger voorkomt nooit een oorlog). Ook de aandacht voor de afweging van een eventuele rationele agressor mist. Economische vervlechting als wapen tegen oorlog komt minimaal aan bod. Zo is het essay meer een gespreksstarter dan een concluderend advies.

Toch, precies zo'n verfrissende aanzet is broodnodig en heeft mij in ieder geval verlicht. Dat smaakt naar meer.

[Bart Derksen]

Koert Debeuf schrijft in Hoe een nieuwe wereldoorlog voorkomen? Vijf inzichten om het tij te keren een beknopt en toegankelijk boek over een urgent thema. Hij combineert historische voorbeelden met actuele geopolitieke observaties en vertaalt die naar vijf duidelijke lessen.

De kracht van het boek zit in de helderheid en de prikkelende invalshoeken, vooral waar het gaat om de rol van grootmachten zoals de VS. Tegelijk voelt zijn kijk op internationale politiek soms wat simplistisch, en zijn voorstellen (zoals het verlaten van de NAVO) overtuigen niet volledig.

Desondanks is het een interessant actueel en vlot geschreven boek dat aanzet tot nadenken en discussie. Daarbij is het ook een erg klein boekje dat je zo uit hebt.

[Peter Heirman]

Een nieuwe wereldoorlog voorkomen, het kan, maar dan zonder de NAVO. Even verrassende als hoopvolle inzichten door Koert Debeuf.

[Joost Verbeke]

Dit boekje is een interessante denkoefening. Ik vind het welkome lectuur na Bodifees anti- oorlogboek.
Ik ben slecht in samenvattingen. Daarom:
wat heb ik geleerd?

1. Bewapening verhoogt de kans op oorlog. Dat is historisch duidelijk aangetoond. Maar niet afschrikken verhoogt echter de kans op grote schade aan je land of aan je cultuur. Denk aan de Russische hybride oorlogvoering, dat moet men assertief benaderen, en er nietvan wegkijken of er lacherig mee omgaan. Knulligheid is de beste vriend van de vijand.
2. Je moet dus afschrikken door bv. economische sancties,- goed zo, Europa- maar vooral door de feilloze organisatie van je leger. Oei, Europa...
Niet kwantiteit maar kwaliteit maakt het verschil, nu zelfs veel meer dan vroeger. Met enkele tientallen drones kan je een bataljon van pantserwagens uitschakelen.
Napoleon, Hitler, Israël...zij konden vijanden veel groter dan zichzelf moeitelooos verslaan door een superieure organisatie van hun leger.
Vergeet dus dat Trump-riedeltje van 5%, met 2% komen we ruim toe- gezien onze omvang- op voorwaarde dat we nu direct werk maken van 1 Europees legercommando. Ook: louter Europees materiaal etc...
3. Blijkbaar is in de internationale politieke doctrine het idealisme passé en is het realisme aan zet. De idee dat de mens enkel met zijn eigen volk ( religie, klasse, ...) kortstondig ietwat solidariteit kan beoefenen en voor het overige een zucht heeft naar comfort voor zichzelf en de zijnen. Ontstellend plat! De realist ziet in dat het gemeenschappelijk gedeelde idealisme (over de mogelijkheden van onze soort om globaal te groeien naar meer harmonie in harmonie met de aarde, in onderlinge vrede...) niet bestaat. Het was niet meer dan de luxe hobby van rijke Westerse ex Christenen, haha, onze vrome zelf begoocheling.
Tot daar geeft het realisme blijk van gezond verstand. Echter, net zoals het democratisch idealisme ontaardde in tig mensenrechten en woke aberraties, zo ook ontaardt het realisme al gauw in cynische machtspolitiek: macht omwille van de macht. TINA etc...
Zo kwamen we al gauw in een nieuwe wereld terecht waar het recht van de sterkste geldt. Internationaal recht is voor de sterke partijen niet meer dan internationale beleefdheid, een lege doos. Cynische machtspolitiek leidt ons recht naar een wereldoorlog, dus er is wel degelijk een reëel gevaar.
4. Wachten tot Trump weggestemd wordt is geen optie meer. Debeuf denkt dat Trump het probleem is, maar Ik volg Applebaum die stelt: het probleem is Amerika. Dat betekent dat we nu onafhankelijk moeten worden: van Rusland, van China, van de aardolie. Debeuf pleit expliciet niet voor Europees isolationisme ( ik daarentegen wel, maar ik kan dat niet hard maken ) maar voor het respect voor de Rule of Law.
En dat dit enkel maar terugkomt na een grote ommezwaai, daar zijn we het over eens.
Die ommezwaai is echter geen pvda achtige 'revolusie' maar een middelvinger naar de NAVO. Dit gezelschap is onbetrouwbaar geworden tegenover haar eigen leden, en daarom zouden de Westerse landen uitg.USA zich moeten terugtrekken. Tegelijk een nieuwe veilgheidsclub oprichten die de kwetsbare oostflank van Europa zekerheid biedt. Dat moeten we voor Debeuf nu subiet doen, want momenteel heeft Poetin nu niet genoeg geld meer om nieuwe frontlijnen te openen. Wat een schokgolf zou dat geven!
Tot daar ben ik vrij sceptisch...onderschat Rusland niet gauw. Maar er is een perspectief dat een dergelijke Navo implosie zou kunnen leiden tot - eindelijk- nieuwe spelregels voor de UN veilheidsraad. Veto's beschermen immers systematisch foute oorlogsstokers bv Israël, maar ook Rusland, USA. De veiligheidsraad bestaat uit de overwinnaars van W.O.II, en de realiteit heeft de samenstelling meer dan achterhaald. Dat moet opgelost kunnen worden zonder de uitslag van een derde W.O.af te wachten....de Navo 'verkruimelen' is daar ms.een goede aanzet toe.
....

