Atatürk ve Devrimler

by Niyazi Berkes

Bu kitaptaki yazilarimda dolaysiz ya da dolayli olarak anlatacagim Ataturk, benim yasamimin gelistirdigi Mustafa Kemal'dir. Hayalimde, egitimimde, dusuncelerimde yasayan Mustafa Kemal Ataturk.Yazdiklarimin en dogru, en yeterli bilgi oldugu savini ileri surmuyorum. Yalniz benim anladigim, anlatabilecegim olcude bilebildigim Mustafa Kemal ve Ataturk. Yarim yuzyila yakin okuma, okutma, arastirma ve yayimlamalarimin tutarli cizgileri olan genel egilimimin secilebilecek yanlarini, onlarin gerek duygusal, gerek dusunsel kokenlerini izlemeye calisiyorum.

233 pages, Paperback

First published January 1, 1993

About the author

1908’de Kıbrıs’ta doğdu. 1927’de İstanbul Lisesi’ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde felsefe ve sosyoloji öğrenimi gördü. Bu sırada aynı fakültenin Tarih bölümünden de sertifika alan Berkes, bir süre Ankara’da Türk Ocağı Kütüphanesi’nde ve Türk Eğitim Derneği’nin kurduğu deneme lisesinde öğretmenlik ve müdürlük yaptı. 1934’te üniversitenin yeniden yapılanması sırasında Edebiyat Fakültesi’nin Felsefe Bölümü’nde sosyoloji asistanı oldu. Bir yıl sonra ABD’ye giderek Chicago Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde çalıştı. 1939’da Türkiye’ye döndükten sonra Ankara’da Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi’ndeki sosyoloji doçenti olarak göreve başlayan Berkes, 1945’e kadar burada çalıştı. Aynı yıl tasfiye hareketi sonucunda kürsüsü kaldırıldı. Bunun üzerine gelişen olaylar sonucunda 1952’de yurtdışına gitti. Kanada’da McGill Üniversitesi İslâm Araştırmaları Enstitüsü’nde önce misafir profesör olarak görev yapan Berkes, 1956’da aslî profesör oldu. 1958-1959 arasında bu görevinin yanısıra Hindistan’da Aligarh Üniversitesi’nde de ders verdi, Pakistan, Endonezya ve Japonya’yı ziyaret etti. Emekli olduktan sonra İngiltere’ye yerleşen Niyazi Berkes, çalışmalarını burada sürdürdü. 18 Aralık 1988’de İngiltere’de Hythe’da öldü.

Reviews

[Caner · Rating 4 out of 5]

Niyazi Berkes'in konferanslarından, konuşmalarından, köşe yazılarından derlemeleriyle ve kitap için yazdığı bölümlerle harmanlanmış başarılı bir kitap. Berkes'in kendine has söyleyişlerini zaman zaman kullanması okuyucunun dikkatini arttıran bir unsur olmuş, şahsen beni gülümsetti. Atatürk ve Devrimlerin tarihsel dayanağını aldığı 19. yy olaylarına dair çarpıcı anekdotlarla bilgilenirken, Atatürk devrimlerinin Türkiye gerçekleriyle ilişkisini tarihsel kaynaklarla anlatmış Niyazi Berkes. DP döneminden sonra Atatürk'ü bir din haline getirip onun devrimci yönünü unutmamıza rağmen Atatürk'ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti hala ayaktaysa bu Mustafa Kemal Atatürk ve Türk devriminin Osmanlı'nın son yıllarından aldığı dersleri doğru analiz edip, bunların çözümünü doğru bir şekilde hayata geçirmesi sayesindedir.
Atatürk ve Devrimler kitabı Türk devriminin 19. yyden gelen nedenlerini birbir açıklarken, tarihimizin bazı noktalarında atladığımız ayrıntılara da göz kırparak ufak bir tarih dersi de veriyor diyebiliriz. Bu tarih dersi 3. Selimden 2. mahmuta, Mısır'a, Kıbrıs'a, Rus savaşına, dış borçlara, İngiltere'ye, Mithatpaşa, Kanuni Esasi'ye ve tabi ki Abdülhamit'e kısaca Cumhuriyetin tarihini doğru düzgün öğrenmemiz için gerekli olan her alana uzanıyor. Bazı bölümlerde yazarın dönemindeki güncel sorunlar hakkındaki fikirlerini ve bu sorunların topluma yansımalarını görebiliyoruz. Bu açıdan yakın tarihimize de ışık tutuyor.

[Anıl Karzek · Rating 3 out of 5]

okuması oldukça güç. Berkes bir derya deniz olduğu için yazılarını bilgiye boğmuş, takip etmesi ve odaklanması zaman zaman pek güç oldu. ancak doğru bildiklerimizin yanlış olduğu, kendi tarihimizi eksik ve yanlış bildiğimizi yüzümüze vuran bir eser ortaya çıkarmış.