Taong 2013, isang karumal-dumal na krimen ang gumimbal sa bayan ng Pateros, hatinggabi matapos ang Pista ng Santa Martha. Mula sa larawan ng mga batang nagsasayaw ng pandanggo sa daan na kuha ng photojournalist na si Dexter De Dios, matutunton ng pulisya ang taong hinihinalang may kagagawan ng krimen—si Eli Boy Bustalenya, isang kitchen helper at delivery boy. Ngunit sa paglikdaw ng panahon, higit na mas nakaririmarim na katotohanan ang isisiwalat ng piping larawan. At walang utang na hindi sisingilin ang oras.
Ronaldo Soledad Vivo, Jr. is the author of the Dreamland Trilogy—Ang Kapangyarihang Higit sa Ating Lahat (The Power Above Us All), Ang Bangin sa Ilalim ng Ating mga Paa (The Abyss Beneath Our Feet), and Ang Suklam sa Ating Naaagnas na Balat (The Loathe Within Our Rotting Flesh). His debut novel was a finalist for the Madrigal-Gonzales First Book Award. He has won the Gawad Bienvenido Lumbera, Carlos Palanca Memorial Award, and the National Book Award for Best Book of Short Fiction in Filipino.
He is the founder of UngazPress and Dreamland Books, a collective of writers from Pateros focused on fiction at the intersection of alternative writing, transgression, and neo-noir. As a musician, he runs Sound Carpentry Recordings, releasing music on cassette, CD, and vinyl for worldwide distribution. He is also the drummer for bands including Basalt Shrine, Abanglupa, The Insektlife Cycle, and Dagtum.
"At pagdurusa lamang ang libre sa mundo, kailangan pa rin nilang bumayad ng renta."
Tuwing binabasa ko ang mga libro ni Sir Nal, parang napaalalahanan ako sa bigat sa aking mga balikat. Hindi naman talaga sa akin lahat yung pasan na bigat, pero ganun ang pakiramdam dahil nakikidama ako sa lahat ng api at inaapi. Iba rin yung bigat na alam mo na ang mga kwento ay hindi malayo sa katotohanan sa ating bansa. Sarili nating bayan na nilalapastangan sa pamamagitan ng sistematikong pagnanakaw at pangaabuso ng nasa kapangyarihan. Natuwa ako na walang sinanto (pun intended) si Sir Nal pagdating sa pagbunyag kung sino ang nasa likod ng mga kahayupan sa nobelang ito.
Hindi na bago ang mga kwento rito sa atin bilang mga pinoy. Mulat na kung mulat. Pero dahil idinaloy ang naratibo sa indibidwal na konteksto, mas dama natin yung tuwa, lungkot, kawalan, sakit, ngitngit, pagkalito, at pagkapoot na ipinaparamdam sa atin ng mga tauhan. Dagdag pa yung mga imahe, news clippings, reports, palitan ng teks at tawag, transkript ng mga bidyo, at mga kanta na nagpapayaman sa pagbabasa.
Hindi lang 'to trip, it's a whole fucking experience.
Wala talagang kupas si Sir Nal. Hindi ko mapigilan na magbasa ng magbasa. Siguro ang mas nagustuhan ko sa bagong nobela na ito ay mas malalim yung characterization sa victims. Nakakalungkot isipin na hindi malabong maraming katulad ni Eli sa kulungan. At marami ring katulad ni Jack at Arman na binigo ng sistema.