Ten slotte pleit Debeuf voor meer rationaliteit en voor minder emotionaliteit. Terecht! Veel zogenaamd grote verontwaardiging is opgeklopt door de logaritmen van sociale media. Toch heb ik de indruk dat Debeufs standpunt over de NAVO er gekomen is door zijn grote ( emotionele) verontwaardiging over Trump, die met Groenland, Canada, Venezuela, Cuba, de onwettelijke tarievenslag en Iran het helemaal te bont maakte op zeer korte tijd.

Kortom: een nuttige reflectie, geschreven door iemand die rust en bedachtzaamheid uitstraalt. En jong van hart is. En er zorgvuldig over waakt om niet tot een gepolariseerd denken te behoren, niet te links, niet te rechts, ook nog wat bezorgd ovr de natuur etc...
Wat zou ik hem graag in debat zien gaan met Holslag.

[Gerben Welling]

Koert Debeuf schetst een uitgewerkt perspectief om van een wereld waar oorlog de norm lijkt te zijn te gaan naar een wereld waar vrede de norm is. Wie vrede wil moet zich voorbereiden op vrede.
Het is een antwoord op verwijten die je krijgt als je je verzet tegen oorlog, ben je dan voor Poetin. Er is weinig aandacht voor de duurzame kant van deze kijk op vrede. Wereldhandel heeft ook een keerzijde

[Liesbet Vandewalle]

Een essay over wereldoorlogen en wat we er over kunnen leren voor het huidige tijdsgewricht (2026). Geen spek voor mijn bek, hoewel ik het echt geprobeerd heb. Ik kreeg een déjà-vua van de geschiedenislessen uit het middelbaar. Dus als dat helemaal jouw ding was dan is dit boekje misschien ook iets voor jou.

[girlmetmuts]

kritisch boekje, zeer verhelderend!

[Bart Decaigny]

Hoopvol, al zullen sommigen (delen van) het essay waarschijnlijk naïef vinden.

[Edwin Velzel]

Zeer actueel boek (van na de Iran oorlog). Met interessante historische lessen en een oproep om met de middle powers de internationale rechtsorde en handel te herstellen. Stof tot nadenken.

[Josien]

Support voor de Reset Alliantie

[Coen Sørensen]

Ik heb het boek gekocht omdat ik een artikel las in het NRC en het wel een intrigerend narratief vind. Niet bang zijn dat Amerika uit de NAVO stapt maar dat zelf doen vond ik wel een interessante bootschap.
Ik weet niet zo goed of ik het overal mee eens ben maar vind het wel interessant om over na te denken. Zorg voor minder bewapening en demilitarisatie maar meer samenwerking en vormen van modernere minder toxische allianties vind ik wel een goed idee.
Oké doei liefs!